మహాభారతం · అధ్యాయం 10.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.7.1
एवं सञ्चिन्तयित्वा तु द्रोणपुत्रो विशाम्पते ।
अवतीर्य रथोपस्थाद्दध्यौ स प्रयतः स्थितः ॥ १०.७.१ ॥
ఇలా ఆలోచించి, ఓ రాజా, ద్రోణుని కుమారుడు రథపు ఆసనం నుండి దిగి, సంయమనంతో నిలిచి ధ్యానించాడు.
10.7.2
उग्रं स्थाणुं शिवं रुद्रं शर्वमीशानमीश्वरम् ।
गिरिशं वरदं देवं भवभावनमव्ययम् ॥ १०.७.२ ॥
ఉగ్రుడు, స్థాణువు, శివుడు, రుద్రుడు, శర్వుడు, ఈశానుడు, ఈశ్వరుడు, గిరీశుడు, వరదాత అయిన దేవుడు, భవాన్ని కలిగించేవాడు, నాశము లేనివాడు.
10.7.3
शितिकण्ठमजं रुद्रं दक्षक्रतुहरं हरम् ।
विश्वरूपं विरूपाक्षं बहुरूपमुमापतिम् ॥ १०.७.३ ॥
నీలకంఠుడు, అజుడు, రుద్రుడు, దక్షుని యజ్ఞాన్ని నాశనం చేసినవాడు, హరుడు, విశ్వరూపుడు, విరూపాక్షుడు, బహురూపుడు, ఉమాపతి.
10.7.4
श्मशानवासिनं दृप्तं महागणपतिं विभुम् ।
खट्वाङ्गधारिणं मुण्डं जटिलं ब्रह्मचारिणम् ॥ १०.७.४ ॥
శ్మశానంలో నివసించేవాడు, గర్విష్ఠుడు, మహాగణాధిపతి, విభుడు, ఖట్వాంగం ధరించినవాడు, ముండితుడు, జటాధారి, బ్రహ్మచారి.
10.7.5
मनसा ह्यनुचिन्त्यैनं दुष्करेणाल्पचेतसा ।
अद्य भूतोपहारेण यक्ष्ये त्रिपुराघातिनम् ॥ १०.७.५ ॥
మనస్సులో ఈయనను ధ్యానించి, అల్పబుద్ధినైనా కఠినమైన మార్గంలో, ఈరోజు భూతబలితో త్రిపురాసురసంహారిని ఆరాధిస్తాను.
10.7.6
…तुतं स्तुत्यं स्तूयमानममोघं कृत्तिवाससम् ।
विलोहितं नीलकण्ठमसह्यं दुर्निवारणम् ॥ १०.७.६ ॥
…స్తుతించబడినవాడు, స్తుత్యుడు, స్తుతింపబడుచున్నవాడు, అమోఘుడు, కృత్తి (చర్మం) వస్త్రంగా ధరించినవాడు, విలోహితుడు, నీలకంఠుడు, అసహ్యుడు, దుర్నివారుడు.
10.7.7
शुक्रं विश्वसृजं ब्रह्म ब्रह्मचारिणमेव च ।
व्रतवन्तं तपोनिष्ठमनन्तं तपतां गतिम् ॥ १०.७.७ ॥
శుక్రుడు, విశ్వసృష్టికర్త, బ్రహ్మము, బ్రహ్మచారి కూడా ఆయనే. వ్రతధారి, తపస్సులో నిలిచినవాడు, అనంతుడు, తపస్సు చేసేవారి గమ్యం.
10.7.8
बहुरूपं गणाध्यक्षं त्र्यक्षं पारिषदप्रियम् ।
धनाध्यक्षप्रियसखं गौरीहृदयवल्लभम् ॥ १०.७.८ ॥
బహురూపుడు, గణాధ్యక్షుడు, త్రినేత్రుడు, పారిషదులకు ప్రియుడు, ధనాధ్యక్షుడైన కుబేరునికి ప్రియ మిత్రుడు, గౌరి హృదయవల్లభుడు.
