มหาภารตะ · อัธยายะ 10.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.7.1
एवं सञ्चिन्तयित्वा तु द्रोणपुत्रो विशाम्पते ।
अवतीर्य रथोपस्थाद्दध्यौ स प्रयतः स्थितः ॥ १०.७.१ ॥
เมื่อคิดเช่นนี้แล้ว โอ้ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ บุตรของโทรณะก็ลงจากอาสนะรถ ยืนสำรวมตน แล้วเพ่งสมาธิ
10.7.2
उग्रं स्थाणुं शिवं रुद्रं शर्वमीशानमीश्वरम् ।
गिरिशं वरदं देवं भवभावनमव्ययम् ॥ १०.७.२ ॥
พระผู้ดุร้าย ผู้มั่นคง ผู้เป็นมงคล พระรุทระ พระศรวะ พระอีศานะ ผู้เป็นเจ้า พระคิริศะ เทพผู้ประทานพร ผู้ก่อให้เกิดความเป็นอยู่ ผู้ไม่เสื่อมสลาย
10.7.3
शितिकण्ठमजं रुद्रं दक्षक्रतुहरं हरम् ।
विश्वरूपं विरूपाक्षं बहुरूपमुमापतिम् ॥ १०.७.३ ॥
พระผู้มีคอสีน้ำเงิน ผู้ไม่เกิด พระรุทระ ผู้ทำลายพิธียัญของทักษะ พระหระ ผู้มีรูปทุกรูป มีสามตา มีรูปหลายอย่าง เป็นเจ้าของพระอุมา
10.7.4
श्मशानवासिनं दृप्तं महागणपतिं विभुम् ।
खट्वाङ्गधारिणं मुण्डं जटिलं ब्रह्मचारिणम् ॥ १०.७.४ ॥
ผู้ประทับในที่เผาศพ ผู้ทรงฤทธิ์ พระมหาคณบดี ผู้แผ่ไปทั่ว ผู้ถือไม้กะโหลก ศีรษะโล้น ผมเกล้าเป็นชฎา ผู้เป็นพรหมจารี
10.7.5
मनसा ह्यनुचिन्त्यैनं दुष्करेणाल्पचेतसा ।
अद्य भूतोपहारेण यक्ष्ये त्रिपुराघातिनम् ॥ १०.७.५ ॥
ข้าพเจ้าระลึกถึงพระองค์ในใจ แม้มีปัญญาน้อยและทำการอันยากยิ่ง วันนี้ข้าพเจ้าจะบูชาผู้ทำลายนครทั้งสาม ด้วยเครื่องบูชาคือสรรพสัตว์
10.7.6
…तुतं स्तुत्यं स्तूयमानममोघं कृत्तिवाससम् ।
विलोहितं नीलकण्ठमसह्यं दुर्निवारणम् ॥ १०.७.६ ॥
…ผู้ถูกสรรเสริญ ควรแก่คำสรรเสริญ ผู้ถูกยกย่องอยู่ ผู้ไม่พลาดพลั้ง ผู้นุ่งห่มหนังช้าง สีแดงดุจโลหิต คอสีน้ำเงิน ไม่อาจทนได้ ไม่อาจต้านทานได้
10.7.7
शुक्रं विश्वसृजं ब्रह्म ब्रह्मचारिणमेव च ।
व्रतवन्तं तपोनिष्ठमनन्तं तपतां गतिम् ॥ १०.७.७ ॥
ผู้บริสุทธิ์และผ่องใส ผู้สร้างจักรวาล พระพรหม และพรหมจารีเช่นกัน ผู้รักษาวัตร ผู้มั่นในตบะ ไม่มีที่สิ้นสุด เป็นที่ไปของผู้บำเพ็ญตบะทั้งปวง
10.7.8
बहुरूपं गणाध्यक्षं त्र्यक्षं पारिषदप्रियम् ।
धनाध्यक्षप्रियसखं गौरीहृदयवल्लभम् ॥ १०.७.८ ॥
ผู้มีรูปหลายอย่าง เป็นเจ้าแห่งคณะ มีสามตา เป็นที่รักของบริวาร เป็นสหายผู้เป็นที่รักของท้าวกุเวร เจ้าแห่งทรัพย์ เป็นที่รักแห่งพระทัยของพระเการี
10.7.9
कुमारपितरं पिङ्गं गोवृषोत्तमवाहनम् ।
