મહાભારત · અધ્યાય 11.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.27.1
ते समासाद्य गङ्गां तु शिवां पुण्यजलान्विताम् ।
ह्लादिनीं च प्रसन्नां च महारूपां महावनाम्
अतः परंशान्तिपर्व भविष्यति तस्यायमाद्यः श्लोकः ।
कृत्वोदकं ते सुहृदां सर्वेषां पाण्डुनन्दनाः।
विदुरे धृतराष्ट्रश्च सर्वाश्च भरतस्त्रियः ॥ ११.२७.१ ॥
તેઓ પવિત્ર જળથી ભરેલી, શુભ, આનંદદાયી, નિર્મળ, મહારૂપવાળી અને મહાવનોવાળી ગંગા પાસે પહોંચ્યા. આના પછી શાંતિપર્વ આવશે; તેનો આ પ્રથમ શ્લોક છે: પાંડુના પુત્રોએ સર્વ સુહૃદો માટે, વિદુર અને ધૃતરાષ્ટ્ર માટે તથા ભરતવંશની સર્વ સ્ત્રીઓ માટે ઉદકક્રિયા કરી.
11.27.2
भूषणान्युत्तरीयाणि वेष्टनान्यवमुच्य च ।
कवचानि विचित्राणि गङ्गामवजगाहिरे ॥ ११.२७.२ ॥
આભૂષણો, ઉત્તરીય વસ્ત્રો અને પાઘડીઓ ઉતારીને, તથા વિચિત્ર કવચો પણ ઉતારીને તેઓ ગંગામાં ડૂબકી મારી ગયા.
11.27.3
ततः पितॄणां भ्रातॄणां पौत्राणां स्वजनस्य च ।
पुत्राणामार्यकाणां च पतीनां च कुरुस्त्रियः ॥ ११.२७.३ ॥
ત્યારબાદ પિતાઓ, ભાઈઓ, પૌત્રો, સ્વજનો, પુત્રો, દાદાઓ અને પતિઓ માટે કુરુવંશની સ્ત્રીઓએ.
11.27.4
उदकं चक्रिरे सर्वा रुदन्त्यो भृशदुःखिताः ।
सुहृदां चापि धर्मज्ञाः प्रचक्रुः सलिलक्रियाम् ॥ ११.२७.४ ॥
રડતી, અત્યંત દુઃખી સર્વ સ્ત્રીઓએ ઉદકક્રિયા કરી; ધર્મજ્ઞોએ મિત્રો માટે પણ જલક્રિયા કરી.
11.27.5
उदके क्रियमाणे तु वीराणां विरपत्निभिः ।
सूपतीर्थाऽभवद्गङ्गा भूयो विप्रससार च ॥ ११.२७.५ ॥
વીરોની વીરપત્નીઓ ઉદકક્રિયા કરી રહી ત્યારે ગંગા અનેક ઘાટવાળું તીર્થ બની; પછી તે ફરી વહી ગઈ.
11.27.6
तन्महोदधिसङ्काशं निरानन्दमनुत्सवम् ।
वीरपत्नीभिराकीर्णं गङ्गातीरमशोभत ॥ ११.२७.६ ॥
મહાસાગર સમાન તે ગંગાતીર આનંદ વિનાનું, ઉત્સવ વિનાનું, વીરપત્નીઓથી ભરેલું શોભી રહ્યું હતું.
11.27.7
ततः कुन्ती महाराज रुदन्ती शोककर्शिता ।
व्रीडया मन्दया वाचा पुत्रान्वचनमब्रवीत् ॥ ११.२७.७ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, શોકથી કૃશ થયેલી કુંતી રડતાં લજ્જાથી ધીમા સ્વરે પુત્રોને આ વચન બોલી.
11.27.8
यः स वीरो महेष्वासो रथयूथपयूथपः ।
अर्जुनेन हतः सङ्ख्ये वीरलक्षणलक्षितः ॥ ११.२७.८ ॥
તે વીર, મહાધનુર્ધર, રથસમૂહોના સમૂહોનો સ્વામી, વીરલક્ષણોથી યુક્ત, યુદ્ધમાં અર્જુન દ્વારા હણાયો.
11.27.9
यं सूतपुत्रं मन्यध्वं राधेयमिति पाण्डवाः ।
यो व्यराजच्चमूमध्ये दिवाकर इव प्रभुः ॥ ११.२७.९ ॥
હે પાંડવો, તમે જેને સૂતપુત્ર, રાધેય માનો છો, જે સેનાની મધ્યમાં સૂર્યની જેમ પ્રકાશ્યો હતો.
11.27.10
प्रत्ययुध्यत वः सर्वान्पुरा यः सपदानुगान् ।
दुर्योधनबलं सर्वं यः प्रकर्षन्व्यरोचत ॥ ११.२७.१० ॥
પૂર્વે તમે બધા સાથે, પગપાળા અને અનુચરો સહિત જે લડ્યો; દુર્યોધનની સમગ્ર સેનાને આગળ લઈ જઈ જે શોભ્યો.
