महाभारत · अध्याय 10.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.7.1
एवं सञ्चिन्तयित्वा तु द्रोणपुत्रो विशाम्पते ।
अवतीर्य रथोपस्थाद्दध्यौ स प्रयतः स्थितः ॥ १०.७.१ ॥
असा विचार करून, हे राजा, द्रोणपुत्राने रथाच्या आसनावरून उतरून संयमाने उभे राहून ध्यान केले.
10.7.2
उग्रं स्थाणुं शिवं रुद्रं शर्वमीशानमीश्वरम् ।
गिरिशं वरदं देवं भवभावनमव्ययम् ॥ १०.७.२ ॥
उग्र, स्थाणू, शिव, रुद्र, शर्व, ईशान, ईश्वर, गिरीश, वरदाता देव, भवाचा उत्पादक आणि अव्यय.
10.7.3
शितिकण्ठमजं रुद्रं दक्षक्रतुहरं हरम् ।
विश्वरूपं विरूपाक्षं बहुरूपमुमापतिम् ॥ १०.७.३ ॥
नीलकंठ, अज, रुद्र, दक्षयज्ञाचा नाश करणारा, हर, विश्वरूप, विरूपाक्ष, बहुरूप, उमापती.
10.7.4
श्मशानवासिनं दृप्तं महागणपतिं विभुम् ।
खट्वाङ्गधारिणं मुण्डं जटिलं ब्रह्मचारिणम् ॥ १०.७.४ ॥
स्मशानात वास करणारा, दृप्त, महागणपती, विभु, खट्वांगधारी, मुण्डित, जटाधारी, ब्रह्मचारी.
10.7.5
मनसा ह्यनुचिन्त्यैनं दुष्करेणाल्पचेतसा ।
अद्य भूतोपहारेण यक्ष्ये त्रिपुराघातिनम् ॥ १०.७.५ ॥
मनात याचे चिंतन करून, अल्पबुद्धी असूनही कठीण मार्गाने, आज भूतबलीने त्रिपुरघातकाची पूजा करीन.
10.7.6
…तुतं स्तुत्यं स्तूयमानममोघं कृत्तिवाससम् ।
विलोहितं नीलकण्ठमसह्यं दुर्निवारणम् ॥ १०.७.६ ॥
…स्तुत, स्तुत्य, स्तूयमान, अमोघ, कृत्तिवासा, विलोहित, नीलकंठ, असह्य, दुर्निवार.
10.7.7
शुक्रं विश्वसृजं ब्रह्म ब्रह्मचारिणमेव च ।
व्रतवन्तं तपोनिष्ठमनन्तं तपतां गतिम् ॥ १०.७.७ ॥
शुक्र, विश्वनिर्माता, ब्रह्म, ब्रह्मचारीही तोच. व्रतधारी, तपात निष्ठ, अनंत, तपस्व्यांची गती.
10.7.8
बहुरूपं गणाध्यक्षं त्र्यक्षं पारिषदप्रियम् ।
धनाध्यक्षप्रियसखं गौरीहृदयवल्लभम् ॥ १०.७.८ ॥
बहुरूप, गणाध्यक्ष, त्र्यंबक, पारिषदांचा प्रिय, धनाध्यक्ष कुबेराचा प्रिय सखा, गौरीच्या हृदयाचा वल्लभ.
10.7.9
कुमारपितरं पिङ्गं गोवृषोत्तमवाहनम् ।
कुत्तिवाससमत्युग्रमातोषणतत्परम् ॥ १०.७.९ ॥
कुमाराचे पिता, पिंगल वर्णाचे, श्रेष्ठ वृषभ ज्यांचे वाहन आहे असे, कातडी वस्त्र धारण करणारे, अत्यंत उग्र, तोषवण्यास तत्पर.
10.7.10
परं परेभ्यः परमं परं यस्मान्न विद्यते ।
इष्वस्त्रोत्तमभर्तारं दिगन्तं देशरक्षिणम् ॥ १०.७.१० ॥
ज्याच्याहून परम दुसरे कोणी नाही, इतरांहूनही परम, उत्तम इषु-अस्त्रांचा धारक, दिशांच्या टोकापर्यंत देशाचा रक्षक.