कुत्तिवाससमत्युग्रमातोषणतत्परम् ॥ १०.७.९ ॥
ผู้เป็นบิดาของพระกุมาร มีสีเหลืองแดง มีโคตัวดีที่สุดเป็นพาหนะ นุ่งห่มหนัง ดุร้ายยิ่งนัก มุ่งจะโปรดให้พอพระทัย
10.7.10
परं परेभ्यः परमं परं यस्मान्न विद्यते ।
इष्वस्त्रोत्तमभर्तारं दिगन्तं देशरक्षिणम् ॥ १०.७.१० ॥
ผู้สูงสุดเหนือบรรดาผู้สูงสุด เหนือกว่าผู้ใดซึ่งไม่มีใครพบ ผู้ทรงอาวุธธนูและศัสตราอันยอดเยี่ยม ผู้คุ้มครองทิศทั้งหลายจนสุดขอบฟ้า
10.7.11
हिरण्यकवचं देवं चन्द्रमौलिविभूषणम् ।
प्रपद्ये शरणं देवं परमेण समाधिना ॥ १०.७.११ ॥
พระเจ้าผู้ทรงเกราะทองคำ ประดับด้วยพระจันทร์บนมงกุฎ ข้าพเจ้าขอพึ่งพระองค์ผู้เป็นเทพนั้นด้วยสมาธิอันยิ่ง
10.7.12
इमां चेदापदं घोरां तराम्यद्य सुदुस्तराम् ।
सर्वभूतोपहारेण यक्ष्येऽहं शुचिना शुचिम् ॥ १०.७.१२ ॥
หากวันนี้ข้าพเจ้าจะข้ามพ้นภัยพิบัติอันน่ากลัวและข้ามได้ยากยิ่งนี้ได้ ข้าพเจ้าจะบูชาผู้บริสุทธิ์ ด้วยตัวข้าพเจ้าเองที่บริสุทธิ์ โดยถวายเครื่องบูชาคือสรรพสัตว์ทั้งปวง
10.7.13
इति तस्य व्यवसितं ज्ञात्वा योगात्सुकर्मणः ।
पुरस्तात्काञ्चनी वेदी प्रादुरासीन्महात्मनः ॥ १०.७.१३ ॥
เมื่อทรงทราบความตั้งใจของเขาเช่นนั้น ด้วยอำนาจโยคะของผู้กระทำความดี แท่นบูชาทองคำก็ปรากฏขึ้นต่อหน้าผู้มีจิตใหญ่
10.7.14
तस्यां वेद्यां तदा राजंश्चित्रभानुरजायत ।
स दिशो विदिशः खं च ज्वालाभिरिव पूरयन् ॥ १०.७.१४ ॥
โอ้พระราชา บนแท่นบูชานั้นในขณะนั้น พระจิตรภานุ (ไฟ) ได้ปรากฏขึ้น เปล่งรัศมีเต็มทิศ ทิศรองและท้องฟ้าด้วยเปลวไฟของพระองค์
10.7.15
दीप्तास्यनयनाश्चात्र नैकपादशिरोधराः ।
रत्नचित्राङ्गदधराः समुद्यतकरास्तथाः ॥ १०.७.१५ ॥
ที่นั่นได้ปรากฏสัตว์ที่มีหน้าและดวงตาลุกโชน มีเท้าและคอมากกว่าหนึ่ง สวมกำไลแขนประดับอัญมณีหลากสี ยกมือขึ้นพร้อมกัน
10.7.16
द्विपाः शैलप्रतीकाशाः प्रादुरासन्महागणाः ।
श्ववराहोष्ट्ररूपाश्च हयगोमायुगोमुखाः ॥ १०.७.१६ ॥
มีช้างดุจภูเขาและคณะใหญ่ปรากฏขึ้น มีสัตว์ที่มีรูปร่างเหมือนสุนัข หมู และอูฐ และมีหน้าเหมือนม้า หมาจิ้งจอก และวัว
10.7.17
ऋक्षमार्जारवदना व्याघ्रद्वीपिमुखास्तथा ।
काकवक्त्राः प्लुवमुखाः शुकवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.१७ ॥
มีสัตว์ที่มีหน้าเหมือนหมีและแมว มีหน้าเหมือนเสือโคร่งและเสือดาว และในทำนองเดียวกันมีหน้าเหมือนอีกา กบ และนกแก้วปรากฏขึ้น
10.7.18
