Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 10.8

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

10.8.1

तथा प्रयाते शिबिरं द्रोणपुत्रे महारथे ।
कच्चित्कृपश्च भोजश्च भयार्तौ न व्यवर्तताम् ॥ १०.८.१ ॥

ഇപ്രകാരം മഹാരഥനായ ദ്രോണപുത്രൻ പാളയത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, ഭയപീഡിതരായ കൃപനും ഭോജനും തിരിച്ചുവന്നില്ലേ?

10.8.2

कच्चिन्न वारितौ क्षुद्रौ रक्षिभिर्नोपलक्षितौ ।
असह्यमिति मन्वानौ न निवृत्तौ महारथौ ॥ १०.८.२ ॥

ആ രണ്ടു മഹാരഥന്മാരെയും കാവൽക്കാർ തടഞ്ഞില്ലേ, കണ്ടില്ലേ? 'ഇത് സഹിക്കാനാവാത്തത്' എന്നു കരുതി അവർ തിരിച്ചുവന്നില്ലേ?

10.8.3

कच्चिदुन्मथ्य शिबिरं हत्वा सोमकपाण्डवान् ।
कृता प्रतिज्ञा सफला कच्चित्सञ्जय सा निशि ॥ १०.८.३ ॥

സഞ്ജയാ, രാത്രി പാളയം കലക്കി സോമകന്മാരെയും പാണ്ഡവന്മാരെയും കൊന്ന് അവൻ ചെയ്ത പ്രതിജ്ഞ സഫലമായോ?

10.8.4

दुर्योधनस्य पदवीं कच्चित्परमिकां रणे ।
गत्वातिष्ठदसौ द्रौणिः कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ १०.८.४ ॥

ആ ദ്രോണപുത്രൻ യുദ്ധത്തിൽ ദുര്യോധനന്റെ പരമമായ സ്ഥാനത്തെത്തി, അതിദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്ത് നിന്നുവോ?

10.8.5

धृष्टद्युम्नशिखण्डिभ्यां द्रौपद्याश्च सुतैः किल ।
सञ्छन्ना मेदिनी सुप्तैर्निहतैः पाण्डुसैनिकैः ॥ १०.८.५ ॥

ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ശിഖണ്ഡിയും ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും കൊന്ന, ഉറങ്ങിക്കിടന്ന പാണ്ഡവ സൈനികരാൽ ഭൂമി മൂടപ്പെട്ടുവോ?

10.8.6

पाञ्चालैर्वा विनिहतैः शयानै रुधिरोक्षितैः ।
कच्चिन्महीतलं छन्नं तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ १०.८.६ ॥

അല്ലെങ്കിൽ പാഞ്ചാലന്മാർ കൊന്ന്, രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന് കിടക്കുന്ന ശവങ്ങളാൽ ഭൂതലം മൂടപ്പെട്ടുവോ? സഞ്ജയാ, അത് എന്നോട് പറയൂ.

10.8.7

पाञ्चालैर्निहतौ वीरौ कच्चित्तु स्वपतां क्षितौ ।
कच्चित्ताभ्यां कृतं कर्म तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ १०.८.७ ॥

സഞ്ജയാ, പാഞ്ചാലന്മാരാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ആ രണ്ടു വീരന്മാർ ഭൂമിയിൽ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നുവോ? അവർ ചെയ്ത കർമ്മം എനിക്കു പറഞ്ഞുതരൂ.

10.8.8

तस्मिन्प्रयाते शिबिरं द्रोणपुत्रे महात्मनि ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रौणिमेवाभ्यवर्तताम् ॥ १०.८.८ ॥

മഹാത്മാവായ ദ്രോണപുത്രൻ പാളയത്തിലേക്കു പോയപ്പോൾ, കൃപനും കൃതവർമ്മാവും ദ്രൗണിയെത്തന്നെ അനുഗമിച്ചു.

10.8.9

अश्वत्थामा तु तौ दृष्ट्वा यत्नवन्तौ महारथौ ।
प्रहृष्टः शनकै राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ १०.८.९ ॥

എന്നാൽ ഉത്സാഹമുള്ള ആ രണ്ടു മഹാരഥന്മാരെ കണ്ട് അശ്വത്ഥാമാവ് സന്തോഷിച്ചു; രാജാവേ, അദ്ദേഹം പതുക്കെ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.

10.8.10

यत्तौ भवन्तौ पर्याप्तौ सर्वक्षत्रस्य नाशने ।
किम्पुनर्योधशेषस्य प्रसुप्तस्य विशेषतः ॥ १०.८.१० ॥

നിങ്ങൾ ഇരുവരും സകല ക്ഷത്രിയരെയും നശിപ്പിക്കാൻ പര്യാപ്തരാണ്; പിന്നെ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ശേഷിച്ച യോദ്ധാക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി പറയേണ്ടതുണ്ടോ?

10.8.11

अहं प्रवेक्ष्ये शिबिरं चरिष्यामि च कालवत् ।
यथा न कश्चिदपि वां जीवन्मुच्येत मानवः।
तथा भवद्ध्यां कार्यं स्यादिति मे निश्चिता मतिः ॥ १०.८.११ ॥

ഞാൻ പാളയത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് കാലനെപ്പോലെ സഞ്ചരിക്കും; ജീവനോടെ ഒരു മനുഷ്യനും രക്ഷപ്പെടാതിരിക്കാൻ നിങ്ങൾ ഇരുവരും അതുപോലെ ചെയ്യണം എന്നതാണ് എന്റെ ഉറച്ച അഭിപ്രായം.

10.8.12

इत्युक्त्वा प्राविशद्द्रौणिः पार्थानां शिबिरं महत् ।
अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्य विहाय भयमात्मनः ॥ १०.८.१२ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ദ്രൗണി പാണ്ഡവരുടെ വലിയ പാളയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; വാതിലിലൂടെയല്ല, ആക്രമിച്ചു കയറി, തന്റെ ഭയം വിട്ടുകളഞ്ഞുകൊണ്ട്.

10.8.13

स प्रविश्य महाबाहुरुद्देशज्ञश्च तस्य ह ।
द्रौणिः परमसङ्क्रुद्धस्तेजसा प्रज्वलन्निव।
ततः पर्यचरत्सर्वं सम्प्रसुप्तं जनं निशि ॥ १०.८.१३ ॥

ആ മഹാബാഹു ആ സ്ഥലം അറിഞ്ഞ് അകത്ത് കടന്നു. ദ്രോണപുത്രൻ അത്യന്തം കോപിച്ച്, തേജസ്സാൽ ജ്വലിക്കുന്നവനെപ്പോലെ, രാത്രിയിൽ ഗാഢനിദ്രയിലായിരുന്ന എല്ലാവരുടെയും ഇടയിൽ സഞ്ചരിച്ചു.

10.8.14

धृष्टद्युम्नस्य निलयं शनकैरभ्युपागमत् ॥ १०.८.१४ ॥

അവൻ പതുക്കെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ വസതിയിൽ എത്തി.

10.8.15

ते तु कृत्वा महत्कर्म श्रान्ताश्च बलवद्रणे ।
प्रसुप्ता वै सुविश्वस्ताः स्वसैन्यपरिवारिताः ॥ १०.८.१५ ॥

അവർ മഹത്തായ കർമ്മം ചെയ്ത്, കഠിനമായ യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷീണിതരായി, സ്വന്തം സൈന്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, പൂർണ്ണ വിശ്വാസത്തോടെ ഗാഢനിദ്രയിലായിരുന്നു.

10.8.16

अथ प्रविश्य तद्वेश्म धृष्टद्युम्नस्य भारत ।
पाञ्चाल्यं शयने द्रौणिरपश्यत्सुप्तमन्तिकात् ॥ १०.८.१६ ॥

പിന്നെ, ഭാരതാ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ ആ വസതിയിൽ കടന്ന്, ദ്രോണപുത്രൻ കിടക്കയിൽ ഉറങ്ങുന്ന പാഞ്ചാല്യനെ അടുത്തുനിന്നു കണ്ടു.

10.8.17

क्षौमावदाते महति स्पर्द्व्यास्तरणसंवृते ।
माल्यप्रवरसंयुक्ते धूपैश्चूर्णैश्च वासिते ॥ १०.८.१७ ॥

വെള്ളപ്പട്ടു വസ്ത്രംകൊണ്ട് മൂടിയ, വിശാലമായ, മികച്ച വിരിപ്പുകളാൽ പൊതിഞ്ഞ, ഉത്തമ മാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച, ധൂപങ്ങളും സുഗന്ധചൂർണങ്ങളും കൊണ്ട് സുഗന്ധിതമായ (കിടക്ക).

10.8.18

तं शयानं महात्मानं विस्रब्धमकुतोभयम् ।
अपोथयत पादेन शयनस्थं महीपते ॥ १०.८.१८ ॥

ആ മഹാത്മാവിനെ, നിർഭയനായി വിശ്വാസത്തോടെ കിടന്നിരുന്നവനെ, ഹേ മഹീപതേ, കിടക്കയിൽ കിടന്നിരുന്നവനെ അവൻ കാലുകൊണ്ട് ചവിട്ടി.

10.8.19

सम्बुध्य चरणस्पर्शादुत्थाय रणदुर्मदः ।
अभ्यजानादमेयात्मा द्रोणपुत्रं महारथम् ॥ १०.८.१९ ॥

കാൽസ്പർശത്താൽ ഉണർന്ന്, യുദ്ധമദോന്മത്തനായ അമിതാത്മാവ് മഹാരഥനായ ദ്രോണപുത്രനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

10.8.20

तमुत्पतन्तं शयनादश्वत्थामा महाबलः ।
केशेष्वालभ्य पाणिभ्यां निष्पिपेष महीतले ॥ १०.८.२० ॥

കിടക്കയിൽനിന്ന് ചാടിയെഴുന്നേറ്റവനെ, മഹാബലനായ അശ്വത്ഥാമാവ് രണ്ടു കൈകൊണ്ടും മുടിയിൽ പിടിച്ച് നിലത്തേക്ക് അമർത്തി.

10.8.21

स बलात्तेन निष्पिष्टः साध्वसेन च भारत ।
अभ्याक्रान्तश्च निद्रान्धो नाशकच्चेष्टितुं तदा ॥ १०.८.२१ ॥

ഭാരതാ, അവന്റെ ബലത്താൽ ഞെരുക്കപ്പെട്ടവനും ഭയത്താലും ഉറക്കത്താൽ അന്ധനുമായി അവൻ അപ്പോൾ ചലിക്കാനായില്ല.

