Mahābhārata · Adhyāya 10.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.10.1
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां धृष्टद्युम्नस्य सारथिः ।
गत्वा शशंस पाण्डुभ्यः सौप्तिके कदनं कृतम् ॥ १०.१०.१ ॥
Cuando aquella noche hubo pasado, el auriga de Dhṛṣṭadyumna fue y contó a los Pāṇḍavas la matanza hecha en el campamento durante el sueño.
10.10.2
द्रौपदेया हता राजन्द्रुपदस्वात्मजैः सह ।
प्रमत्ता निशि विश्वस्ताः स्वपन्तः शिबिरे स्वके ॥ १०.१०.२ ॥
Oh rey, los hijos de Draupadī fueron muertos junto con los hijos de Drupada, sus propios parientes, mientras dormían descuidados y confiados de noche en su propio campamento.
10.10.3
गौतमेन नृशंसेन भोजेन कृतवर्मणा ।
अश्वत्थान्ना च पापेन हतं वः शिबिरं निशि ॥ १०.१०.३ ॥
Por el cruel Gautama (Kṛpa), por Bhoja (Kṛtavarman) y por el malvado Aśvatthāman, vuestro campamento fue destruido de noche.
10.10.4
एतैर्नरगजाश्वानां प्रासशक्तिपरश्वयैः ।
सहस्रामि विकृन्द्भिर्निः शेषं शिबिरं कृतम् ॥ १०.१०.४ ॥
Con estos, con lanzas, jabalinas y hachas de combate, cortaron a miles de hombres, elefantes y caballos, y todo el campamento quedó totalmente arrasado.
10.10.5
…विहगफलभारनतस्य ह ।
…महतो वनस्येव परश्वथैः।
… सुमहाञ्शब्दो बलस्य तव भारत ॥ १०.१०.५ ॥
…como un árbol inclinado por el peso de aves y frutos…como un gran bosque bajo las hachas…Oh Bhārata, un clamor muy grande se alzó de tu ejército.
10.10.6
महमेकोऽबशिष्टस्तु तस्मात्सैन्यामहीपते ।
मुक्तः कथञ्चिद्धर्मात्मन्व्यग्राच्च कृतवर्मणः ॥ १०.१०.६ ॥
Oh señor de la tierra, de aquel ejército solo quedé yo. Oh justo, de algún modo me libré de la confusión de Kṛtavarman.
10.10.7
तच्छ्रुत्वा वाक्यमशिवं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
पपात मह्यां धर्मात्मा पुत्रशोकसमन्वितः ॥ १०.१०.७ ॥
Al oír aquellas palabras funestas, Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī, abrumado por el dolor de sus hijos, el de alma justa cayó a tierra.
10.10.8
पतन्तं तमतिक्रम्य परिजग्राह सात्यकिः ।
भीमसेनोऽर्जुनश्चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ १०.१०.८ ॥
Sātyaki se adelantó y lo sostuvo cuando caía; Bhīmasena, Arjuna y los dos Pāṇḍavas, hijos de Mādrī, hicieron lo mismo.
10.10.9
लब्धचेतास्तु कौन्तेयः शोकविह्वलया गिरा ।
जित्वा शत्रूञ्जितः पश्चात्पर्यदेवयदार्तवत् ॥ १०.१०.९ ॥
Recobrando el sentido, el hijo de Kuntī se lamentó con voz abrumada por el dolor, como un afligido, aunque había vencido a sus enemigos, pero después pareció derrotado.
10.10.10
अगम्या गतिरर्थानां कर्मणामीश्वरस्य च ।
दुर्विदा गतिरर्थानामपि ये दिव्यचक्षुषः।
जीयमाना जयन्त्यन्ये जयमाना वयं जिताः ॥ १०.१०.१० ॥
Insondable es el curso de los acontecimientos, de las acciones y del Señor; difícil de conocer es el curso de los acontecimientos incluso para quienes tienen visión divina. Los que son vencidos vencen a otros, y nosotros, al vencer, hemos sido derrotados.
10.10.11
हत्वा भ्रातॄन्वयस्यांश्च पितॄन्पुत्रान्सुहृद्गणान् ।
बन्धूनमात्यान्पौत्रांश्च जित्वा सर्वाञ्जिता वयम् ॥ १०.१०.११ ॥
Habiendo matado a hermanos, compañeros, padres, hijos, multitudes de amigos, parientes, ministros y nietos, habiéndolo vencido todo, hemos sido vencidos.
10.10.12
अनर्थो ह्यर्थसङ्काशस्तथाऽनर्थोऽर्थदर्शनः ।
जयोऽयमजयाकारो जयस्तस्मात्पराजयः ॥ १०.१०.१२ ॥
La calamidad, en verdad, parece una ganancia, y la ganancia parece una calamidad. Esta victoria tiene la forma de la derrota; por eso la victoria es derrota.