महाजगरवक्त्राश्च हंसवक्त्राः शितप्रभाः ।
दार्वाघाटमुखाश्चापि चाषवक्त्राश्च भारत ॥ १०.७.१८ ॥
โอ้ภารตะ มีสัตว์ที่มีหน้าเหมือนงูเหลือมใหญ่และหงส์ ผู้มีรัศมีเย็นตา มีหน้าเหมือนนกหัวขวานและนกเอี้ยง ก็ปรากฏขึ้นด้วย
10.7.19
कूर्मनक्रमुखाश्चैव शिंशुमारमुखास्तथा ।
महामकरवक्त्राश्च तिमिवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.१९ ॥
บางตนมีหน้าเหมือนเต่าและจระเข้ ในทำนองเดียวกันมีหน้าเหมือนโลมา มีหน้าเหมือนมังกรทะเลขนาดใหญ่ และมีหน้าเหมือนปลาวาฬ
10.7.20
हरिवक्त्राः क्रौञ्चमुखाः कपोताभमुखास्तथा ।
पारावतमुखाश्चैव मद्गुवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.२० ॥
บางตนมีหน้าเหมือนสัตว์หริ มีหน้าเหมือนนกกระเรียน มีหน้าสีนกพิราบ ในทำนองเดียวกันมีหน้าเหมือนนกพิราบป่า และมีหน้าเหมือนนกมัทคุ
10.7.21
पाणिकर्णाः सहस्राक्षास्तथैव च महोदराः ।
निर्मांसाः काकवक्त्राश्च श्येनवक्त्राश्च भारत ॥ १०.७.२१ ॥
มือของพวกเขาเป็นหู มีตาพันดวง ท้องใหญ่เช่นกัน ไม่มีเนื้อ มีหน้าเป็นกา และหน้าเป็นเหยี่ยว ข้าแต่ภรตะ
10.7.22
तथैवाशिरसो राजन्नृक्षवक्त्राश्च भीषणाः ।
प्रदीप्तनेत्रजिह्वाश्च ज्वालावर्णास्तथैव च ॥ १०.७.२२ ॥
เช่นเดียวกัน ข้าแต่พระราชา มีพวกที่ไม่มีศีรษะ มีหน้าเป็นหมี น่าสะพรึงกลัว มีตาและลิ้นลุกโชน และมีสีเหมือนเปลวไฟ
10.7.23
ज्वालाकेशाश्च राजेन्द्र ज्वलद्रोमचतुर्भुजाः ।
मेषवक्त्रास्तथैवान्ये तथा छागमुखा नृप ॥ १०.७.२३ ॥
มีผมเป็นเปลวไฟ ข้าแต่จอมราชันย์ มีขนตามตัวลุกโชน มีสี่แขน มีหน้าเป็นแกะ และอีกพวกหนึ่งก็มีหน้าเป็นแพะเช่นกัน ข้าแต่พระราชา
10.7.24
शङ्खाभाः शङ्खवक्त्राश्च शङ्खवर्णास्तथैव च ।
शङ्खमालापरिकराः शह्खध्वनिसमस्वनाः ॥ १०.७.२४ ॥
มีสีเหมือนสังข์ มีหน้าเป็นสังข์ มีสีอย่างสังข์ และคาดด้วยพวงมาลัยสังข์ เสียงของพวกเขาเหมือนเสียงสังข์
10.7.25
जटाधराः प़ञ्चशिखास्तथा मुण्डाः कृशोदराः ।
चतुर्दंष्ट्राश्चतुर्जिह्वाः शङ्कुकर्णाः किरीटिनः ॥ १०.७.२५ ॥
ทรงเกศาเป็นชฎา มีผมห้าจุก และเช่นเดียวกัน มีพวกที่โกนศีรษะ มีท้องผอม มีเขี้ยวสี่ซี่ มีลิ้นสี่ลิ้น มีหูเป็นหลัก และสวมมงกุฎ
10.7.26
मौञ्जीधराश्च राजेन्द्र तथा कुञ्चितमूर्धजाः ।
उष्णीषिणः कुण्डलिनश्चारुवक्त्राः स्वलङ्कृताः ॥ १०.७.२६ ॥
ข้าแต่จอมราชันย์ ทรงเชือกหญ้ามุญชา เช่นเดียวกัน มีผมหยิก สวมผ้าโพกศีรษะ สวมต่างหู มีหน้างาม และประดับประดาอย่างงดงาม
