മഹാഭാരതം · അധ്യായം 11.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.24.1
सोमदत्तसुतं पश्य युयुधानेन पातितम् ।
वितुद्यमानं विहगैर्बहुभिर्माधवान्तिके ॥ ११.२४.१ ॥
മാധവന്റെ സമീപത്ത് യുയുധാനനാൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ട സോമദത്തന്റെ പുത്രനെ നോക്കൂ, അനേകം പക്ഷികളാൽ കീറപ്പെടുന്നവനെ.
11.24.2
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः शोमदत्तो जनार्दन ।
युयुधानं महेष्वासं गर्हयन्निव दृश्यते ॥ ११.२४.२ ॥
ജനാർദ്ദനാ, പുത്രശോകത്താൽ വെന്തുരുകിയ സോമദത്തൻ മഹാധനുർധരനായ യുയുധാനനെ നിന്ദിക്കുന്നതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
11.24.3
असौ हि भूरिश्वसो माता शोकपरिप्लुता ।
आश्वासयति भर्तारं सोमदत्तमनिन्दिता ॥ ११.२४.३ ॥
അവൾ ദീർഘമായി നെടുവീർപ്പിടുന്ന മാതാവാണ്; ശോകത്തിൽ മുങ്ങിയ, കളങ്കമില്ലാത്ത അവൾ ഭർത്താവ് സോമദത്തനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നു.
11.24.4
दिष्ट्या नैनं महाराज दारुणं भरतक्षयम् ।
कुरुसङ्क्रन्दनं घोरं युगान्तमनुपश्यसि ॥ ११.२४.४ ॥
മഹാരാജാവേ, ഭാഗ്യവശാൽ നീ ഭരതരുടെ ഈ ഭയാനകമായ നാശത്തെയും കുരുക്കളുടെ ഘോരമായ വിലാപത്തെയും യുഗാന്തത്തെയും കാണുന്നില്ല.
11.24.5
दिष्ट्या यूपध्वजं पुत्रं वीरं भूरिसहस्रदम् ।
अनेकक्रतुयज्वानं निहतं नानुपश्यसि ॥ ११.२४.५ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ യൂപധ്വജനും വീരനും ആയിരങ്ങൾക്ക് ദാനം ചെയ്തവനും അനേകം യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്തവനുമായ നിന്റെ പുത്രൻ വധിക്കപ്പെട്ടത് നീ കാണുന്നില്ല.
11.24.6
दिष्ट्या स्नुषाणामाक्रन्दे घोरं विलपितं बहु ।
न शृणोषि महाराज सारसीनामिवार्णवे ॥ ११.२४.६ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ മഹാരാജാവേ, നിന്റെ മരുമക്കളുടെ നിലവിളിയിലെ ഘോരവും അധികവുമായ വിലാപം നീ കേൾക്കുന്നില്ല; കടലിലെ സാരസപ്പക്ഷികളുടെ കരച്ചിൽ പോലെ.
11.24.7
एकवस्त्रास्तु पञ्चैताः प्रकीर्णासितमूर्धजाः ।
स्नुषास्ते परिधावन्ति हतापत्या हतेश्वराः ॥ ११.२४.७ ॥
ഒറ്റ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, അഴിഞ്ഞുലഞ്ഞ കറുത്ത മുടിയോടെ, സന്താനങ്ങളും നാഥന്മാരും നഷ്ടപ്പെട്ട ഈ അഞ്ചു മരുമക്കൾ ഓടിനടക്കുന്നു.
11.24.8
श्वापदैर्भक्ष्यमाणं त्वमहो दिष्ट्या न पश्यसि ।
छिन्नबाहुं नरव्याघ्रमर्जुनेन निपातितम् ॥ ११.२४.८ ॥
അയ്യോ, ഭാഗ്യവശാൽ നീ കാണുന്നില്ല — മൃഗങ്ങൾ തിന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആ നരവ്യാഘ്രനെ, കൈകൾ ഛേദിക്കപ്പെട്ട്, അർജുനനാൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടവനെ.
11.24.9
शलं विनिहतं सङ्ख्ये भूरिश्रवसमेव च ।
स्नुषाश्च विविधाः सर्वा दिष्ट्या नाद्येह पश्यसि ॥ ११.२४.९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ശലൻ വധിക്കപ്പെട്ടു, ഭൂരിശ്രവസ്സും; നിന്റെ വിവിധ മരുമക്കളെയും — ഭാഗ്യവശാൽ ഇന്ന് ഇവിടെ നീ അവരെ കാണുന്നില്ല.
11.24.10
दिष्ट्या तत्काञ्चनं छत्रं यूपकेतोर्महात्मनः ।
विनीकीर्णं रथोपस्थे सौमदत्तेर्न पश्यसि ॥ ११.२४.१० ॥
ഭാഗ്യവശാൽ നീ കാണുന്നില്ല — മഹാത്മാവായ യൂപകേതുവിന്റെ ആ സ്വർണ്ണക്കുട, സോമദത്തന്റെ പുത്രന്റെ രഥത്തട്ടിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്നത്.