10.7.11
हिरण्यकवचं देवं चन्द्रमौलिविभूषणम् ।
प्रपद्ये शरणं देवं परमेण समाधिना ॥ १०.७.११ ॥
सुवर्ण कवच धारण करणारे देव, चंद्र मुकुटाचे भूषण असलेले. परम समाधीने त्या देवाला शरण जातो.
10.7.12
इमां चेदापदं घोरां तराम्यद्य सुदुस्तराम् ।
सर्वभूतोपहारेण यक्ष्येऽहं शुचिना शुचिम् ॥ १०.७.१२ ॥
ही भयंकर, अत्यंत दुस्तर आपत्ती आज मी पार केली, तर सर्व भूतांच्या नैवेद्याने शुचि होऊन शुचि देवाची पूजा करीन.
10.7.13
इति तस्य व्यवसितं ज्ञात्वा योगात्सुकर्मणः ।
पुरस्तात्काञ्चनी वेदी प्रादुरासीन्महात्मनः ॥ १०.७.१३ ॥
अशा प्रकारे त्याचा निश्चय जाणून, सुकर्म्याच्या योगबलाने महात्म्यासमोर एक सुवर्णवेदी प्रकट झाली.
10.7.14
तस्यां वेद्यां तदा राजंश्चित्रभानुरजायत ।
स दिशो विदिशः खं च ज्वालाभिरिव पूरयन् ॥ १०.७.१४ ॥
हे राजा, तेव्हा त्या वेदीवर चित्रभानू (अग्नी) प्रकट झाला; तो आपल्या ज्वालांनी दिशा, उपदिशा आणि आकाश भरून टाकत होता.
10.7.15
दीप्तास्यनयनाश्चात्र नैकपादशिरोधराः ।
रत्नचित्राङ्गदधराः समुद्यतकरास्तथाः ॥ १०.७.१५ ॥
येथे प्रज्वलित मुखे व नेत्र असलेले, एकापेक्षा अधिक पाय व माना असलेले, रत्नजडित विचित्र बाजूबंद धारण करणारे, हात उंचावलेले (प्रकट झाले).
10.7.16
द्विपाः शैलप्रतीकाशाः प्रादुरासन्महागणाः ।
श्ववराहोष्ट्ररूपाश्च हयगोमायुगोमुखाः ॥ १०.७.१६ ॥
पर्वतासमान हत्ती आणि महागण प्रकट झाले; कुत्रा, डुक्कर, उंटाची रूपे असलेले, तसेच घोडा, कोल्हा, गाय यांची मुखे असलेले प्रकट झाले.
10.7.17
ऋक्षमार्जारवदना व्याघ्रद्वीपिमुखास्तथा ।
काकवक्त्राः प्लुवमुखाः शुकवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.१७ ॥
अस्वल व मांजरीची मुखे असलेले, वाघ व बिबट्याची मुखे असलेले, तसेच कावळा, बेडूक व पोपटाची मुखे असलेले प्रकट झाले.
10.7.18
महाजगरवक्त्राश्च हंसवक्त्राः शितप्रभाः ।
दार्वाघाटमुखाश्चापि चाषवक्त्राश्च भारत ॥ १०.७.१८ ॥
मोठ्या अजगराची मुखे असलेले, हंसाची मुखे असलेले, शीतल तेजाचे, सुतार पक्ष्याची मुखे असलेले, तसेच नीलकंठ पक्ष्याची मुखे असलेले प्रकट झाले, हे भारता.
10.7.19
कूर्मनक्रमुखाश्चैव शिंशुमारमुखास्तथा ।
महामकरवक्त्राश्च तिमिवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.१९ ॥
कासव आणि मगरीची तोंडे असलेले, शिंशुमाराची तोंडे असलेले, महामकराची तोंडे असलेले आणि तिमीची तोंडे असलेलेही तसेच.
10.7.20
हरिवक्त्राः क्रौञ्चमुखाः कपोताभमुखास्तथा ।
पारावतमुखाश्चैव मद्गुवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.२० ॥
हरीची तोंडे असलेले, क्रौंचाची तोंडे असलेले, कपोतवर्ण तोंडे असलेले, तसेच पारावताची तोंडे असलेले आणि मद्गूची तोंडे असलेलेही.
