مهابهاراتا · أدهيايا 11.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.3.1
सुमाषितं महाप्राज्ञ शोकोऽयं विगतो मम ।
भूय एव तु वाक्यानि श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ११.३.१ ॥
أيها العليم الحكيم، لقد زال عني هذا الحزن بكلماتك الحكيمة. وأنا الآن أرغب حقاً في سماع المزيد من الأقوال.
11.3.2
अनिष्टानां च संसर्गादिष्टानां च निवर्तनात् ।
कथं हि मानसं दुःखं विप्रयुज्यन्ति पण्डिताः ॥ ११.३.२ ॥
كيف يتحرر الحكماء من الألم النفسي بمخالطة المكروه والإعراض عن المحبوب؟
11.3.3
वतोयतो मनो दुःखात्सुखाद्र विप्रमुच्यते ।
तवत्तसः शगं लब्ध्वा सुगतिं विन्दते बुधः ॥ ११.३.३ ॥
حيثما تحرر العقل تماماً من الألم والمسرة، فمن هناك بعينه ينال الحكيم السكينة ويبلغ المصير الحسن.
11.3.4
अशाधतमिदं सर्वं चिन्त्यमानं नरर्षभ ।
कदलीसन्निभो लोकः सारो ह्यस्य न विद्यते ॥ ११.३.४ ॥
يا خير الرجال، إذا تأملت، فإن هذا كله غير دائم. والعالم كشجرة الموز، ولا يوجد فيه جوهر حقاً.
11.3.5
यदा प्राज्ञाश्च मूढाश्च धनवन्तोऽथ निर्धनाः ।
सर्वे पितृवनं प्राप्य स्वपन्ति विगतज्वराः ॥ ११.३.५ ॥
حين يبلغ الحكماء والجهلاء، والأغنياء والفقراء، جميعاً مقبرة الحرق، فيرقدون متحررين من الحمى.
11.3.6
निर्मांसैरस्थिभूयिष्ठैर्गात्रैः स्नायुनिबन्धिभिः ।
किं विशेषं प्रपश्यन्ति तत्र तेषां परे जनाः ॥ ११.३.६ ॥
في تلك الأجساد الخالية من اللحم، المكونة في أغلبها من العظام والمشدودة بالعصب، أي فرق يراه الناس الآخرون بينهم هناك؟
11.3.7
येन प्रत्यवगच्छेयुः कुलरूपविशेषणम् ।
कस्मादन्योन्यमिच्छन्ति विप्रलब्धधियो नराः ॥ ११.३.७ ॥
لماذا يشتهي الناس بعضهم بعضًا بعقول مضلَّلة، مع أنهم يستطيعون أن يعرفوا بها علامات النسب والصورة؟
11.3.8
गृहाण्येव हि मर्त्यानामाहुर्देहानि पण्डिताः ।
कालेन विनियुज्यन्ते सत्वमेकं तु शोभनम् ॥ ११.३.८ ॥
يقول الحكماء إن أجساد الفانين هي حقًا مساكنهم؛ يستهلكها الزمن، أما الجوهر الحي الواحد وحده فهو الخير.
11.3.9
यथा जीर्णमजीर्णं वा वस्त्रं त्यक्त्वा तु पूरुषः ।
अन्यद्रोचयते वस्त्रमेवं देहाः शरीरिणाम् ॥ ११.३.९ ॥
كما يخلع الإنسان ثوبًا باليًا أو غير باليٍ فيسرّ بثوب آخر، هكذا أجساد ذوي الأجساد.
11.3.10
वैचित्रवीर्य सत्यं हि दुःखं वा यदि वा सुखम् ।
प्राप्नुवन्तीह भूतानि स्वकृतेनैव कर्मणा ॥ ११.३.१० ॥
يا ابن فيتشيتراويرية، إن الكائنات هنا تنال الألم أو اللذة بفعلها وحده.
11.3.11
कर्मणा प्राप्यते स्वर्गः सुखं दुःखं च भारत ।
ततो वहति तं भारमवशः स्ववशोऽपि वा ॥ ११.३.११ ॥
يا بهارata، إن السماء والسعادة والألم تُنال بالفعل؛ ولذلك يحمل الإنسان ذلك العبء، كارهًا أو راضيًا.
11.3.12
यथा च मृन्मयं भाण्डं चक्रारूढं विपद्यते ।
किञ्चित्प्रक्रियमाणं वा कृतमात्रमथापि वा ॥ ११.३.१२ ॥
كما تتلف الجرة الطينية الموضوعة على دولاب الفخاري، سواء وهي تُصنع جزئيًا أو حين أُنجزت لتوها.
11.3.13
हीनं वाऽप्यवरोप्यं वा अवतीर्णमथापि वा ।
आर्द्रं वाऽप्यथवा शुष्कं पच्यमानमथापि वा ॥ ११.३.१३ ॥
سواء كان غير مكتمل، أو يُنزَل، أو نُزِل، أو رطبًا أو جافًا، أو يُطبخ، فإنه هو أيضًا قد يهلك.
11.3.14
अवतार्यन्तमापाङ्कादुद्धृतं चापि भारत ।
अथवा परिभुज्जन्तमेवं देहाः शरीरिणाम् ॥ ११.३.१४ ॥
يا بهارتا، سواء كان يُنزَل من النار، أو أُخرج، أو يُؤكل، فهكذا أجساد الكائنات المتجسدة.
11.3.15
गर्भस्थो वा प्रसूतो वाऽप्यथवा दशरात्रिकः ।
अर्धमासगतो वाऽपि मासमात्रगतोऽपि वा ॥ ११.३.१५ ॥
سواء كان في الرحم، أو وُلد، أو كان عمره عشر ليالٍ، أو نصف شهر، أو شهرًا واحدًا فقط، فقد يموت.
11.3.16
संवत्सरगतो वापि द्विसंवत्सर एव वा ।
यौवनस्थोऽथ मध्यस्थो वृद्धो वापि विपद्यते ॥ ११.३.१६ ॥
سواء كان ابن سنة أو سنتين، في شبابه، أو في منتصف عمره، أو شيخًا، فإنه يهلك.
11.3.17
प्राक्कर्मभिस्तु भूतानि भवन्ति नभवन्ति च ।
एवं संबर्धिते लोके किमर्थमनुतप्यसे ॥ ११.३.१७ ॥
بأعمالهم السابقة تكون الكائنات وبأعمالهم لا تكون. وإذ يتعاظم العالم هكذا، فلماذا تحزن؟
11.3.18
यथा तु सलिलं राजन्क्रीडार्थमनुसञ्चरन् ।
उन्मज्जेच्च निमज्जेच्च चेष्टते च नराधिप ॥ ११.३.१८ ॥
كما أن من يتحرك في الماء للَّهو يطفو ويغوص ويتحرك، يا ملك، يا سيد البشر!
11.3.19
एवं संसारगहने उन्मज्जननिमज्जने ।
कर्मयोगेन बध्यन्ते क्लिश्यन्ते चाल्पबुद्धयः ॥ ११.३.१९ ॥
وهكذا، في غابة السمسارا الكثيفة يكون الطفو والغوص. بعروة الفعل يُقيَّد ذوو القليل من الفهم ويُعذَّبون.
11.3.20
ये तु प्राज्ञाः स्थिता मध्ये संसारान्तगतैषिणः ।
समागमज्ञा भूतानां ते यान्ति परमां गतिम् ॥ ११.३.२० ॥
أما الحكماء الذين يثبتون في وسط السمسارا، يطلبون نهايتها، ويعرفون اجتماع الكائنات، فإنهم يبلغون الغاية العليا.