10.8.22

निष्पिष्य तु ततो भूमौ पाञ्चाल्यं द्रौणिरञ्जसा ।
धनुषो ज्यां विमुच्याशु क्रूरबुद्धिरमर्षणः ॥ १०.८.२२ ॥

പിന്നെ പാഞ്ചാല്യനെ നിലത്ത് വേഗത്തിൽ അമർത്തി, ക്രൂരബുദ്ധിയും അസഹിഷ്ണുവുമായ ദ്രൗണി ഉടൻ വില്ലിന്റെ ഞാൺ അഴിച്ചു.

10.8.23

तस्य कण्ठेऽथ बद्ध्वा तां त्वरितः क्रोधमूर्च्छितः ।
द्रौणिः क्रूरं मनः कृत्वा पाञ्चाल्यमवधीत्तदा ॥ १०.८.२३ ॥

അപ്പോൾ അത് അവന്റെ കഴുത്തിൽ കെട്ടി, കോപത്താൽ മൂർച്ഛിച്ച ദ്രൗണി ക്രൂരമനസ്സോടെ വേഗം പാഞ്ചാല്യനെ വധിച്ചു.

10.8.24

तमाक्रम्य पदा राजन्कण्ठे चोरसि पादयोः ।
तदन्तं विस्फुरन्तं च पशुमारममारयत् ॥ १०.८.२४ ॥

രാജാവേ, അവനെ കാലുകൊണ്ട് ചവിട്ടി, കഴുത്തിലും മാറിലും കാലുകളിലും കയറി, അവസാനം വരെ പിടയ്ക്കുന്ന അവനെ മൃഗത്തെ കൊല്ലുന്നതുപോലെ കൊന്നു.

10.8.25

स वार्यमाणस्तरसा बलाद्बलवता बली ।
तुदन्नखैस्तु स द्रौणिं नातिव्यक्तमुदाहरत् ॥ १०.८.२५ ॥

ബലവാനാൽ ബലപൂർവ്വം തടയപ്പെട്ടപ്പോൾ, നഖങ്ങളാൽ കീറിക്കൊണ്ട്, ദ്രോണപുത്രനോട് അവൻ വ്യക്തമായി ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.

10.8.26

आचार्यपुत्र शस्त्रेण जहि मां मा चिरं कृथाः ।
त्वत्कृते सुकृतां लोकान्गच्छेयं द्विपदांवर ॥ १०.८.२६ ॥

ആചാര്യപുത്രാ, ആയുധം കൊണ്ട് എന്നെ കൊല്ലൂ, താമസിക്കരുത്. നിന്നാൽ ഞാൻ പുണ്യവാന്മാരുടെ ലോകങ്ങളിൽ എത്തട്ടെ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ.

10.8.27

एवमुक्त्वा तु वचनं विरराम परन्तपः ।
सुतः पाञ्चालराजस्य आक्रान्तो बलिना भृशम् ॥ १०.८.२७ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ശത്രുക്കളെ ചുട്ടെരിക്കുന്ന പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ പുത്രൻ വാക്കുകൾ നിർത്തി; ബലവാൻ അവനെ അതിശക്തമായി അമർത്തിയിരുന്നു.

10.8.28

तस्याव्यक्तां तु तां वचं संश्रुत्य द्रौणिरब्रवीत् ।
आचार्यघातिनां लोका न सन्ति कुलपांसन।
तस्माच्छस्त्रेण निधनं न त्वमर्हसि दुर्मते ॥ १०.८.२८ ॥

അവന്റെ വ്യക്തമല്ലാത്ത വാക്കുകൾ കേട്ട് ദ്രോണപുത്രൻ പറഞ്ഞു: 'ആചാര്യഘാതകർക്ക് ലോകങ്ങളില്ല. കുലത്തെ കളങ്കപ്പെടുത്തുന്നവനേ, അതിനാൽ ആയുധത്താൽ മരണം നിനക്ക് അർഹമല്ല, ദുർമതേ.'

10.8.29

नृशंसेनातिवृत्तेन त्वया मे निहतः पिता ।
तस्मात्त्वमपि वध्यश्च नृशंसेन नृशंसकृत् ॥ १०.८.२९ ॥

'ക്രൂരനും മര്യാദ ലംഘിച്ചവനുമായ നീ എന്റെ പിതാവിനെ കൊന്നു. അതിനാൽ നീയും വധിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്, ക്രൂരകർമ്മീ, ക്രൂരനാൽ.'

10.8.30

एवं ब्रुवाणस्तं वीरं सिंहो मत्तमिव द्विपम् ।
मर्मस्वभ्यवधीत्क्रुद्धः पादघातैः सुदारुणैः ॥ १०.८.३० ॥

ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ച ആ വീരനെ, മദിച്ച ആനയെ സിംഹം എന്നപോലെ, കോപത്തോടെ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളിൽ അതിഭയങ്കരമായ കാൽചവിട്ടുകളാൽ ആക്രമിച്ചു.

10.8.31

तस्य वीरस्य शब्देन मार्यमाणस्य वेश्मनि ।
अबुध्यन्त महाराज स्त्रियो ये चास्य रक्षिणः ॥ १०.८.३१ ॥

മഹാരാജാവേ, ആ വീരൻ വീട്ടിൽ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോഴുണ്ടായ ശബ്ദം കേട്ട് അവന്റെ സ്ത്രീകളും കാവൽക്കാരും ഉണർന്നു.

10.8.32

ते दृष्ट्वा धर्षयन्तं तमतिमानुषविक्रमम् ।
भूतमित्यध्यवस्यन्तो न स्म प्रव्याहरन्भयात् ॥ १०.८.३२ ॥

മനുഷ്യാതീത വീര്യത്തോടെ ആക്രമിക്കുന്ന അവനെ കണ്ട്, അവൻ ഭൂതമാണെന്ന് കരുതി, ഭയംകൊണ്ട് അവർ ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല.

10.8.33

तं तु तेनाभ्युपायेन गमयित्वा यमक्षयम् ।
अध्यतिष्ठत तेजस्वी रथं प्राप्य सुदर्शनम् ॥ १०.८.३३ ॥

എന്നാൽ ആ ഉപായത്തിലൂടെ അവരെ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ച്, ആ തേജസ്വി സുദർശനം എന്ന രഥത്തിൽ കയറി.

10.8.34

स तस्य भवनाद्राजन्निष्क्रम्यानादयन्दिशः ।
रथेन शिबिरं प्रायाज्जिघांसुर्द्विषतो बली ॥ १०.८.३४ ॥

രാജാവേ, ആ ബലവാൻ ആ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങി, ദിക്കുകളെ ശബ്ദം കൊണ്ട് നിറച്ച്, ശത്രുക്കളെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച് രഥത്തിൽ പാളയത്തിലേക്ക് പോയി.

10.8.35

अपक्रान्ते ततस्तस्मिन्द्रोणपुत्रे महारथे ।
सहितैः रक्षिभिः सर्वैः प्राणेदुर्योषितस्तदा ॥ १०.८.३५ ॥

അപ്പോൾ ആ മഹാരഥൻ ദ്രോണപുത്രൻ പോയപ്പോൾ, കാവൽക്കാരോടൊപ്പം സ്ത്രീകളെല്ലാം അപ്പോൾ വിലപിച്ചു.

10.8.36

राजानं निहतं दृष्ट्वा भृशं शोकपरायणाः ।
व्याक्रोशन्क्षत्रियाः सर्वे धृष्टद्युम्नस्य भारत ॥ १०.८.३६ ॥

ഭാരതാ, രാജാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ട് അതിദുഃഖത്തിൽ മുഴുകിയ എല്ലാ ക്ഷത്രിയരും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെതിരെ ഉറക്കെ വിളിച്ചു.

10.8.37

तासां तु तेन शब्देन समीपे क्षत्रियर्षभाः ।
सम्भ्रान्ताः समनह्यन्त किमेतदिति चाब्रुवन् ॥ १०.८.३७ ॥

അവരുടെ ആ നിലവിളി കേട്ട് സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന ക്ഷത്രിയ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ പരിഭ്രമിച്ച് കവചം ധരിച്ചു, "ഇതെന്താണ്?" എന്ന് ചോദിച്ചു.

10.8.38

स्त्रियस्तु राजन्वित्रस्ता भारद्वाजं निरीक्ष्य ताः ।
अब्रुन्दीनकण्ठेन क्षिप्रमाद्रवतेति वै ॥ १०.८.३८ ॥

രാജാവേ! ആ സ്ത്രീകൾ ഭയന്ന്, ഭാരദ്വാജനെ (ദ്രോണപുത്രനെ) നോക്കി, ദീനസ്വരത്തിൽ "വേഗം ഓടിക്കൊള്ളൂ!" എന്നു പറഞ്ഞു.

10.8.39

राक्षसो वा मनुष्यो वा नैनं जानीम कोन्वयम् ।
हत्वा पाञ्चालराजानं रथमारुह्य तिष्ठति ॥ १०.८.३९ ॥

ഇവൻ രാക്ഷസനോ മനുഷ്യനോ എന്നു നമുക്കറിയില്ല; പാഞ്ചാല രാജാവിനെ വധിച്ച് രഥത്തിൽ കയറി നിൽക്കുകയാണ്.

10.8.40

ततस्ते योधमुख्यास्तं सहसा पर्यवारयन् ।
स तानापततः सर्वान्रुद्रास्त्रेण व्यपोथयत् ॥ १०.८.४० ॥

അപ്പോൾ ആ പ്രധാന യോദ്ധാക്കൾ അവനെ പെട്ടെന്ന് വളഞ്ഞു. തന്നെ ആക്രമിക്കാൻ വന്ന എല്ലാവരെയും അവൻ രുദ്രാസ്ത്രംകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി.

10.8.41

धृष्टद्युम्नं च हत्वा स तांश्चैवास्य पदानुगान् ।
अपश्यच्छयने सुप्तमुत्तमौजसमन्तिके ॥ १०.८.४१ ॥

ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെയും അവന്റെ അനുചരരെയും വധിച്ച ശേഷം, സമീപം കിടക്കയിൽ ഉറങ്ങുന്ന ഉത്തമൗജസ്സിനെ അവൻ കണ്ടു.

10.8.42

तमप्याक्रम्य पादेन कण्ठे चोरसि तेजसा ।
तथैव मारयामास विनर्दन्तमरिन्दमम् ॥ १०.८.४२ ॥

അവനെയും കാൽകൊണ്ട് അമർത്തി, കണ്ഠത്തിലും മാറിലും തന്റെ തേജസ്സോടെ, അതുപോലെ ഗർജിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ശത്രുദമനനെ അവൻ കൊന്നു.

10.8.43

युधामन्युश्च विक्रान्तो मत्वा तं राक्षसं स्म सः ।
गदामुद्यम्य वेगेन हृदि द्रौणिमताडयत् ॥ १०.८.४३ ॥

വീരനായ യുധാമന്യു അവനെ ഒരു രാക്ഷസനെന്ന് കരുതി, ഗദ വേഗത്തിൽ ഉയർത്തി ദ്രൗണിയുടെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു.

