Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 10.7

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

10.7.1

एवं सञ्चिन्तयित्वा तु द्रोणपुत्रो विशाम्पते ।
अवतीर्य रथोपस्थाद्दध्यौ स प्रयतः स्थितः ॥ १०.७.१ ॥

ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ରଥର ଆସନରୁ ଓହ୍ଲାଇ ସଂଯମରେ ଠିଆ ହୋଇ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

10.7.2

उग्रं स्थाणुं शिवं रुद्रं शर्वमीशानमीश्वरम् ।
गिरिशं वरदं देवं भवभावनमव्ययम् ॥ १०.७.२ ॥

ଉଗ୍ର, ସ୍ଥାଣୁ, ଶିବ, ରୁଦ୍ର, ଶର୍ବ, ଈଶାନ, ଈଶ୍ବର, ଗିରୀଶ, ବରଦାତା ଦେବ, ଭବର ଉତ୍ପାଦକ ଓ ଅବ୍ୟୟ।

10.7.3

शितिकण्ठमजं रुद्रं दक्षक्रतुहरं हरम् ।
विश्वरूपं विरूपाक्षं बहुरूपमुमापतिम् ॥ १०.७.३ ॥

ନୀଳକଣ୍ଠ, ଅଜ, ରୁଦ୍ର, ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞ ନାଶକ, ହର, ବିଶ୍ୱରୂପ, ବିରୂପାକ୍ଷ, ବହୁରୂପ, ଉମାପତି।

10.7.4

श्मशानवासिनं दृप्तं महागणपतिं विभुम् ।
खट्वाङ्गधारिणं मुण्डं जटिलं ब्रह्मचारिणम् ॥ १०.७.४ ॥

ଶ୍ମଶାନବାସୀ, ଦୃପ୍ତ, ମହାଗଣପତି, ବିଭୁ, ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗଧାରୀ, ମୁଣ୍ଡିତ, ଜଟାଧାରୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ।

10.7.5

मनसा ह्यनुचिन्त्यैनं दुष्करेणाल्पचेतसा ।
अद्य भूतोपहारेण यक्ष्ये त्रिपुराघातिनम् ॥ १०.७.५ ॥

ମନରେ ଏହାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି ହେଲେ ମଧ୍ୟ କଠିନ ଉପାୟରେ, ଆଜି ଭୂତବଳିରେ ତ୍ରିପୁରଘାତୀଙ୍କୁ ପୂଜିବି।

10.7.6

…तुतं स्तुत्यं स्तूयमानममोघं कृत्तिवाससम् ।
विलोहितं नीलकण्ठमसह्यं दुर्निवारणम् ॥ १०.७.६ ॥

…ସ୍ତୁତ, ସ୍ତୁତ୍ୟ, ସ୍ତୂୟମାନ, ଅମୋଘ, କୃତ୍ତିବାସ, ବିଲୋହିତ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଅସହ୍ୟ, ଦୁର୍ନିବାର।

10.7.7

शुक्रं विश्वसृजं ब्रह्म ब्रह्मचारिणमेव च ।
व्रतवन्तं तपोनिष्ठमनन्तं तपतां गतिम् ॥ १०.७.७ ॥

ଶୁକ୍ର, ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ରହ୍ମ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ମଧ୍ୟ ସେ। ବ୍ରତଧାରୀ, ତପରେ ନିଷ୍ଠ, ଅନନ୍ତ, ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କର ଗତି।

10.7.8

बहुरूपं गणाध्यक्षं त्र्यक्षं पारिषदप्रियम् ।
धनाध्यक्षप्रियसखं गौरीहृदयवल्लभम् ॥ १०.७.८ ॥

ବହୁରୂପ, ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ପାରିଷଦମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷ କୁବେରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଖା, ଗୌରୀଙ୍କ ହୃଦୟର ପ୍ରିୟ।

10.7.9

कुमारपितरं पिङ्गं गोवृषोत्तमवाहनम् ।
कुत्तिवाससमत्युग्रमातोषणतत्परम् ॥ १०.७.९ ॥

କୁମାରଙ୍କ ପିତା, ପିଙ୍ଗଳବର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷ ଯାହାଙ୍କର ବାହନ, ଚର୍ମବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଅତି ଉଗ୍ର, ସନ୍ତୋଷ ଦେବାରେ ତତ୍ପର।