10.7.21
पाणिकर्णाः सहस्राक्षास्तथैव च महोदराः ।
निर्मांसाः काकवक्त्राश्च श्येनवक्त्राश्च भारत ॥ १०.७.२१ ॥
हातच ज्यांचे कान आहेत असे, हजार डोळ्यांचे, तसेच महोदर, मांसरहित, कावळ्याची तोंडे असलेले आणि ससाण्याची तोंडे असलेले, हे भारता.
10.7.22
तथैवाशिरसो राजन्नृक्षवक्त्राश्च भीषणाः ।
प्रदीप्तनेत्रजिह्वाश्च ज्वालावर्णास्तथैव च ॥ १०.७.२२ ॥
तसेच, हे राजा, मस्तकरहित, अस्वलाची तोंडे असलेले, भयंकर, प्रज्वलित डोळे व जीभ असलेले आणि ज्वालेच्या वर्णाचेही.
10.7.23
ज्वालाकेशाश्च राजेन्द्र ज्वलद्रोमचतुर्भुजाः ।
मेषवक्त्रास्तथैवान्ये तथा छागमुखा नृप ॥ १०.७.२३ ॥
ज्वालेसारखे केस असलेले, हे राजेंद्रा, प्रज्वलित रोम व चार बाहू असलेले; तसेच मेंढ्याची तोंडे असलेले इतर, आणि बकऱ्याची तोंडे असलेले, हे नृपा.
10.7.24
शङ्खाभाः शङ्खवक्त्राश्च शङ्खवर्णास्तथैव च ।
शङ्खमालापरिकराः शह्खध्वनिसमस्वनाः ॥ १०.७.२४ ॥
शंखासारखी कांती असलेले, शंखाची तोंडे असलेले, शंखवर्णाचेही, तसेच शंखमाळांनी वेढलेले, शंखनादासारखा स्वर असलेले.
10.7.25
जटाधराः प़ञ्चशिखास्तथा मुण्डाः कृशोदराः ।
चतुर्दंष्ट्राश्चतुर्जिह्वाः शङ्कुकर्णाः किरीटिनः ॥ १०.७.२५ ॥
जटाधारी, पाच शिखा असलेले, तसेच मुंडित मस्तकाचे, बारीक पोटाचे, चार दाढा असलेले, चार जीभा असलेले, खुंटीसारखे कान असलेले आणि मुकुटधारी.
10.7.26
मौञ्जीधराश्च राजेन्द्र तथा कुञ्चितमूर्धजाः ।
उष्णीषिणः कुण्डलिनश्चारुवक्त्राः स्वलङ्कृताः ॥ १०.७.२६ ॥
हे राजेंद्रा, मुंजगवताची मेखला धारण करणारे, तसेच कुरळ्या केसांचे, पगडी घातलेले, कुंडले घातलेले, सुंदर मुखाचे आणि सुशोभित.
10.7.27
पद्मोत्पलापीडधरास्तथा मुकुटधारिणः ।
महात्म्येन च संयुक्ताः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १०.७.२७ ॥
कमळ आणि नीलकमळांच्या माळा धारण करणारे, तसेच मुकुटधारी, महात्म्याने युक्त, शेकडो आणि हजारो.
10.7.28
शतघ्नीचक्रहस्ताश्च तथा मुसलपाणयः ।
भुशुण्डीपाशहस्ताश्च दण्डहस्ताश्च भारत ॥ १०.७.२८ ॥
शतघ्नी आणि चक्र हाती धरणारे, तसेच मुसळ हाती धरणारे, भुशुंडी आणि पाश हाती धरणारे आणि दंड हाती धरणारे, हे भारत.
10.7.29
पृष्ठेषु बद्धेषुधयश्चित्रबाणोत्कटास्तथा ।
सध्वजाः सपताकाश्च सघण्टाः सपरश्वथाः ॥ १०.७.२९ ॥
पाठीवर भाते बांधलेले, विचित्र बाणांनी उग्र, तसेच ध्वजांसह, पताकांसह, घंटांसह आणि परशूंसह.