10.7.9
कुमारपितरं पिङ्गं गोवृषोत्तमवाहनम् ।
कुत्तिवाससमत्युग्रमातोषणतत्परम् ॥ १०.७.९ ॥
కుమారుని తండ్రి, పింగళవర్ణుడు, శ్రేష్ఠమైన వృషభం వాహనంగా కలవాడు, చర్మవస్త్రధారి, అత్యంత ఉగ్రుడు, తృప్తి పొందడంలో నిమగ్నుడు.
10.7.10
परं परेभ्यः परमं परं यस्मान्न विद्यते ।
इष्वस्त्रोत्तमभर्तारं दिगन्तं देशरक्षिणम् ॥ १०.७.१० ॥
ఆయనకంటే పరమమైనవాడు మరెవ్వరూ లేడు; ఇతరులకంటే పరముడు; ఉత్తమ ఇషువులు అస్త్రాలను ధరించువాడు; దిక్కుల అంతం వరకు దేశాన్ని రక్షించువాడు.
10.7.11
हिरण्यकवचं देवं चन्द्रमौलिविभूषणम् ।
प्रपद्ये शरणं देवं परमेण समाधिना ॥ १०.७.११ ॥
బంగారు కవచం ధరించిన దేవుడు, చంద్రుడిని కిరీటంగా అలంకరించుకున్నవాడు. పరమ సమాధితో ఆ దేవుణ్ణి శరణు పొందుతున్నాను.
10.7.12
इमां चेदापदं घोरां तराम्यद्य सुदुस्तराम् ।
सर्वभूतोपहारेण यक्ष्येऽहं शुचिना शुचिम् ॥ १०.७.१२ ॥
ఈ భయంకరమైన, అతి దుస్తరమైన ఆపదను ఈరోజు నేను దాటగలిగితే, సర్వ భూతాల సమర్పణతో శుచియైన నేను శుచియైన దేవుణ్ణి ఆరాధిస్తాను.
10.7.13
इति तस्य व्यवसितं ज्ञात्वा योगात्सुकर्मणः ।
पुरस्तात्काञ्चनी वेदी प्रादुरासीन्महात्मनः ॥ १०.७.१३ ॥
ఈ విధంగా అతని సంకల్పాన్ని తెలుసుకొని, సుకర్మ (శివుని) యోగబలంతో మహాత్ముని ముందు ఒక బంగారు వేది ప్రత్యక్షమైంది.
10.7.14
तस्यां वेद्यां तदा राजंश्चित्रभानुरजायत ।
स दिशो विदिशः खं च ज्वालाभिरिव पूरयन् ॥ १०.७.१४ ॥
రాజా, అప్పుడు ఆ వేదిపై చిత్రభాను (అగ్ని) ఉద్భవించాడు; అతడు తన జ్వాలలతో దిక్కులను, ఉపదిక్కులను, ఆకాశాన్ని నింపుతున్నట్లుండెను.
10.7.15
दीप्तास्यनयनाश्चात्र नैकपादशिरोधराः ।
रत्नचित्राङ्गदधराः समुद्यतकरास्तथाः ॥ १०.७.१५ ॥
ఇక్కడ మండుతున్న ముఖాలు, కన్నులు కలవారు, ఒకటికి మించి పాదాలు, మెడలు కలవారు, రత్నాలు పొదిగిన విచిత్ర భుజకీర్తులు ధరించినవారు, చేతులు పైకెత్తినవారు (కనిపించారు).
10.7.16
द्विपाः शैलप्रतीकाशाः प्रादुरासन्महागणाः ।
श्ववराहोष्ट्ररूपाश्च हयगोमायुगोमुखाः ॥ १०.७.१६ ॥
పర్వతాల వంటి ఏనుగులు, మహా గణాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి; కుక్క, పంది, ఒంటె రూపులు కలవారు, గుర్రం, నక్క, ఆవు ముఖాలు కలవారు కూడా ప్రత్యక్షమయ్యారు.
10.7.17
ऋक्षमार्जारवदना व्याघ्रद्वीपिमुखास्तथा ।
काकवक्त्राः प्लुवमुखाः शुकवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.१७ ॥
ఎలుగుబంటి, పిల్లి ముఖాలు కలవారు, పులి, చిరుత ముఖాలు కలవారు, అలాగే కాకి ముఖాలు, కప్ప ముఖాలు, చిలుక ముఖాలు కలవారు కూడా ప్రత్యక్షమయ్యారు.
