Mahābhārata · Adhyāya 10.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.3.1
कृपस्य वचनं श्रुत्वा धर्मार्थसहितं शुभम् ।
अश्वत्थामा महाराज दुःखशोकसमन्वितः ॥ १०.३.१ ॥
Habiendo oído las palabras auspiciosas de Kṛpa, unidas al dharma y al propósito, oh gran rey, Aśvatthāman, lleno de dolor y pesar...
10.3.2
दह्यमानस्तु शोकेन प्रदीप्तेनाग्निना यथा ।
क्रूरं मनस्ततः कृत्वा तावभौ प्रत्यभाषत ॥ १०.३.२ ॥
Ardiendo de dolor como un fuego encendido, entonces, habiendo endurecido su mente, habló a aquellos dos.
10.3.3
पुरुषेपुरुषे बुद्धिर्याया भवति शोभना ।
तुष्यन्ति च पृथक्सर्वे प्रज्ञया ते स्वयास्वया ॥ १०.३.३ ॥
En cada persona, la inteligencia es la que resulta buena; todos se satisfacen por separado, cada uno con su propia sabiduría.
10.3.4
सर्वो हि मन्यते लोक आत्मानं बुद्धिमत्तरम् ।
सर्वस्यात्मा बहुमतः सर्वोत्मानं प्रशंसति ॥ १०.३.४ ॥
Todo el mundo se considera más sabio; cada uno tiene a su propio yo en alta estima y se alaba a sí mismo.
10.3.5
सर्वस्य हि स्वका प्रज्ञा साधुवादे प्रतिष्ठिता ।
परबुद्धिं च निन्दन्ति स्वां प्रशंसन्ति चासकृत् ॥ १०.३.५ ॥
La sabiduría propia de cada uno se apoya en lo que aprueba como bueno; censuran el entendimiento ajeno y alaban el propio una y otra vez.
10.3.6
कारणान्तरयोगेन येषां संवदते मतिः ।
तेऽन्योन्येन च तुष्यन्ति बहुमन्यन्ति चासकृत् ॥ १०.३.६ ॥
Aquellos cuyas mentes coinciden por la unión de otras razones se satisfacen mutuamente y se estiman una y otra vez.
10.3.7
तस्यैव तु मनुष्यस्य सासा बुद्धिस्तदातदा ।
कालयोगे विपर्यासं प्राप्यान्योन्यं विपद्यते ॥ १०.३.७ ॥
La inteligencia de ese mismo hombre cambia una y otra vez; al llegar a la inversión por la unión con el tiempo, se destruye a sí misma.
10.3.8
अनित्यत्वात्तु चित्तानां मनुष्याणां विशेषतः ।
चित्तवैक्लब्यमासाद्य सासा बुद्धिः प्रजायते ॥ १०.३.८ ॥
Porque las mentes de los hombres son impermanentes, sobre todo cuando llega la agitación de la mente, surgen una y otra inteligencia.
10.3.9
यथा हि वैद्यः कुशलो ज्ञात्वा व्याधिं यथाविधि ।
भैषज्यं कुरुते योगात्प्रशमार्थमिति प्रभो ॥ १०.३.९ ॥
Como un médico hábil que, habiendo conocido la enfermedad según la regla, prepara la medicina mediante la combinación para aliviarla, oh señor.
10.3.10
एवं कार्यस्य योगात्प्रशमार्थमिति प्रभो ।
प्रज्ञया च स्वया युक्त्या तां च गृह्णन्ति वै बुधाः ॥ १०.३.१० ॥
Del mismo modo, por la unión con la tarea, oh señor, para aliviar, los sabios la toman con su propia sabiduría y razonamiento.
10.3.11
अन्यया यौवने बाल्ये बुद्ध्या भवति मोहितः ।
मध्येऽन्यया जरायां तु सोन्यां रोचयते मतिम् ॥ १०.३.११ ॥
En la juventud y en la niñez el hombre se deja engañar por una inteligencia; en la madurez por otra, y en la vejez prefiere otra opinión.
10.3.12
व्यसन वा महाघोरं समृद्धिं चापि तादृशीम् ।
अवाप्य पुरुषो भोज कुरुते बुद्धिवैकृतम् ॥ १०.३.१२ ॥
Oh Bhoja, habiendo obtenido una desgracia muy terrible o una prosperidad semejante, el hombre produce una distorsión de su inteligencia.
10.3.13
एकस्मिन्नेव पुरुषे सासा बुद्धिस्तदातदा ।
भवत्यनित्या प्रज्ञा हि सा तस्यैव न रोचते ॥ १०.३.१३ ॥
En un mismo hombre, esa misma inteligencia cambia de tiempo en tiempo; esa sabiduría transitoria no le agrada.
