Mahābhārata · Adhyāya 11.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.24.1
सोमदत्तसुतं पश्य युयुधानेन पातितम् ।
वितुद्यमानं विहगैर्बहुभिर्माधवान्तिके ॥ ११.२४.१ ॥
Mira al hijo de Somadatta, derribado por Yuyudhāna cerca de Mādhava, desgarrado por muchas aves.
11.24.2
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः शोमदत्तो जनार्दन ।
युयुधानं महेष्वासं गर्हयन्निव दृश्यते ॥ ११.२४.२ ॥
Oh Janārdana, Somadatta, atormentado por el dolor de su hijo, parece reprochar al gran arquero Yuyudhāna.
11.24.3
असौ हि भूरिश्वसो माता शोकपरिप्लुता ।
आश्वासयति भर्तारं सोमदत्तमनिन्दिता ॥ ११.२४.३ ॥
Aquella madre, que suspira profundamente y está abrumada por el dolor, consuela a su esposo Somadatta, la irreprochable.
11.24.4
दिष्ट्या नैनं महाराज दारुणं भरतक्षयम् ।
कुरुसङ्क्रन्दनं घोरं युगान्तमनुपश्यसि ॥ ११.२४.४ ॥
Afortunadamente, oh gran rey, no contemplas esta terrible destrucción de los Bharatas, el horrendo clamor de los Kurus, este fin de la edad.
11.24.5
दिष्ट्या यूपध्वजं पुत्रं वीरं भूरिसहस्रदम् ।
अनेकक्रतुयज्वानं निहतं नानुपश्यसि ॥ ११.२४.५ ॥
Afortunadamente no contemplas a tu hijo, cuyo estandarte es el poste sacrificial, el héroe, dador de miles, celebrante de muchos sacrificios, abatido.
11.24.6
दिष्ट्या स्नुषाणामाक्रन्दे घोरं विलपितं बहु ।
न शृणोषि महाराज सारसीनामिवार्णवे ॥ ११.२४.६ ॥
Afortunadamente, oh gran rey, no oyes el terrible y abundante lamento en el clamor de tus nueras, como los gritos de las grullas sārasī en el océano.
11.24.7
एकवस्त्रास्तु पञ्चैताः प्रकीर्णासितमूर्धजाः ।
स्नुषास्ते परिधावन्ति हतापत्या हतेश्वराः ॥ ११.२४.७ ॥
Vistiendo una sola prenda, con sus oscuros cabellos sueltos y dispersos, estas cinco nueras tuyas corren de un lado a otro, habiendo perdido a sus hijos y a sus señores.
11.24.8
श्वापदैर्भक्ष्यमाणं त्वमहो दिष्ट्या न पश्यसि ।
छिन्नबाहुं नरव्याघ्रमर्जुनेन निपातितम् ॥ ११.२४.८ ॥
¡Ay! Afortunadamente no ves a aquel tigre entre los hombres, de brazos cercenados, derribado por Arjuna, al que devoran las bestias salvajes.
11.24.9
शलं विनिहतं सङ्ख्ये भूरिश्रवसमेव च ।
स्नुषाश्च विविधाः सर्वा दिष्ट्या नाद्येह पश्यसि ॥ ११.२४.९ ॥
Śala fue muerto en la batalla, y también Bhūriśravas; y tus diversas nueras — afortunadamente hoy no las ves aquí.
11.24.10
दिष्ट्या तत्काञ्चनं छत्रं यूपकेतोर्महात्मनः ।
विनीकीर्णं रथोपस्थे सौमदत्तेर्न पश्यसि ॥ ११.२४.१० ॥
Afortunadamente no ves el parasol dorado del magnánimo Yūpaketu, esparcido en el suelo del carro del hijo de Somadatta.
11.24.11
अमूस्तु भूरिश्रवसो भार्याः सात्यकिना हतम् ।
परिवार्यानुशोचन्ति भर्तारमसितेक्षणाः ॥ ११.२४.११ ॥
Y estas son las esposas de Bhūriśravas, muerto por Sātyaki; de ojos oscuros, rodean a su esposo y se lamentan.
11.24.12
एता विलप्य करुणं भर्तृशोकेन कर्शिताः ।
पतन्त्यभिमुखा भूमौ कृपणं बत केशव ॥ ११.२४.१२ ॥
Consumidas por el dolor de sus esposos, habiendo lamentado piadosamente, caen de bruces al suelo — ¡ay, oh Keśava!
11.24.13
बीभत्सुरतिबीभत्सं कर्मेदमकरोत्कथम् ।
प्रमत्तस्य यदच्छैत्सीद्बाहुं शूरस्य यज्वनः ॥ ११.२४.१३ ॥
¿Cómo pudo Arjuna cometer este acto tan abominable, cortando el brazo del héroe descuidado que realizaba sacrificios?
11.24.14
ततः पापतरं कर्म कृतवानपि सात्यकिः ।
यस्मात्प्रायोपविष्टस्य प्राहार्षीत्संशितात्मनः ॥ ११.२४.१४ ॥
Entonces Sātyaki también cometió una acción aún más pecaminosa, pues arrebató la vida del hombre de ánimo firme que se había sentado en ayuno hasta la muerte.
11.24.15
एको द्वाभ्यां हतः शेते क्षत्रधर्मेण धार्मिकः ।
किन्नु वक्ष्यति वै सत्सु गोष्ठीषु च सभासु च ॥ ११.२४.१५ ॥
Un hombre justo, muerto por dos, yace conforme al deber del guerrero. ¿Qué dirá ahora en las asambleas y consejos de los buenos?