10.7.18
महाजगरवक्त्राश्च हंसवक्त्राः शितप्रभाः ।
दार्वाघाटमुखाश्चापि चाषवक्त्राश्च भारत ॥ १०.७.१८ ॥
మహా అజగరం ముఖాలు కలవారు, హంస ముఖాలు కలవారు, చల్లని కాంతి కలవారు, వడ్రంగి పిట్ట ముఖాలు కలవారు, నీలకంఠ పక్షి ముఖాలు కలవారు కూడా ప్రత్యక్షమయ్యారు, ఓ భారత.
10.7.19
कूर्मनक्रमुखाश्चैव शिंशुमारमुखास्तथा ।
महामकरवक्त्राश्च तिमिवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.१९ ॥
తాబేలు, మొసలి ముఖాలు కలవారు, శింశుమార ముఖాలు కలవారు, మహామకర ముఖాలు కలవారు, తిమి ముఖాలు కలవారు కూడా అలాగే.
10.7.20
हरिवक्त्राः क्रौञ्चमुखाः कपोताभमुखास्तथा ।
पारावतमुखाश्चैव मद्गुवक्त्रास्तथैव च ॥ १०.७.२० ॥
హరి ముఖాలు కలవారు, క్రౌంచ ముఖాలు కలవారు, కపోతవర్ణ ముఖాలు కలవారు, అలాగే పారావత ముఖాలు కలవారు, మద్గు ముఖాలు కలవారు కూడా.
10.7.21
पाणिकर्णाः सहस्राक्षास्तथैव च महोदराः ।
निर्मांसाः काकवक्त्राश्च श्येनवक्त्राश्च भारत ॥ १०.७.२१ ॥
చేతులే చెవులుగా కలవారు, వేయి కన్నులు కలవారు, అలాగే మహోదరులు, మాంసరహితులు, కాకి ముఖాలు కలవారు, డేగ ముఖాలు కలవారు, ఓ భారతా.
10.7.22
तथैवाशिरसो राजन्नृक्षवक्त्राश्च भीषणाः ।
प्रदीप्तनेत्रजिह्वाश्च ज्वालावर्णास्तथैव च ॥ १०.७.२२ ॥
అలాగే, ఓ రాజా, తలలేనివారు, ఎలుగుబంటి ముఖాలు కలవారు, భయంకరులు, ప్రజ్వలించే కన్నులు నాలుకలు కలవారు, అగ్ని వర్ణులు కూడా.
10.7.23
ज्वालाकेशाश्च राजेन्द्र ज्वलद्रोमचतुर्भुजाः ।
मेषवक्त्रास्तथैवान्ये तथा छागमुखा नृप ॥ १०.७.२३ ॥
జ్వాలల వంటి జుట్టు కలవారు, ఓ రాజేంద్రా, మండే రోమాలు నాలుగు చేతులు కలవారు, అలాగే గొర్రె ముఖాలు కలవారు, ఇతరులు, మేక ముఖాలు కలవారు, ఓ నృపా.
10.7.24
शङ्खाभाः शङ्खवक्त्राश्च शङ्खवर्णास्तथैव च ।
शङ्खमालापरिकराः शह्खध्वनिसमस्वनाः ॥ १०.७.२४ ॥
శంఖంలా కాంతి కలవారు, శంఖ ముఖాలు కలవారు, శంఖ వర్ణులు కూడా, అలాగే శంఖమాలలతో చుట్టబడినవారు, శంఖధ్వని వంటి స్వరం కలవారు.
10.7.25
जटाधराः प़ञ्चशिखास्तथा मुण्डाः कृशोदराः ।
चतुर्दंष्ट्राश्चतुर्जिह्वाः शङ्कुकर्णाः किरीटिनः ॥ १०.७.२५ ॥
జటాధరులు, ఐదు శిఖలు కలవారు, అలాగే గుండు తలలవారు, సన్నని పొట్టలవారు, నాలుగు కోరలు కలవారు, నాలుగు నాలుకలు కలవారు, మేకు వంటి చెవులవారు, కిరీటధారులు.