11.24.11
अमूस्तु भूरिश्रवसो भार्याः सात्यकिना हतम् ।
परिवार्यानुशोचन्ति भर्तारमसितेक्षणाः ॥ ११.२४.११ ॥
സാത്യകിയാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ഭൂരിശ്രവസ്സിന്റെ ഭാര്യമാർ — കറുത്ത കണ്ണുള്ളവർ — ഭർത്താവിനെ ചുറ്റിനിന്ന് വിലപിക്കുന്നു.
11.24.12
एता विलप्य करुणं भर्तृशोकेन कर्शिताः ।
पतन्त्यभिमुखा भूमौ कृपणं बत केशव ॥ ११.२४.१२ ॥
ഭർത്താവിന്റെ ദുഃഖത്താൽ ക്ഷീണിച്ച്, ഈ സ്ത്രീകൾ കരുണയോടെ വിലപിച്ച് മുഖം കുനിഞ്ഞ് നിലത്ത് വീഴുന്നു — അയ്യോ, കേശവാ!
11.24.13
बीभत्सुरतिबीभत्सं कर्मेदमकरोत्कथम् ।
प्रमत्तस्य यदच्छैत्सीद्बाहुं शूरस्य यज्वनः ॥ ११.२४.१३ ॥
അർജുനൻ ഇത്രയും നിന്ദ്യമായ ഈ കർമ്മം എങ്ങനെ ചെയ്തു? ജാഗ്രതയില്ലാത്ത, ശൂരനും യജ്ഞകർത്താവുമായവന്റെ ബാഹുവിനെ അവൻ ഛേദിച്ചുവല്ലോ!
11.24.14
ततः पापतरं कर्म कृतवानपि सात्यकिः ।
यस्मात्प्रायोपविष्टस्य प्राहार्षीत्संशितात्मनः ॥ ११.२४.१४ ॥
പിന്നീട് സാത്യകിയും അതിലും പാപകരമായ കർമ്മം ചെയ്തു; പ്രായോപവേശത്തിലിരുന്ന ദൃഢചിത്തനെ അവൻ കൊണ്ടുപോയി.
11.24.15
एको द्वाभ्यां हतः शेते क्षत्रधर्मेण धार्मिकः ।
किन्नु वक्ष्यति वै सत्सु गोष्ठीषु च सभासु च ॥ ११.२४.१५ ॥
ഒരു ധാർമ്മികൻ രണ്ടുപേരാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട് ക്ഷത്രധർമ്മപ്രകാരം കിടക്കുന്നു; ഇനി സജ്ജനസദസ്സുകളിലും സഭകളിലും അവൻ എന്തു പറയും?
11.24.16
अपुण्यमयशस्यं च कर्मेदं सात्यकिः स्वयम् ।
इति यूपध्वजस्यैताः स्त्रियः क्रोशन्ति माधव ॥ ११.२४.१६ ॥
പുണ്യമില്ലാത്തതും അപകീർത്തികരവുമായ ഈ കർമ്മം സാത്യകി തന്നെ ചെയ്തു എന്ന് യൂപധ്വജന്റെ സ്ത്രീകൾ നിലവിളിക്കുന്നു, മാധവാ!
11.24.17
भार्या यूपध्वजस्यैषा करसम्मितमध्यमा ।
कृत्वोत्सङ्गे भुजं भर्तुः कृपणं परिदेवति ॥ ११.२४.१७ ॥
യൂപധ്വജന്റെ ഈ ഭാര്യ, കൈയളവ് മാത്രം അരക്കെട്ടുള്ളവൾ, ഭർത്താവിന്റെ ഭുജം മടിയിൽ വെച്ച് ദീനമായി വിലപിക്കുന്നു.
11.24.18
अयं स हन्ता शूराणां मित्राणामभयप्रदः ।
प्रदाता गोसहस्राणां क्षत्रियान्तकरः करः ॥ ११.२४.१८ ॥
ഇതാ ആ കൈ: ശൂരന്മാരെ കൊന്നത്, മിത്രങ്ങൾക്ക് അഭയം നൽകിയത്, ആയിരം പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്തത്, ക്ഷത്രിയരെ നശിപ്പിച്ചത്.
11.24.19
अयं स रशनोत्कर्षी पीनस्तनविमर्दनः ।
नाभ्यूरुजघनस्पर्शी नीवीविस्रंसनः करः ॥ ११.२४.१९ ॥
ഇതാണ് ആ കൈ; മേഖല വലിച്ചു, നിറഞ്ഞ മാറിടങ്ങൾ ഞെരുക്കി, നാഭി, തുടകൾ, ഇടുപ്പ് എന്നിവ തൊട്ടു, നീവി ഗ്രന്ഥി അഴിച്ചു.