10.7.10

परं परेभ्यः परमं परं यस्मान्न विद्यते ।
इष्वस्त्रोत्तमभर्तारं दिगन्तं देशरक्षिणम् ॥ १०.७.१० ॥

ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ପରମ ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ପରମ; ଉତ୍ତମ ଇଷୁ ଓ ଅସ୍ତ୍ରର ଧାରକ; ଦିଗନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶର ରକ୍ଷକ।

10.7.11

हिरण्यकवचं देवं चन्द्रमौलिविभूषणम् ।
प्रपद्ये शरणं देवं परमेण समाधिना ॥ १०.७.११ ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ କବଚଧାରୀ ଦେବ, ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ମୁକୁଟଭୂଷଣ କରିଥିବା। ପରମ ସମାଧିରେ ମୁଁ ସେହି ଦେବଙ୍କ ଶରଣ ନିଏ।

10.7.12

इमां चेदापदं घोरां तराम्यद्य सुदुस्तराम् ।
सर्वभूतोपहारेण यक्ष्येऽहं शुचिना शुचिम् ॥ १०.७.१२ ॥

ଏହି ଭୟଙ୍କର, ଅତି ଦୁସ୍ତର ଆପଦକୁ ଆଜି ଯଦି ମୁଁ ପାର ହୁଏ, ତେବେ ସର୍ବଭୂତର ଉପହାରରେ ଶୁଚି ହୋଇ ଶୁଚି ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିବି।

10.7.13

इति तस्य व्यवसितं ज्ञात्वा योगात्सुकर्मणः ।
पुरस्तात्काञ्चनी वेदी प्रादुरासीन्महात्मनः ॥ १०.७.१३ ॥

ଏହିପରି ତାଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ ଜାଣି, ସୁକର୍ମାଙ୍କ ଯୋଗବଳରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବେଦୀ ପ୍ରକଟ ହେଲା।

10.7.14

तस्यां वेद्यां तदा राजंश्चित्रभानुरजायत ।
स दिशो विदिशः खं च ज्वालाभिरिव पूरयन् ॥ १०.७.१४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ସେହି ବେଦୀରେ ଚିତ୍ରଭାନୁ (ଅଗ୍ନି) ଜାତ ହେଲେ; ସେ ନିଜ ଜ୍ୱାଳାରେ ଦିଗ, ଉପଦିଗ ଓ ଆକାଶ ଭରୁଥିଲେ।

10.7.15

दीप्तास्यनयनाश्चात्र नैकपादशिरोधराः ।
रत्नचित्राङ्गदधराः समुद्यतकरास्तथाः ॥ १०.७.१५ ॥

ଏଠାରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁଖ ଓ ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ, ଏକରୁ ଅଧିକ ପାଦ ଓ ବେକ ବିଶିଷ୍ଟ, ରତ୍ନଖଚିତ ବିଚିତ୍ର ବାହୁବନ୍ଧ ଧାରଣକାରୀ, ହାତ ଉଠାଇଥିବା (ପ୍ରକଟ ହେଲେ)।

10.7.16

द्विपाः शैलप्रतीकाशाः प्रादुरासन्महागणाः ।
श्ववराहोष्ट्ररूपाश्च हयगोमायुगोमुखाः ॥ १०.७.१६ ॥

ପର୍ବତ ସଦୃଶ ହାତୀ ଓ ମହାଗଣ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; କୁକୁର, ଶୂକର, ଓଟ ରୂପଧାରୀ ଏବଂ ଘୋଡ଼ା, ଶିଆଳ, ଗାଈ ମୁଖଧାରୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

10.7.17

ऋक्षमार्जारवदना व्याघ्रद्वीपिमुखास्तथा ।
काकवक्त्राः प्लुवमुखाः शुकवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.१७ ॥

ଭାଲୁ ଓ ବିଲେଇ ମୁଖଧାରୀ, ବାଘ ଓ ଚିତାବାଘ ମୁଖଧାରୀ, ସେହିପରି କାଉ, ବେଙ୍ଗ ଓ ପାରା ମୁଖଧାରୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

10.7.18

महाजगरवक्त्राश्च हंसवक्त्राः शितप्रभाः ।
दार्वाघाटमुखाश्चापि चाषवक्त्राश्च भारत ॥ १०.७.१८ ॥