10.10.13
यज्जित्वा तप्यते पश्चादापन्न इव दुर्मतिः ।
कथं मन्येत विजयं ततो जिततरः परैः ॥ १०.१०.१३ ॥
Quien, tras vencer, se atormenta después como un necio caído en desgracia, ¿cómo consideraría aquella victoria? Entonces está más derrotado que sus enemigos.
10.10.14
येषामर्थाय पापं स्याद्विजयस्य सुहृद्वधैः ।
निर्जितैरप्रमत्तैर्हि विजिता जितकाशिनः ॥ १०.१०.१४ ॥
Para quienes el pecado surge por matar a amigos en pos de la victoria, aunque fueron vigilantes, son vencidos por los vencidos; quienes se creen vencedores están en verdad vencidos.
10.10.15
कर्णिनालीकदंष्ट्रस्य स्वङ्गजिह्वस्य संयुगे ।
चापव्यात्तास्यरौद्रस्य ज्यातलस्वननादिनः ॥ १०.१०.१५ ॥
En la batalla, cuyos colmillos son flechas de punta barbada y cuya lengua es una espada afilada, terrible con la boca abierta por el arco, rugiendo con el sonido de la cuerda del arco.
10.10.16
क्रुद्धस्य नरसिंहस्य सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ।
ये व्यमुञ्चन्त कर्णस्य प्रमादात्त इमे हताः ॥ १०.१०.१६ ॥
Aquellos que, sin huir en las batallas, fueron dejados ir por el león entre los hombres, Karṇa, enfurecido, por descuido — estos son los muertos.
10.10.17
रथहदं शरवर्षोर्मिमन्तं ।
रत्नाचितं वाहनयोधबृन्दम्।
शक्त्यृष्टिमीनध्वजनागनक्रं ।
शरासनावर्तमहेषुफेनम् ॥ १०.१०.१७ ॥
Un lago de carros, con olas de lluvia de flechas, lleno de joyas, con multitud de monturas y guerreros; con lanzas y jabalinas como peces, estandartes como cocodrilos y elefantes como monstruos marinos, con remolinos de arcos y grandes flechas como espuma.
10.10.18
सङ्ग्रामचन्द्रोदयवेगवेलं ।
द्रोणार्णवं ज्यातलनेमिघोषम्।
ये तेरुरुच्चावचशस्त्रनौभि… ।
स्ते राजपुत्रा निहताः प्रमादात् ॥ १०.१०.१८ ॥
Aquellos príncipes que, cruzando el océano de Droṇa, cuya orilla es el ímpetu del ascenso de la luna de la batalla, con el estruendo de cuerdas y llantas, en barcas de armas altas y bajas, fueron muertos por descuido.
10.10.19
न हि प्रमादात्परमस्ति कश्च… ।
द्वधो नराणामिह जीवलोके।
प्रमत्तमर्था हि नरं समन्ता… ।
त्त्यजन्त्यनर्थाश्च समाविशन्ति ॥ १०.१०.१९ ॥
No hay mayor destrucción para los hombres en este mundo de los vivos que la negligencia. La riqueza abandona al hombre negligente por todos lados, y las desgracias entran en él.
10.10.20
ध्वजोत्तमाग्रोच्छ्रितधूमकेतुं ।
शरार्चिषं दीप्तमहापताकम्।
महाधनुर्ज्यातलनेमिघोषं ।
तनुत्रनानाविधशस्त्रहोमम् ॥ १०.१०.२० ॥
Con su estandarte de humo alzado en las cimas de los estandartes supremos, con flechas como llamas, grandes pendones ardientes, con el estruendo del borde de las cuerdas de los grandes arcos, y con corazas y diversas armas como ofrenda.
10.10.21
महाचमूकक्षदवाभिपन्नं ।
महाहवे भीष्ममहादवाग्निम्।
ये तेरुरुच्चावचशस्त्रवेगै… ।
स्ते राजपुत्रा निहताः प्रमादात् ॥ १०.१०.२१ ॥
Atrapados por el incendio forestal de la espesura del gran ejército, aquellos príncipes que en aquella gran batalla intentaron cruzar el gran incendio que era Bhīṣma, con la fuerza de armas altas y bajas, fueron muertos por negligencia.
10.10.22
न हि प्रमत्तेन नरेण शक्य… ।
माप्तुं वसु श्रीर्विपुलं यशो वा।
पश्याप्रमादेन निहत्य शत्रू… ।
न्सर्वान्महेन्द्रं सुखमेधमानम् ॥ १०.१०.२२ ॥
Un hombre negligente no puede obtener riqueza, esplendor ni fama abundante. Mira a quienes, por diligencia, habiendo dado muerte a todos sus enemigos, prosperan en la dicha como Indra.