10.7.27
पद्मोत्पलापीडधरास्तथा मुकुटधारिणः ।
महात्म्येन च संयुक्ताः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १०.७.२७ ॥
ถือพวงมาลัยดอกบัวและดอกบัวสีน้ำเงิน เช่นเดียวกัน สวมมงกุฎ มีอานุภาพยิ่ง มาเป็นร้อยแล้วก็เป็นพัน
10.7.28
शतघ्नीचक्रहस्ताश्च तथा मुसलपाणयः ।
भुशुण्डीपाशहस्ताश्च दण्डहस्ताश्च भारत ॥ १०.७.२८ ॥
ถือศัสตราศตฆนีและจักรในมือ ถือสากในมือ ถือภุศุณฑีและบ่วงในมือ และถือไม้ในมือ ข้าแต่ภรตะ
10.7.29
पृष्ठेषु बद्धेषुधयश्चित्रबाणोत्कटास्तथा ।
सध्वजाः सपताकाश्च सघण्टाः सपरश्वथाः ॥ १०.७.२९ ॥
มีแล่งธนูผูกติดหลัง ดุร้ายด้วยลูกศรหลากสี มีธงและธงแถบ มีกระดิ่ง และมีขวานสองคม
10.7.30
महापाशोद्यतकरास्तथा लगुडपाणयः ।
स्थूणाहस्ताः खङ्गहस्ताः सर्पोच्छ्रितकिरीटिनः ॥ १०.७.३० ॥
ยกมือถือบ่วงใหญ่ไว้ เช่นเดียวกัน ถือกระบองในมือ ถือเสาในมือ ถือดาบในมือ และมีงูชูขึ้นบนมงกุฎ
10.7.31
महासर्पाङ्गदधराश्चित्राभरणधारिणः ।
रजोध्वजाः पङ्कदिग्धाः सर्वे चित्राम्बरस्रजः।
नीलाङ्गाः पिङ्गलाङ्गाश्च मुण्डवक्तास्तथैव च ॥ १०.७.३१ ॥
สวมงูใหญ่เป็นกำไลแขน สวมเครื่องประดับหลากสี มีธงฝุ่น เปื้อนโคลน ทุกตัวสวมเสื้อผ้าและพวงมาลัยหลากสี มีแขนขาสีดำและสีเหลืองทอง และมีหน้าที่โกนแล้วด้วย
10.7.32
भेरीशङ्खमृदङ्गांश्च झर्झरानकगोमुखान् ।
अवादयन्पारिषदाः प्रहृष्टाः कनकप्रभाः ॥ १०.७.३२ ॥
กลองภรีและสังข์ มฤทังคะ ฌรฌระ อานกะ และโคมุขะ ถูกตีขึ้นโดยบริวารผู้เบิกบาน มีสีดุจทอง
10.7.33
गायमानास्तथैवान्ये संहृष्टाः पुरुषर्षभाः ।
लङ्घयन्तः प्लुवन्तश्च वल्गन्तश्च महारथाः ॥ १०.७.३३ ॥
พวกอื่นก็ขับร้องเช่นกัน บรรดาวีรบุรุษผู้เบิกบานดุจวัวผู้ในหมู่มนุษย์ กระโดดโลดเต้น พุ่งไปพุ่งมา และควบม้าไปมา คือเหล่ามหารถ
10.7.34
धावन्तो जवनाश्चण्डाः पावकोद्वूतमूर्धजाः ।
मत्ता इव महानागा विनदन्तो मुहुर्मुहुः ॥ १०.७.३४ ॥
วิ่งเร็วและดุร้าย ผมปลิวขึ้นด้วยไฟ คำรามซ้ำแล้วซ้ำเล่าดุจช้างใหญ่ที่คลั่ง
10.7.35
सुभीमा घोररूपाश्च शूलपट्टसपाणयः ।
नानाविरागवसनाश्चित्रमाल्यानुलेपनाः ॥ १०.७.३५ ॥
น่ากลัวยิ่ง มีรูปร่างน่าสะพรึง ถือตรีศูลและดาบในมือ สวมเสื้อผ้าหลากสี ประดับด้วยพวงมาลัยและเครื่องทาหลากหลาย
10.7.36
रत्नचित्राङ्गदधराः समुद्यतकरास्तथा ।
हन्तारो द्विषतां शूराः प्रसह्यासह्यविक्रमाः ॥ १०.७.३६ ॥
