マハーバーラタ · 章 10.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.3.1
कृपस्य वचनं श्रुत्वा धर्मार्थसहितं शुभम् ।
अश्वत्थामा महाराज दुःखशोकसमन्वितः ॥ १०.३.१ ॥
クリパの法と利に適った吉祥な言葉を聞いて、大王よ、悲嘆と憂いに満ちたアシュヴァッターマンは……
10.3.2
दह्यमानस्तु शोकेन प्रदीप्तेनाग्निना यथा ।
क्रूरं मनस्ततः कृत्वा तावभौ प्रत्यभाषत ॥ १०.३.२ ॥
炎のように燃える悲嘆に焼かれ、そこで心を残酷にして、彼はあの二人に語りかけた。
10.3.3
पुरुषेपुरुषे बुद्धिर्याया भवति शोभना ।
तुष्यन्ति च पृथक्सर्वे प्रज्ञया ते स्वयास्वया ॥ १०.३.३ ॥
人それぞれに、その人の良い知恵があり、皆それぞれ自分の知恵によって別々に満足する。
10.3.4
सर्वो हि मन्यते लोक आत्मानं बुद्धिमत्तरम् ।
सर्वस्यात्मा बहुमतः सर्वोत्मानं प्रशंसति ॥ १०.३.४ ॥
世の人は皆、自分こそより賢いと考える。誰もが自分自身を高く評価し、自分を称賛する。
10.3.5
सर्वस्य हि स्वका प्रज्ञा साधुवादे प्रतिष्ठिता ।
परबुद्धिं च निन्दन्ति स्वां प्रशंसन्ति चासकृत् ॥ १०.३.५ ॥
誰の知恵も、善と認めるものの上に立っている。彼らは他人の知恵を非難し、自分のものを何度も褒めそやす。
10.3.6
कारणान्तरयोगेन येषां संवदते मतिः ।
तेऽन्योन्येन च तुष्यन्ति बहुमन्यन्ति चासकृत् ॥ १०.३.६ ॥
他の理由が結びつくことで意見が一致する者たちは、互いに満足し、何度も互いを敬う。
10.3.7
तस्यैव तु मनुष्यस्य सासा बुद्धिस्तदातदा ।
कालयोगे विपर्यासं प्राप्यान्योन्यं विपद्यते ॥ १०.३.७ ॥
その同じ人の知性は時々刻々と変わる。時の結合によって逆転に至り、互いに滅び合う。
10.3.8
अनित्यत्वात्तु चित्तानां मनुष्याणां विशेषतः ।
चित्तवैक्लब्यमासाद्य सासा बुद्धिः प्रजायते ॥ १०.३.८ ॥
人の心は無常であり、特に心が乱れるとき、さまざまな知性が生じる。
10.3.9
यथा हि वैद्यः कुशलो ज्ञात्वा व्याधिं यथाविधि ।
भैषज्यं कुरुते योगात्प्रशमार्थमिति प्रभो ॥ १०.३.९ ॥
熟練した医者が病を規定どおりに知り、和らげるために調合によって薬を作るように、主よ。
10.3.10
एवं कार्यस्य योगात्प्रशमार्थमिति प्रभो ।
प्रज्ञया च स्वया युक्त्या तां च गृह्णन्ति वै बुधाः ॥ १०.३.१० ॥
同様に、主よ、事柄との結合によって、鎮めるために、賢者は自らの智慧と論理をもってそれを取り上げる。
10.3.11
अन्यया यौवने बाल्ये बुद्ध्या भवति मोहितः ।
मध्येऽन्यया जरायां तु सोन्यां रोचयते मतिम् ॥ १०.३.११ ॥
若い時と幼い時には、ある知性によって人は惑わされ、中年では別の知性によって、老年では彼は更に別の考えを好む。
10.3.12
व्यसन वा महाघोरं समृद्धिं चापि तादृशीम् ।
अवाप्य पुरुषो भोज कुरुते बुद्धिवैकृतम् ॥ १०.३.१२ ॥
ボージャよ、非常に恐ろしい災難か、同様の繁栄を得て、人は知性に歪みを生じさせる。
10.3.13
एकस्मिन्नेव पुरुषे सासा बुद्धिस्तदातदा ।
भवत्यनित्या प्रज्ञा हि सा तस्यैव न रोचते ॥ १०.३.१३ ॥