10.7.26
मौञ्जीधराश्च राजेन्द्र तथा कुञ्चितमूर्धजाः ।
उष्णीषिणः कुण्डलिनश्चारुवक्त्राः स्वलङ्कृताः ॥ १०.७.२६ ॥
రాజేంద్రా, మూంజ గడ్డి మొలత్రాడు ధరించినవారు, అలాగే ముంగురులు వంకీలు తిరిగిన వెంట్రుకలవారు, తలపాగా ధరించినవారు, కుండలాలు ధరించినవారు, అందమైన ముఖాలవారు, చక్కగా అలంకరించుకున్నవారు.
10.7.27
पद्मोत्पलापीडधरास्तथा मुकुटधारिणः ।
महात्म्येन च संयुक्ताः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १०.७.२७ ॥
పద్మాలు, నల్ల కలువల పూలదండలు ధరించినవారు, అలాగే కిరీటధారులు, మహా ప్రభావంతో కూడినవారు, వందల వేలుగా.
10.7.28
शतघ्नीचक्रहस्ताश्च तथा मुसलपाणयः ।
भुशुण्डीपाशहस्ताश्च दण्डहस्ताश्च भारत ॥ १०.७.२८ ॥
శతఘ్నులు, చక్రాలు చేతుల్లో ధరించినవారు, అలాగే రోకళ్ళు చేతుల్లో ధరించినవారు, భుశుండులు, పాశాలు చేతుల్లో ధరించినవారు, దండాలు చేతుల్లో ధరించినవారు, భారతా.
10.7.29
पृष्ठेषु बद्धेषुधयश्चित्रबाणोत्कटास्तथा ।
सध्वजाः सपताकाश्च सघण्टाः सपरश्वथाः ॥ १०.७.२९ ॥
వీపులపై అంబులపొదులు కట్టుకున్నవారు, విచిత్ర బాణాలతో భయంకరులు, అలాగే ధ్వజాలతో, పతాకలతో, గంటలతో, గొడ్డళ్లతో.
10.7.30
महापाशोद्यतकरास्तथा लगुडपाणयः ।
स्थूणाहस्ताः खङ्गहस्ताः सर्पोच्छ्रितकिरीटिनः ॥ १०.७.३० ॥
పెద్ద పాశాలను పైకెత్తిన చేతులవారు, అలాగే గదలు చేతుల్లో ధరించినవారు, స్తంభాలు చేతుల్లో ధరించినవారు, ఖడ్గాలు చేతుల్లో ధరించినవారు, కిరీటాలపై పాములను ఎత్తినవారు.
10.7.31
महासर्पाङ्गदधराश्चित्राभरणधारिणः ।
रजोध्वजाः पङ्कदिग्धाः सर्वे चित्राम्बरस्रजः।
नीलाङ्गाः पिङ्गलाङ्गाश्च मुण्डवक्तास्तथैव च ॥ १०.७.३१ ॥
పెద్ద పాములను భుజకీర్తులుగా ధరించినవారు, రంగురంగుల ఆభరణాలు ధరించినవారు, ధూళి ధ్వజాలు కలవారు, బురదతో పూసుకున్నవారు, అందరూ రంగురంగుల వస్త్రాలు మాలలు ధరించినవారు, నీలపు అవయవాలు పింగళ అవయవాలు కలవారు, మరియు గుండు ముఖాలు కలవారు.
10.7.32
भेरीशङ्खमृदङ्गांश्च झर्झरानकगोमुखान् ।
अवादयन्पारिषदाः प्रहृष्टाः कनकप्रभाः ॥ १०.७.३२ ॥
భేరులు, శంఖాలు, మృదంగాలు, ఝర్ఝరాలు, ఆనకాలు, గోముఖాలను మోగిస్తూ, సంతోషంతో, బంగారు కాంతితో ఉన్న పారిషదులు వాయించారు.
10.7.33
गायमानास्तथैवान्ये संहृष्टाः पुरुषर्षभाः ।
लङ्घयन्तः प्लुवन्तश्च वल्गन्तश्च महारथाः ॥ १०.७.३३ ॥
పాడుతూ, మరికొందరు అలాగే, సంతోషంతో ఉన్న పురుషశ్రేష్ఠులు, దూకుతూ, ఎగురుతూ, గంతులు వేస్తూ ఉన్న మహారథులు.