สวมกำไลแขนประดับอัญมณีหลากสี ยกมือขึ้นไว้ เป็นผู้สังหารศัตรู เป็นวีรบุรุษผู้มีวิกรมที่ไม่มีใครต้านทานได้ ย่ำยีทุกสิ่งด้วยกำลัง
10.7.37
पातारोऽसृग्वसाज्यानां मांसान्त्रकृतभोजनाः ।
चूडालाः कर्णिकाराश्च प्रहृष्टाः पिठरोदराः ॥ १०.७.३७ ॥
พวกมันดื่มเลือด ไขกระดูก และไขมัน กินเนื้อและลำไส้เป็นอาหาร มีจุกผม สวมต่างหูดอกกรรณิการ์ เปรมปรีดิ์ และมีท้องดุจหม้อหุงต้ม
10.7.38
अतिहस्वातिदीर्घाश्च प्रलम्बाश्चातिभैरवाः ।
विकटाः काललंबोष्ठा बृहच्छेफाण्डपिण्डिकाः ॥ १०.७.३८ ॥
เตี้ยเหลือเกินและสูงเหลือเกิน มีแขนขาห้อยลง น่ากลัวยิ่ง บิดเบี้ยว มีริมฝีปากดำห้อย และมีอวัยวะเพศ อัณฑะ และน่องใหญ่
10.7.39
महार्हनानाविकटा मुण्डाश्च जटिलाः परे ।
सार्केन्दुग्रहनक्षत्रां द्यां कुर्युस्ते महीतले ॥ १०.७.३९ ॥
สวมเครื่องประดับราคาแพงและหลากหลายที่บิดเบี้ยว บางพวกโกนศีรษะ บางพวกมีผมเป็นชฎา พวกนั้นอาจทำให้ท้องฟ้าเต็มไปด้วยดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ ดาวเคราะห์ และดวงดาวบนพื้นพิภพได้
10.7.40
उत्सहेरंश्च ये हन्तुं भूतग्रामं चतुर्विधम् ।
ये च वीतभया नित्यं हरस्य भ्रुकुटीसहाः ॥ १०.७.४० ॥
พวกที่กล้าสังหารกองทัพแห่งภูตทั้งสี่ประเภท และพวกที่ปราศจากความกลัวอยู่เสมอ และพวกที่อดทนต่อการขมวดคิ้วของหระ (พระศิวะ)
10.7.41
कामकारकरा नित्यं त्रैलोक्यस्येश्वरेश्वराः ।
नित्यानन्दप्रमुदिता वागीशा वीतमत्सराः ॥ १०.७.४१ ॥
ผู้กระทำตามความปรารถนาของตนเสมอ เป็นเจ้าเหนือเจ้าทั้งหลายแห่งไตรโลก เปี่ยมด้วยความยินดีในอานันท์อันนิรันดร์ เป็นเจ้าแห่งวาจา ปราศจากความริษยา
10.7.42
प्राप्याष्टगुणमैश्वर्यं ये न यास्यन्ति वै स्मयम् ।
येषां विस्मयते नित्यं भगवान्कर्मभिर्हरः ॥ १०.७.४२ ॥
บรรดาผู้ที่ได้อำนาจอันมีคุณแปดประการแล้ว ย่อมไม่ถึงความหยิ่งจองหอง และพระภควานหระย่อมประหลาดพระทัยในกรรมของผู้เหล่านั้นอยู่เสมอ
10.7.43
मनोवाक्कर्मभिर्युक्तैर्नित्यमाराधितश्च यैः ।
मनोवाक्कर्मभिर्भक्तान्पाति पुत्रानिवौरसान् ॥ १०.७.४३ ॥
ผู้ที่บูชาพระองค์ด้วยใจ วาจา และการกระทำอยู่เสมอ พระองค์ย่อมทรงคุ้มครองผู้ภักดีเหล่านั้น ดุจบุตรแท้ที่เกิดจากพระองค์เอง
10.7.44
पिबन्तोऽसृग्वसाश्चान्ये क्रुद्धा ब्रह्मद्विषां सदा ।
चतुर्विधात्मकं सोमं ये पिबन्ति च सर्वदा ॥ १०.७.४४ ॥