ମହା ଅଜଗର ମୁଖଧାରୀ, ରାଜହଂସ ମୁଖଧାରୀ, ଶୀତଳ ପ୍ରଭା ବିଶିଷ୍ଟ, କାଠଠୋକରା ମୁଖଧାରୀ ଏବଂ ନୀଳକଣ୍ଠ ମୁଖଧାରୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ହେ ଭାରତ।

10.7.19

कूर्मनक्रमुखाश्चैव शिंशुमारमुखास्तथा ।
महामकरवक्त्राश्च तिमिवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.१९ ॥

କଇଁଛ ଓ କୁମ୍ଭୀରର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ଶିଂଶୁମାରର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ମହାମକରର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ତିମିର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

10.7.20

हरिवक्त्राः क्रौञ्चमुखाः कपोताभमुखास्तथा ।
पारावतमुखाश्चैव मद्गुवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.२० ॥

ହରିଙ୍କ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, କ୍ରୌଞ୍ଚର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, କପୋତବର୍ଣ୍ଣ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ସେହିପରି ପାରାବତର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ମଦ୍ଗୁର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ।

10.7.21

पाणिकर्णाः सहस्राक्षास्तथैव च महोदराः ।
निर्मांसाः काकवक्त्राश्च श्येनवक्त्राश्च भारत ॥ १०.७.२१ ॥

ହାତ ହିଁ ଯାହାଙ୍କର କାନ, ସହସ୍ର ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ, ସେହିପରି ମହୋଦର, ମାଂସହୀନ, କାଉର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଶ୍ୟେନର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ହେ ଭାରତ।

10.7.22

तथैवाशिरसो राजन्नृक्षवक्त्राश्च भीषणाः ।
प्रदीप्तनेत्रजिह्वाश्च ज्वालावर्णास्तथैव च ॥ १०.७.२२ ॥

ସେହିପରି, ହେ ରାଜନ୍, ମସ୍ତକହୀନ, ଭାଲୁର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ଭୟଙ୍କର, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଆଖି ଓ ଜିଭ ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଜ୍ୱାଳାବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ।

10.7.23

ज्वालाकेशाश्च राजेन्द्र ज्वलद्रोमचतुर्भुजाः ।
मेषवक्त्रास्तथैवान्ये तथा छागमुखा नृप ॥ १०.७.२३ ॥

ଜ୍ୱାଳା ପରି କେଶବିଶିଷ୍ଟ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ରୋମ ଓ ଚାରି ବାହୁବିଶିଷ୍ଟ; ସେହିପରି ମେଷ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ୟ, ଏବଂ ଛାଗ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ହେ ନୃପ।

10.7.24

शङ्खाभाः शङ्खवक्त्राश्च शङ्खवर्णास्तथैव च ।
शङ्खमालापरिकराः शह्खध्वनिसमस्वनाः ॥ १०.७.२४ ॥

ଶଙ୍ଖ ପରି କାନ୍ତିବିଶିଷ୍ଟ, ଶଙ୍ଖ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ଶଙ୍ଖବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ, ସେହିପରି ଶଙ୍ଖମାଳାରେ ଘେରା, ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ସମାନ ସ୍ୱରବିଶିଷ୍ଟ।

10.7.25

जटाधराः प़ञ्चशिखास्तथा मुण्डाः कृशोदराः ।
चतुर्दंष्ट्राश्चतुर्जिह्वाः शङ्कुकर्णाः किरीटिनः ॥ १०.७.२५ ॥

ଜଟାଧାରୀ, ପାଞ୍ଚ ଶିଖାବିଶିଷ୍ଟ, ସେହିପରି ମୁଣ୍ଡିତ ମସ୍ତକ, କୃଶ ଉଦରବିଶିଷ୍ଟ, ଚାରି ଦାଢ଼ବିଶିଷ୍ଟ, ଚାରି ଜିଭବିଶିଷ୍ଟ, ଖୁଣ୍ଟିଭଳି କାନବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ମୁକୁଟଧାରୀ।

10.7.26

मौञ्जीधराश्च राजेन्द्र तथा कुञ्चितमूर्धजाः ।
उष्णीषिणः कुण्डलिनश्चारुवक्त्राः स्वलङ्कृताः ॥ १०.७.२६ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଞ୍ଜ ଘାସର ମେଖଳାଧାରୀ, ସେହିପରି କୁଞ୍ଚିତ କେଶବିଶିଷ୍ଟ, ପଗଡ଼ି ପିନ୍ଧିଥିବା, କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସୁନ୍ଦର ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଭଲ ଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ।