10.7.34
धावन्तो जवनाश्चण्डाः पावकोद्वूतमूर्धजाः ।
मत्ता इव महानागा विनदन्तो मुहुर्मुहुः ॥ १०.७.३४ ॥
పరిగెడుతూ, వేగంగా, భయంకరంగా, అగ్నితో ఎగిరిన జుట్టు కలవారై, మదించిన మహాగజాల వలె మళ్లీ మళ్లీ గర్జిస్తూ.
10.7.35
सुभीमा घोररूपाश्च शूलपट्टसपाणयः ।
नानाविरागवसनाश्चित्रमाल्यानुलेपनाः ॥ १०.७.३५ ॥
అత్యంత భయంకరులు, ఘోరరూపులు, చేతుల్లో శూలాలు, ఖడ్గాలు ధరించినవారు, అనేక రంగుల వస్త్రాలు, రంగురంగుల మాలలు, గంధలేపనాలు కలవారు.
10.7.36
रत्नचित्राङ्गदधराः समुद्यतकरास्तथा ।
हन्तारो द्विषतां शूराः प्रसह्यासह्यविक्रमाः ॥ १०.७.३६ ॥
రత్నాలతో చిత్రమైన భుజకీర్తులు ధరించి, చేతులు ఎత్తినవారై, శత్రువులను చంపే శూరులు, బలాత్కారంగా సహించరాని పరాక్రమం కలవారు.
10.7.37
पातारोऽसृग्वसाज्यानां मांसान्त्रकृतभोजनाः ।
चूडालाः कर्णिकाराश्च प्रहृष्टाः पिठरोदराः ॥ १०.७.३७ ॥
వారు రక్తం, మజ్జ, కొవ్వును త్రాగేవారు; మాంసం, ప్రేగులను ఆహారంగా తీసుకునేవారు; జుట్టుముడి కలవారు; కర్ణికార పుష్పాల కర్ణాభరణాలు ధరించినవారు; సంతోషంగా ఉన్నవారు; కుండల వంటి పొట్టలు కలవారు.
10.7.38
अतिहस्वातिदीर्घाश्च प्रलम्बाश्चातिभैरवाः ।
विकटाः काललंबोष्ठा बृहच्छेफाण्डपिण्डिकाः ॥ १०.७.३८ ॥
వారు అతి పొట్టివారు, అతి పొడుగువారు; వ్రేలాడే అవయవాలు కలవారు; అతి భయంకరులు; వికారమైనవారు; నల్లని వ్రేలాడే పెదవులు కలవారు; పెద్ద పురుషాంగం, వృషణాలు, పిక్కలు కలవారు.
10.7.39
महार्हनानाविकटा मुण्डाश्च जटिलाः परे ।
सार्केन्दुग्रहनक्षत्रां द्यां कुर्युस्ते महीतले ॥ १०.७.३९ ॥
వారు మహామూల్యమైన, వివిధ, వికారమైన అలంకారాలు ధరించినవారు; కొందరు తలగొరిగినవారు, కొందరు జటాధారులు; భూమిపై ఆకాశాన్ని సూర్య, చంద్ర, గ్రహ, నక్షత్రాలతో నింపగలవారు.
10.7.40
उत्सहेरंश्च ये हन्तुं भूतग्रामं चतुर्विधम् ।
ये च वीतभया नित्यं हरस्य भ्रुकुटीसहाः ॥ १०.७.४० ॥
నాలుగు విధాల భూతగణాన్ని చంపగలిగే సామర్థ్యం ఉన్నవారు; ఎప్పుడూ భయరహితులు; హరుని (శివుని) భ్రుకుటిని సహించేవారు.
10.7.41
कामकारकरा नित्यं त्रैलोक्यस्येश्वरेश्वराः ।
नित्यानन्दप्रमुदिता वागीशा वीतमत्सराः ॥ १०.७.४१ ॥
ఎల్లప్పుడూ ఇష్టానుసారం చేసేవారు; మూడు లోకాలకు ఈశ్వరులకూ ఈశ్వరులు; నిత్యానంద సంతోషులు; వాక్కుకు ప్రభువులు; మత్సరం లేనివారు.