อีกพวกหนึ่งดื่มเลือดและไขกระดูก โกรธเคืองศัตรูของพราหมณ์อยู่เสมอ และผู้ที่ดื่มโสมอันมีสี่ลักษณะอยู่เป็นนิตย์
10.7.45
श्रुतेन ब्रह्मचर्येण तपसा च दमेन च ।
ये समाराध्य शूलाङ्कं भवसायुज्यमागताः ॥ १०.७.४५ ॥
ผู้ที่ด้วยการศึกษาพระเวท การถือพรหมจรรย์ ตบะ และการข่มใจ ได้บูชาผู้มีเครื่องหมายตรีศูลอย่างบริบูรณ์ และเข้าถึงการรวมเป็นหนึ่งกับภวะ
10.7.46
यैरात्मभूतैर्भगवान्पार्वत्या च महेश्वरः ।
महाभूतगणैर्भुङ्क्ते भूतभव्यभवत्प्रभुः ॥ १०.७.४६ ॥
พระภควานมเหศวรทรงเสวยสุขกับบรรดาผู้ที่เป็นองค์ของพระองค์เอง และกับพระปารวตี ผ่านหมู่มหาภูต พระองค์ทรงเป็นเจ้าแห่งสิ่งที่เคยเป็นมา สิ่งที่จะเป็น และสิ่งที่กำลังเป็นขึ้น
10.7.47
नानावादित्रहसितक्ष्वेडितोत्कृष्टगर्जितैः ।
सन्त्रासयन्तस्ते विश्वमश्वत्थामानमभ्ययुः ॥ १०.७.४७ ॥
ด้วยเสียงหัวเราะของเครื่องดนตรีนานาชนิด เสียงคำรามและเสียงคะนองอันดัง ทำให้โลกทั้งสิ้นหวาดกลัว พวกเขาจึงยกเข้าโจมตีอัศวัตถามัน
10.7.48
संस्तुवन्तो महादेवं भाः कुर्वाणाः सुवर्चसः ।
विवर्धयिषवो द्रौणेर्महिमानं महात्मनः ॥ १०.७.४८ ॥
สรรเสริญมหาเทพ ทำให้เกิดรัศมีรุ่งโรจน์ด้วยความงาม ปรารถนาจะเพิ่มพูนความยิ่งใหญ่ของบุตรแห่งโทรณะผู้มีจิตใจสูงส่ง
10.7.49
जिज्ञासमानास्तत्तेजः सौप्तिकं च दिदृक्षवः ।
भीमोग्रपरिघालातशूलपट्टसपाणयः।
घोररूपाः समाजग्मुर्भूतसङ्घाः सहस्रशः ॥ १०.७.४९ ॥
ปรารถนาจะรู้ซึ่งเดชานุภาพนั้น และปรารถนาจะเห็นการสังหารในยามค่ำคืน หมู่ภูตผีรูปร่างน่าสะพรึงกลัวได้มาประชุมกันนับพัน ถือกระบองเหล็กอันน่ากลัว คบเพลิงลุกโชน หอก และดาบอยู่ในมือ
10.7.50
जनयेयुर्भयं ये स्म त्रैलोक्यस्यापि दर्शनात् ।
न च तान्प्रेक्षमाणोऽपि व्यथामुपजगाम ह ॥ १०.७.५० ॥
แม้เพียงการได้เห็นพวกเขาก็อาจทำให้ไตรโลกเกิดความหวาดกลัว แต่แม้เมื่อข้าพเจ้าเห็นพวกเขา ข้าพเจ้าก็มิได้เกิดความทุกข์ใจ
10.7.51
अथ द्रौणिर्धनुष्पाणिर्बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
स्वयमेवात्मनात्मानमुपहारमुपाहरत् ॥ १०.७.५१ ॥
ครั้นนั้น บุตรแห่งโทรณะถือธนูในมือ สวมเครื่องป้องกันหนังที่นิ้วมือ ได้ถวายตนเองเป็นเครื่องบูชาด้วยตนเอง
10.7.52
धनूंषि समिधस्तत्र पवित्राणि सिताः शराः ।
हविरात्मवतश्चात्मा तस्मिन्भारत कर्मणि ॥ १०.७.५२ ॥
ข้าแต่ภารตะ ในพิธีกรรมนั้น ธนูคือฟืนก่อไฟ ลูกศรขาวคือเครื่องมือศักดิ์สิทธิ์ และตัวตนของผู้ข่มใจได้แล้วคือเครื่องเซ่นบูชา