10.7.30
महापाशोद्यतकरास्तथा लगुडपाणयः ।
स्थूणाहस्ताः खङ्गहस्ताः सर्पोच्छ्रितकिरीटिनः ॥ १०.७.३० ॥
मोठे पाश उगारलेल्या हातांचे, तसेच लगुड हाती धरणारे, स्थूण हाती धरणारे, खड्ग हाती धरणारे आणि मुकुटांवर सर्प उंचावलेले.
10.7.31
महासर्पाङ्गदधराश्चित्राभरणधारिणः ।
रजोध्वजाः पङ्कदिग्धाः सर्वे चित्राम्बरस्रजः।
नीलाङ्गाः पिङ्गलाङ्गाश्च मुण्डवक्तास्तथैव च ॥ १०.७.३१ ॥
मोठे साप बाजूबंद म्हणून धारण करणारे, विचित्र अलंकार घालणारे, धुळीचे ध्वज असलेले, चिखलाने माखलेले, सर्व विचित्र वस्त्रे व माळा धारण केलेले, निळ्या व पिंगट अंगाचे आणि मुंडलेल्या तोंडाचे होते.
10.7.32
भेरीशङ्खमृदङ्गांश्च झर्झरानकगोमुखान् ।
अवादयन्पारिषदाः प्रहृष्टाः कनकप्रभाः ॥ १०.७.३२ ॥
भेरी, शंख, मृदंग, झर्झर, आनक आणि गोमुख हे प्रसन्न, सुवर्णकांती पारिषदांनी वाजवले.
10.7.33
गायमानास्तथैवान्ये संहृष्टाः पुरुषर्षभाः ।
लङ्घयन्तः प्लुवन्तश्च वल्गन्तश्च महारथाः ॥ १०.७.३३ ॥
गाणारे, इतरही तसेच, आनंदित पुरुषश्रेष्ठ, उड्या मारणारे, उसळणारे आणि नाचणारे महारथी.
10.7.34
धावन्तो जवनाश्चण्डाः पावकोद्वूतमूर्धजाः ।
मत्ता इव महानागा विनदन्तो मुहुर्मुहुः ॥ १०.७.३४ ॥
धावणारे, वेगवान, उग्र, अग्नीने उडालेले केस असलेले, मदोन्मत्त महागजांसारखे वारंवार गर्जना करणारे.
10.7.35
सुभीमा घोररूपाश्च शूलपट्टसपाणयः ।
नानाविरागवसनाश्चित्रमाल्यानुलेपनाः ॥ १०.७.३५ ॥
अत्यंत भयानक, घोर रूपाचे, हातात त्रिशूळ व तलवार घेतलेले, अनेक रंगांची वस्त्रे व विचित्र माळा आणि लेप लावलेले.
10.7.36
रत्नचित्राङ्गदधराः समुद्यतकरास्तथा ।
हन्तारो द्विषतां शूराः प्रसह्यासह्यविक्रमाः ॥ १०.७.३६ ॥
रत्नजडित विचित्र बाजूबंद धारण करणारे, हात उंचावलेले, शत्रूंचा वध करणारे शूर, बलाने असह्य पराक्रम असलेले.
10.7.37
पातारोऽसृग्वसाज्यानां मांसान्त्रकृतभोजनाः ।
चूडालाः कर्णिकाराश्च प्रहृष्टाः पिठरोदराः ॥ १०.७.३७ ॥
ते रक्त, मज्जा आणि चरबी प्राशन करणारे, मांस व आतडी हेच ज्यांचे भोजन आहे असे, शिखाधारी, कर्णिकार फुलांची कुंडले घातलेले, आनंदित आणि मडक्यासारख्या पोटाचे आहेत.
10.7.38
अतिहस्वातिदीर्घाश्च प्रलम्बाश्चातिभैरवाः ।
विकटाः काललंबोष्ठा बृहच्छेफाण्डपिण्डिकाः ॥ १०.७.३८ ॥
ते अतिशय बुटके व अतिशय उंच, लोंबते अवयव असलेले, अतिभयंकर, विकृत, काळे लोंबते ओठ असलेले, मोठे लिंग, वृषण व पोटरी असलेले आहेत.