10.7.42
प्राप्याष्टगुणमैश्वर्यं ये न यास्यन्ति वै स्मयम् ।
येषां विस्मयते नित्यं भगवान्कर्मभिर्हरः ॥ १०.७.४२ ॥
అష్టగుణ ఐశ్వర్యాన్ని పొంది కూడా గర్వించనివారు; ఎవరి కర్మలను చూసి భగవానుడు హరుడు ఎల్లప్పుడూ విస్మయం చెందుతాడో వారు.
10.7.43
मनोवाक्कर्मभिर्युक्तैर्नित्यमाराधितश्च यैः ।
मनोवाक्कर्मभिर्भक्तान्पाति पुत्रानिवौरसान् ॥ १०.७.४३ ॥
మనసు, వాక్కు, కర్మలతో నిత్యం ఆరాధించేవారిని, తన స్వంత కుమారులవలె భక్తులను ఆయన రక్షిస్తాడు.
10.7.44
पिबन्तोऽसृग्वसाश्चान्ये क्रुद्धा ब्रह्मद्विषां सदा ।
चतुर्विधात्मकं सोमं ये पिबन्ति च सर्वदा ॥ १०.७.४४ ॥
బ్రాహ్మణ ద్వేషులపై ఎల్లప్పుడూ కోపంతో, రక్తమూ మజ్జను త్రాగేవారు, నాలుగు విధాల సోమాన్ని నిత్యం త్రాగేవారు ఇతరులు.
10.7.45
श्रुतेन ब्रह्मचर्येण तपसा च दमेन च ।
ये समाराध्य शूलाङ्कं भवसायुज्यमागताः ॥ १०.७.४५ ॥
శాస్త్రజ్ఞానం, బ్రహ్మచర్యం, తపస్సు, ఇంద్రియ నిగ్రహంతో శూలాంకితుడిని బాగా ఆరాధించి, భవునితో ఐక్యత పొందినవారు.
10.7.46
यैरात्मभूतैर्भगवान्पार्वत्या च महेश्वरः ।
महाभूतगणैर्भुङ्क्ते भूतभव्यभवत्प्रभुः ॥ १०.७.४६ ॥
తనతో ఏకమైన గణాలతో, పార్వతితో కలిసి, మహాభూత గణాలతో భగవాన్ మహేశ్వరుడు అనుభవిస్తాడు; ఆయన భూత, భవిష్యత్ వర్తమానాలకు ప్రభువు.
10.7.47
नानावादित्रहसितक्ष्वेडितोत्कृष्टगर्जितैः ।
सन्त्रासयन्तस्ते विश्वमश्वत्थामानमभ्ययुः ॥ १०.७.४७ ॥
అనేక వాద్యాల నవ్వులు, గర్జనలు, ఎత్తైన గర్జనలతో ప్రపంచాన్ని భయపెడుతూ వారు అశ్వత్థామను సమీపించారు.
10.7.48
संस्तुवन्तो महादेवं भाः कुर्वाणाः सुवर्चसः ।
विवर्धयिषवो द्रौणेर्महिमानं महात्मनः ॥ १०.७.४८ ॥
మహాదేవుని స్తుతిస్తూ, తేజస్సును ప్రసరింపజేస్తూ, ద్రోణపుత్రుని, మహాత్ముని మహిమను పెంచాలనే కోరికతో.
10.7.49
जिज्ञासमानास्तत्तेजः सौप्तिकं च दिदृक्षवः ।
भीमोग्रपरिघालातशूलपट्टसपाणयः।
घोररूपाः समाजग्मुर्भूतसङ्घाः सहस्रशः ॥ १०.७.४९ ॥
ఆ తేజస్సును, సౌప్తిక కర్మను తెలుసుకోవాలనే కోరికతో, భయంకర రూపంలో ఉన్న భూతసమూహాలు భీకరమైన ఇనుప గదలు, మండే కొరివులు, శూలాలు, ఖడ్గాలు చేతపట్టి వేలకొద్దీ అక్కడికి వచ్చాయి.
10.7.50
जनयेयुर्भयं ये स्म त्रैलोक्यस्यापि दर्शनात् ।
न च तान्प्रेक्षमाणोऽपि व्यथामुपजगाम ह ॥ १०.७.५० ॥
ముల్లోకాలకూ వారి దర్శనమాత్రంతోనే భయం కలిగించగల వారిని చూసినా నాకు ఏ వ్యథా కలగలేదు.