10.8.44

गदाप्रहाराभिहतो नाचलद्द्रौणिराहवे ।
तमभिद्रुत्य वेगेन क्षितौ चैनमपातयत् ॥ १०.८.४४ ॥

ഗദാപ്രഹാരമേറ്റിട്ടും ദ്രൗണി യുദ്ധത്തിൽ ഇളകിയില്ല; വേഗത്തിൽ അവനു മേൽ ചാടി നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തി.

10.8.45

विस्फुरन्तं च पशुवत्तथैवैनममारयत् ।
तथा स वीरो हत्वा तं ततोऽन्यान्समुपाद्रवत् ॥ १०.८.४५ ॥

പിടഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന അവനെ മൃഗത്തെപ്പോലെ അങ്ങനെതന്നെ കൊന്നു; ആ വീരൻ അവനെ കൊന്നശേഷം മറ്റുള്ളവരുടെ നേരെ പാഞ്ഞു.

10.8.46

संसुप्तानेव राजेन्द्र तत्र तत्र महारथान् ।
पाञ्चालवीरानाक्रम्य क्रुद्धो न्यहनदन्तिके।
स्फुरतो वेपमानांश्च शमितेव पशून्मखे ॥ १०.८.४६ ॥

ഹേ രാജേന്ദ്രാ! ഉറങ്ങിക്കിടന്ന മഹാരഥന്മാരായ പാഞ്ചാല വീരന്മാരുടെ മേൽ കോപത്തോടെ പാഞ്ഞുകയറി, അടുത്തുള്ളവരെ അവിടവിടെയായി കൊന്നു; യാഗത്തിൽ പശുക്കളെ വധിക്കുന്നതുപോലെ വിറച്ചും പിടഞ്ഞും കിടന്നവരെയും കൊന്നു.

10.8.47

ततो निस्त्रिंशमादाय जघानान्यान्पृथक्पृथक् ।
भागशो विचरन्मार्गानसियुद्वविशारदः ॥ १०.८.४७ ॥

പിന്നെ വാൾ എടുത്ത് മറ്റുള്ളവരെ ഓരോരുത്തരെയായി വെട്ടി; വാൾപോരിൽ വിദഗ്ധനായ അവൻ പല വഴികളിലൂടെ ഭാഗംഭാഗമായി സഞ്ചരിച്ചു.

10.8.48

तथैव गुल्मे सम्प्रेक्ष्य शयानान्मध्यगौल्मिकान् ।
श्रान्तान्व्यस्तायुधान्सर्वानसिनैव व्यपोथयत् ॥ १०.८.४८ ॥

അതുപോലെ പാളയത്തിൽ മധ്യകാവൽക്കാർ ക്ഷീണിച്ച് ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നതും ആയുധങ്ങൾ ചിതറിക്കിടക്കുന്നതും കണ്ട്, എല്ലാവരെയും വാൾകൊണ്ടുതന്നെ അടിച്ചു കൊന്നു.

10.8.49

योधानश्वान्द्विपांश्चैव प्राच्छिनत्स वरासिना ।
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गः कालसृष्ट इवान्तकः ॥ १०.८.४९ ॥

ശ്രേഷ്ഠമായ വാളുകൊണ്ട് അവൻ യോദ്ധാക്കളെയും കുതിരകളെയും ആനകളെയും വെട്ടിവീഴ്ത്തി. രക്തത്തിൽ മുങ്ങിയ ശരീരവുമായി, കാലം അയച്ച അന്തകനെപ്പോലെ അവൻ നിന്നു.

10.8.50

विस्फुरद्भिश्च तैर्द्रौणिर्निस्त्रिंशस्योद्यमेन च ।
अवक्षेपेण चैवासेस्त्रिधा रक्तोक्षितोऽभवत् ॥ १०.८.५० ॥

പിടയുന്ന ശരീരങ്ങളാലും വാൾ ഉയർത്തുന്നതിനാലും വീശുന്നതിനാലും ദ്രോണപുത്രൻ മൂന്നു വിധത്തിൽ രക്തത്തിൽ കുളിച്ചു.

10.8.51

तस्य लोहितरक्तस्य दीप्तखङ्गस्य युध्यतः ।
अमानुष इवाकारो बभौ परमभीषणः ॥ १०.८.५१ ॥

ചോരച്ചുവപ്പിൽ കുളിച്ച്, തിളങ്ങുന്ന വാളോടെ പോരാടുന്ന അവന്റെ രൂപം മനുഷ്യാതീതമായും അത്യന്തം ഭയാനകമായും പ്രകാശിച്ചു.

10.8.52

ये त्वजाग्रन्त कौरव्य तेऽपि शब्देन मोहिताः ।
वीक्षमाणास्तु ते तत्र द्रौणिं दृष्ट्वा प्रविव्यथुः ॥ १०.८.५२ ॥

കൗരവ്യാ! ഉണർന്നിരുന്നവരും ആ ശബ്ദത്താൽ മോഹിതരായി. അവിടെ ദ്രോണപുത്രനെ കണ്ട് അവർ അത്യന്തം വ്യസനിച്ചു.

10.8.53

तद्रूपं तस्य ते दृष्ट्वा क्षत्रियाः शत्रुकर्शनम् ।
राक्षसं मन्यमानास्तं नयनानि न्यमीलयन् ॥ १०.८.५३ ॥

അവന്റെ ആ രൂപം കണ്ട്, ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന ആ ക്ഷത്രിയർ അവനെ രാക്ഷസനെന്ന് കരുതി കണ്ണുകൾ അടച്ചു.

10.8.54

स घोररूपो व्यचरत्कालवच्छिबिरे तदा ।
अपश्यद्द्रौपदीपुत्रानवशिष्टांश्च सोमकान् ॥ १०.८.५४ ॥

ആ ഭയങ്കര രൂപത്തോടെ അവൻ കാലനെപ്പോലെ അപ്പോൾ പാളയത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു. ശേഷിച്ചിരുന്ന ദ്രൗപദീപുത്രന്മാരെയും സോമകരെയും അവൻ കണ്ടു.

10.8.55

तेन शब्देन वित्रस्ता धनुर्हस्ता महारथाः ।
धृष्टद्युम्नं हतं श्रुत्वा द्रौपदेया विशाम्पते।
अवाकिरञ्शरव्रातैर्भारद्वाजमभीतवत् ॥ १०.८.५५ ॥

ആ ശബ്ദത്താൽ ഭയന്ന വില്ലുകയ്യിലേന്തിയ മഹാരഥന്മാർ, ജനാധിപതേ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് കേട്ട്, ദ്രൗപദീപുത്രന്മാർ ഭയമില്ലാത്തവരെപ്പോലെ ഭാരദ്വാജനെ (അശ്വത്ഥാമാവിനെ) ശരവർഷം കൊണ്ട് മൂടി.

10.8.56

ततस्तेन निनादेन सम्प्रबुद्धाः प्रभद्रकाः ।
शिलीमुखैः शिखण्डी च द्रोणपुत्रं समार्दयन् ॥ १०.८.५६ ॥

അപ്പോൾ ആ ഗർജ്ജനത്താൽ പൂർണ്ണമായി ഉണർന്ന പ്രഭദ്രകരും ശിഖണ്ഡിയും ശരങ്ങളാൽ ദ്രോണപുത്രനെ (അശ്വത്ഥാമാവിനെ) കഠിനമായി ഞെരുക്കി.

10.8.57

भारद्वाजः स तान्दृष्ट्वा शरवर्षाणि वर्षतः ।
ननाद बलवन्नादं जिघांसुस्तान्महारथान् ॥ १०.८.५७ ॥

ഭാരദ്വാജൻ (അശ്വത്ഥാമാവ്) ശരവർഷം ചൊരിയുന്ന അവരെ കണ്ടു; ആ മഹാരഥന്മാരെ വധിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് അവൻ ശക്തിയോടെ ഗർജ്ജിച്ചു.

10.8.58

ततः परमसङ्क्रुद्धः पितुर्वधमनुस्मरन् ।
अवरुह्य रथोपस्थात्त्वरमाणोऽभिदुद्रुवे ॥ १०.८.५८ ॥

അപ്പോൾ അത്യന്തം കോപിച്ച്, പിതാവിന്റെ വധം ഓർത്ത്, രഥത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്നിറങ്ങി ശീഘ്രം മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.

10.8.59

सहस्रचन्द्रविमलं गृहीत्वा चर्म संयुगे ।
खङ्गं च विमलं दिव्यं जातरूपपरिष्कृतम्।
द्रौपदेयानभिद्रुत्य खङ्गेन व्यधमद्बली ॥ १०.८.५९ ॥

യുദ്ധത്തിൽ ആയിരം ചന്ദ്രന്മാർ പോലെ ശോഭിക്കുന്ന പരിചയും, സ്വർണ്ണാലംകൃതമായ നിർമ്മലവും ദിവ്യവുമായ വാളും എടുത്ത്, ദ്രൗപദീപുത്രന്മാരുടെ നേരെ പാഞ്ഞ്, ആ ബലവാൻ വാളുകൊണ്ട് അവരെ വീഴ്ത്തി.

10.8.60

ततः स नरशार्दूलः प्रतिविन्ध्यं महाहवे ।
कुक्षिदेशेऽवधीद्राजन्स हतो न्यपतद्भुवि ॥ १०.८.६० ॥

അപ്പോൾ ആ നരശാർദ്ദൂലൻ മഹായുദ്ധത്തിൽ പ്രതിവിന്ധ്യന്റെ വയറ്റിൽ അടിച്ചു, രാജാവേ; അവൻ വധിക്കപ്പെട്ട് ഭൂമിയിൽ വീണു.

10.8.61

प्रासेन विद्ध्वा द्रौणिं तु सुतसोमः प्रतापवान् ।
पुनश्चासिं समुद्यम्य द्रोणपुत्रमुपाद्रवत् ॥ १०.८.६१ ॥

പ്രതാപവാനായ സുതസോമൻ കുന്തംകൊണ്ട് ദ്രൗണിയെ കുത്തി, വീണ്ടും വാൾ ഉയർത്തി ദ്രോണപുത്രന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞു.

10.8.62

सुतसोमस्य सासिं तं बाहुं छित्त्वा नरर्षभ ।
पुनरप्याहनत्पार्श्वे स भिन्नहृदयोऽपतत् ॥ १०.८.६२ ॥

നരശ്രേഷ്ഠാ, ദ്രൗണി സുതസോമന്റെ വാളോടുകൂടിയ ആ കൈ വെട്ടി, വീണ്ടും പാർശ്വത്തിൽ അടിച്ചു; ഹൃദയം പിളർന്ന് അവൻ വീണു.