11.24.20
वासुदेवस्य सान्निध्ये पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ।
युध्यतः समरेऽन्येन प्रमत्तस्य निपातितः ॥ ११.२४.२० ॥
വാസുദേവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, അനായാസ കർമ്മിയായ പൃഥാപുത്രൻ പാർത്ഥനാൽ, യുദ്ധത്തിൽ പൊരുതുമ്പോൾ, അശ്രദ്ധനായിരുന്ന അവൻ മറ്റൊരാളാൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
11.24.21
किन्नु वक्ष्यसि संसत्सु कथासु च जनार्दन ।
अर्जुनस्य महत्कर्म स्वयं वा स किरीटभृत् ॥ ११.२४.२१ ॥
ഹേ ജനാർദ്ദനാ, സഭകളിലും കഥകളിലും അർജ്ജുനന്റെ മഹാകർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് നീ എന്ത് പറയും? അതോ കിരീടധാരി തന്നെ പറയുമോ?
11.24.22
इत्येवं गर्हयित्वैषा तूष्णीमास्ते वराङ्गना ।
तामेतामनुशोचन्ति सपत्न्यः स्वामिव स्नुषाम् ॥ ११.२४.२२ ॥
ഇങ്ങനെ നിന്ദിച്ച് ആ ശ്രേഷ്ഠ വനിത മൗനമായി ഇരുന്നു. അവളുടെ സപത്നിമാർ ഇവൾക്കായി, സ്വന്തം മരുമകളെന്നപോലെ, ദുഃഖിക്കുന്നു.
11.24.23
गान्धारराजः शकुनिर्बलवान्सत्यविक्रमः ।
निहतः सहदेवेन भागिनेमेन मातुलः ॥ ११.२४.२३ ॥
ഗാന്ധാരരാജാവ് ശകുനി, ബലവാനും സത്യപരാക്രമിയുമായവൻ, സഹദേവനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു; സഹോദരിയുടെ പുത്രനാൽ മാതുലൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
11.24.24
यः पुरा हेमदण्डाभ्यां व्यजनाभ्यां स्म वीज्यते ।
स एष पक्षिभिः पक्षैः शयान उपवीज्यते ॥ ११.२४.२४ ॥
മുൻപ് സ്വർണ്ണപ്പിടിയുള്ള വീശുപങ്കകളാൽ വീശപ്പെട്ടിരുന്നവൻ, ഇപ്പോൾ പക്ഷികളുടെ ചിറകുകളാൽ വീശപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നു.
11.24.25
यः स्वरूपाणि कुरुते शतशोऽथ सहस्रशः ।
तस्य मायाविनो माया दग्धाः पाण्डवतेजसा ॥ ११.२४.२५ ॥
നൂറും ആയിരവുമായ രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന ആ മായാവിയുടെ മായ പാണ്ഡവരുടെ തേജസ്സിനാൽ ദഹിച്ചുപോയി.
11.24.26
मायया निकृतिप्रज्ञो जितवान्यो युधिष्ठिरम् ।
सभायां विपुलं राज्यं स जहौ जीवितं कथम् ॥ ११.२४.२६ ॥
മായയാൽ വഞ്ചനാബുദ്ധിയായവൻ സഭയിൽ യുധിഷ്ഠിരനെ ജയിച്ച് വിപുലമായ രാജ്യം അപഹരിച്ചു; അവൻ തന്റെ ജീവൻ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിച്ചു?
11.24.27
शकुन्ताः शकुनिं कृष्ण समन्तात्पर्युपासते ।
कितवं मम पुत्राणां विनाशायोपशिक्षितम् ॥ ११.२४.२७ ॥
കൃഷ്ണാ, പക്ഷികൾ നാലുപാടും ശകുനിയെ വലയം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; എന്റെ പുത്രന്മാരുടെ നാശത്തിനായി പരിശീലിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആ ചൂതാട്ടക്കാരനെ.
11.24.28
एतेनैतन्महद्वैरं प्रसक्तं पाण्डवैः सह ।
वधाय मम पुत्राणामात्मनः सगणस्य च ॥ ११.२४.२८ ॥
ഇവനാൽ തന്നെ പാണ്ഡവരുമായുള്ള ഈ മഹാവൈരം തുടർന്നു; എന്റെ പുത്രന്മാരുടെയും അവന്റെയും പരിവാരത്തിന്റെയും നാശത്തിനായി.
11.24.29
यथैव मम पुत्राणां लोकाः शस्त्रजिताः प्रभो ।
एवमस्यापि दुर्बुद्धेर्लोकाः शस्त्रेण वै जिताः ॥ ११.२४.२९ ॥
പ്രഭോ, എന്റെ പുത്രന്മാരുടെ ലോകങ്ങൾ ആയുധത്താൽ ജയിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ, ആ ദുർബുദ്ധിയുടെ ലോകങ്ങളും ആയുധത്താൽ തന്നെ ജയിക്കപ്പെട്ടു.
11.24.30
कथं च नायं तत्रापि पुत्रान्मे भ्रातृभिः सह ।
विरोधयेदृजुप्रज्ञाननृजुर्मधुसूदन ॥ ११.२४.३० ॥
മധുസൂദനാ, ആ വക്രബുദ്ധി അവിടെയും എന്റെ പുത്രന്മാരെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ഋജുബുദ്ധികൾക്കെതിരെ നിർത്താതിരിക്കുമോ?