10.7.51
अथ द्रौणिर्धनुष्पाणिर्बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ।
स्वयमेवात्मनात्मानमुपहारमुपाहरत् ॥ १०.७.५१ ॥
అప్పుడు ద్రోణపుత్రుడు చేతిలో ధనుస్సు పట్టి, వేళ్లకు కట్టిన తోలు రక్షణ తొడుగులతో, తానే తనను ఉపహారంగా అర్పించుకున్నాడు.
10.7.52
धनूंषि समिधस्तत्र पवित्राणि सिताः शराः ।
हविरात्मवतश्चात्मा तस्मिन्भारत कर्मणि ॥ १०.७.५२ ॥
ఓ భరతవంశజా, ఆ కర్మలో ధనుస్సులే సమిధలు, తెల్లని బాణాలే పవిత్ర వస్తువులు, ఆత్మనిగ్రహం గల వాడి ఆత్మయే హవిస్సు.
10.7.53
ततः सौम्येन मन्त्रेण द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
उपहारं महामन्युरथात्मानमुपाहरत् ॥ १०.७.५३ ॥
అప్పుడు ప్రతాపవంతుడు, మహాక్రోధం గల ద్రోణపుత్రుడు సౌమ్య మంత్రంతో తనను తానే ఉపహారంగా అర్పించాడు.
10.7.54
तं रुद्रं रौद्रकर्माणं रौद्रैः कर्मभिरच्युतम् ।
अभिष्टुत्य महात्मानमित्युवाच कृताञ्जलिः ॥ १०.७.५४ ॥
భయంకర కర్మలు గల, భయంకర కర్మలచేతనూ చలించని ఆ రుద్రుడు, మహాత్ముడిని స్తుతించి, అంజలి ఘటించి ఇలా అన్నాడు.
10.7.55
इममात्मानमद्याहं जातमाङ्गिरसे कुले ।
स्वग्नौ जुहोमि भगवन्प्रतिगृह्णीष्व मां बलिम् ॥ १०.७.५५ ॥
ఈ రోజు నేను ఆంగిరస కులంలో జన్మించిన ఈ నన్నే నా స్వంత అగ్నిలో ఆహుతిగా సమర్పిస్తున్నాను. ఓ భగవాన్, ఈ బలిని స్వీకరించు.
10.7.56
भवद्भक्त्या महादेव पस्मेण समाधिना ।
अस्यामापदि विश्वात्मन्नुपाकुर्मी तवाग्रतः ॥ १०.७.५६ ॥
మహాదేవా, నీ పట్ల భక్తితో, సమాధితో, ఈ ఆపదలో, విశ్వాత్మా, నీ ఎదుట దీనిని సమర్పిస్తున్నాను.
10.7.57
त्वयि सर्वाणि भूतानि सर्वभूतेषु चासि वै ।
गुणानां हि प्रधानानां कैवल्यं त्वयि तिष्ठति ॥ १०.७.५७ ॥
నీలో అన్ని భూతాలు ఉన్నాయి, అన్ని భూతాలలోనూ నీవే ఉన్నావు. ప్రధాన గుణాల కైవల్యం నీలోనే నిలిచి ఉంది.
10.7.58
सर्वभूताश्रय विभो हविर्भूतमवस्थितम् ।
प्रतिगृहाण मां देव यद्यशक्याः परे मया ॥ १०.७.५८ ॥
సర్వభూతాల ఆశ్రయుడా, విభూ, హవిస్సుగా సిద్ధంగా ఉన్న నన్ను స్వీకరించు, దేవా, నా చేత ఇతరులను (శత్రువులను) జయించలేకపోతే.
10.7.59
इत्युक्त्वा द्रौणिरास्थाय तां देवीं दीप्तपावकाम् ।
सन्त्यज्यात्मानमारुह्य कृष्णवर्त्मन्युपाविशत् ॥ १०.७.५९ ॥
ఇలా చెప్పి, ద్రోణుని కుమారుడు ఆ ప్రజ్వలిస్తున్న అగ్ని దేవిని ఆశ్రయించి, తన దేహాన్ని త్యజించి, కృష్ణమార్గంలో ఆరూఢుడై కూర్చున్నాడు.