10.7.53
ततः सौम्येन मन्त्रेण द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
उपहारं महामन्युरथात्मानमुपाहरत् ॥ १०.७.५३ ॥
ครั้นนั้น บุตรแห่งโทรณะผู้ทรงอานุภาพ เปี่ยมด้วยความโกรธอันยิ่งใหญ่ ด้วยมนต์อันอ่อนโยน ได้ถวายตนเองเป็นเครื่องบูชา
10.7.54
तं रुद्रं रौद्रकर्माणं रौद्रैः कर्मभिरच्युतम् ।
अभिष्टुत्य महात्मानमित्युवाच कृताञ्जलिः ॥ १०.७.५४ ॥
ครั้นสรรเสริญพระรุทรผู้มีกรรมอันน่ากลัว ผู้ไม่หวั่นไหวแม้ต่อการกระทำอันน่ากลัว พระผู้ยิ่งใหญ่พระองค์นั้นแล้ว เขาก็กล่าวด้วยการประนมมือว่า
10.7.55
इममात्मानमद्याहं जातमाङ्गिरसे कुले ।
स्वग्नौ जुहोमि भगवन्प्रतिगृह्णीष्व मां बलिम् ॥ १०.७.५५ ॥
วันนี้ ข้าพเจ้าขอถวายตัวตนนี้ ซึ่งเกิดในตระกูลอังคิรัส ลงในไฟของตนเองเป็นเครื่องบูชา ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ขอทรงรับข้าพเจ้าเป็นเครื่องบูชาเถิด
10.7.56
भवद्भक्त्या महादेव पस्मेण समाधिना ।
अस्यामापदि विश्वात्मन्नुपाकुर्मी तवाग्रतः ॥ १०.७.५६ ॥
ข้าแต่มหาเทพ ด้วยความภักดีต่อพระองค์และด้วยสมาธิอันมั่นคง ในวิบัติครั้งนี้ ข้าแต่อาตมันแห่งจักรวาล ข้าพเจ้าขอถวายสิ่งนี้เฉพาะพระพักตร์พระองค์
10.7.57
त्वयि सर्वाणि भूतानि सर्वभूतेषु चासि वै ।
गुणानां हि प्रधानानां कैवल्यं त्वयि तिष्ठति ॥ १०.७.५७ ॥
สรรพภูตทั้งปวงอยู่ในพระองค์ และพระองค์ก็ทรงอยู่ในสรรพภูตทั้งปวงเป็นแน่ ความเป็นอิสระแห่งคุณสำคัญทั้งหลายดำรงอยู่ในพระองค์
10.7.58
सर्वभूताश्रय विभो हविर्भूतमवस्थितम् ।
प्रतिगृहाण मां देव यद्यशक्याः परे मया ॥ १०.७.५८ ॥
ข้าแต่ที่พึ่งแห่งสรรพภูต ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงแผ่ไปทั่ว ข้าพเจ้าผู้ดำรงอยู่ในฐานะเครื่องบูชา ขอพระองค์ทรงรับข้าพเจ้าไว้ ข้าแต่เทพเจ้า เพราะผู้อื่นมิอาจถูกข้าพเจ้าทำให้พ่ายแพ้ได้
10.7.59
इत्युक्त्वा द्रौणिरास्थाय तां देवीं दीप्तपावकाम् ।
सन्त्यज्यात्मानमारुह्य कृष्णवर्त्मन्युपाविशत् ॥ १०.७.५९ ॥
ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว บุตรแห่งโทรณะได้พึ่งพิงเทวีแห่งไฟอันลุกโชนนั้น สละร่างกาย ก้าวขึ้นสู่หนทางแห่งความมืด แล้วนั่งลง
10.7.60
तमूर्ध्वबाहुं निश्चेष्टं दृष्ट्वा हविरुपस्थितम् ।
अब्रवीद्भगवान्साक्षान्महादेवो हसन्निव ॥ १०.७.६० ॥
