ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 11.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.24.1
सोमदत्तसुतं पश्य युयुधानेन पातितम् ।
वितुद्यमानं विहगैर्बहुभिर्माधवान्तिके ॥ ११.२४.१ ॥
ମାଧବଙ୍କ ନିକଟରେ ଯୁଯୁଧାନ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖ, ଯେ ଅନେକ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିରାଯାଉଛି।
11.24.2
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः शोमदत्तो जनार्दन ।
युयुधानं महेष्वासं गर्हयन्निव दृश्यते ॥ ११.२४.२ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦନ, ପୁତ୍ରଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ସୋମଦତ୍ତ ମହାଧନୁର୍ଧର ଯୁଯୁଧାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
11.24.3
असौ हि भूरिश्वसो माता शोकपरिप्लुता ।
आश्वासयति भर्तारं सोमदत्तमनिन्दिता ॥ ११.२४.३ ॥
ସେ ଅଧିକ ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡୁଥିବା ମାତା; ଶୋକରେ ବୁଡ଼ିଥିବା, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ସେ ସ୍ୱାମୀ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅନ୍ତି।
11.24.4
दिष्ट्या नैनं महाराज दारुणं भरतक्षयम् ।
कुरुसङ्क्रन्दनं घोरं युगान्तमनुपश्यसि ॥ ११.२४.४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଭରତଙ୍କ ଏହି ଭୟଙ୍କର ବିନାଶ, କୁରୁଙ୍କ ଘୋର ଆର୍ତ୍ତନାଦ, ଯୁଗାନ୍ତ ପରି ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖୁନାହଁ।
11.24.5
दिष्ट्या यूपध्वजं पुत्रं वीरं भूरिसहस्रदम् ।
अनेकक्रतुयज्वानं निहतं नानुपश्यसि ॥ ११.२४.५ ॥
ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଯୂପଧ୍ୱଜ, ବୀର, ସହସ୍ରଦାତା, ଅନେକ ଯଜ୍ଞକାରୀ ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନିହତ ହେବାର ଦେଖୁନାହଁ।
11.24.6
दिष्ट्या स्नुषाणामाक्रन्दे घोरं विलपितं बहु ।
न शृणोषि महाराज सारसीनामिवार्णवे ॥ ११.२४.६ ॥
ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମହାରାଜ, ତୁମ ପୁତ୍ରବଧୂଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତନାଦର ସେ ଘୋର ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ବିଳାପ ତୁମେ ଶୁଣୁନାହଁ; ସମୁଦ୍ରରେ ସାରସ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଶବ୍ଦ ପରି।
11.24.7
एकवस्त्रास्तु पञ्चैताः प्रकीर्णासितमूर्धजाः ।
स्नुषास्ते परिधावन्ति हतापत्या हतेश्वराः ॥ ११.२४.७ ॥
ଗୋଟିଏ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଏଲାଇ ପଡ଼ିଥିବା କଳା କେଶରେ ଏହି ପାଞ୍ଚ ତୁମ ପୁତ୍ରବଧୂ ଦୌଡ଼ୁଛନ୍ତି, ସନ୍ତାନ ଓ ସ୍ୱାମୀ ହରାଇ।
11.24.8
श्वापदैर्भक्ष्यमाणं त्वमहो दिष्ट्या न पश्यसि ।
छिन्नबाहुं नरव्याघ्रमर्जुनेन निपातितम् ॥ ११.२४.८ ॥
ଆହା, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଦେଖୁନାହଁ — ବନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଯାହାକୁ ଖାଉଛନ୍ତି, ବାହୁ କଟା ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ରକୁ, ଯାହାକୁ ଅର୍ଜୁନ ପାଡ଼ିଥିଲେ।
11.24.9
शलं विनिहतं सङ्ख्ये भूरिश्रवसमेव च ।
स्नुषाश्च विविधाः सर्वा दिष्ट्या नाद्येह पश्यसि ॥ ११.२४.९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶଲ ହତ ହେଲେ, ଭୂରିଶ୍ରବା ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ତୁମ ବିବିଧ ପୁତ୍ରବଧୂମାନେ — ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆଜି ଏଠାରେ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହଁ।
11.24.10
दिष्ट्या तत्काञ्चनं छत्रं यूपकेतोर्महात्मनः ।
विनीकीर्णं रथोपस्थे सौमदत्तेर्न पश्यसि ॥ ११.२४.१० ॥
ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଦେଖୁନାହଁ — ମହାତ୍ମା ଯୂପକେତୁର ସେ ସୁନା ଛତ୍ର, ସୋମଦତ୍ତ ପୁତ୍ରର ରଥ ତଳେ ବିଖଣ୍ଡିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଛି।
11.24.11
अमूस्तु भूरिश्रवसो भार्याः सात्यकिना हतम् ।
परिवार्यानुशोचन्ति भर्तारमसितेक्षणाः ॥ ११.२४.११ ॥
ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କ ଏହି ପତ୍ନୀମାନେ — କଳା ଆଖିର ସେମାନେ — ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଘେରି ଶୋକ କରୁଛନ୍ତି।
11.24.12
एता विलप्य करुणं भर्तृशोकेन कर्शिताः ।
पतन्त्यभिमुखा भूमौ कृपणं बत केशव ॥ ११.२४.१२ ॥
ସ୍ୱାମୀ ଶୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ, ଏମାନେ କରୁଣ ବିଳାପ କରି ମୁହଁ ଭାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ୁଛନ୍ତି — ଅହୋ, ହେ କେଶବ!