10.7.27

पद्मोत्पलापीडधरास्तथा मुकुटधारिणः ।
महात्म्येन च संयुक्ताः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १०.७.२७ ॥

ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳପଦ୍ମର ମାଳା ଧାରଣକାରୀ, ସେହିପରି ମୁକୁଟଧାରୀ, ମହାତ୍ମ୍ୟଯୁକ୍ତ, ଶହ ଶହ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର।

10.7.28

शतघ्नीचक्रहस्ताश्च तथा मुसलपाणयः ।
भुशुण्डीपाशहस्ताश्च दण्डहस्ताश्च भारत ॥ १०.७.२८ ॥

ଶତଘ୍ନୀ ଓ ଚକ୍ର ହାତରେ ଧରିଥିବା, ସେହିପରି ମୁସଳ ହାତରେ ଧରିଥିବା, ଭୁଶୁଣ୍ଡୀ ଓ ପାଶ ହାତରେ ଧରିଥିବା ଏବଂ ଦଣ୍ଡ ହାତରେ ଧରିଥିବା, ହେ ଭାରତ।

10.7.29

पृष्ठेषु बद्धेषुधयश्चित्रबाणोत्कटास्तथा ।
सध्वजाः सपताकाश्च सघण्टाः सपरश्वथाः ॥ १०.७.२९ ॥

ପିଠିରେ ତୂଣୀର ବାନ୍ଧିଥିବା, ବିଚିତ୍ର ବାଣରେ ଉଗ୍ର, ସେହିପରି ଧ୍ୱଜା ସହିତ, ପତାକା ସହିତ, ଘଣ୍ଟା ସହିତ ଏବଂ ପରଶୁ ସହିତ।

10.7.30

महापाशोद्यतकरास्तथा लगुडपाणयः ।
स्थूणाहस्ताः खङ्गहस्ताः सर्पोच्छ्रितकिरीटिनः ॥ १०.७.३० ॥

ବଡ଼ ପାଶ ଉଠାଇଥିବା ହାତବିଶିଷ୍ଟ, ସେହିପରି ଲଗୁଡ଼ ହାତରେ ଧରିଥିବା, ସ୍ଥୂଣା ହାତରେ ଧରିଥିବା, ଖଡ୍ଗ ହାତରେ ଧରିଥିବା ଏବଂ ମୁକୁଟ ଉପରେ ସର୍ପ ଉଠାଇଥିବା।

10.7.31

महासर्पाङ्गदधराश्चित्राभरणधारिणः ।
रजोध्वजाः पङ्कदिग्धाः सर्वे चित्राम्बरस्रजः।
नीलाङ्गाः पिङ्गलाङ्गाश्च मुण्डवक्तास्तथैव च ॥ १०.७.३१ ॥

ବଡ଼ ସାପକୁ ବାଜୁବନ୍ଧ କରି ପିନ୍ଧିଥିବା, ବିଚିତ୍ର ଅଳଙ୍କାରଧାରୀ, ଧୂଳିଧ୍ୱଜ ଥିବା, କାଦୁଅ ଲିପ୍ତ, ସମସ୍ତେ ବିଚିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ମାଳାଧାରୀ, ନୀଳ ଓ ପିଙ୍ଗଳ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡିତ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ।

10.7.32

भेरीशङ्खमृदङ्गांश्च झर्झरानकगोमुखान् ।
अवादयन्पारिषदाः प्रहृष्टाः कनकप्रभाः ॥ १०.७.३२ ॥

ଭେରୀ, ଶଙ୍ଖ, ମୃଦଙ୍ଗ, ଝର୍ଝର, ଆନକ ଓ ଗୋମୁଖ ଆନନ୍ଦିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣପ୍ରଭ ପାରିଷଦମାନେ ବଜାଇଲେ।

10.7.33

गायमानास्तथैवान्ये संहृष्टाः पुरुषर्षभाः ।
लङ्घयन्तः प्लुवन्तश्च वल्गन्तश्च महारथाः ॥ १०.७.३३ ॥