พระภควานมหาเทพทอดพระเนตรเห็นเขายืนนิ่งไม่ไหวติง ยกแขนขึ้น ปรากฏอยู่ในฐานะเครื่องบูชา จึงตรัสประหนึ่งทรงหัวเราะว่า
10.7.61
सत्यशौचार्जवत्यागैस्तपसा नियमेन च ।
क्षान्त्या भक्त्या च धृत्या च कर्मणा मनसा गिरा ॥ १०.७.६१ ॥
ด้วยความจริง ความบริสุทธิ์ ความซื่อตรง และการสละ ด้วยตบะและการควบคุมตน ด้วยความอดทน ความศรัทธาภักดี และความมั่นคง ด้วยการกระทำ ด้วยใจ และด้วยวาจา
10.7.62
यथावदहमाराद्वः कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा ।
तस्मादिष्टतमः कृष्णादन्यो मम न विद्यते ॥ १०.७.६२ ॥
ข้าพเจ้าได้บูชาท่านทั้งหลายตามควร พร้อมกับพระกฤษณะผู้มีการกระทำไม่รู้เหนื่อย เพราะฉะนั้น จะไม่มีผู้ใดเป็นที่รักของข้าพเจ้ายิ่งกว่าพระกฤษณะ
10.7.63
कुर्वता तात सम्मानं त्वां च जिज्ञासता मया ।
पाञ्चालाः सर्वदा गुप्ता मायाश्च बहुशः कृताः ॥ १०.७.६३ ॥
ข้าแต่ลูกรัก ข้าพเจ้าได้ให้เกียรติท่าน และปรารถนาจะรู้จักท่าน จึงได้คุ้มครองชาวปัญจาละอยู่เสมอ และได้ทำมายาหลายประการ
10.7.64
कृतस्तस्यैव सम्मानं पाञ्चालान्रक्षता मया ।
अभिभूतास्तु कालेन नैषामद्यास्ति जीवितम् ॥ १०.७.६४ ॥
ข้าพเจ้าให้เกียรติแก่พระองค์ผู้เดียวเท่านั้น และคุ้มครองชาวปัญจาละ แต่พวกเขาถูกกาลเวลาครอบงำไปแล้ว บัดนี้ไม่มีใครในพวกเขามีชีวิตอยู่
10.7.65
एवमुक्त्वा महात्मानं भगवानात्मनस्तनुम् ।
आविवेश ददौ चास्मै विमलं खङ्गमुत्तमम् ॥ १०.७.६५ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แก่ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่แล้ว พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงเป็นเจ้าก็เข้าไปในร่างของพระองค์เอง และประทานดาบอันบริสุทธิ์และประเสริฐแก่เขา
10.7.66
अथाविष्टो भगवता भूयो जज्वाल तेजसा ।
वेगवांश्चाभवद्युद्धे देवसृष्टेन तेजसा ॥ १०.७.६६ ॥
จากนั้น เขาถูกพระผู้เป็นเจ้าเข้าสิงจึงลุกโชนด้วยรัศมีอีกครั้ง และในการรบก็กลายเป็นผู้ว่องไวด้วยรัศมีที่เทพเจ้าสร้างขึ้น
10.7.67
तं दृष्ट्वा तानि भूतानि रक्षांसि च समाद्रवन् ।
अभितः शिबिरं यान्तं द्रोणपुत्रं महारथम्।
देवदेवं हरं स्थाउं यान्तं साक्षादिवेश्वरम् ॥ १०.७.६७ ॥
เมื่อเห็นเขา บรรดาภูตและรากษสก็วิ่งรุมเข้ามาจากทุกทิศ ขณะที่บุตรของโทรณะ มหารถผู้ยิ่งใหญ่ กำลังเดินทางไปยังค่าย ประหนึ่งว่าพระผู้เป็นเจ้าผู้เป็นใหญ่ คือหระ เทพแห่งเทพ ผู้ดำรงอยู่นิ่ง กำลังเสด็จมาด้วยพระองค์เอง