10.8.63

नाकुलिस्तु शतानीको रथचक्रेण वीर्यवान् ।
दोर्भ्यामुत्क्षिप्य वेगेन वक्षस्येनमताडयत् ॥ १०.८.६३ ॥

നകുലപുത്രനായ ശതാനീകൻ വീരനായി, രഥചക്രം കൊണ്ട് ഇരുകൈകളാലും അവനെ ഉയർത്തി വേഗത്തിൽ മാർവിൽ അടിച്ചു.

10.8.64

अताडयच्छतानीकं मुक्तचक्रं द्विजस्तु सः ।
स विह्वलो ययौ भूमिं ततोऽस्यापाहरच्छिरः ॥ १०.८.६४ ॥

ദ്വിജൻ (ദ്രൗണി) ചക്രം എറിഞ്ഞ് ശതാനീകനെ അടിച്ചു; അവൻ വിഹ്വലനായി നിലത്തു വീണു; പിന്നീട് അവന്റെ തല വെട്ടിമാറ്റപ്പെട്ടു.

10.8.65

श्रुतकर्मा तु परिघं घोरं गृह्य दुरासदम् ।
अताडयत्समुद्यम्य वेगेन द्रौणिमुत्स्मयन् ॥ १०.८.६५ ॥

ശ്രുതകർമ്മൻ ഭയങ്കരവും ദുർജയവുമായ പരിഘം എടുത്ത് വേഗത്തിൽ ഉയർത്തി, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ദ്രൗണിയെ അടിച്ചു.

10.8.66

स तु तं श्रुतकर्माणमास्ये जघ्ने वरासिना ।
स हतो न्यपतद्भूमौ विमूर्धा विकृताननः ॥ १०.८.६६ ॥

അവൻ ശ്രുതകർമ്മന്റെ മുഖത്ത് നല്ല വാൾകൊണ്ട് അടിച്ചു; അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ട്, തലയറ്റ്, വികൃതമുഖത്തോടെ നിലത്തു വീണു.

10.8.67

तेन शब्देन वीरस्तु श्रुतकीर्तिरबुध्यत ।
अश्वत्थामानमासाद्य शरवर्षैरवाकिरत् ॥ १०.८.६७ ॥

ആ ശബ്ദത്താൽ വീരനായ ശ്രുതകീർത്തി ഉണർന്നു; അശ്വത്ഥാമാവിനെ സമീപിച്ച് അമ്പുമഴകൊണ്ട് അവനെ മൂടി.

10.8.68

शरैराच्छादितस्तेन द्रोणपुत्रो महारथः ।
अदृश्यत महाराज श्वाविच्छललतो यथा ॥ १०.८.६८ ॥

അവന്റെ അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട മഹാരഥനായ ദ്രോണപുത്രൻ, മഹാരാജാവേ, മുള്ളൻപന്നിയുടെ മുള്ളുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ കാണപ്പെട്ടു.

10.8.69

तस्यापि शरवर्षाणि चर्मणा प्रतिवार्य सः ।
सकुण्डलं शिरः कायाद्वाजमानमपाहरत् ॥ १०.८.६९ ॥

അവന്റെ അമ്പുമഴയെയും പരിചകൊണ്ട് തടുത്ത്, അവൻ കുണ്ഡലങ്ങളോടുകൂടി തിളങ്ങുന്ന തല ശരീരത്തിൽനിന്ന് വെട്ടിമാറ്റി.

10.8.70

ततो भीष्मनिहन्तारं सह सर्वैः प्रभद्रकैः ।
आहनत्सर्वतो वीरं नानाप्रहरणैर्बलात् ॥ १०.८.७० ॥

അപ്പോൾ ഭീഷ്മനെ വധിച്ച ആ വീരനെ, എല്ലാ പ്രഭദ്രകരോടുമൊപ്പം, ചുറ്റുംനിന്ന് പലതരം ആയുധങ്ങളാൽ ബലമായി പ്രഹരിച്ചു.

10.8.71

शिलीमुखेन चाप्येनं भ्रुवोर्मध्ये समार्पयत् ॥ १०.८.७१ ॥

ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ പുരികങ്ങൾക്കിടയിൽ അവനെയും പ്രഹരിച്ചു.

10.8.72

स तु क्रोधसमाविष्टो द्रोणपुत्रो महाबलः ।
शिखण्डिनं समासाद्य द्विधा चिच्छेद सोसिना ॥ १०.८.७२ ॥

അപ്പോൾ കോപാവിഷ്ടനായ മഹാബലനായ ദ്രോണപുത്രൻ ശിഖണ്ഡിയെ സമീപിച്ച് വാളുകൊണ്ട് അവനെ രണ്ടായി വെട്ടി.

10.8.73

शिखण्डिनं ततो हत्वा क्रोधाविष्टः परन्तपः ।
प्रभद्रकगणान्सर्वानभिदुद्राव वेगवान् ॥ १०.८.७३ ॥

പിന്നെ ശിഖണ്ഡിയെ വധിച്ച്, കോപാവിഷ്ടനായ ശത്രുതാപകൻ വേഗത്തിൽ പ്രഭദ്രകന്മാരുടെ എല്ലാ സൈന്യങ്ങളുടെയും മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു.

10.8.74

यच्च शिष्टं विराटस्य बलं तु भृशमाद्रवत् ।
द्रुपदस्य च पुत्राणां पौत्राणां सुहृदामपि।
चकार कदनं घोरं दृष्ट्वा तत्र महाबलः ॥ १०.८.७४ ॥

വിരാടന്റെ ശേഷിച്ച സൈന്യവും ദ്രുപദന്റെ പുത്രന്മാരുടെയും പൗത്രന്മാരുടെയും സുഹൃത്തുക്കളുടെയും സൈന്യവും അതിവേഗം ഓടുന്നത് കണ്ട ആ മഹാബലൻ അവിടെ ഭയങ്കരമായ കൊലപാതകം നടത്തി.

10.8.75

अन्यानन्यांश्च पुरुषानभिसृत्याभिसृत्य च ।
न्यकृन्तदसिना द्रौणिरसिमार्गविशारदः ॥ १०.८.७५ ॥

ഓരോരുത്തരെയായി സമീപിച്ച്, വാൾമാർഗങ്ങളിൽ വിദഗ്ധനായ ദ്രോണപുത്രൻ വാൾകൊണ്ട് അവരെ വെട്ടിവീഴ്ത്തി.

10.8.76

कालीं रक्तास्यनयनां रक्तमाल्यानुलेपनाम् ।
रक्ताम्बरधरां घोरां पाशहस्तां कुटुम्बिनीम् ॥ १०.८.७६ ॥

ചുവന്ന മുഖവും ചുവന്ന കണ്ണുകളുമുള്ള, ചുവന്ന മാലകളും ലേപനവും അണിഞ്ഞ, ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ച, ഭയങ്കരിയായ, കയ്യിൽ പാശം പിടിച്ച കുടുംബിനിയായ കാളിയെ.

10.8.77

ददृशुः कालरात्रिं ते स्मयमानामिव स्थिताम् ।
नराश्वकुञ्जरान्पाशैर्बद्धा घोरैः प्रतस्थुषीम् ॥ १०.८.७७ ॥

അവർ കാലരാത്രിയെ കണ്ടു; അവൾ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് നിൽക്കുന്നതുപോലെ; ഭയങ്കരമായ പാശങ്ങളാൽ മനുഷ്യരെയും കുതിരകളെയും ആനകളെയും ബന്ധിച്ച് അവൾ പുറപ്പെട്ടു.

10.8.78

वहन्तीं विविधान्प्रेतान्पाशबद्वान्विमूर्धजान् ।
तथैव च सदा राजन्न्यस्तशस्त्रान्महारथान् ॥ १०.८.७८ ॥

അവൾ പാശങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട, തലമുടി അഴിഞ്ഞ വിവിധ പ്രേതങ്ങളെ വഹിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു; രാജാവേ, അതുപോലെ ആയുധം വെച്ച മഹാരഥന്മാരെയും.

10.8.79

स्वप्ने सुप्तान्नयन्तीं तां रात्रिष्वन्यासु मारिष ।
ददृशुर्योधमुख्यास्ते घ्नन्तं द्रौणिं च नित्यदा ॥ १०.८.७९ ॥

മാരിഷ, സ്വപ്നത്തിൽ ആ മുഖ്യയോദ്ധാക്കൾ ഉറങ്ങിക്കിടന്നവരെ അവൾ കൊണ്ടുപോകുന്നതും മറ്റു രാത്രികളിലും ദ്രോണപുത്രൻ നിത്യവും പ്രഹരിക്കുന്നതും കണ്ടു.

10.8.80

यतः प्रभृति सङ्ग्रामः कुरुपाण्डवसेनयोः ।
ततः प्रभृति तां कन्यामपश्यन्द्रौणिमेव च ॥ १०.८.८० ॥

കുരുപാണ്ഡവ സേനകൾക്കിടയിൽ യുദ്ധം തുടങ്ങിയ നാൾമുതൽ അവർ ആ കന്യകയെയും ദ്രോണപുത്രനെയും കണ്ടു.

10.8.81

तांस्तु दैवहतान्पूर्वं पश्चाद्द्रौणिर्व्यपातयत् ।
त्रासयन्सर्वभूतानि विनदन्भैरवान्रवान् ॥ १०.८.८१ ॥

ആദ്യം ദൈവഹതരായവരെ പിന്നീട് ദ്രോണപുത്രൻ വീഴ്ത്തി; സർവ്വഭൂതങ്ങളെയും ഭയപ്പെടുത്തി ഭീകരശബ്ദങ്ങളാൽ ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട്.

10.8.82

तदनुस्मृत्य ते वीरा दर्शनं पूर्वकालिकम् ।
इदं तदित्यमन्यन्त दैवेनोपनिपीडिताः ॥ १०.८.८२ ॥

മുൻകാലത്തു കണ്ട ആ ദർശനം ഓർത്ത്, ദൈവത്താൽ പീഡിതരായ ആ വീരന്മാർ ഇതുതന്നെയാണതെന്നു കരുതി.

10.8.83

ततस्तेन निनादेन प्रत्यबुध्यन्त धन्विनः ।
शिबिरे पाण्डवेयानां शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १०.८.८३ ॥

അപ്പോൾ ആ മുഴക്കത്താൽ പാണ്ഡവരുടെ പാളയത്തിൽ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും വില്ലാളികൾ ഉണർന്നു.

10.8.84

सोऽच्छिनत्कस्यचित्पदौ जघनं चैव कस्यचित् ।
कांश्चिद्बिभेदपार्श्वेषु कालसृष्ट इवान्तकः ॥ १०.८.८४ ॥

അവൻ ഒരാളുടെ കാലുകൾ വെട്ടി, മറ്റൊരാളുടെ തുടയും; ചിലരെ വശങ്ങളിൽ കുത്തി, കാലത്താൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട അന്തകനെപ്പോലെ.

