മഹാഭാരതം · അധ്യായം 10.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.10.1
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां धृष्टद्युम्नस्य सारथिः ।
गत्वा शशंस पाण्डुभ्यः सौप्तिके कदनं कृतम् ॥ १०.१०.१ ॥
ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ സാരഥി ചെന്ന് ഉറക്കത്തിലായിരുന്ന സമയത്തു നടന്ന കൂട്ടക്കൊല പാണ്ഡവരെ അറിയിച്ചു.
10.10.2
द्रौपदेया हता राजन्द्रुपदस्वात्मजैः सह ।
प्रमत्ता निशि विश्वस्ताः स्वपन्तः शिबिरे स्वके ॥ १०.१०.२ ॥
രാജാവേ, ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാർ സ്വന്തം ദ്രുപദപുത്രന്മാരോടൊപ്പം രാത്രിയിൽ അശ്രദ്ധരും നിർഭയരുമായി സ്വന്തം പാളയത്തിൽ ഉറങ്ങുമ്പോൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
10.10.3
गौतमेन नृशंसेन भोजेन कृतवर्मणा ।
अश्वत्थान्ना च पापेन हतं वः शिबिरं निशि ॥ १०.१०.३ ॥
ക്രൂരനായ ഗൗതമൻ (കൃപൻ), ഭോജൻ (കൃതവർമ്മാവ്), പാപിയായ അശ്വത്ഥാമാവ് എന്നിവർ രാത്രിയിൽ നിങ്ങളുടെ പാളയം നശിപ്പിച്ചു.
10.10.4
एतैर्नरगजाश्वानां प्रासशक्तिपरश्वयैः ।
सहस्रामि विकृन्द्भिर्निः शेषं शिबिरं कृतम् ॥ १०.१०.४ ॥
ഇവർ കുന്തങ്ങൾ, ശക്തികൾ, മഴുകൾ എന്നിവകൊണ്ട് ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യരെയും ആനകളെയും കുതിരകളെയും വെട്ടി പാളയം മുഴുവൻ നശിപ്പിച്ചു.
10.10.5
…विहगफलभारनतस्य ह ।
…महतो वनस्येव परश्वथैः।
… सुमहाञ्शब्दो बलस्य तव भारत ॥ १०.१०.५ ॥
…പക്ഷികളുടെയും കനികളുടെയും ഭാരത്താൽ വളഞ്ഞ മരംപോലെ…വലിയ വനംപോലെ മഴുകളാൽ…ഹേ ഭാരതാ, നിന്റെ സൈന്യത്തിന്റെ വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
10.10.6
महमेकोऽबशिष्टस्तु तस्मात्सैन्यामहीपते ।
मुक्तः कथञ्चिद्धर्मात्मन्व्यग्राच्च कृतवर्मणः ॥ १०.१०.६ ॥
ഭൂപതേ, ആ സൈന്യത്തിൽ ഞാൻ മാത്രമാണ് ശേഷിച്ചത്. ധർമ്മാത്മാവേ, കൃതവർമ്മാവിന്റെ ആ കലക്കത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ ഏതോ വിധത്തിൽ രക്ഷപ്പെട്ടു.
10.10.7
तच्छ्रुत्वा वाक्यमशिवं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
पपात मह्यां धर्मात्मा पुत्रशोकसमन्वितः ॥ १०.१०.७ ॥
ആ അശുഭവാക്യം കേട്ട് കുന്തീപുത്രനായ യുധിഷ്ഠിരൻ പുത്രശോകത്താൽ നിറഞ്ഞ്, ധർമ്മാത്മാവായിരുന്നിട്ടും നിലത്തു വീണു.
10.10.8
पतन्तं तमतिक्रम्य परिजग्राह सात्यकिः ।
भीमसेनोऽर्जुनश्चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ १०.१०.८ ॥
വീണുകൊണ്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ സാത്യകി ഓടിച്ചെന്ന് താങ്ങി; ഭീമസേനനും അർജ്ജുനനും മാദ്രിയുടെ പുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവരും അതുപോലെ ചെയ്തു.