ଗାଉଥିବା, ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି, ଆନନ୍ଦିତ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଡେଇଁ ଡେଇଁ, ଉଛୁଳି ଉଛୁଳି ଓ ନାଚି ନାଚି ଚାଲୁଥିବା ମହାରଥୀ।

10.7.34

धावन्तो जवनाश्चण्डाः पावकोद्वूतमूर्धजाः ।
मत्ता इव महानागा विनदन्तो मुहुर्मुहुः ॥ १०.७.३४ ॥

ଦୌଡ଼ୁଥିବା, ଦ୍ରୁତ, ଉଗ୍ର, ଅଗ୍ନିରେ ଉଡ଼ିଥିବା କେଶବିଶିଷ୍ଟ, ମତ୍ତ ମହାହସ୍ତୀ ପରି ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା।

10.7.35

सुभीमा घोररूपाश्च शूलपट्टसपाणयः ।
नानाविरागवसनाश्चित्रमाल्यानुलेपनाः ॥ १०.७.३५ ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ଘୋର ରୂପବିଶିଷ୍ଟ, ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଖଡ୍ଗଧାରୀ, ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର, ବିଚିତ୍ର ମାଳା ଓ ଲେପନ ଥିବା।

10.7.36

रत्नचित्राङ्गदधराः समुद्यतकरास्तथा ।
हन्तारो द्विषतां शूराः प्रसह्यासह्यविक्रमाः ॥ १०.७.३६ ॥

ରତ୍ନଖଚିତ ବିଚିତ୍ର ବାଜୁବନ୍ଧ ଧାରଣକାରୀ, ହାତ ଉଠାଇଥିବା, ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ଶୂରବୀର, ବଳପୂର୍ବକ ଅସହ୍ୟ ପରାକ୍ରମଶାଳୀ।

10.7.37

पातारोऽसृग्वसाज्यानां मांसान्त्रकृतभोजनाः ।
चूडालाः कर्णिकाराश्च प्रहृष्टाः पिठरोदराः ॥ १०.७.३७ ॥

ସେମାନେ ରକ୍ତ, ମଜ୍ଜା ଓ ଚର୍ବି ପାନକାରୀ; ମାଂସ ଓ ଅନ୍ତ୍ର ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଭୋଜନ; ଚୂଡ଼ାଧାରୀ; କର୍ଣ୍ଣିକାର ଫୁଲର କାନଫୁଲ ପିନ୍ଧିଥିବା; ହର୍ଷିତ; ହାଣ୍ଡିପରି ଉଦରବିଶିଷ୍ଟ।

10.7.38

अतिहस्वातिदीर्घाश्च प्रलम्बाश्चातिभैरवाः ।
विकटाः काललंबोष्ठा बृहच्छेफाण्डपिण्डिकाः ॥ १०.७.३८ ॥

ସେମାନେ ଅତି ଖର୍ବ ଓ ଅତି ଦୀର୍ଘ; ଝୁଲା ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ; ଅତି ଭୟଙ୍କର; ବିକୃତ; କଳା ଝୁଲା ଓଠବିଶିଷ୍ଟ; ବଡ଼ ଲିଙ୍ଗ, ଅଣ୍ଡକୋଷ ଓ ଗୋଡ଼ଗୋଇଠା ବିଶିଷ୍ଟ।

10.7.39

महार्हनानाविकटा मुण्डाश्च जटिलाः परे ।
सार्केन्दुग्रहनक्षत्रां द्यां कुर्युस्ते महीतले ॥ १०.७.३९ ॥

ସେମାନେ ମହାମୂଲ୍ୟ, ନାନାବିଧ ଓ ବିକୃତ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା; କେହି ମୁଣ୍ଡିତ, କେହି ଜଟାଧାରୀ; ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଆକାଶକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରନ୍ତି।

10.7.40

उत्सहेरंश्च ये हन्तुं भूतग्रामं चतुर्विधम् ।
ये च वीतभया नित्यं हरस्य भ्रुकुटीसहाः ॥ १०.७.४० ॥

ଚତୁର୍ବିଧ ଭୂତଗଣକୁ ବଧ କରିବାକୁ ସାହସ ଥିବା; ସର୍ବଦା ଭୟରହିତ; ଏବଂ ହରଙ୍କ (ଶିବଙ୍କ) ଭ୍ରୁକୁଟି ସହ୍ୟ କରୁଥିବା।