10.8.85

अत्युग्रप्रतिपिष्टैश्च नदद्भिश्च भृशोत्कटैः ।
गजाश्वमथितैश्चान्यैर्मही कीर्णाऽभवत्प्रभो ॥ १०.८.८५ ॥

അത്യുഗ്രമായി ചതയ്ക്കപ്പെട്ടവരാലും, അലറിവിളിക്കുന്നവരാലും, അതികഠിനരാലും, ആനകളും കുതിരകളും ചവിട്ടിമെതിച്ച മറ്റുള്ളവരാലും, പ്രഭോ, ഭൂമി നിറഞ്ഞുകിടന്നു.

10.8.86

क्रोशतां किमिदं कोऽयं कः शब्दः किन्नु किं कृतम् ।
पाञ्चालानां तथा द्रौणिरन्तकः समपद्यत ॥ १०.८.८६ ॥

നിലവിളിക്കുന്നവർക്കിടയിൽ ഇതെന്ത്? ഇവൻ ആരാണ്? ഏത് ശബ്ദം? എന്താണ് ചെയ്തത്? പാഞ്ചാലർക്ക് ദ്രോണപുത്രൻ യമനായി.

10.8.87

अपेतशस्त्रसन्नाहान्सन्नद्वान्पाण्डुसृञ्जयान् ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय द्रौणिः प्रहरतां वरः ॥ १०.८.८७ ॥

ആയുധങ്ങളും കവചങ്ങളും ഇല്ലാത്തവരും കവചം ധരിച്ചവരുമായ പാണ്ഡവരെയും സൃഞ്ജയരെയും, പ്രഹരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണപുത്രൻ മൃത്യുലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു.

10.8.88

ततस्तच्छस्त्रवित्रस्ता भयादभ्यपतन्नराः ।
निद्रान्धा नष्टसंज्ञाश्च तत्रतत्र निपेतिरे ॥ १०.८.८८ ॥

അപ്പോൾ ആയുധങ്ങളാൽ വിറച്ച മനുഷ്യർ ഭയത്താൽ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും ഓടി; ഉറക്കത്താൽ അന്ധരായി, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട് അവിടവിടെ വീണു.

10.8.89

ऊरुस्तम्भगृहीताश्च कश्मलाभिहतौजसः ।
विनदन्तो भृशं त्रस्ता निरैक्षन्त परस्परम् ॥ १०.८.८९ ॥

തുടകൾ മരവിച്ചവരായി, മോഹത്താൽ ശക്തി നശിച്ചവരായി, അത്യന്തം നിലവിളിച്ച് ഭയന്ന് അവർ പരസ്പരം നോക്കി.

10.8.90

ततो रथं पुनर्द्रौणिरास्थितो भीमदर्शनः ।
धनुष्पाणिः शरैरन्यान्प्रैषयद्वै यमक्षयम् ॥ १०.८.९० ॥

അപ്പോൾ ഭയങ്കരരൂപനായ ദ്രോണപുത്രൻ വീണ്ടും രഥത്തിൽ കയറി, കയ്യിൽ വില്ലുമായി അമ്പുകളാൽ മറ്റുള്ളവരെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു.

10.8.91

पुनरुत्पततश्चापि दूरादपि नरोत्तमान् ।
शूरान्सम्पततश्चान्यान्कालरात्र्यै न्यवेदयत् ॥ १०.८.९१ ॥

വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു വരുന്നവരെയും ദൂരെ നിന്നും വരുന്ന നരോത്തമന്മാരെയും മുന്നോട്ടു പായുന്ന മറ്റു ശൂരന്മാരെയും അവൻ കാലരാത്രിക്ക് സമർപ്പിച്ചു.

10.8.92

तथैव स्यन्दनाग्रेण प्रमथन्स व्यरोचत ।
शरवर्षैश्च विविधैरवर्षच्छात्रवांस्ततः ॥ १०.८.९२ ॥

അതുപോലെ രഥാഗ്രംകൊണ്ട് ചവിട്ടിമെതിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ പ്രകാശിച്ചു; പിന്നെ പലവിധ അമ്പുമഴകളാൽ ശത്രുക്കളുടെ മേൽ വർഷിച്ചു.

10.8.93

पुनश्च सुविचित्रेण शतचन्द्रेण चर्मणा ।
तेन चाकाशवर्णेन तथाचरत सोऽसिना ॥ १०.८.९३ ॥

വീണ്ടും വളരെ വിചിത്രമായ ശതചന്ദ്രക്കവചം കൊണ്ടും ആകാശവർണമുള്ള വാൾകൊണ്ടും അവൻ അതുപോലെ പ്രവർത്തിച്ചു.

10.8.94

तथा स शिबिरं तेषां द्रौणिराहवदुर्मदः ।
व्यक्षोभयत राजेन्द्र महाह्दमिव द्विपः ॥ १०.८.९४ ॥

അതുപോലെ യുദ്ധത്തിൽ മദോന്മത്തനായ ദ്രോണപുത്രൻ അവരുടെ പാളയത്തെ ഇളക്കിമറിച്ചു, രാജേന്ദ്രാ, വലിയ തടാകത്തെ ആന കലക്കുന്നതുപോലെ.

10.8.95

उत्पेतुस्तेन शब्देन योधा राजन्विचेतसः ।
निद्रार्ताश्च भयार्ताश्च व्यधावन्त ततस्ततः ॥ १०.८.९५ ॥

ആ ശബ്ദംകൊണ്ട് യോദ്ധാക്കൾ, രാജാവേ, ബോധം കെട്ടു എഴുന്നേറ്റു; ഉറക്കത്താലും ഭയത്താലും പീഡിതരായി അങ്ങുമിങ്ങും ഓടി.

10.8.96

विस्वरं चुक्रुशुश्चान्ये बह्वबद्वं तथाऽवदन् ।
न च स्म प्रत्यपद्यन्त शस्त्राणि वसनानि च ॥ १०.८.९६ ॥

മറ്റുചിലർ വികൃതമായി നിലവിളിച്ചു, അസംബന്ധമായി സംസാരിച്ചു; ആയുധങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും അവർക്ക് കിട്ടിയില്ല.

10.8.97

विमुक्तकेशाश्चाप्यन्ये नाभ्यजानन्परस्परम् ।
उत्पतन्तोऽपतञ्श्रान्ताः केचित्तत्राभ्रमंस्तदा।
पुरीषमसृजन्केचित्केचिन्मूत्रं प्रसुस्रुवुः ॥ १०.८.९७ ॥

ചിലർ മുടി അഴിഞ്ഞുലഞ്ഞവരായിരുന്നു; മറ്റുള്ളവർ പരസ്പരം തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല. ചിലർ ചാടിയും വീണും, ക്ഷീണിച്ച് അവിടെതന്നെ അലഞ്ഞുനടന്നു. ചിലർ മലമൂത്രവിസർജനം ചെയ്തു, ചിലർ മൂത്രം ഒഴുക്കി.

10.8.98

बन्धनानि च राजेन्द्र सञ्छिद्य तुरगा द्विपाः ।
समं पर्यपतंश्चान्ये कुर्वन्तो महदाकुलम् ॥ १०.८.९८ ॥

ഹേ രാജേന്ദ്രാ, കുതിരകളും ആനകളും തങ്ങളുടെ കെട്ടുകൾ മുറിച്ച് ഒരുമിച്ച് പാഞ്ഞോടി; മറ്റുള്ളവയും വലിയ കോലാഹലം ഉണ്ടാക്കി.

10.8.99

तत्र केचिन्नरा भीता व्यलीयन्त महीतले ।
तथैव तान्निपतितानपिंषन्गजवाजिनः ॥ १०.८.९९ ॥

അവിടെ ചിലർ ഭയന്ന് നിലത്ത് ഒളിച്ചു; വീണുകിടന്നവരെ ആനകളും കുതിരകളും ചവിട്ടിമെതിച്ചു.

10.8.100

तस्मिंस्तथा वर्तमाने रक्षांसि पुरुषर्षभ ।
हृष्टानि व्यनदन्नुच्चैर्मुदा युक्तानि सत्तम ॥ १०.८.१०० ॥

ഹേ പുരുഷർഷഭാ, അങ്ങനെ നടക്കുമ്പോൾ രാക്ഷസന്മാർ ആഹ്ലാദത്തോടെ ഉച്ചത്തിൽ ആർത്തുവിളിച്ചു. ഹേ സത്തമാ.

10.8.101

स शब्दः प्रेरितो राजन्भूतसङ्घैर्मुदा युतैः ।
अपूरयद्दिशः सर्वा दिवं चातिमहान्स्वनः ॥ १०.८.१०१ ॥

ഹേ രാജാവേ, ആഹ്ലാദം നിറഞ്ഞ ഭൂതഗണങ്ങളാൽ പ്രേരിതമായ ആ ശബ്ദം എല്ലാ ദിക്കുകളെയും സ്വർഗ്ഗത്തെയും നിറച്ചു; അത് അതിമഹത്തായ ശബ്ദമായിരുന്നു.

10.8.102

तेषामार्तरवं श्रुत्वा वित्रस्ता गजवाजिनः ।
मुक्ताः पर्यपतन्राजन्मृद्गन्तः शिबिरे जनम् ॥ १०.८.१०२ ॥

അവരുടെ ആർത്തനാദം കേട്ട് ഭയന്ന ആനകളും കുതിരകളും അഴിഞ്ഞുപോയി; ഹേ രാജാവേ, പാളയത്തിൽ ജനങ്ങളെ ചവിട്ടിമെതിച്ച് അവ പാഞ്ഞു.

10.8.103

तैस्तत्र परिधावद्भिश्चरणोदीरितं रजः ।
अकरोच्छिबिरे तेषां रजन्यां द्विगुणं तमः ॥ १०.८.१०३ ॥

അവിടെ ഓടിനടന്ന അവരുടെ കാലുകളിൽ ഇളകിയുയർന്ന പൊടി ആ രാത്രി പാളയത്തിലെ ഇരുട്ടിനെ ഇരട്ടിയാക്കി.

10.8.104

तस्मिंस्तमसि सञ्जाते प्रमूढाः सर्वतो जनाः ।
नाजानन्पितरः पुत्रान्भ्रातॄन्भ्रातर एव च ॥ १०.८.१०४ ॥

ആ ഇരുട്ട് പരന്നപ്പോൾ എല്ലായിടത്തുമുള്ള ജനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായി; പിതാക്കന്മാർ പുത്രന്മാരെയും സഹോദരന്മാർ സഹോദരന്മാരെയും തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല.