11.27.11
यस्य नास्ति समो वीर्ये पृथिव्यामपि कश्चन ।
यो वृणीत यशः शूरः प्राणैरपि सदा भुवि ॥ ११.२७.११ ॥
પૃથ્વી પર પરાક્રમમાં જેના સમાન કોઈ ન હતું; તે શૂર સદા પ્રાણ આપીને પણ યશ ઇચ્છતો હતો.
11.27.12
कर्णस्य सत्यसन्धस्य सङ्ग्रामेष्वपलायिनः ।
कुरुध्वमुदकं तस्य भ्रातुरक्लिष्टकर्मणः ॥ ११.२७.१२ ॥
સત્યસંધ, યુદ્ધોમાં ક્યારેય પીઠ ન બતાવનાર કર્ણ માટે, અથાક કર્મો કરનાર એ ભાઈ માટે તમે ઉદકતર્પણ કરો.
11.27.13
स हि वः पूर्वजो भ्राता भास्करान्मय्यजायत ।
कुण्डली कवची शूरो दिवाकरसमप्रभः ॥ ११.२७.१३ ॥
તે તમારો મોટો ભાઈ છે; સૂર્યથી મારામાં જન્મ્યો હતો. કુંડળ અને કવચ ધારણ કરનાર, સૂર્ય સમાન તેજવાળો એ શૂરવીર.
11.27.14
श्रुत्वा तु पाण्डवाः सर्वे मातुर्वचनमप्रियम् ।
कर्णमेवानुशोचन्तो भूयश्चात्यातुरा भवन् ॥ ११.२७.१४ ॥
માતાના તે અપ્રિય વચન સાંભળીને સર્વ પાંડવો કર્ણ માટે શોક કરતા ફરીથી અત્યંત વ્યાકુળ થઈ ગયા.
11.27.15
ततः स पुरुषव्याघ्रः रुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
उवाच मातरं वीरो निःश्वसन्निव पन्नगः ॥ ११.२७.१५ ॥
ત્યારે પુરુષવ્યાઘ્ર, કુંતીપુત્ર વીર યુધિષ્ઠિરે સાપની જેમ નિસાસો નાખીને માતાને કહ્યું.
11.27.16
यः शरोर्मिर्ध्वजावर्तो महाभुजमहाग्रहः ।
तलशब्दप्रणुदितो महारथमहाग्रहः ॥ ११.२७.१६ ॥
જેના બાણોના મોજાં, ધ્વજોના વમળ, મહાન ભુજાઓરૂપી મોટા મગર છે, તાળીના અવાજથી ઉછળેલો, મહારથીઓરૂપી મહાગ્રહો ધરાવતો.
11.27.17
यस्येषुपातमासाद्य कोऽन्यस्तिष्ठेद्धनञ्जयात् ।
कथं पुत्रो भवत्याः स देवगर्भः पुराऽभवत्।
कुण्डली कवची शूरो दिवाकरसमप्रभः ॥ ११.२७.१७ ॥
જેના બાણના માર્ગમાં આવીને ધનંજય સામે બીજો કોણ ટકી શકે? તે તમારો પુત્ર, પૂર્વે દેવગર્ભમાં જન્મેલો; કુંડળ અને કવચ ધારણ કરનાર, સૂર્ય સમાન તેજવાળો શૂરવીર.
11.27.18
यस्य बाहुप्रतापेन तापिताः सर्वतो वयम् ।
तमग्निमिव वस्त्रेण कथं छादितवत्यसि ॥ ११.२७.१८ ॥
જેના બાહુપ્રતાપથી અમે ચારેબાજુ તપ્ત થયા હતા, તેને અગ્નિને વસ્ત્રથી ઢાંકે તેમ તેં કેમ ઢાંકી રાખ્યો?
11.27.19
यस्य बाहुप्रभावेन वैरमस्मास्वरोचयत् ।
सुयोधनस्तु तं ज्येष्ठं कथं नोदितवत्यसि ॥ ११.२७.१९ ॥
જેના બાહુપ્રભાવથી સુયોધનને અમારી સાથે વૈર ગમ્યું, તે જ્યેષ્ઠને તેં કેમ પ્રેરિત ન કર્યો?
11.27.20
तथा कर्णं महेष्वासं धार्तराष्ट्रैरुपासितम् ।
उपासितं यथाऽस्माभिर्बलं गाण्डीवधन्वनः ॥ ११.२७.२० ॥
એ જ રીતે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોએ સેવેલા મહાધનુર્ધર કર્ણને, જેમ અમે ગાંડીવધારીના સૈન્યને સેવ્યું હતું તેમ.
11.27.21
भूमिपानां च सर्वेषां बलं बलवतां वरः ।
नान्यः कुन्तीसुतात्कर्णादगृह्णाद्रथिनो रथी ॥ ११.२७.२१ ॥
સર્વ રાજાઓનું બળ અને બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ કર્ણ; કુંતીપુત્ર કર્ણ કરતાં બીજો કોઈ રથી વધુ ગણાયો નહિ.
11.27.22
स नः प्रथमजो भ्राता सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
असूत तं भवत्यग्रे कथमद्भुतविक्रमम् ॥ ११.२७.२२ ॥
તે અમારો પ્રથમજન્મેલ ભાઈ, સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ; અદ્ભુત પરાક્રમી તેને તેં પ્રથમ કેવી રીતે જન્મ આપ્યો?