10.7.39
महार्हनानाविकटा मुण्डाश्च जटिलाः परे ।
सार्केन्दुग्रहनक्षत्रां द्यां कुर्युस्ते महीतले ॥ १०.७.३९ ॥
ते महामौल्यवान, विविध व विकृत अलंकार घातलेले आहेत; काही मुंडन केलेले तर काही जटाधारी; ते पृथ्वीवर आकाशाला सूर्य, चंद्र, ग्रह व नक्षत्रांसह भरून टाकू शकतात.
10.7.40
उत्सहेरंश्च ये हन्तुं भूतग्रामं चतुर्विधम् ।
ये च वीतभया नित्यं हरस्य भ्रुकुटीसहाः ॥ १०.७.४० ॥
चार प्रकारच्या भूतगणांना मारण्याचे धैर्य असलेले, नेहमी भयमुक्त, आणि हराच्या (शिवाच्या) भृकुटीसही सहन करणारे आहेत.
10.7.41
कामकारकरा नित्यं त्रैलोक्यस्येश्वरेश्वराः ।
नित्यानन्दप्रमुदिता वागीशा वीतमत्सराः ॥ १०.७.४१ ॥
जे सदैव इच्छेनुसार वागणारे, त्रिलोकाच्या ईश्वरांचे ईश्वर, नित्य आनंदाने हर्षित, वाणीचे स्वामी आणि मत्सररहित आहेत.
10.7.42
प्राप्याष्टगुणमैश्वर्यं ये न यास्यन्ति वै स्मयम् ।
येषां विस्मयते नित्यं भगवान्कर्मभिर्हरः ॥ १०.७.४२ ॥
अष्टगुण ऐश्वर्य प्राप्त करूनही जे गर्व करणार नाहीत; ज्यांच्या कर्मांनी भगवान हर सदैव विस्मित होतो.
10.7.43
मनोवाक्कर्मभिर्युक्तैर्नित्यमाराधितश्च यैः ।
मनोवाक्कर्मभिर्भक्तान्पाति पुत्रानिवौरसान् ॥ १०.७.४३ ॥
मन, वाणी आणि कर्माने युक्त होऊन जे नित्य त्यांची आराधना करतात, त्यांना तो भक्तांचे रक्षण करतो, जसे स्वतःच्या औरस पुत्रांचे.
10.7.44
पिबन्तोऽसृग्वसाश्चान्ये क्रुद्धा ब्रह्मद्विषां सदा ।
चतुर्विधात्मकं सोमं ये पिबन्ति च सर्वदा ॥ १०.७.४४ ॥
ब्राह्मणद्वेष्ट्यांवर सदा क्रुद्ध होऊन रक्त आणि मज्जा पिणारे इतर, आणि जे सदा चतुर्विध सोम पितात.
10.7.45
श्रुतेन ब्रह्मचर्येण तपसा च दमेन च ।
ये समाराध्य शूलाङ्कं भवसायुज्यमागताः ॥ १०.७.४५ ॥
शास्त्रज्ञान, ब्रह्मचर्य, तप आणि इंद्रियनिग्रह यांद्वारे त्रिशूलांकित देवाची उत्तम आराधना करून जे भवाशी सायुज्य पावले.
10.7.46
यैरात्मभूतैर्भगवान्पार्वत्या च महेश्वरः ।
महाभूतगणैर्भुङ्क्ते भूतभव्यभवत्प्रभुः ॥ १०.७.४६ ॥
ज्यांच्या आत्मरूप गणांसह आणि पार्वतीसह भगवान महेश्वर महाभूतगणांद्वारे भोग घेतात; ते भूत, भव्य आणि भवत् यांचे प्रभू आहेत.
10.7.47
नानावादित्रहसितक्ष्वेडितोत्कृष्टगर्जितैः ।
सन्त्रासयन्तस्ते विश्वमश्वत्थामानमभ्ययुः ॥ १०.७.४७ ॥
नाना वाद्यांच्या हास्याने, गर्जनेने आणि उंच गर्जनांनी जगाला भयभीत करत ते अश्वत्थाम्याच्या दिशेने चालून आले.
10.7.48
संस्तुवन्तो महादेवं भाः कुर्वाणाः सुवर्चसः ।
विवर्धयिषवो द्रौणेर्महिमानं महात्मनः ॥ १०.७.४८ ॥
महादेवाची स्तुती करत, तेज पसरवत, द्रोणपुत्र महात्म्याचे माहात्म्य वाढवण्याच्या इच्छेने.