10.7.60
तमूर्ध्वबाहुं निश्चेष्टं दृष्ट्वा हविरुपस्थितम् ।
अब्रवीद्भगवान्साक्षान्महादेवो हसन्निव ॥ १०.७.६० ॥
చేతులు పైకెత్తి, కదలక, హవిస్సుగా నిలిచి ఉన్న అతనిని చూచి, సాక్షాత్తు భగవాన్ మహాదేవుడు నవ్వుతున్నట్లు పలికాడు.
10.7.61
सत्यशौचार्जवत्यागैस्तपसा नियमेन च ।
क्षान्त्या भक्त्या च धृत्या च कर्मणा मनसा गिरा ॥ १०.७.६१ ॥
సత్యం, శౌచం, ఆర్జవం, త్యాగం, తపస్సు, నియమం, క్షమ, భక్తి, ధైర్యం, కర్మ, మనస్సు, వాక్కు ద్వారా.
10.7.62
यथावदहमाराद्वः कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा ।
तस्मादिष्टतमः कृष्णादन्यो मम न विद्यते ॥ १०.७.६२ ॥
అలసట లేని కర్మలు కలిగిన కృష్ణునితో కలిసి నేను మిమ్మల్ని యథావిధిగా ఆరాధించాను. అందువల్ల కృష్ణుని కంటే నాకు అత్యంత ప్రియమైనవాడు మరొకడు లేడు.
10.7.63
कुर्वता तात सम्मानं त्वां च जिज्ञासता मया ।
पाञ्चालाः सर्वदा गुप्ता मायाश्च बहुशः कृताः ॥ १०.७.६३ ॥
ప్రియుడా, మిమ్మల్ని గౌరవిస్తూ, మిమ్మల్ని తెలుసుకోవాలనే కోరికతో నేను పాంచాలులను ఎల్లప్పుడూ రక్షించాను; అనేక సార్లు మాయలు చేశాను.
10.7.64
कृतस्तस्यैव सम्मानं पाञ्चालान्रक्षता मया ।
अभिभूतास्तु कालेन नैषामद्यास्ति जीवितम् ॥ १०.७.६४ ॥
ఆయనకే గౌరవం చేస్తూ నేను పాంచాలులను రక్షించాను; కానీ కాలం వారిని జయించింది; ఈ రోజు వారిలో ఎవరికీ ప్రాణం లేదు.
10.7.65
एवमुक्त्वा महात्मानं भगवानात्मनस्तनुम् ।
आविवेश ददौ चास्मै विमलं खङ्गमुत्तमम् ॥ १०.७.६५ ॥
మహాత్ముడితో ఇలా చెప్పి భగవంతుడు తన శరీరంలో ప్రవేశించాడు; ఆయనకు నిర్మలమైన, ఉత్తమమైన ఖడ్గాన్ని ఇచ్చాడు.
10.7.66
अथाविष्टो भगवता भूयो जज्वाल तेजसा ।
वेगवांश्चाभवद्युद्धे देवसृष्टेन तेजसा ॥ १०.७.६६ ॥
అప్పుడు భగవంతునిచే ఆవేశితుడై అతడు మళ్ళీ తేజస్సుతో ప్రజ్వలించాడు; యుద్ధంలో దేవుడు సృష్టించిన తేజస్సుతో వేగవంతుడయ్యాడు.
10.7.67
तं दृष्ट्वा तानि भूतानि रक्षांसि च समाद्रवन् ।
अभितः शिबिरं यान्तं द्रोणपुत्रं महारथम्।
देवदेवं हरं स्थाउं यान्तं साक्षादिवेश्वरम् ॥ १०.७.६७ ॥
అతడిని చూసి ఆ ప్రాణులు, రాక్షసులు నలుదిక్కుల నుండి పరుగెత్తారు; శిబిరం వైపు వెళ్తున్న ద్రోణపుత్రుడైన మహారథుడిని, దేవదేవుడు, స్థాణువు, హరుడు, సాక్షాత్తు ఈశ్వరుడే వెళ్తున్నట్లుగా (చూశారు).