同じ人の中でも、その知性は時々刻々と変わる。その無常の智慧は、本人にさえ好まれない。
10.3.14
निश्चित्य तु यथाप्रज्ञं यां मतिं साधु पश्यति ।
तया प्रकुरुते भावं सा तस्योद्योगकारिका ॥ १०.३.१४ ॥
自分の智慧に従って決断し、善いと見る考えによって、彼は意図を実行する。それこそが彼の努力を生む原因である。
10.3.15
सर्वो हि पुरुषो भोज साध्वेतदिति निश्चितः ।
कर्तुमारभते प्रीतिं मरणादिषु कर्मसु ॥ १०.३.१५ ॥
ボージャよ、人は皆「これこそ善い」と確信すれば、死に至るような行いにさえ喜んで着手する。
10.3.16
सर्वे हि युक्तां विज्ञाय प्रज्ञां वापि स्वकां नराः ।
चेष्टन्ते विविधां चेष्टां हितमित्येव जानते ॥ १०.३.१६ ॥
人は皆、自分にふさわしい智慧を知って様々な努力をし、それが益になると知っている。
10.3.17
उपजाता व्यसनजा येयमद्य मतिर्मम ।
युवयोस्तां प्रवक्ष्यामि सर्वेषां शोकनाशिनीम् ॥ १०.३.१७ ॥
災難から生じたこの考えが今日私の心に浮かんだ。あなた方二人にそれを語ろう。それは皆の悲しみを滅ぼすものだ。
10.3.18
प्रजापतिः प्रजाः सृष्ट्वा कर्म तासु विधाय च ।
वर्णेवर्णे समाधत्त ह्येकैकं गुणवत्तरम् ॥ १०.३.१८ ॥
生主は衆生を創造し、彼らに務めを定め、各階級にそれぞれより優れた資質のものを据えた。
10.3.19
ब्राह्मणे वेदमग्र्यं तु क्षत्रिये तेज उत्तमम् ।
दाक्ष्यं वैश्ये च शूद्रे च सर्ववर्णानुकूलताम् ॥ १०.३.१९ ॥
バラモンにとっては最上のヴェーダ、クシャトリヤにとっては最上の威力、ヴァイシャとシュードラにとっては技能、そしてすべての階級にとってはそれぞれの本分に適うことである。
10.3.20
अदान्तो ब्राह्मणोऽसाधुर्निस्तेजाः क्षत्रियो मृतः ।
अदक्षो निन्द्यते वैश्यः शूद्रश्च प्रतिकूलवान् ॥ १०.३.२० ॥
自制のないバラモンは悪しき者であり、威力を失ったクシャトリヤは死んだも同然である。技能のないヴァイシャは非難され、敵対的なシュードラもまた同様である。
10.3.21
सोऽस्मि जातः कुले श्रेष्ठे ब्राह्मणैरभिपूजिते ।
मन्दभाग्यतयाऽस्म्येतं क्षत्रधर्ममनुष्ठितः ॥ १०.३.२१ ॥
私はバラモンから大いに敬われる高貴な家系に生まれた。不運にもクシャトリヤの義務を果たしてきた。
10.3.22
क्षत्रधर्मं विदित्वाऽहं यदि ब्राह्मण्यमाश्रितः ।
प्रकरिष्ये महत्कर्म न मे तत्साधुसम्मतम् ॥ १०.३.२२ ॥
クシャトリヤの義務を知りながら、もしバラモンの生き方に身を寄せて大きな行いをするなら、それは善き人々に認められないだろう。
10.3.23
धारयित्वा धनुर्दिव्यं दिव्यान्यस्त्राणि चाहवे ।
पितरं निहतं दृष्ट्वा किन्नु वक्ष्यामि संसदि ॥ १०.३.२३ ॥
神弓と神々の武器を手にしながら、戦場で父が殺されるのを見てしまった私は、集会で何を言えばよいのか。
10.3.24
सोऽहमद्य यथाकामं क्षत्रधर्ममवाप्य च ।
गन्ताऽस्मि पदवीं राज्ञः पितुश्चापि महात्मनः ॥ १०.३.२४ ॥
今日、私は望みどおりクシャトリヤの義務を得て、王であり偉大な父の道を歩むであろう。
10.3.25
अद्य स्वप्स्यन्ति पाञ्चाला विश्वस्ता जितकाशिनः ।
विमुक्तयुग्यकवचा हर्षेण च समन्विताः।
वयं जिता मताश्चैषां श्रान्ता व्यायामकर्शिताः ॥ १०.३.२५ ॥
今日、パーンチャーラたちは安心し、勝利したと思い込み、軛と鎧を外し、喜びに満ちて眠るだろう。彼らは我らが敗れ、疲れ果て、奮闘に衰弱したと考えている。
10.3.26
तेषां निशि प्रसुप्तानां सुस्थानां शिबिरे स्वके ।
अवस्कन्दं करिष्यामि शिबिरस्याद्य दुष्करम् ॥ १०.३.२६ ॥
夜、彼らが自分たちの陣営で安らかに眠っている時、今日私は彼らに不意打ちを仕掛けよう。この陣営への襲撃は困難であろう。
10.3.27
तानवस्कन्द्य शिबिरे प्रेतभूतानचेतसः ।
सूदयिष्यामि विक्रम्य मघवानिव दानवान् ॥ १०.३.२७ ॥
陣営の中で彼らに襲いかかり、亡霊のように意識を失った彼らを、インドラがダーナヴァを討つように、勇猛に討ち滅ぼそう。
10.3.28
अद्य तान्सहितान्सर्वान्धृष्टद्युम्नपुरोगमान् ।
सूदयिष्यामि विक्रम्य कक्षं दीप्त इवानलः ॥ १०.३.२८ ॥
今日、ドリシュタドュムナを先頭に集まった彼らすべてを、燃え盛る火が枯れ草を焼くように、勇猛に討ち滅ぼそう。
10.3.29
निहत्य चैव पाञ्चालाञ्शान्तिं लब्धाऽस्मि सत्तम ॥ १०.३.२९ ॥
善き者の中の最善なる者よ、パーンチャーラたちを討ち滅ぼしてこそ、私は平安を得るであろう。
10.3.30
पाञ्चालेषु चरिष्यामि सूदयन्नद्य संयुगे ।
पिनाकपाणिः सङ्क्रुद्धः स्वयं रुद्रः पशुष्विव ॥ १०.३.३० ॥
今日、戦場でパーンチャーラたちの間を討ち滅ぼしながら歩こう。ピナーカの弓を持つ怒れるルドラ自らが、獣の群れの中を歩むように。
10.3.31
अद्याहं सर्वपाञ्चालान्निकृत्या च निकृष्य च ।
अर्दयिष्यामि संहृष्टो रणे पाण्डुसुतांस्तथा।
सूदयिष्यामि सङ्क्रुद्धः पशूनिव पिनाकधृत् ॥ १०.३.३१ ॥
今日、私はすべてのパーンチャーラたちを切り倒し引きずり、喜びに満ちて戦場でパーンドゥの子らをも苦しめよう。怒れるピナーカ弓の持ち主のように、家畜のように彼らを屠ろう。
10.3.32
अद्याहं सर्वपाञ्चालैः कृत्वा भूमिं शरीरिणीम् ।
प्रहृत्यैकेन शस्त्रेण भविष्याम्यनृणः पितुः ॥ १०.३.३२ ॥
今日、すべてのパーンチャーラたちによって大地を身体あるものとし、ただ一つの武器で打ち、父への負債から解放されよう。
10.3.33
दुर्योधनस्य कर्णस्य भीष्मसैन्धवयोरपि ।
गमिष्यामि निशावेलां पदवीमद्य दुर्गमाम् ॥ १०.३.३३ ॥
今日、ドゥルヨーダナ、カルナ、ビーシュマ、サインダヴァの道を、夜の時刻にあの険しい道へと私は進もう。
10.3.34
अद्य पाञ्चालराजस्य धृष्टद्युम्नस्य वै निशि ।
विरात्रे प्रमथिष्यामि पशोरिव शिरो बलात् ॥ १०.३.३४ ॥
今夜、深夜に、パーンチャーラ王ドリシュタデュムナの頭を、家畜の頭のように力ずくで砕こう。
10.3.35
अद्य पाञ्चालपाण्डूनां शयितानां शिरो निशि ।
खङ्गेन निशितेनाजौ प्रमथिष्यामि गौतम ॥ १०.३.३५ ॥
ゴータマよ、今夜、戦場で眠っているパーンチャーラとパーンドゥの者たちの頭を、鋭い剣で砕こう。
10.3.36
अद्य पाञ्चालसेनां तां निहत्य निशि सौप्तिके ।
कृतकृत्यः सुखी चैव भविष्यामि महामते ॥ १०.३.३६ ॥
賢者よ、今夜、眠りの中でパーンチャーラの軍勢を殺し尽くしたなら、私は目的を果たし、幸せになるだろう。