10.7.41

कामकारकरा नित्यं त्रैलोक्यस्येश्वरेश्वराः ।
नित्यानन्दप्रमुदिता वागीशा वीतमत्सराः ॥ १०.७.४१ ॥

ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଦା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି; ତିନି ଲୋକର ଈଶ୍ୱରମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଈଶ୍ୱର; ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ହର୍ଷିତ; ବାଣୀର ପ୍ରଭୁ; ଈର୍ଷାରହିତ।

10.7.42

प्राप्याष्टगुणमैश्वर्यं ये न यास्यन्ति वै स्मयम् ।
येषां विस्मयते नित्यं भगवान्कर्मभिर्हरः ॥ १०.७.४२ ॥

ଅଷ୍ଟଗୁଣ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ବ କରିବେ ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନଙ୍କ କର୍ମରେ ଭଗବାନ ହର ସର୍ବଦା ବିସ୍ମିତ ହୁଅନ୍ତି।

10.7.43

मनोवाक्कर्मभिर्युक्तैर्नित्यमाराधितश्च यैः ।
मनोवाक्कर्मभिर्भक्तान्पाति पुत्रानिवौरसान् ॥ १०.७.४३ ॥

ଯେଉଁମାନେ ମନ, ବାକ୍ୟ ଓ କର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସର୍ବଦା ତାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରନ୍ତି, ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଔରସ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

10.7.44

पिबन्तोऽसृग्वसाश्चान्ये क्रुद्धा ब्रह्मद्विषां सदा ।
चतुर्विधात्मकं सोमं ये पिबन्ति च सर्वदा ॥ १०.७.४४ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ୱେଷୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସର୍ବଦା କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ରକ୍ତ ଓ ମଜ୍ଜା ପାନ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଦା ଚତୁର୍ବିଧ ସୋମ ପାନ କରନ୍ତି।

10.7.45

श्रुतेन ब्रह्मचर्येण तपसा च दमेन च ।
ये समाराध्य शूलाङ्कं भवसायुज्यमागताः ॥ १०.७.४५ ॥

ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ତପସ୍ୟା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟସଂଯମ ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଶୂଳାଙ୍କିତଙ୍କୁ ଭଲରେ ଆରାଧନା କରି ଯେଉଁମାନେ ଭବଙ୍କ ସହ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି।

10.7.46

यैरात्मभूतैर्भगवान्पार्वत्या च महेश्वरः ।
महाभूतगणैर्भुङ्क्ते भूतभव्यभवत्प्रभुः ॥ १०.७.४६ ॥

ନିଜ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ ଗଣଙ୍କ ସହ ଓ ପାର୍ବତୀ ସହିତ ଭଗବାନ ମହେଶ୍ୱର ମହାଭୂତଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ କରନ୍ତି; ସେ ଭୂତ, ଭବ୍ୟ ଓ ଭବତ୍ର ପ୍ରଭୁ।

10.7.47

नानावादित्रहसितक्ष्वेडितोत्कृष्टगर्जितैः ।
सन्त्रासयन्तस्ते विश्वमश्वत्थामानमभ्ययुः ॥ १०.७.४७ ॥

ନାନା ବାଦ୍ୟର ହାସ୍ୟ, ଗର୍ଜନ ଓ ଉଚ୍ଚ ଘୋଷ ସହ ବିଶ୍ୱକୁ ଭୟଭୀତ କରି ସେମାନେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ।

10.7.48

संस्तुवन्तो महादेवं भाः कुर्वाणाः सुवर्चसः ।
विवर्धयिषवो द्रौणेर्महिमानं महात्मनः ॥ १०.७.४८ ॥

ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ତେଜ ବିସ୍ତାର କରି, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମହିମା ବଢ଼ାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ।

10.7.49

जिज्ञासमानास्तत्तेजः सौप्तिकं च दिदृक्षवः ।
भीमोग्रपरिघालातशूलपट्टसपाणयः।
घोररूपाः समाजग्मुर्भूतसङ्घाः सहस्रशः ॥ १०.७.४९ ॥

ସେହି ତେଜ ଓ ସୌପ୍ତିକ କର୍ମ ଜାଣିବାକୁ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ରୂପର ଭୂତଗଣ ଭୀଷଣ ଲୌହଦଣ୍ଡ, ଜଳନ୍ତା ମଶାଲ, ଶୂଳ ଓ ଖଡ୍ଗ ଧରି ହଜାର ହଜାରେ ସେଠାରେ ଏକତ୍ର ହେଲେ।