11.24.13
बीभत्सुरतिबीभत्सं कर्मेदमकरोत्कथम् ।
प्रमत्तस्य यदच्छैत्सीद्बाहुं शूरस्य यज्वनः ॥ ११.२४.१३ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଏହି ଅତି ଘୃଣ୍ୟ କର୍ମ କିପରି କଲା? ଅସାବଧାନ, ଶୂର ଓ ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ବାହୁ ସେ କାଟି ପକାଇଲା!
11.24.14
ततः पापतरं कर्म कृतवानपि सात्यकिः ।
यस्मात्प्रायोपविष्टस्य प्राहार्षीत्संशितात्मनः ॥ ११.२४.१४ ॥
ତା'ପରେ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପାପକର୍ମ କଲେ; ପ୍ରାୟୋପବେଶନରେ ବସିଥିବା ଦୃଢ଼ଚିତ୍ତଙ୍କୁ ସେ ହରଣ କଲେ।
11.24.15
एको द्वाभ्यां हतः शेते क्षत्रधर्मेण धार्मिकः ।
किन्नु वक्ष्यति वै सत्सु गोष्ठीषु च सभासु च ॥ ११.२४.१५ ॥
ଜଣେ ଧାର୍ମିକ ପୁରୁଷ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ପଡ଼ିଛି; ଏବେ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ସଭାରେ ସେ କ'ଣ କହିବ?
11.24.16
अपुण्यमयशस्यं च कर्मेदं सात्यकिः स्वयम् ।
इति यूपध्वजस्यैताः स्त्रियः क्रोशन्ति माधव ॥ ११.२४.१६ ॥
ଏହି ପୁଣ୍ୟହୀନ ଓ ଅପକୀର୍ତ୍ତିକର କର୍ମ ସାତ୍ୟକି ନିଜେ କଲେ—ଏହିପରି ଯୂପଧ୍ୱଜଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ହେ ମାଧବ!
11.24.17
भार्या यूपध्वजस्यैषा करसम्मितमध्यमा ।
कृत्वोत्सङ्गे भुजं भर्तुः कृपणं परिदेवति ॥ ११.२४.१७ ॥
ଯୂପଧ୍ୱଜଙ୍କ ଏହି ପତ୍ନୀ, ହାତର ମାପ ପରି ପତଳା କଟିଥିବା, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବାହୁକୁ କୋଳରେ ରଖି ଦୀନଭାବେ ବିଳାପ କରୁଛି।
11.24.18
अयं स हन्ता शूराणां मित्राणामभयप्रदः ।
प्रदाता गोसहस्राणां क्षत्रियान्तकरः करः ॥ ११.२४.१८ ॥
ଏହା ସେହି ହାତ: ଯେ ଶୂରମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲା, ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦେଲା, ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କଲା, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ କଲା।
11.24.19
अयं स रशनोत्कर्षी पीनस्तनविमर्दनः ।
नाभ्यूरुजघनस्पर्शी नीवीविस्रंसनः करः ॥ ११.२४.१९ ॥
ଏହି ସେହି ହାତ, ଯାହାଥିରେ ମେଖଳା ଟାଣିଲା, ପୁଷ୍ଟ ସ୍ତନ ମର୍ଦ୍ଦନ କଲା, ନାଭି, ଊରୁ ଓ ନିତମ୍ବ ସ୍ପର୍ଶ କଲା ଏବଂ ନୀବୀ ଗ୍ରନ୍ଥି ଖୋଲିଲା।
11.24.20
वासुदेवस्य सान्निध्ये पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ।
युध्यतः समरेऽन्येन प्रमत्तस्य निपातितः ॥ ११.२४.२० ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ, ଅନାୟାସ କର୍ମୀ ପୃଥାପୁତ୍ର ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ, ଅସାବଧାନ ଥିବା ତାକୁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପାଡ଼ି ଦେଲା।
11.24.21
किन्नु वक्ष्यसि संसत्सु कथासु च जनार्दन ।
अर्जुनस्य महत्कर्म स्वयं वा स किरीटभृत् ॥ ११.२४.२१ ॥
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସଭାରେ ଏବଂ କଥାରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମହାକର୍ମ ବିଷୟରେ ତୁମେ କ'ଣ କହିବ? ନା କିରୀଟଧାରୀ ନିଜେ କହିବ?