11.27.23
अहो भवत्या मन्त्रस्य गूहनेन वयं हताः ।
निधनेन हि कर्णस्य पीडितास्तु सबान्धवाः ॥ ११.२७.२३ ॥
અરે! તારા રહસ્યને છુપાવવાથી અમે હણાયા; કર્ણના મૃત્યુથી અમે બાંધવો સહિત પીડિત છીએ.
11.27.24
अभिमन्योर्विनाशेन द्रौपदेयवधेन च ।
पाञ्चालानां विनाशेन कुरूणां घातनादपि ॥ ११.२७.२४ ॥
અભિમન્યુના વિનાશથી, દ્રૌપદીના પુત્રોના વધથી, પાંચાલોના વિનાશથી અને કૌરવોના સંહારથી પણ.
11.27.25
ततः शतगुणं दुःखमिदमापतितं महत् ।
कर्णमेवानुशोचापि दह्याम्यग्नाविवाहितः ॥ ११.२७.२५ ॥
ત્યારે આ મહાન દુઃખ સો ગણું થઈને મારા પર આવી પડ્યું. કર્ણ માટે જ હું શોક કરું છું; અગ્નિમાં મૂકાયેલાની જેમ હું બળું છું.
11.27.26
नेह स्म किञ्चिदप्राप्य भवेदपि दिवि स्थितम् ।
न चेदं वैशसं घोरकं कौरवान्तकरं भवेत् ॥ ११.२७.२६ ॥
અહીં કંઈ પણ પ્રાપ્ત કર્યા વિના, સ્વર્ગમાં સ્થિત હોવા છતાં પણ આ ન થયું હોત; અને કૌરવોનો અંત લાવનાર આ ભયંકર વિનાશ પણ ન થયો હોત.
11.27.27
एवं विलप्य बहुलं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
व्यरुदच्छनकैः राजंश्चकारास्योदकं प्रभुः ॥ ११.२७.२७ ॥
હે રાજન્, આ રીતે ખૂબ વિલાપ કરીને ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર ધીમે ધીમે રડ્યા; તે પ્રભુએ તેના માટે જલતર્પણ કર્યું.
11.27.28
ततो विनेदुः सहसा स्त्रियस्ताः खलु सर्वशः ।
अभितो याः स्थितास्तत्र तस्मिन्नुदककर्मणि ॥ ११.२७.२८ ॥
ત્યારે જલતર્પણની તે ક્રિયામાં ત્યાં ચારે બાજુ ઊભેલી તે સ્ત્રીઓ અચાનક બધી બાજુથી રડી ઊઠી.
11.27.29
तत आनाययामास कर्णस्य सपरिच्छदाः ।
स्त्रियः कुरुपतिर्धीमान्भ्रातुः प्रेम्णा युधिष्ठिरः ॥ ११.२७.२९ ॥
ત્યારે બુદ્ધિમાન કુરુપતિ યુધિષ્ઠિરે ભાઈના પ્રેમથી કર્ણની સ્ત્રીઓને તેમના પરિવાર સહિત ત્યાં બોલાવડાવી.
11.27.30
स ताभिः सह धर्मात्मा प्रेतकृत्यमनन्तरम् ।
सर्वं चकार कर्णस्य विधिवद्भूरिदक्षिणम् ॥ ११.२७.३० ॥
પછી તે સ્ત્રીઓ સાથે ધર્માત્મા યુધિષ્ઠિરે કર્ણનાં પ્રેતકૃત્યો વિધિપૂર્વક, પુષ્કળ દક્ષિણા સહિત સંપન્ન કર્યાં.
11.27.31
स राजा धृतराष्ट्रश्च कृत्वा जलमतन्द्रितः ।
समुत्ततार गङ्गाया भार्यया सह भारत ॥ ११.२७.३१ ॥
તે રાજા ધૃતરાષ્ટ્રે પણ આળસ વિના જલતર્પણ કરીને, હે ભારત, પોતાની પત્ની સાથે ગંગામાંથી બહાર નીકળ્યા.
11.27.32
पापेनासौ मया श्रेष्ठो भ्राता ज्ञातिर्निपातितः ।
अतो मनसि यद्गुह्यं स्त्रीणां तन्न भविष्यति ॥ ११.२७.३२ ॥
મારા પાપથી તે શ્રેષ્ઠ ભાઈ, સ્વજન માર્યો ગયો. તેથી સ્ત્રીઓના મનનું જે ગુપ્ત છે તે હવે ગુપ્ત નહીં રહે.
11.27.33
इत्युक्त्वा स तु गङ्गाया उत्तताराकुलेन्द्रियः ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैर्गङ्गातीरमुपेयिवान् ॥ ११.२७.३३ ॥
આમ કહીને, વ્યાકુળ ઇન્દ્રિયો સાથે તે ગંગામાંથી બહાર નીકળ્યો અને બધા ભાઈઓ સાથે ગંગાના કિનારે પહોંચ્યો.