10.8.105

गजो राजानतिक्रम्य निर्मनुष्या हया हयान् ।
अताडयंस्तथाऽभञ्जंस्तथाऽमृद्गंश्च भारत ॥ १०.८.१०५ ॥

ഭാരതാ, ആനകൾ രാജാക്കന്മാരെ ചവിട്ടി മുന്നോട്ടുപോയി; സവാരിക്കാരില്ലാത്ത കുതിരകൾ മറ്റു കുതിരകളെ അടിച്ചും ഒടിച്ചും ചതച്ചും കളഞ്ഞു.

10.8.106

ते भग्नाः प्रपतन्ति स्म मृद्रन्तश्च परस्परम् ।
न्यपातयंस्तथा चान्यान्पातयित्वा तदाऽपिषन् ॥ १०.८.१०६ ॥

തകർന്നുവീണ അവർ പരസ്പരം ചവിട്ടിക്കൊണ്ട് വീണു; മറ്റുള്ളവരെയും വീഴ്ത്തി, വീഴ്ത്തിയ ശേഷം അവരെ അപ്പോൾത്തന്നെ ചതച്ചരച്ചു.

10.8.107

विचेतसः सनिद्राश्च तमसा चावृता नराः ।
जघ्रुः स्वानेव तत्राथ कालेनैव प्रचोदिताः ॥ १०.८.१०७ ॥

ബോധം മങ്ങിയവരും ഉറക്കം തൂങ്ങിയവരും ഇരുട്ടിൽ മൂടപ്പെട്ടവരുമായ മനുഷ്യർ അവിടെ സ്വന്തക്കാരെത്തന്നെ അടിച്ചു; കാലമാണ് അവരെ പ്രേരിപ്പിച്ചതുപോലെ.

10.8.108

त्यक्त्वाद्वाराणि च द्वास्थास्तथागुल्मानिगौल्मिकाः ।
प्राद्रवन्त यथाशक्ति कांदिशीका विचेतसः ॥ १०.८.१०८ ॥

വാതിലുകൾ ഉപേക്ഷിച്ച് വാതിൽകാവൽക്കാരും, അതുപോലെ കാവൽപ്പുരകളിലെ കാവൽക്കാരും, ഭ്രമിച്ച് കഴിയുന്നത്ര വേഗത്തിൽ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.

10.8.109

विप्रनष्टाश्च तेऽन्योन्यं नाजानन्तस्तथा विभो ।
क्रोशन्तस्तात पुत्रेति दैवोपहतचेतसः ॥ १०.८.१०९ ॥

ഓ വിഭോ, അവർ ചിതറിപ്പോയി; പരസ്പരം തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല. 'അച്ഛാ! മകനേ!' എന്ന് നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട്, ദൈവത്താൽ തകർന്ന മനസ്സോടെ (അവർ അലഞ്ഞു).

10.8.110

पलायतां दिशस्तेषां स्वानप्युत्सृज्य बान्धवान् ।
गोत्रनामभिरन्योन्यमाक्रन्दन्त ततो जनाः ॥ १०.८.११० ॥

ഓടിപ്പോകുന്ന അവരുടെ ദിശകളിൽ, സ്വന്തം ബന്ധുക്കളെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഗോത്രവും പേരും വിളിച്ച് പരസ്പരം നിലവിളിച്ചു.

10.8.111

हाहाकारं च कुर्वाणाः पृथिव्यां शेरते परे ।
तान्बुद्धा रणमध्येऽसौ द्रोणपुत्रो व्यपोथयत् ॥ १०.८.१११ ॥

'ഹാ' എന്ന് വിലപിച്ചുകൊണ്ട് മറ്റുള്ളവർ നിലത്ത് കിടന്നു. അവരെ കണ്ട്, യുദ്ധമധ്യത്തിൽ ആ ദ്രോണപുത്രൻ അവരെ ചതച്ചരച്ചു.

10.8.112

तत्रापरे वध्यमाना मुहुर्महुरचेतसः ।
शिबिरान्निष्पतन्ति स्म क्षत्रिया भयपीडिताः ॥ १०.८.११२ ॥

അവിടെ മറ്റുള്ളവർ പലവട്ടം വെട്ടേറ്റു വീഴുമ്പോൾ, മനസ്സ് വിഭ്രാന്തമായ ഭയപീഡിതരായ ക്ഷത്രിയർ പാളയത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് കുതിച്ചു.

10.8.113

तांस्तु निष्पतितांस्त्रस्ताञ्शिबिराज्जीवितैषिणः ।
कृतवर्मा कृपश्चैव द्वारदेशे निजघ्नतुः ॥ १०.८.११३ ॥

പാളയത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് കുതിച്ച, ഭയന്നുവിറച്ച് ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച അവരെ കൃതവർമ്മാവും കൃപരും വാതിൽക്കൽ വെച്ചുതന്നെ വധിച്ചു.

10.8.114

विसस्तयन्त्रकवचान्मुक्तकेशान्कृताञ्जलीन् ।
वेपमानान्क्षितौ भीतान्त्रैव कांश्चिदमुच्यताम् ॥ १०.८.११४ ॥

കവചവും കെട്ടുകളും അഴിഞ്ഞ്, മുടി അഴിച്ചിട്ട്, കൈകൂപ്പി, വിറച്ച്, നിലത്ത് ഭയന്നു കിടന്ന അവരിൽ ചിലരെ വിട്ടയച്ചു.

10.8.115

नामुच्यत तयोः कश्चिन्निष्क्रान्तः शिबिराद्बहिः ।
कृपश्चैव महाराज हार्दिक्यश्चैव दुर्मतिः। ॥ १०.८.११५ ॥

മഹാരാജാവേ, അവരിൽ ആരും ക്യാമ്പിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടില്ല; കൃപനും ദുർമതിയായ ഹാർദിക്യനും അങ്ങനെ തന്നെ.

10.8.116

भूयश्चैव चिकीर्षन्तौ द्रौणपुत्रस्य तौ प्रियम् ।
त्रिषु देशेषु ददतुः शिबिरस्य हुताशनम् ॥ १०.८.११६ ॥

വീണ്ടും, ദ്രോണപുത്രന് പ്രിയം ചെയ്യാനാഗ്രഹിച്ച് ആ ഇരുവരും ക്യാമ്പിന്റെ മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളിൽ തീയിട്ടു.

10.8.117

ततः प्रकाशे शिबिरे खङ्गेन पितृनन्दनः ।
अश्वत्थामा महाराज व्यचरत्कृतहस्तवत् ॥ १०.८.११७ ॥

പിന്നെ, മഹാരാജാവേ, വെളിച്ചം നിറഞ്ഞ ക്യാമ്പിൽ പിതാവിന്റെ പ്രിയപുത്രനായ അശ്വത്ഥാമാവ് വാളുമായി നിപുണനായ കൈയുള്ളവനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.

10.8.118

कांश्चिदापततो वीरानपरांश्चैव धावतः ।
व्ययोजयत खङ्गेन प्राणैर्द्विजवरोत्तमः ॥ १०.८.११८ ॥

അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്ത ചില വീരന്മാരെയും ഓടിപ്പോയ മറ്റുള്ളവരെയും ആ ദ്വിജോത്തമൻ വാളുകൊണ്ട് പ്രാണനിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി.

10.8.119

कांश्चिद्योधान्स खङ्गेन मध्ये सञ्छिद्य वीर्यवान् ।
अशातयद्द्रोणपुत्रः संरब्धस्तिलकाण्डवत् ॥ १०.८.११९ ॥

ചില യോദ്ധാക്കളെ, ആ വീര്യവാനായ ദ്രോണപുത്രൻ കോപത്തോടെ വാളുകൊണ്ട് നടുവിൽ വെട്ടി, എള്ളിൻതണ്ടുകൾ പോലെ വീഴ്ത്തി.

10.8.120

निनदद्भिर्भृशायस्तैर्नराश्वद्विरदोत्तमैः ।
पतितैरभवत्कीर्णा मेदिनी भरतर्षभ ॥ १०.८.१२० ॥

ഗർജിച്ചിരുന്ന, ഇരുമ്പായുധങ്ങളുള്ള ഉത്തമ മനുഷ്യരും കുതിരകളും ആനകളും വീണതിനാൽ, ഭരതർഷഭാ, ഭൂമി മൂടപ്പെട്ടു.

10.8.121

मानुषाणां सहस्रेषु हतेषु पतितेषु च ।
उदतिष्ठन्कबन्धानि बहून्युत्थाय चापतन् ॥ १०.८.१२१ ॥

ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ കൊല്ലപ്പെട്ടു വീണപ്പോൾ, തലയില്ലാത്ത പല ഉടലുകളും എഴുന്നേറ്റ് വീണ്ടും വീണു.

10.8.122

सायुधान्साङ्गदान्बाहून्विचकर्त शिरांसि च ।
हस्तिहस्तोपमानूरून्हस्तान्पादांश्च भारत ॥ १०.८.१२२ ॥

ഭാരതാ, അവൻ ആയുധങ്ങളോടും തോൾവളകളോടുംകൂടിയ ഭുജങ്ങളും തലകളും ആന തുമ്പിക്കൈ പോലുള്ള തുടകളും കൈകളും കാലുകളും വെട്ടിമാറ്റി.

10.8.123

पृष्ठच्छिन्नान्पार्श्वच्छिन्नाञ्शिरश्छिन्नांस्तथापरान् ।
स महात्माकरोद्द्रौणिः कांश्चिच्चापि पराङ्मुखान् ॥ १०.८.१२३ ॥

മഹാത്മാവായ ദ്രോണപുത്രൻ പുറത്ത് വെട്ടേറ്റവരെയും വശത്ത് വെട്ടേറ്റവരെയും തലവെട്ടേറ്റവരെയും മറ്റുള്ളവരെയും മുഖം തിരിച്ചവരിൽ ചിലരെയും അങ്ങനെ ആക്കി.

10.8.124

मध्यदेशे नरानन्यांश्चिच्छेदान्यांश्च कर्णतः ।
अंसदेशे निहत्यान्यान्काये प्रावेशयच्छिरः ॥ १०.८.१२४ ॥

അവൻ ചിലരെ നടുഭാഗത്തു വെട്ടി, മറ്റു ചിലരെ ചെവിയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് വെട്ടി, വേറെ ചിലരെ തോളിൽ അടിച്ചു കൊന്ന് അവരുടെ തലകൾ ഉടലിലേക്ക് തള്ളിക്കയറ്റി.

10.8.125

एवं हि बहुभिः शस्त्रैर्घ्नतोऽपि बलवत्तरान् ।
तमसा रजनी घोरा बभौ दारुणदर्शना ॥ १०.८.१२५ ॥

ഇങ്ങനെ പല ആയുധങ്ങളാൽ ബലവാന്മാരെയും അവൻ അടിച്ചു കൊല്ലുമ്പോൾ, ഇരുളിൽ മൂടിയ ഭയങ്കര രാത്രി ഭയാനകമായ കാഴ്ചയായി തിളങ്ങി.