10.7.49
जिज्ञासमानास्तत्तेजः सौप्तिकं च दिदृक्षवः ।
भीमोग्रपरिघालातशूलपट्टसपाणयः।
घोररूपाः समाजग्मुर्भूतसङ्घाः सहस्रशः ॥ १०.७.४९ ॥
ते तेज आणि सौप्तिक कर्म जाणण्याच्या व पाहण्याच्या इच्छेने, भयंकर रूपाचे भूतगण भीषण लोखंडी गदा, पेटते कोलीत, शूल व तलवारी हाती घेऊन हजारोंच्या संख्येने तेथे जमले.
10.7.50
जनयेयुर्भयं ये स्म त्रैलोक्यस्यापि दर्शनात् ।
न च तान्प्रेक्षमाणोऽपि व्यथामुपजगाम ह ॥ १०.७.५० ॥
ज्यांच्या केवळ दर्शनानेच त्रैलोक्याला भय वाटेल, त्यांना पाहूनही माझ्या मनाला कोणतीही व्यथा झाली नाही.
10.7.51
अथ द्रौणिर्धनुष्पाणिर्बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
स्वयमेवात्मनात्मानमुपहारमुपाहरत् ॥ १०.७.५१ ॥
मग द्रोणपुत्र हाती धनुष्य घेऊन, बोटांना बांधलेले चामड्याचे आवरण घालून, स्वतःलाच स्वतःचे उपहार म्हणून अर्पण करता झाला.
10.7.52
धनूंषि समिधस्तत्र पवित्राणि सिताः शराः ।
हविरात्मवतश्चात्मा तस्मिन्भारत कर्मणि ॥ १०.७.५२ ॥
हे भरता, त्या कर्मात धनुष्ये समिधा होत्या, पांढरे बाण पवित्र साधने होती, आणि आत्मसंयमी पुरुषाचा आत्माच हविः होता.
10.7.53
ततः सौम्येन मन्त्रेण द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
उपहारं महामन्युरथात्मानमुपाहरत् ॥ १०.७.५३ ॥
मग प्रतापी व महाक्रोधी द्रोणपुत्राने सौम्य मंत्राने स्वतःलाच उपहार म्हणून अर्पण केले.
10.7.54
तं रुद्रं रौद्रकर्माणं रौद्रैः कर्मभिरच्युतम् ।
अभिष्टुत्य महात्मानमित्युवाच कृताञ्जलिः ॥ १०.७.५४ ॥
भयंकर कर्मे करणाऱ्या, भयंकर कर्मांनीही ढळ न होणाऱ्या त्या रुद्र महात्म्याची स्तुती करून, हात जोडून तो असे म्हणाला.
10.7.55
इममात्मानमद्याहं जातमाङ्गिरसे कुले ।
स्वग्नौ जुहोमि भगवन्प्रतिगृह्णीष्व मां बलिम् ॥ १०.७.५५ ॥
आज मी हा स्वतःला, जो मी आङ्गिरस कुलात जन्मलो आहे, माझ्याच अग्नीत आहुती देतो. हे भगवन्, माझी ही बलि स्वीकारा.
10.7.56
भवद्भक्त्या महादेव पस्मेण समाधिना ।
अस्यामापदि विश्वात्मन्नुपाकुर्मी तवाग्रतः ॥ १०.७.५६ ॥
हे महादेवा, तुमच्या भक्तीने आणि समाधीने, या आपत्तीत, हे विश्वात्मन्, तुमच्यासमोर मी हे अर्पण करतो.
10.7.57
त्वयि सर्वाणि भूतानि सर्वभूतेषु चासि वै ।
गुणानां हि प्रधानानां कैवल्यं त्वयि तिष्ठति ॥ १०.७.५७ ॥
तुमच्यात सर्व भूते आहेत आणि सर्व भूतांमध्येही तुम्हीच आहात. प्रधान गुणांचे कैवल्य तुमच्यातच स्थिर आहे.
10.7.58
सर्वभूताश्रय विभो हविर्भूतमवस्थितम् ।
प्रतिगृहाण मां देव यद्यशक्याः परे मया ॥ १०.७.५८ ॥
हे सर्वभूतांच्या आश्रया, हे विभो, हविरूप होऊन उभ्या असलेल्या मला स्वीकारा, हे देवा, माझ्याकडून इतरांना (शत्रूंना) वश करता येत नसेल तर.