10.7.50

जनयेयुर्भयं ये स्म त्रैलोक्यस्यापि दर्शनात् ।
न च तान्प्रेक्षमाणोऽपि व्यथामुपजगाम ह ॥ १०.७.५० ॥

ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଭୟ ଦେଇପାରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ମୋ ମନରେ କୌଣସି ବ୍ୟଥା ଉପଜିଲା ନାହିଁ।

10.7.51

अथ द्रौणिर्धनुष्पाणिर्बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
स्वयमेवात्मनात्मानमुपहारमुपाहरत् ॥ १०.७.५१ ॥

ଏଥର ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ହାତରେ ଧନୁ ଧରି, ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ବନ୍ଧା ଚମଡ଼ାର ଆବରଣ ପିନ୍ଧି, ନିଜକୁ ହିଁ ଉପହାର ରୂପେ ଅର୍ପଣ କଲେ।

10.7.52

धनूंषि समिधस्तत्र पवित्राणि सिताः शराः ।
हविरात्मवतश्चात्मा तस्मिन्भारत कर्मणि ॥ १०.७.५२ ॥

ହେ ଭରତ, ସେହି କର୍ମରେ ଧନୁ ସମିଧା ଥିଲା, ଶୁଭ୍ର ଶର ପବିତ୍ର ଉପକରଣ ଥିଲା, ଏବଂ ଆତ୍ମସଂଯମୀଙ୍କ ଆତ୍ମା ହିଁ ହବି ଥିଲା।

10.7.53

ततः सौम्येन मन्त्रेण द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
उपहारं महामन्युरथात्मानमुपाहरत् ॥ १०.७.५३ ॥

ଏଥର ପ୍ରତାପୀ ଓ ମହାକ୍ରୋଧୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ସୌମ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ନିଜକୁ ହିଁ ଉପହାର ରୂପେ ଅର୍ପଣ କଲେ।

10.7.54

तं रुद्रं रौद्रकर्माणं रौद्रैः कर्मभिरच्युतम् ।
अभिष्टुत्य महात्मानमित्युवाच कृताञ्जलिः ॥ १०.७.५४ ॥

ଭୟଙ୍କର କର୍ମବିଶିଷ୍ଟ, ଭୟଙ୍କର କର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଅଚ୍ୟୁତ ସେହି ରୁଦ୍ର ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, କର ଯୋଡ଼ି ସେ ଏପରି କହିଲେ।

10.7.55

इममात्मानमद्याहं जातमाङ्गिरसे कुले ।
स्वग्नौ जुहोमि भगवन्प्रतिगृह्णीष्व मां बलिम् ॥ १०.७.५५ ॥

ଆଜି ମୁଁ ଏହି ନିଜକୁ, ଯେ ମୁଁ ଆଙ୍ଗିରସ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଛି, ମୋ ନିଜ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଉଛି। ହେ ଭଗବନ୍, ମୋ ଏ ବଳି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।

10.7.56

भवद्भक्त्या महादेव पस्मेण समाधिना ।
अस्यामापदि विश्वात्मन्नुपाकुर्मी तवाग्रतः ॥ १०.७.५६ ॥

ହେ ମହାଦେବ, ତୁମ ଭକ୍ତି ଓ ସମାଧି ଦ୍ୱାରା, ଏ ଆପଦରେ, ହେ ବିଶ୍ୱାତ୍ମା, ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହା ଅର୍ପଣ କରୁଛି।

10.7.57

त्वयि सर्वाणि भूतानि सर्वभूतेषु चासि वै ।
गुणानां हि प्रधानानां कैवल्यं त्वयि तिष्ठति ॥ १०.७.५७ ॥

ତୁମଠାରେ ସମସ୍ତ ଭୂତ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂତ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅଛ। ପ୍ରଧାନ ଗୁଣମାନଙ୍କର କୈବଲ୍ୟ ତୁମଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।

10.7.58

सर्वभूताश्रय विभो हविर्भूतमवस्थितम् ।
प्रतिगृहाण मां देव यद्यशक्याः परे मया ॥ १०.७.५८ ॥

ହେ ସର୍ବଭୂତର ଆଶ୍ରୟ, ହେ ବିଭୁ, ହବିରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ଦେବ, ଯଦି ମୋ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନେ (ଶତ୍ରୁମାନେ) ବଶ ନ ହୁଅନ୍ତି।

10.7.59

इत्युक्त्वा द्रौणिरास्थाय तां देवीं दीप्तपावकाम् ।
सन्त्यज्यात्मानमारुह्य कृष्णवर्त्मन्युपाविशत् ॥ १०.७.५९ ॥

ଏହା କହି, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ସେହି ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନି ଦେବୀକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ନିଜ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି, କୃଷ୍ଣମାର୍ଗରେ ଆରୂଢ ହୋଇ ବସିଲେ।

10.7.60

तमूर्ध्वबाहुं निश्चेष्टं दृष्ट्वा हविरुपस्थितम् ।
अब्रवीद्भगवान्साक्षान्महादेवो हसन्निव ॥ १०.७.६० ॥

ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱବାହୁ, ନିଶ୍ଚଳ, ହବିରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସାକ୍ଷାତ୍ ଭଗବାନ ମହାଦେବ ଯେମିତି ହସିହସି କହିଲେ।

10.7.61

सत्यशौचार्जवत्यागैस्तपसा नियमेन च ।
क्षान्त्या भक्त्या च धृत्या च कर्मणा मनसा गिरा ॥ १०.७.६१ ॥

ସତ୍ୟ, ଶୌଚ, ଆର୍ଜବ, ତ୍ୟାଗ, ତପ, ନିୟମ, କ୍ଷମା, ଭକ୍ତି, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, କର୍ମ, ମନ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା।

10.7.62

यथावदहमाराद्वः कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा ।
तस्मादिष्टतमः कृष्णादन्यो मम न विद्यते ॥ १०.७.६२ ॥

ଅକ୍ଳାନ୍ତ କର୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ମୁଁ ଯଥାବିଧି ଆପଣଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଛି। ତେଣୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ମୋର ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି।

10.7.63

कुर्वता तात सम्मानं त्वां च जिज्ञासता मया ।
पाञ्चालाः सर्वदा गुप्ता मायाश्च बहुशः कृताः ॥ १०.७.६३ ॥

ହେ ତାତ, ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଓ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ମୁଁ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷା କରିଛି ଏବଂ ବହୁବାର ମାୟା ରଚିଛି।

10.7.64

कृतस्तस्यैव सम्मानं पाञ्चालान्रक्षता मया ।
अभिभूतास्तु कालेन नैषामद्यास्ति जीवितम् ॥ १०.७.६४ ॥

ତାଙ୍କରି ସମ୍ମାନ କରି ମୁଁ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲି; କିନ୍ତୁ କାଳ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଆଜି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାରି ଜୀବନ ନାହିଁ।

10.7.65

एवमुक्त्वा महात्मानं भगवानात्मनस्तनुम् ।
आविवेश ददौ चास्मै विमलं खङ्गमुत्तमम् ॥ १०.७.६५ ॥

ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଏମିତି କହି ଭଗବାନ ନିଜ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଏକ ନିର୍ମଳ, ଉତ୍ତମ ଖଡ୍ଗ ଦେଲେ।

10.7.66

अथाविष्टो भगवता भूयो जज्वाल तेजसा ।
वेगवांश्चाभवद्युद्धे देवसृष्टेन तेजसा ॥ १०.७.६६ ॥

ତେବେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ପୁଣି ତେଜରେ ଜଳିଉଠିଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତା ସୃଷ୍ଟ ତେଜରେ ସେ ବେଗବାନ ହେଲା।

10.7.67

तं दृष्ट्वा तानि भूतानि रक्षांसि च समाद्रवन् ।
अभितः शिबिरं यान्तं द्रोणपुत्रं महारथम्।
देवदेवं हरं स्थाउं यान्तं साक्षादिवेश्वरम् ॥ १०.७.६७ ॥

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି ପ୍ରାଣୀ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ; ଶିବିର ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ମହାରଥୀଙ୍କୁ, ଦେବଦେବ, ସ୍ଥାଣୁ, ହର ଈଶ୍ୱର ସାକ୍ଷାତ ଯାଉଛନ୍ତି ପରି (ସେମାନେ ଦେଖିଲେ)।