10.8.126

किञ्चित्प्राणैश्च पुरुषैर्हतैश्चान्यैः सहस्रशः ।
बहुना च गजाश्वेन भूतभूद्भीमदर्शना ॥ १०.८.१२६ ॥

ചിലർ ജീവനോടെയും ആയിരക്കണക്കിന് കൊല്ലപ്പെട്ടവരും പലതരം ആനകളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ, ജീവികളാൽ നിറഞ്ഞ ആ ഭയങ്കര രാത്രി ഭീകരമായി കാണപ്പെട്ടു.

10.8.127

यक्षरक्षःसमाकीर्णे रथाश्वद्विपदारुणे ।
क्रुद्धेन द्रोणपुत्रेण सञ्छिन्नाः प्रापतन्भुवि।
भ्रातॄनन्ये पितॄनन्ये पुत्रानन्ये विचुक्रुशुः ॥ १०.८.१२७ ॥

യക്ഷരും രാക്ഷസരും നിറഞ്ഞ, രഥങ്ങളും കുതിരകളും ആനകളും കൊണ്ട് ഭയാനകമായ ആ യുദ്ധഭൂമിയിൽ, കോപിച്ച ദ്രോണപുത്രനാൽ വെട്ടിവീഴ്ത്തപ്പെട്ടവർ നിലത്തുവീണു. ചിലർ സഹോദരന്മാർക്കായും ചിലർ പിതാക്കന്മാർക്കായും ചിലർ പുത്രന്മാർക്കായും വിലപിച്ചു.

10.8.128

केचिदूचुर्न तत्क्रुद्धैर्धार्तराष्ट्रैः कृतं रणे ।
यत्कृतं नः प्रसुप्तानां रक्षोभिः क्रूग्कर्मभिः।
असान्निध्याद्वि पार्थानामिदं वः कदनं कृतम् ॥ १०.८.१२८ ॥

ചിലർ പറഞ്ഞു, 'യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച ധാർത്തരാഷ്ട്രർ ചെയ്തതല്ല ഇത്. ഉറങ്ങിക്കിടന്ന നമ്മോട് ക്രൂരകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത രാക്ഷസരാണ് ഇത് ചെയ്തത്. പാണ്ഡവരുടെ അസാന്നിധ്യം കൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ കൂട്ടക്കൊല സംഭവിച്ചത്.'

10.8.129

न चासुरैर्न गन्धर्वैर्न यक्षैर्न च राक्षसैः ।
शक्यो विजेतुं कौन्तेयो नेता यस्य जनार्दनः।
ब्रह्मण्यः मत्यवाग्दान्तः सर्वभूतानुकम्पकः ॥ १०.८.१२९ ॥

അസുരന്മാർക്കോ ഗന്ധർവന്മാർക്കോ യക്ഷന്മാർക്കോ രാക്ഷസന്മാർക്കോ കൗന്തേയനെ ജയിക്കാനാവില്ല. അവന്റെ നേതാവ് ജനാർദ്ദനനാണ്. അവൻ ബ്രാഹ്മണഭക്തനും സത്യവാദിയും ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനും സർവ്വജീവികളോട് കരുണയുള്ളവനുമാണ്.

10.8.130

न च सुप्तं प्रमत्तं वा न्यस्तशस्त्रं कृताञ्जलिम् ।
धावन्तं मुक्तकेशं वा हन्ति पार्थो धनञ्जयः ॥ १०.८.१३० ॥

ഉറങ്ങുന്നവനെയോ അശ്രദ്ധനെയോ ആയുധം താഴെവെച്ചവനെയോ കൈകൂപ്പിയവനെയോ ഓടുന്നവനെയോ അഴിഞ്ഞ മുടിയുള്ളവനെയോ പാർത്ഥനായ ധനഞ്ജയൻ കൊല്ലുകയില്ല.

10.8.131

तदिदं नः कृतं घोरं रक्षोभिः क्रूरकर्मभिः ।
इति लालप्यमानाः स्म शेरते बहवो जनाः ॥ १०.८.१३१ ॥

'ക്രൂരകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന രാക്ഷസന്മാർ നമുക്ക് ഈ ഭീകരത ചെയ്തു' എന്ന് വിലപിച്ചുകൊണ്ട് പലരും അവിടെ കിടന്നു.

10.8.132

स्तनतां च मनुष्याणामपरेषां च कूजताम् ।
ततो मुहूर्तात्प्राशाम्यत्स शब्दस्तुमुलो महान् ॥ १०.८.१३२ ॥

മനുഷ്യരുടെ ഞരക്കവും മറ്റുള്ളവരുടെ നിലവിളിയുമായ ആ മഹാകോലാഹലം ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ശമിച്ചു.

10.8.133

शोणितव्यतिषिक्तायां वसुधायां च भूमिप ।
तद्रजस्तुमुलं घोरं क्षणेनान्तरधीयत ॥ १०.८.१३३ ॥

ഹേ രാജാവേ, രക്തംകൊണ്ട് നനഞ്ഞ ഭൂമിയിൽ നിന്നുയർന്ന ആ ഭയങ്കരവും കോലാഹലമുള്ളതുമായ പൊടി ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് മറഞ്ഞു.

10.8.134

स चेष्टमानानुद्विग्नान्निरुत्साहान्सहस्रशः ।
न्यपातयन्नरान्क्रुद्वः पशून्पशुपतिर्यथा ॥ १०.८.१३४ ॥

കോപിതനായ അവൻ, ആയിരക്കണക്കിന് പിടഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന, ഭയന്ന്, ഉത്സാഹമറ്റ മനുഷ്യരെ പശുപതി മൃഗങ്ങളെ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ വീഴ്ത്തി.

10.8.135

अन्योन्यं सम्परिष्वज्य शयानाञ्जीवतोऽपरान् ।
संलीनान्युध्यमानांश्च सर्वान्द्रौणिरपोथयत् ॥ १०.८.१३५ ॥

ദ്രോണപുത്രൻ എല്ലാവരെയും ഞെരിച്ചുകളഞ്ഞു—പരസ്പരം ആലിംഗനം ചെയ്ത് കിടന്നവരെയും ജീവനോടെയിരുന്ന മറ്റുള്ളവരെയും ഒളിച്ചിരുന്നവരെയും യുദ്ധം ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നവരെയും.

10.8.136

ब्रह्ममाना हुताशेन वध्यमानाश्च तेन ते ।
परस्परं तदा योधाननयद्यमसादनम् ॥ १०.८.१३६ ॥

തീയാൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടും അവനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടും അവർ നിലവിളിച്ചു; അപ്പോൾ അവൻ യോദ്ധാക്കളെ പരസ്പരം യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.

10.8.137

तस्या रजन्यास्त्वर्धेन पाण्डवानां महद्बलम् ।
गमयामास राजेन्द्र द्रौणिर्यमनिवेशनम् ॥ १०.८.१३७ ॥

ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ആ രാത്രിയുടെ പകുതിയിൽ തന്നെ ദ്രോണപുത്രൻ പാണ്ഡവരുടെ മഹാസേനയെ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.

10.8.138

निशाचराणां सत्वानां रात्रिः सा हर्षवर्धिनी ।
आसीन्नरगजाश्वानां रौद्री क्षयकरी भृशम् ॥ १०.८.१३८ ॥

രാത്രിസഞ്ചാരികളായ ജീവികൾക്ക് ആ രാത്രി സന്തോഷം വർധിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു; എന്നാൽ മനുഷ്യർക്കും ആനകൾക്കും കുതിരകൾക്കും അത് ഭയങ്കരവും അത്യന്തം നാശകരവുമായിരുന്നു.

10.8.139

तत्रादृश्यन्त रक्षांसि पिशाचाश्च पृथग्विधाः ।
खादन्तो नरमांसानि पिबन्तः शोणितानि च ॥ १०.८.१३९ ॥

അവിടെ പലതരം രാക്ഷസന്മാരും പിശാചുക്കളും കാണപ്പെട്ടു; അവർ മനുഷ്യമാംസം ഭക്ഷിച്ചും രക്തം പാനം ചെയ്തും ഉണ്ടായിരുന്നു.

10.8.140

करालाः पिङ्गला रौद्राः शैलदन्ता रजस्वलाः ।
जटिला भीमवक्त्राश्च पञ्चपादा महोदराः ॥ १०.८.१४० ॥

അവ ഭയങ്കരവും മഞ്ഞനിറമുള്ളതും ക്രൂരവുമായിരുന്നു; പർവതസമാനമായ പല്ലുകളും പൊടിപിടിച്ച ശരീരവും ജടയുമുള്ള, ഭീകര മുഖങ്ങളും അഞ്ചു കാലുകളും വലിയ വയറുകളുമുള്ളവയായിരുന്നു.

10.8.141

पञ्चादङ्गुलयो रूक्षा विरूपा भैरवस्वनाः ।
गजाननाश्च हस्वाश्च नीलवर्णा बिभीषणाः ॥ १०.८.१४१ ॥

അവയ്ക്ക് അഞ്ചു വിരലുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവ പരുക്കനും വികൃതരൂപമുള്ളവയും ഭയാനക സ്വരമുള്ളവയും ആയിരുന്നു; ചിലത് ആനമുഖമുള്ളവയും, ചിലത് കുറിയവയും, നീലനിറമുള്ളവയും ഭീകരവുമായിരുന്നു.

10.8.142

सपुत्रदाराः सुक्रूराः सुदुर्दर्शाः सुनिर्घृणाः ।
विविधानि च रूपाणि तत्रादृश्यन्त रक्षसाम् ॥ १०.८.१४२ ॥

ഭാര്യാപുത്രന്മാരോടുകൂടിയ, അത്യന്തം ക്രൂരരും കാണാൻ പ്രയാസമുള്ളവരും നിർദയരുമായ രാക്ഷസന്മാരുടെ വിവിധ രൂപങ്ങൾ അവിടെ കാണപ്പെട്ടു.

10.8.143

पीत्वा च शोणितं हृष्टाः प्रानृत्यन्गणशोऽपरे ।
इदं परमिदं मेध्यमिदं स्वाद्विति चाब्रुवन् ॥ १०.८.१४३ ॥

രക്തം പാനം ചെയ്ത് സന്തോഷിച്ച് മറ്റുള്ളവർ കൂട്ടമായി നൃത്തം ചെയ്തു; "ഇത് ഉത്തമം, ഇത് പവിത്രം, ഇത് മധുരം" എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.