10.10.9
लब्धचेतास्तु कौन्तेयः शोकविह्वलया गिरा ।
जित्वा शत्रूञ्जितः पश्चात्पर्यदेवयदार्तवत् ॥ १०.१०.९ ॥
ബോധം തിരിച്ചുകിട്ടിയ കുന്തീപുത്രൻ ശോകത്താൽ വിറച്ച സ്വരത്തിൽ വിലപിച്ചു; ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചിരുന്നിട്ടും പിന്നീട് തോറ്റവനെപ്പോലെ ദുഃഖിതനായി വിലപിച്ചു.
10.10.10
अगम्या गतिरर्थानां कर्मणामीश्वरस्य च ।
दुर्विदा गतिरर्थानामपि ये दिव्यचक्षुषः।
जीयमाना जयन्त्यन्ये जयमाना वयं जिताः ॥ १०.१०.१० ॥
കാര്യങ്ങളുടെ ഗതിയും കർമ്മങ്ങളുടെ ഗതിയും ഈശ്വരന്റെ ഗതിയും അഗമ്യമാണ്. ദിവ്യദൃഷ്ടിയുള്ളവർക്കുപോലും കാര്യങ്ങളുടെ ഗതി അറിയാൻ പ്രയാസമാണ്. തോൽക്കുന്നവർ മറ്റുള്ളവരെ ജയിക്കുന്നു; ജയിക്കുന്ന നാം തോറ്റിരിക്കുന്നു.
10.10.11
हत्वा भ्रातॄन्वयस्यांश्च पितॄन्पुत्रान्सुहृद्गणान् ।
बन्धूनमात्यान्पौत्रांश्च जित्वा सर्वाञ्जिता वयम् ॥ १०.१०.११ ॥
സഹോദരന്മാരെയും സഖാക്കളെയും പിതാക്കന്മാരെയും പുത്രന്മാരെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും അമാത്യന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും കൊന്ന് എല്ലാവരെയും ജയിച്ചിട്ടും നാം തോറ്റിരിക്കുന്നു.
10.10.12
अनर्थो ह्यर्थसङ्काशस्तथाऽनर्थोऽर्थदर्शनः ।
जयोऽयमजयाकारो जयस्तस्मात्पराजयः ॥ १०.१०.१२ ॥
അനർത്ഥം യഥാർത്ഥത്തിൽ അർത്ഥം പോലെ തോന്നുന്നു; അർത്ഥവും അനർത്ഥം പോലെ കാണുന്നു. ഈ ജയം തോൽവിയുടെ രൂപമുള്ളതാണ്; അതിനാൽ ജയമാണ് തോൽവി.
10.10.13
यज्जित्वा तप्यते पश्चादापन्न इव दुर्मतिः ।
कथं मन्येत विजयं ततो जिततरः परैः ॥ १०.१०.१३ ॥
ജയിച്ച ശേഷം ദുർബുദ്ധിയെപ്പോലെ, ആപത്തിൽ അകപ്പെട്ടവനെപ്പോലെ പശ്ചാത്തപിക്കുന്നവൻ ആ ജയത്തെ എങ്ങനെ ജയമെന്ന് കരുതും? അപ്പോൾ അവൻ ശത്രുക്കളാൽ കൂടുതൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ടവനാണ്.
10.10.14
येषामर्थाय पापं स्याद्विजयस्य सुहृद्वधैः ।
निर्जितैरप्रमत्तैर्हि विजिता जितकाशिनः ॥ १०.१०.१४ ॥
വിജയത്തിനായി സുഹൃത്തുക്കളെ വധിക്കുന്നതിനാൽ ആർക്ക് പാപം ഉണ്ടാകുമോ, അവർ ജാഗ്രതയുള്ളവരായിരുന്നാലും തോറ്റവരാണ്; തങ്ങളെ ജയിച്ചവരെന്ന് കരുതുന്നവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ തോറ്റവരാണ്.