11.24.16
अपुण्यमयशस्यं च कर्मेदं सात्यकिः स्वयम् ।
इति यूपध्वजस्यैताः स्त्रियः क्रोशन्ति माधव ॥ ११.२४.१६ ॥
Esta acción sin mérito y deshonrosa la cometió el propio Sātyaki, claman las mujeres de Yūpadhvaja, ¡oh Mādhava!
11.24.17
भार्या यूपध्वजस्यैषा करसम्मितमध्यमा ।
कृत्वोत्सङ्गे भुजं भर्तुः कृपणं परिदेवति ॥ ११.२४.१७ ॥
Esta esposa de Yūpadhvaja, de cintura tan delgada como un palmo, pone el brazo de su esposo en su regazo y se lamenta con piedad.
11.24.18
अयं स हन्ता शूराणां मित्राणामभयप्रदः ।
प्रदाता गोसहस्राणां क्षत्रियान्तकरः करः ॥ ११.२४.१८ ॥
Esta es aquella mano: la que mató a héroes, dio seguridad a los amigos, entregó miles de vacas y aniquiló a los kṣatriyas.
11.24.19
अयं स रशनोत्कर्षी पीनस्तनविमर्दनः ।
नाभ्यूरुजघनस्पर्शी नीवीविस्रंसनः करः ॥ ११.२४.१९ ॥
Esta es la mano que arrastró el cinturón, aplastó los pechos llenos, tocó el ombligo, los muslos y las caderas, y desató el nudo de la prenda.
11.24.20
वासुदेवस्य सान्निध्ये पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ।
युध्यतः समरेऽन्येन प्रमत्तस्य निपातितः ॥ ११.२४.२० ॥
En presencia de Vāsudeva, por Pārtha, hijo de Pṛthā, cuyas obras son sin esfuerzo, fue derribado en batalla por otro mientras luchaba descuidado.
11.24.21
किन्नु वक्ष्यसि संसत्सु कथासु च जनार्दन ।
अर्जुनस्य महत्कर्म स्वयं वा स किरीटभृत् ॥ ११.२४.२१ ॥
Oh Janārdana, ¿qué dirás de la gran hazaña de Arjuna en las asambleas y en los relatos? ¿O lo contará el portador de la corona en persona?
11.24.22
इत्येवं गर्हयित्वैषा तूष्णीमास्ते वराङ्गना ।
तामेतामनुशोचन्ति सपत्न्यः स्वामिव स्नुषाम् ॥ ११.२४.२२ ॥
Tras reprochar así, aquella excelente mujer permanece en silencio; sus co-esposas la lloran como si fuera su propia nuera.
11.24.23
गान्धारराजः शकुनिर्बलवान्सत्यविक्रमः ।
निहतः सहदेवेन भागिनेमेन मातुलः ॥ ११.२४.२३ ॥
El rey Śakuni de Gandhāra, poderoso y de verdadero valor, fue muerto por Sahadeva; el tío materno fue muerto por el hijo de su hermana.
11.24.24
यः पुरा हेमदण्डाभ्यां व्यजनाभ्यां स्म वीज्यते ।
स एष पक्षिभिः पक्षैः शयान उपवीज्यते ॥ ११.२४.२४ ॥
Aquel que antes era abanicado con abanicos de mango dorado, yace ahora abanicado por las alas de los pájaros.
11.24.25
यः स्वरूपाणि कुरुते शतशोऽथ सहस्रशः ।
तस्य मायाविनो माया दग्धाः पाण्डवतेजसा ॥ ११.२४.२५ ॥
La ilusión de aquel mago, que adopta cientos y miles de formas, fue quemada por el esplendor de los Pāṇḍavas.
11.24.26
मायया निकृतिप्रज्ञो जितवान्यो युधिष्ठिरम् ।
सभायां विपुलं राज्यं स जहौ जीवितं कथम् ॥ ११.२४.२६ ॥
¿Cómo entregó la vida aquel de sabiduría engañosa, que por artificio venció a Yudhiṣṭhira en la asamblea y le arrebató su vasto reino?
11.24.27
शकुन्ताः शकुनिं कृष्ण समन्तात्पर्युपासते ।
कितवं मम पुत्राणां विनाशायोपशिक्षितम् ॥ ११.२४.२७ ॥
Oh Kṛṣṇa, las aves lo rodean por todas partes, a Śakuni, aquel tahúr adiestrado para la destrucción de mis hijos.
11.24.28
एतेनैतन्महद्वैरं प्रसक्तं पाण्डवैः सह ।
वधाय मम पुत्राणामात्मनः सगणस्य च ॥ ११.२४.२८ ॥
Por culpa de éste persistió esta gran enemistad con los Pāṇḍavas, para destrucción de mis hijos, de él mismo y de su séquito.
11.24.29
यथैव मम पुत्राणां लोकाः शस्त्रजिताः प्रभो ।
एवमस्यापि दुर्बुद्धेर्लोकाः शस्त्रेण वै जिताः ॥ ११.२४.२९ ॥
Oh señor, así como los mundos de mis hijos fueron conquistados con armas, así también los mundos de aquel de mala mente fueron conquistados con el arma.
11.24.30
कथं च नायं तत्रापि पुत्रान्मे भ्रातृभिः सह ।
विरोधयेदृजुप्रज्ञाननृजुर्मधुसूदन ॥ ११.२४.३० ॥
¿Y cómo, oh Madhusūdana, aquel hombre torcido no habría enfrentado allí a mis hijos, junto con sus hermanos, contra los de recta mente?