10.8.144

मेदोमज्जास्थिरक्तानां मांसानां च भृशाशिताः ।
परे मांसानि खादन्तः क्रव्यादा मांसजीविनः ॥ १०.८.१४४ ॥

കൊഴുപ്പ്, മജ്ജ, അസ്ഥി, രക്തം, മാംസങ്ങൾ എന്നിവയും അത്യാർത്തിയോടെ തിന്നവരും, മറ്റു ചിലർ മാംസം തിന്നുന്നവരും മാംസം കൊണ്ടു ജീവിക്കുന്ന മാംസഭോജി രാക്ഷസരുമായി.

10.8.145

वसाश्चैवापरे पीत्वा पर्यधावन्विकुक्षिकाः ।
नानावक्त्रास्तथा रौद्राः क्रव्यादाः पिशिताशनाः ॥ १०.८.१४५ ॥

മറ്റു ചിലർ കൊഴുപ്പ് കുടിച്ച്, വയർ വീർത്ത്, പല മുഖങ്ങളോടെ, ഭയങ്കരരായ മാംസഭോജി രാക്ഷസർ മാംസം തിന്നുകൊണ്ട് ഓടിനടന്നു.

10.8.146

अयुतानि च तत्रासन्प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
रक्षसां घोररूपाणां महतां क्रुरकर्मणाम् ॥ १०.८.१४६ ॥

അവിടെ ഭയങ്കര രൂപികളും ക്രൂരകർമ്മികളുമായ മഹാരാക്ഷസർ പതിനായിരവും ലക്ഷവും കോടിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

10.8.147

मुदितानां वितृप्तानां तस्मिन्महति वैशसे ।
समेतानि बहून्यासन्भूतानि च जनाधिप। ॥ १०.८.१४७ ॥

ഹേ ജനാധിപ! ആ മഹാസംഹാരത്തിൽ സന്തുഷ്ടരായി തൃപ്തരായ അനേകം ജീവികൾ അവിടെ ഒത്തുകൂടിയിരുന്നു.

10.8.148

एवंविधा हि सा रात्रिः सोमकानां जनक्षये ।
प्रसुप्तानां प्रमत्तानामासीत्सुभृशदारुणा ॥ १०.८.१४८ ॥

സോമകരുടെ ജനക്ഷയത്തിൽ ആ രാത്രി ഇങ്ങനെയായിരുന്നു; ഉറങ്ങിക്കിടന്നവർക്കും അശ്രദ്ധരായവർക്കും അത് അത്യന്തം ഭയങ്കരമായിരുന്നു.

10.8.149

असंशयं हि कालस्य पर्यायो दुरतिक्रमः ।
तादृशा निहता यत्र कृत्वाऽस्माकं जनक्षयम् ॥ १०.८.१४९ ॥

സംശയമില്ല, കാലത്തിന്റെ പരിണാമം അതിക്രമിക്കാനാകാത്തതാണ്; നമ്മുടെ ജനക്ഷയം വരുത്തി അവിടെ അങ്ങനെയുള്ളവർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.

10.8.150

प्रागेव सुमहत्कर्म द्रौणिरेतन्महारथः ।
नाकरोदीदृशं कस्मान्मत्पुत्रविजये धृतः ॥ १०.८.१५० ॥

മുൻപേ തന്നെ ഈ മഹാരഥനായ ദ്രോണപുത്രൻ ഇത്രയും വലിയ കർമ്മം എന്തുകൊണ്ട് ചെയ്തില്ല? എന്റെ പുത്രന്മാരുടെ വിജയത്തിനായി അവൻ ഉറച്ചുനിന്നിരുന്നുവല്ലോ?

10.8.151

अथ कस्माद्वते क्षत्रे कर्मेदं कृतवानसौ ।
द्रोणपुत्रो महात्मा स तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १०.८.१५१ ॥

അപ്പോൾ, ക്ഷത്രിയ യുദ്ധത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആ മഹാത്മാവായ ദ്രോണപുത്രൻ ഈ കർമ്മം എന്തിനു ചെയ്തു? അത് എന്നോട് പറയാൻ നീ അർഹനാണ്.

10.8.152

तेषां नूनं भयान्नासौ कृतवान्कुरुनन्दन ।
असान्निध्याद्धि पार्थानां केशवस्य च धीमतः।
सात्यकेश्चापि कर्मेदं द्रोमपुत्रेण साधितम् ॥ १०.८.१५२ ॥

കുരുനന്ദനാ, അവരെ ഭയന്നല്ല അവൻ ഈ കർമ്മം ചെയ്യാതിരുന്നത്; പാണ്ഡവരും ബുദ്ധിമാനായ കേശവനും സാത്യകിയും അടുത്തില്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ് ദ്രോണപുത്രൻ ഈ കർമ്മം സാധിച്ചത്.

10.8.153

को हि तेषां समक्षं तान्हन्यादपि मरुत्पतिः ।
एतदीदृशकं वृत्तं राजन्सुप्तजने विभो ॥ १०.८.१५३ ॥

രാജാവേ, അവരുടെ മുന്നിൽ വെച്ച് അവരെ ആർക്കാണ് കൊല്ലാൻ കഴിയുക? മരുത്തുകളുടെ അധിപതിയായ ഇന്ദ്രനുപോലും കഴിയില്ല. ഹേ വിഭോ, ഉറങ്ങുന്ന ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ ഇത്തരമൊരു പെരുമാറ്റം ഉണ്ടായി.

10.8.154

ततो जनक्षयं कृत्वा पाण्डवानां महात्ययम् ।
प्रत्यूषकाले शिबिरात्प्रतिगन्तुमियेष सः ॥ १०.८.१५४ ॥

പിന്നീട് പാണ്ഡവർക്ക് വലിയ നാശവും ജനക്ഷയവും വരുത്തിയ ശേഷം, പ്രഭാതസമയത്ത് പാളയത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങിപ്പോകാൻ അവൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

10.8.155

नृशोणितावसिक्तस्य द्रौणेरासीदसित्सरुः ।
पाणिना सह संश्लिष्ट एकीभूत इव प्रभो ॥ १०.८.१५५ ॥

പ്രഭോ, മനുഷ്യരക്തത്തിൽ കുതിർന്ന ദ്രോണപുത്രന്റെ വാൾപ്പിടി കൈയോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഒന്നായതുപോലെയായിരുന്നു.

10.8.156

स निःशेषानरीन्कृत्वा विरराम निशाक्षये ।
युगान्ते सर्वभूतानि भस्म कृत्वेव पावकः ॥ १०.८.१५६ ॥

അവൻ ശത്രുക്കളെ പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിച്ച് രാത്രിയുടെ അവസാനത്തിൽ വിരമിച്ചു; യുഗാന്തത്തിൽ അഗ്നി സർവഭൂതങ്ങളെയും ഭസ്മമാക്കി ശാന്തമാകുന്നതുപോലെ.

10.8.157

यथाप्रतिज्ञं तत्कर्म कृत्वा द्रौणायनिः प्रभो ।
दुर्गमां पदवीं गच्छन्पितुरासीद्गतज्वरः ॥ १०.८.१५७ ॥

പ്രഭോ, പ്രതിജ്ഞയനുസരിച്ച് ആ കർമം ചെയ്ത്, ദ്രോണപുത്രൻ ദുർഗമമായ വഴിയിൽ നടക്കുമ്പോൾ പിതാവിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനായി.

10.8.158

यथैव संसुप्तजने शिबिरे प्राविशन्निशि ।
तथैव हत्वा निःशब्दो निश्चक्राम नरर्षभः ॥ १०.८.१५८ ॥

രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങുന്ന ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ പാളയത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രവേശിച്ചുവോ, അതുപോലെ കൊന്ന് നിശ്ശബ്ദനായി ആ നരശ്രേഷ്ഠൻ പുറത്തിറങ്ങി.

10.8.159

निष्क्रम्य शिबिरात्तस्मात्ताभ्यां सङ्गम्य वीर्यवान् ।
आचख्यौ कर्म तत्सर्वं हृष्टः संहर्षयन्विभो ॥ १०.८.१५९ ॥

ആ പാളയത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങി വീര്യവാനായ അവൻ ആ രണ്ടുപേരെയും കണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ അവരെ ആവേശിപ്പിച്ച് തന്റെ കർമമെല്ലാം പറഞ്ഞു. ഹേ വിഭോ.

10.8.160

तावथाचख्यतुस्तस्मै प्रियं प्रियकरौ तदा ।
पाञ्चालान्सृञ्जयांश्चैव विनिकृत्तान्सहस्रशः ॥ १०.८.१६० ॥

അപ്പോൾ അവന് പ്രിയം ചെയ്യുന്ന ആ രണ്ടുപേരും പാഞ്ചാലരെയും സൃഞ്ജയരെയും ആയിരക്കണക്കിന് വെട്ടിവീഴ്ത്തിയതായി പ്രിയവാർത്ത അറിയിച്ചു.

10.8.161

प्रीत्या चोच्चैरुद्रक्रोशंस्तथैवास्फोटयंस्तलान् ।
दिष्ट्यादिष्ट्येति चान्योन्यं समेत्योचुर्महारथाः ॥ १०.८.१६१ ॥

സന്തോഷത്താൽ അവർ ഉച്ചത്തിൽ ആർത്തുവിളിച്ചു, കൈകൾ അടിച്ചു; പരസ്പരം കണ്ട് മഹാരഥർ 'ഭാഗ്യം! ഭാഗ്യം!' എന്ന് പറഞ്ഞു.

10.8.162

पर्यष्वजत्ततो द्रौणिस्ताभ्यां सम्प्रतिनन्दितः ।
इदं हर्षात्तु सुमहदाददे वाक्यमुत्तमम् ॥ १०.८.१६२ ॥

അപ്പോൾ ദ്രോണപുത്രൻ അവരിരുവരാലും സന്തോഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടവനായി അവരെ ആലിംഗനം ചെയ്തു; സന്തോഷത്തോടെ ഈ അത്യുത്തമ വാക്യം പറഞ്ഞു.

10.8.163

पाञ्चाला निहताः सर्वे द्रौपदेयाश्च सर्वशः ।
सोमका मत्स्यशेषाश्च सर्वे विनिहता मया ॥ १०.८.१६३ ॥

പാഞ്ചാലർ, ദ്രൗപദിയുടെ എല്ലാ പുത്രന്മാർ, സോമകർ, മത്സ്യരിൽ ശേഷിച്ചവർ — എല്ലാവരും ഞാൻ പൂർണ്ണമായി വധിച്ചു.

10.8.164

इदानीं कृतकृत्याः स्म याम तत्रैव मा चिरम् ।
यदि जीवति नो राजा तस्मै शंसामहे प्रियम् ॥ १०.८.१६४ ॥

ഇപ്പോൾ നമ്മുടെ കൃത്യം പൂർത്തിയായി; അവിടേക്കുതന്നെ പോകാം, താമസിക്കരുത്. നമ്മുടെ രാജാവ് ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഈ പ്രിയവാർത്ത അറിയിക്കാം.