10.10.15
कर्णिनालीकदंष्ट्रस्य स्वङ्गजिह्वस्य संयुगे ।
चापव्यात्तास्यरौद्रस्य ज्यातलस्वननादिनः ॥ १०.१०.१५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കർണി, നാരാചം എന്ന അമ്പുകൾ പല്ലുകളായും മൂർച്ചയുള്ള വാൾ നാവായുമുള്ളവനും; വില്ലിനാൽ തുറന്ന വായോടെ ഭയങ്കരനും; ഞാണിന്റെ ശബ്ദം പോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്നവനും.
10.10.16
क्रुद्धस्य नरसिंहस्य सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ।
ये व्यमुञ्चन्त कर्णस्य प्रमादात्त इमे हताः ॥ १०.१०.१६ ॥
യുദ്ധങ്ങളിൽ പിന്തിരിയാത്ത, കോപിച്ച നരസിംഹമായ കർണ്ണനിൽ നിന്ന് അശ്രദ്ധയാൽ രക്ഷപ്പെട്ടവർ — അവരാണ് ഈ കൊല്ലപ്പെട്ടവർ.
10.10.17
रथहदं शरवर्षोर्मिमन्तं ।
रत्नाचितं वाहनयोधबृन्दम्।
शक्त्यृष्टिमीनध्वजनागनक्रं ।
शरासनावर्तमहेषुफेनम् ॥ १०.१०.१७ ॥
രഥങ്ങളുടെ തടാകം, അമ്പുമഴയുടെ തിരമാലകളുള്ളത്, രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞത്, വാഹനങ്ങളും യോദ്ധാക്കളുടെ കൂട്ടവുമുള്ളത്; ശക്തിയും ഋഷ്ടിയും മീനുകളായി, ധ്വജങ്ങൾ മുതലകളും ആനകളുമായി, വില്ലുകളുടെ ചുഴികളും മഹാബാണങ്ങളുടെ നുരയുമുള്ളത്.
10.10.18
सङ्ग्रामचन्द्रोदयवेगवेलं ।
द्रोणार्णवं ज्यातलनेमिघोषम्।
ये तेरुरुच्चावचशस्त्रनौभि… ।
स्ते राजपुत्रा निहताः प्रमादात् ॥ १०.१०.१८ ॥
യുദ്ധമാകുന്ന ചന്ദ്രോദയത്തിന്റെ വേഗമുള്ള തീരമുള്ള, ദ്രോണസമുദ്രത്തെ, ഞാണൊലിയും ചക്രഘോഷവുമായി, ഉയർന്നും താഴ്ന്നുമുള്ള ആയുധനൗകകളാൽ കടന്നവർ — ആ രാജകുമാരന്മാർ അശ്രദ്ധയാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
10.10.19
न हि प्रमादात्परमस्ति कश्च… ।
द्वधो नराणामिह जीवलोके।
प्रमत्तमर्था हि नरं समन्ता… ।
त्त्यजन्त्यनर्थाश्च समाविशन्ति ॥ १०.१०.१९ ॥
ഈ ജീവലോകത്ത് അശ്രദ്ധയെക്കാൾ വലിയ നാശം മനുഷ്യർക്കില്ല. അശ്രദ്ധനായ മനുഷ്യനെ സമ്പത്തുകൾ എല്ലാ വശങ്ങളിൽ നിന്നും വിട്ടുപോകുന്നു; അനർത്ഥങ്ങൾ അവനിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
10.10.20
ध्वजोत्तमाग्रोच्छ्रितधूमकेतुं ।
शरार्चिषं दीप्तमहापताकम्।
महाधनुर्ज्यातलनेमिघोषं ।
तनुत्रनानाविधशस्त्रहोमम् ॥ १०.१०.२० ॥
ഉയർന്ന ശ്രേഷ്ഠ ധ്വജങ്ങളുടെ അഗ്രങ്ങളിൽ ഉയരുന്ന പുകക്കൊടി ഉള്ളതും, അമ്പുകളാണ് ജ്വാലയായുള്ളതും, ജ്വലിക്കുന്ന മഹാപതാകകളുള്ളതും, മഹാധനുസ്സുകളുടെ ഞാണിന്റെ അറ്റത്തെ മുഴക്കമുള്ളതും, കവചങ്ങളും നാനാവിധ ആയുധങ്ങളും ഹോമമായുള്ളതുമായ യുദ്ധം.