10.3.14
निश्चित्य तु यथाप्रज्ञं यां मतिं साधु पश्यति ।
तया प्रकुरुते भावं सा तस्योद्योगकारिका ॥ १०.३.१४ ॥
Habiendo decidido según su inteligencia, con la opinión que considera buena lleva a cabo su intención; ésa es la que impulsa su esfuerzo.
10.3.15
सर्वो हि पुरुषो भोज साध्वेतदिति निश्चितः ।
कर्तुमारभते प्रीतिं मरणादिषु कर्मसु ॥ १०.३.१५ ॥
Oh Bhoja, todo hombre, convencido de que 'esto es bueno', empieza con gusto incluso acciones como las que conducen a la muerte.
10.3.16
सर्वे हि युक्तां विज्ञाय प्रज्ञां वापि स्वकां नराः ।
चेष्टन्ते विविधां चेष्टां हितमित्येव जानते ॥ १०.३.१६ ॥
Todos los hombres, conociendo su propia sabiduría adecuada, emprenden diversos esfuerzos, y saben que eso es beneficioso.
10.3.17
उपजाता व्यसनजा येयमद्य मतिर्मम ।
युवयोस्तां प्रवक्ष्यामि सर्वेषां शोकनाशिनीम् ॥ १०.३.१७ ॥
Este pensamiento, nacido de la calamidad, ha surgido hoy en mi mente; os lo diré a vosotros dos, pues destruye la aflicción de todos.
10.3.18
प्रजापतिः प्रजाः सृष्ट्वा कर्म तासु विधाय च ।
वर्णेवर्णे समाधत्त ह्येकैकं गुणवत्तरम् ॥ १०.३.१८ ॥
Prajāpati, tras crear a las criaturas y asignarles deberes, estableció en cada clase una cosa de mayor virtud que las demás.
10.3.19
ब्राह्मणे वेदमग्र्यं तु क्षत्रिये तेज उत्तमम् ।
दाक्ष्यं वैश्ये च शूद्रे च सर्ववर्णानुकूलताम् ॥ १०.३.१९ ॥
En el brahmán está el Veda, lo supremo; en el kṣatriya, el vigor supremo; en el vaiśya y el śūdra, la habilidad; y en todas las castas, la conformidad con su deber.
10.3.20
अदान्तो ब्राह्मणोऽसाधुर्निस्तेजाः क्षत्रियो मृतः ।
अदक्षो निन्द्यते वैश्यः शूद्रश्च प्रतिकूलवान् ॥ १०.३.२० ॥
Un brahmán sin dominio de sí es malvado; un kṣatriya sin vigor está como muerto; un vaiśya inhábil es censurado; y un śūdra hostil, también.
10.3.21
सोऽस्मि जातः कुले श्रेष्ठे ब्राह्मणैरभिपूजिते ।
मन्दभाग्यतयाऽस्म्येतं क्षत्रधर्ममनुष्ठितः ॥ १०.३.२१ ॥
Nací en una familia noble, muy honrada por los brahmanes; por mala fortuna he seguido el deber del kṣatriya.
10.3.22
क्षत्रधर्मं विदित्वाऽहं यदि ब्राह्मण्यमाश्रितः ।
प्रकरिष्ये महत्कर्म न मे तत्साधुसम्मतम् ॥ १०.३.२२ ॥
Conociendo el deber del kṣatriya, si me refugio en la vida del brahmán y realizo una gran acción, eso no será aprobado por los buenos.
10.3.23
धारयित्वा धनुर्दिव्यं दिव्यान्यस्त्राणि चाहवे ।
पितरं निहतं दृष्ट्वा किन्नु वक्ष्यामि संसदि ॥ १०.३.२३ ॥
Habiendo empuñado el arco divino y las armas divinas en la batalla, y habiendo visto a mi padre muerto, ¿qué diré en la asamblea?
10.3.24
सोऽहमद्य यथाकामं क्षत्रधर्ममवाप्य च ।
गन्ताऽस्मि पदवीं राज्ञः पितुश्चापि महात्मनः ॥ १०.३.२४ ॥
Yo, hoy, habiendo obtenido el deber del kṣatriya según mi deseo, seguiré el camino del rey y de mi padre de gran alma.
10.3.25
अद्य स्वप्स्यन्ति पाञ्चाला विश्वस्ता जितकाशिनः ।
विमुक्तयुग्यकवचा हर्षेण च समन्विताः।
वयं जिता मताश्चैषां श्रान्ता व्यायामकर्शिताः ॥ १०.३.२५ ॥
Hoy los Pañcālas dormirán confiados, creyéndose vencedores, con los yugos y las armaduras quitados, llenos de alegría; creen que nosotros estamos derrotados, cansados y agotados por el esfuerzo.
10.3.26
तेषां निशि प्रसुप्तानां सुस्थानां शिबिरे स्वके ।
अवस्कन्दं करिष्यामि शिबिरस्याद्य दुष्करम् ॥ १०.३.२६ ॥
De noche, mientras duermen tranquilos en su propio campamento, hoy lanzaré un asalto sorpresa contra ellos; un ataque a este campamento será difícil.
10.3.27
तानवस्कन्द्य शिबिरे प्रेतभूतानचेतसः ।
सूदयिष्यामि विक्रम्य मघवानिव दानवान् ॥ १०.३.२७ ॥
Cayendo sobre ellos en el campamento, los abatiré con valor, a ellos que son como fantasmas e insensibles, como Indra abate a los Dānavas.
10.3.28
अद्य तान्सहितान्सर्वान्धृष्टद्युम्नपुरोगमान् ।
सूदयिष्यामि विक्रम्य कक्षं दीप्त इवानलः ॥ १०.३.२८ ॥
Hoy los abatiré a todos, reunidos y encabezados por Dhṛṣṭadyumna, con valor, como un fuego ardiente consume la hierba seca.
10.3.29
निहत्य चैव पाञ्चालाञ्शान्तिं लब्धाऽस्मि सत्तम ॥ १०.३.२९ ॥
Habiendo abatido a los Pañcālas, oh mejor de los justos, alcanzaré la paz.
10.3.30
पाञ्चालेषु चरिष्यामि सूदयन्नद्य संयुगे ।
पिनाकपाणिः सङ्क्रुद्धः स्वयं रुद्रः पशुष्विव ॥ १०.३.३० ॥
Hoy en la batalla vagaré entre los Pañcālas, abatiéndolos, como el propio Rudra, portador del arco Pināka y airado, vaga entre las bestias.
10.3.31
अद्याहं सर्वपाञ्चालान्निकृत्या च निकृष्य च ।
अर्दयिष्यामि संहृष्टो रणे पाण्डुसुतांस्तथा।
सूदयिष्यामि सङ्क्रुद्धः पशूनिव पिनाकधृत् ॥ १०.३.३१ ॥
Hoy, cortando y arrastrando a todos los Pāñcālas, y con alegría, también afligiré en batalla a los hijos de Pāṇḍu. Enfurecido, como el portador del arco Pināka, los masacraré como a bestias.
10.3.32
अद्याहं सर्वपाञ्चालैः कृत्वा भूमिं शरीरिणीम् ।
प्रहृत्यैकेन शस्त्रेण भविष्याम्यनृणः पितुः ॥ १०.३.३२ ॥
Hoy, habiendo hecho que la tierra se vuelva corpórea con todos los Pāñcāla, y golpeando con una sola arma, quedaré libre de la deuda con mi padre.
10.3.33
दुर्योधनस्य कर्णस्य भीष्मसैन्धवयोरपि ।
गमिष्यामि निशावेलां पदवीमद्य दुर्गमाम् ॥ १०.३.३३ ॥
Hoy, también por el camino de Duryodhana, Karṇa, Bhīṣma y Saindhava, iré en la hora de la noche por aquella senda difícil.
10.3.34
अद्य पाञ्चालराजस्य धृष्टद्युम्नस्य वै निशि ।
विरात्रे प्रमथिष्यामि पशोरिव शिरो बलात् ॥ १०.३.३४ ॥
Hoy, de noche, en la profunda noche, aplastaré por la fuerza la cabeza de Dhṛṣṭadyumna, rey de los Pāñcāla, como la cabeza de una bestia.
10.3.35
अद्य पाञ्चालपाण्डूनां शयितानां शिरो निशि ।
खङ्गेन निशितेनाजौ प्रमथिष्यामि गौतम ॥ १०.३.३५ ॥
Oh Gautama, hoy de noche, aplastaré con una espada afilada las cabezas de los Pāñcāla y Pāṇḍava que yacen dormidos en la batalla.
10.3.36
अद्य पाञ्चालसेनां तां निहत्य निशि सौप्तिके ।
कृतकृत्यः सुखी चैव भविष्यामि महामते ॥ १०.३.३६ ॥
Oh sabio, hoy de noche, durante el sueño, habiendo dado muerte a aquel ejército Pāñcāla, quedaré cumplido y feliz.