10.10.23
इन्द्रोपमान्पार्थिवपुत्रपौत्रा… ।
न्पश्याविशेषेण हतान्प्रमादात्।
तीर्त्वा समुद्रं जणिजः समृद्वा ।
मग्नाः कुनद्यामिव सीदमानाः ॥ १०.१०.२३ ॥
Mira a los hijos y nietos de los reyes, iguales a Indra, muertos sin distinción por negligencia. Hombres que, tras cruzar el océano y prosperar, se hunden como si se ahogaran en un río infecto.
10.10.24
अमर्षितैर्ये निहता नरेन्द्रा ।
निःसंशयं ते त्रिदिवं प्रपन्नाः।
कृष्णां तु शोचामि कथं नु साध्वी ।
शोकार्णवं सा विषहिष्यतीति ॥ १०.१०.२४ ॥
Los reyes que fueron muertos por los airados han ido sin duda al cielo. Pero me apena Kṛṣṇā — ¿cómo soportará esa mujer virtuosa este océano de dolor?
10.10.25
भातृंश्च पुत्रांश्च हतान्निशम्य ।
पाञ्चालसराजं पितरं च वृद्वम्।
ध्रुवं विसञ्ज्ञा पतिता पृथिव्यां ।
सा शोष्यते शोककृशाङ्गयष्टिः ॥ १०.१०.२५ ॥
Al oír que sus hermanos e hijos han sido muertos, y que el rey de los Pāñcāla y su anciano padre también lo han sido, sin duda caerá sin sentido al suelo; con el cuerpo consumido por el dolor, se marchitará.
10.10.26
तच्छोकजं दुःखमपारयन्ती ।
कथं भविष्यत्युचिता सुखानाम्।
रोरूयते ज्ञातिवधाभितप्ता ।
प्रदह्वमानेव हुताशनेन ॥ १०.१०.२६ ॥
Incapaz de soportar el dolor nacido de esa pena, ¿cómo volverá a ser digna de felicidad? Atormentada por la matanza de sus parientes, llora como si ardiera en el fuego del sacrificio.
10.10.27
इत्येवमार्तः परिदेवयन्स ।
राजाज कुरूणां नकुलं बभाषे।
गच्छान्यैनामिह मन्दभाग्यां ।
समातृपक्षामिति राजपुत्रीम् ॥ १०.१०.२७ ॥
Así afligido y lamentándose, aquel rey de los Kurus habló a Nakula: 'Ve desde aquí con los demás hasta esa desdichada princesa, que está con sus parientes maternos.'
10.10.28
माद्रीसुतस्तत्परिगृह्य वाक्यं ।
धर्मेण धर्मप्रथमस्य राज्ञः।
ययौ रथेनालयमाशुदेव्याः ।
पाञ्चालराजस्य च यत्र दाराः ॥ १०.१०.२८ ॥
El hijo de Mādrī (Nakula), tomando aquellas palabras, conforme al mandato del rey más preeminente en el dharma, partió en su carro hacia la morada de aquella diosa, donde estaban las esposas del rey de los Pāñcāla.
10.10.29
प्रस्थाप्य माद्रीसुतमाजमीढः ।
शोकार्दितस्तैः सहितः सुहृद्भिः।
रोरूयमाणः प्रययौ सुताना… ।
मायोधनं भूतगणानुकीर्णम् ॥ १०.१०.२९ ॥
Tras enviar adelante al hijo de Mādrī, Yudhiṣṭhira, descendiente de Ajamīḍha, atormentado por el dolor, partió con sus compañeros y allegados, llorando, hacia el campo de batalla de sus hijos … cubierto de multitudes de espíritus.
10.10.30
स तत्प्रविश्याशिवमुग्ररूपं ।
ददर्श पुत्रान्सुहृदः सखींश्च।
भूमौ शयानान्रुधिरार्द्रगात्रा… ।
न्विभिन्नदेहान्प्रहृतोत्तमाङ्गान् ॥ १०.१०.३० ॥
Al entrar en aquel campo inauspicioso y terrible, vio a sus hijos, amigos y compañeros tendidos en el suelo, con los cuerpos empapados de sangre, los cuerpos desgarrados y las cabezas golpeadas.
10.10.31
स तांस्तु दृष्ट्वा भृशमार्तरूपो ।
युधिष्ठिरो धर्मभृतां वरिष्ठः।
उच्चैः प्रचुक्रोश च कौरवाग्र्यः ।
पपात चोर्व्यां सगणो विसंज्ञः ॥ १०.१०.३१ ॥
Al verlos a todos, Yudhiṣṭhira, el primero entre los que sostienen el dharma, sumido en la angustia, gritó con fuerza, el primero de los Kurus, y cayó a tierra con su séquito, sin sentido.