10.10.21
महाचमूकक्षदवाभिपन्नं ।
महाहवे भीष्ममहादवाग्निम्।
ये तेरुरुच्चावचशस्त्रवेगै… ।
स्ते राजपुत्रा निहताः प्रमादात् ॥ १०.१०.२१ ॥
വലിയ സൈന്യമാകുന്ന കാട്ടിലെ ദാവാഗ്നിയിൽ പെട്ട്, ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മരെന്ന മഹാദാവാഗ്നിയെ ഉയർന്നും താഴ്ന്നുമുള്ള ആയുധങ്ങളുടെ വേഗത്താൽ കടക്കാൻ ശ്രമിച്ച ആ രാജപുത്രന്മാർ അശ്രദ്ധമൂലം വധിക്കപ്പെട്ടു.
10.10.22
न हि प्रमत्तेन नरेण शक्य… ।
माप्तुं वसु श्रीर्विपुलं यशो वा।
पश्याप्रमादेन निहत्य शत्रू… ।
न्सर्वान्महेन्द्रं सुखमेधमानम् ॥ १०.१०.२२ ॥
അശ്രദ്ധനായ മനുഷ്യന് സമ്പത്തോ ശ്രീയോ വിപുലമായ യശസ്സോ നേടാൻ സാധ്യമല്ല. നോക്കൂ, അപ്രമാദത്താൽ എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും വധിച്ച് ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ സുഖത്തിൽ വളരുന്നവരെ.
10.10.23
इन्द्रोपमान्पार्थिवपुत्रपौत्रा… ।
न्पश्याविशेषेण हतान्प्रमादात्।
तीर्त्वा समुद्रं जणिजः समृद्वा ।
मग्नाः कुनद्यामिव सीदमानाः ॥ १०.१०.२३ ॥
ഇന്ദ്രനു തുല്യരായ രാജപുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും നോക്കൂ; അവർ വ്യത്യാസമില്ലാതെ അശ്രദ്ധമൂലം വധിക്കപ്പെട്ടു. സമുദ്രം കടന്ന് സമ്പന്നരായവർ ദുഷ്ടനദിയിൽ മുങ്ങിത്താഴുന്നവരെപ്പോലെയായി.
10.10.24
अमर्षितैर्ये निहता नरेन्द्रा ।
निःसंशयं ते त्रिदिवं प्रपन्नाः।
कृष्णां तु शोचामि कथं नु साध्वी ।
शोकार्णवं सा विषहिष्यतीति ॥ १०.१०.२४ ॥
കോപിഷ്ഠരാൽ വധിക്കപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാർ സംശയമില്ലാതെ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു. എന്നാൽ കൃഷ്ണയെ ഓർത്ത് ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നു — ആ സാധ്വി ഈ ദുഃഖസാഗരം എങ്ങനെ സഹിക്കും?
10.10.25
भातृंश्च पुत्रांश्च हतान्निशम्य ।
पाञ्चालसराजं पितरं च वृद्वम्।
ध्रुवं विसञ्ज्ञा पतिता पृथिव्यां ।
सा शोष्यते शोककृशाङ्गयष्टिः ॥ १०.१०.२५ ॥
സഹോദരന്മാരും പുത്രന്മാരും വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്നും, പാഞ്ചാല രാജാവും വൃദ്ധനായ പിതാവും വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്നും കേട്ട് അവൾ തീർച്ചയായും ബോധരഹിതയായി ഭൂമിയിൽ വീഴും; ദുഃഖത്താൽ ക്ഷീണിച്ച ശരീരത്തോടെ അവൾ ക്ഷയിക്കും.