10.7.59
इत्युक्त्वा द्रौणिरास्थाय तां देवीं दीप्तपावकाम् ।
सन्त्यज्यात्मानमारुह्य कृष्णवर्त्मन्युपाविशत् ॥ १०.७.५९ ॥
असे बोलून, द्रोणपुत्राने त्या प्रज्वलित अग्निरूप देवीचा आश्रय घेतला, आपला देह त्यागला आणि कृष्णमार्गावर आरूढ होऊन बसला.
10.7.60
तमूर्ध्वबाहुं निश्चेष्टं दृष्ट्वा हविरुपस्थितम् ।
अब्रवीद्भगवान्साक्षान्महादेवो हसन्निव ॥ १०.७.६० ॥
हात वर वर केलेल्या, निश्चल, हविरूपाने उभ्या असलेल्या त्याला पाहून, साक्षात् भगवान महादेव हसत असल्यासारखे बोलले.
10.7.61
सत्यशौचार्जवत्यागैस्तपसा नियमेन च ।
क्षान्त्या भक्त्या च धृत्या च कर्मणा मनसा गिरा ॥ १०.७.६१ ॥
सत्य, शौच, आर्जव, त्याग, तप, नियम, क्षमा, भक्ती, धैर्य, कर्म, मन आणि वाणी यांनी.
10.7.62
यथावदहमाराद्वः कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा ।
तस्मादिष्टतमः कृष्णादन्यो मम न विद्यते ॥ १०.७.६२ ॥
अथक कर्मे करणाऱ्या कृष्णासह मी यथाविधी तुमची आराधना केली आहे. म्हणून कृष्णाहून अधिक प्रिय मला दुसरा कोणी नाही.
10.7.63
कुर्वता तात सम्मानं त्वां च जिज्ञासता मया ।
पाञ्चालाः सर्वदा गुप्ता मायाश्च बहुशः कृताः ॥ १०.७.६३ ॥
हे तात, तुमचा सन्मान करीत आणि तुम्हाला जाणून घेण्याची इच्छा धरून मी पांचाळांचे सदैव रक्षण केले आणि अनेक वेळा माया निर्माण केल्या.
10.7.64
कृतस्तस्यैव सम्मानं पाञ्चालान्रक्षता मया ।
अभिभूतास्तु कालेन नैषामद्यास्ति जीवितम् ॥ १०.७.६४ ॥
त्यांचाच सन्मान करीत मी पांचाळांचे रक्षण केले; पण काळाने ते पराभूत झाले आहेत, आज त्यांपैकी कोणाचेही जीवित नाही.
10.7.65
एवमुक्त्वा महात्मानं भगवानात्मनस्तनुम् ।
आविवेश ददौ चास्मै विमलं खङ्गमुत्तमम् ॥ १०.७.६५ ॥
महात्म्याला असे सांगून भगवान स्वतःच्या देहात शिरले आणि त्याला एक निर्मळ, उत्तम खड्ग दिले.
10.7.66
अथाविष्टो भगवता भूयो जज्वाल तेजसा ।
वेगवांश्चाभवद्युद्धे देवसृष्टेन तेजसा ॥ १०.७.६६ ॥
तेव्हा भगवंतांनी आविष्ट होऊन तो पुन्हा तेजाने प्रज्वलित झाला; युद्धात देवांनी निर्माण केलेल्या तेजाने तो वेगवान झाला.
10.7.67
तं दृष्ट्वा तानि भूतानि रक्षांसि च समाद्रवन् ।
अभितः शिबिरं यान्तं द्रोणपुत्रं महारथम्।
देवदेवं हरं स्थाउं यान्तं साक्षादिवेश्वरम् ॥ १०.७.६७ ॥
त्याला पाहून ते प्राणी आणि राक्षस चहुबाजूंनी धावून आले; छावणीकडे जाणाऱ्या द्रोणपुत्र महारथाला, देवदेव, स्थाणू, हर ईश्वरच साक्षात जात आहे अशा प्रकारे (त्यांनी पाहिले).