11.24.22
इत्येवं गर्हयित्वैषा तूष्णीमास्ते वराङ्गना ।
तामेतामनुशोचन्ति सपत्न्यः स्वामिव स्नुषाम् ॥ ११.२४.२२ ॥
ଏପରି ନିନ୍ଦା କରି ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ ନୀରବ ରହିଲେ। ତାଙ୍କର ସପତ୍ନୀମାନେ ଏହାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ କରନ୍ତି, ଯେମିତି ନିଜ ପୁତ୍ରବଧୂ ପାଇଁ।
11.24.23
गान्धारराजः शकुनिर्बलवान्सत्यविक्रमः ।
निहतः सहदेवेन भागिनेमेन मातुलः ॥ ११.२४.२३ ॥
ଗାନ୍ଧାର ରାଜା ଶକୁନି, ବଳବାନ ଓ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ, ସହଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ; ଭଉଣୀ ପୁଅଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାମୁଁ ନିହତ ହେଲେ।
11.24.24
यः पुरा हेमदण्डाभ्यां व्यजनाभ्यां स्म वीज्यते ।
स एष पक्षिभिः पक्षैः शयान उपवीज्यते ॥ ११.२४.२४ ॥
ଯେ ପୂର୍ବରେ ସୁନା ଦଣ୍ଡର ବ୍ୟଜନରେ ବାୟୁ କରାଯାଉଥିଲା, ସେ ଏବେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଖରେ ବାୟୁ ପାଉଛି, ଶୋଇଛି।
11.24.25
यः स्वरूपाणि कुरुते शतशोऽथ सहस्रशः ।
तस्य मायाविनो माया दग्धाः पाण्डवतेजसा ॥ ११.२४.२५ ॥
ଯିଏ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ରୂପ ଧାରଣ କରେ, ସେହି ମାୟାବୀଙ୍କ ମାୟା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ତେଜରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଗଲା।
11.24.26
मायया निकृतिप्रज्ञो जितवान्यो युधिष्ठिरम् ।
सभायां विपुलं राज्यं स जहौ जीवितं कथम् ॥ ११.२४.२६ ॥
ମାୟାରେ ଛଳବୁଦ୍ଧି ଯେ ସଭାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଜିତି ତାଙ୍କ ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟ ହରଣ କଲା, ସେ କିପରି ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲା?
11.24.27
शकुन्ताः शकुनिं कृष्ण समन्तात्पर्युपासते ।
कितवं मम पुत्राणां विनाशायोपशिक्षितम् ॥ ११.२४.२७ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଚାରିପାଶରୁ ଶକୁନିଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତି; ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷିତ ସେହି ଜୁଆଡ଼ିଙ୍କୁ।
11.24.28
एतेनैतन्महद्वैरं प्रसक्तं पाण्डवैः सह ।
वधाय मम पुत्राणामात्मनः सगणस्य च ॥ ११.२४.२८ ॥
ଏହାରି କାରଣରୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ମହା ବୈର ଚାଲି ଆସିଛି; ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ, ତାର ନିଜର ଓ ତାର ପରିବାରର ବିନାଶ ପାଇଁ।
11.24.29
यथैव मम पुत्राणां लोकाः शस्त्रजिताः प्रभो ।
एवमस्यापि दुर्बुद्धेर्लोकाः शस्त्रेण वै जिताः ॥ ११.२४.२९ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯେପରି ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଲୋକ ଶସ୍ତ୍ରରେ ଜିତା ହେଲା, ସେହିପରି ସେହି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ରରେ ହିଁ ଜିତା ହେଲେ।
11.24.30
कथं च नायं तत्रापि पुत्रान्मे भ्रातृभिः सह ।
विरोधयेदृजुप्रज्ञाननृजुर्मधुसूदन ॥ ११.२४.३० ॥
ହେ ମଧୁସୂଦନ, ସେହି ବକ୍ରବୁଦ୍ଧି ସେଠାରେ ବି କଣ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ସରଳବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ କରାଇ ନ ଥିବ?