10.10.26
तच्छोकजं दुःखमपारयन्ती ।
कथं भविष्यत्युचिता सुखानाम्।
रोरूयते ज्ञातिवधाभितप्ता ।
प्रदह्वमानेव हुताशनेन ॥ १०.१०.२६ ॥
ആ ദുഃഖത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ വേദന സഹിക്കാനാവാതെ, അവൾ സുഖത്തിന് എങ്ങനെ അർഹയാകും? ബന്ധുക്കളുടെ വധത്താൽ പീഡിതയായി, യജ്ഞാഗ്നിയിൽ എരിയുന്നവളെപ്പോലെ അവൾ വിലപിക്കുന്നു.
10.10.27
इत्येवमार्तः परिदेवयन्स ।
राजाज कुरूणां नकुलं बभाषे।
गच्छान्यैनामिह मन्दभाग्यां ।
समातृपक्षामिति राजपुत्रीम् ॥ १०.१०.२७ ॥
ഇങ്ങനെ ദുഃഖാർത്തനായി വിലപിച്ച ആ കുരുരാജാവ് നകുലനോട് പറഞ്ഞു — 'ഇവിടെ നിന്ന് മറ്റുള്ളവരോടൊപ്പം പോകുക, മാതൃപക്ഷ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പമുള്ള ഈ മന്ദഭാഗ്യയായ രാജപുത്രിയുടെ അടുത്തേക്ക്.'
10.10.28
माद्रीसुतस्तत्परिगृह्य वाक्यं ।
धर्मेण धर्मप्रथमस्य राज्ञः।
ययौ रथेनालयमाशुदेव्याः ।
पाञ्चालराजस्य च यत्र दाराः ॥ १०.१०.२८ ॥
മാദ്രിയുടെ പുത്രൻ (നകുലൻ) ആ വാക്ക് സ്വീകരിച്ച്, ധർമ്മത്തിൽ മുമ്പനായ രാജാവിന്റെ ധർമ്മാനുസൃത കല്പനപ്രകാരം, രഥത്തിൽ ആ ദേവിയുടെ ആലയത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു — പാഞ്ചാല രാജാവിന്റെ ഭാര്യമാരുള്ള സ്ഥലത്തേക്ക്.
10.10.29
प्रस्थाप्य माद्रीसुतमाजमीढः ।
शोकार्दितस्तैः सहितः सुहृद्भिः।
रोरूयमाणः प्रययौ सुताना… ।
मायोधनं भूतगणानुकीर्णम् ॥ १०.१०.२९ ॥
മാദ്രീപുത്രനെ മുന്നിൽ അയച്ച്, ശോകത്താൽ പീഡിതനായ അജമീഢവംശജൻ (യുധിഷ്ഠിരൻ) സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം വിലപിച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ പുത്രരുടെ … യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പോയി; അത് ഭൂതഗണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
10.10.30
स तत्प्रविश्याशिवमुग्ररूपं ।
ददर्श पुत्रान्सुहृदः सखींश्च।
भूमौ शयानान्रुधिरार्द्रगात्रा… ।
न्विभिन्नदेहान्प्रहृतोत्तमाङ्गान् ॥ १०.१०.३० ॥
അവൻ ആ അശുഭവും ഭയങ്കരവുമായ രൂപമുള്ള യുദ്ധഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ച്, നിലത്ത് കിടക്കുന്ന പുത്രന്മാരെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും സഖാക്കളെയും കണ്ടു; അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ രക്തത്തിൽ കുതിർന്നും, ദേഹങ്ങൾ പിളർന്നും, തലകളിൽ പ്രഹരമേറ്റും ഇരുന്നു.
10.10.31
स तांस्तु दृष्ट्वा भृशमार्तरूपो ।
युधिष्ठिरो धर्मभृतां वरिष्ठः।
उच्चैः प्रचुक्रोश च कौरवाग्र्यः ।
पपात चोर्व्यां सगणो विसंज्ञः ॥ १०.१०.३१ ॥
അവരെയെല്ലാം കണ്ട്, അത്യന്തം ദുഃഖാർത്തനായ ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ യുധിഷ്ഠിരൻ, കൗരവാഗ്രേസരൻ, ഉറക്കെ വിളിച്ചുകരഞ്ഞ്, പരിവാരസമേതം നിലത്തുവീണ് ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു.