Mahābhārata · Adhyāya 11.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.3.1
सुमाषितं महाप्राज्ञ शोकोऽयं विगतो मम ।
भूय एव तु वाक्यानि श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ११.३.१ ॥
¡Oh gran sabio! Con tus bien dichas palabras, este dolor mío se ha disipado. Ahora deseo oír, en verdad, más palabras.
11.3.2
अनिष्टानां च संसर्गादिष्टानां च निवर्तनात् ।
कथं हि मानसं दुःखं विप्रयुज्यन्ति पण्डिताः ॥ ११.३.२ ॥
Por el contacto con lo indeseado y el apartarse de lo deseado, ¿cómo se liberan, en verdad, los sabios del sufrimiento mental?
11.3.3
वतोयतो मनो दुःखात्सुखाद्र विप्रमुच्यते ।
तवत्तसः शगं लब्ध्वा सुगतिं विन्दते बुधः ॥ ११.३.३ ॥
Desde cualquier lugar en que la mente se libera por completo del sufrimiento y del placer, allí mismo, habiendo alcanzado la calma, el sabio alcanza un buen destino.
11.3.4
अशाधतमिदं सर्वं चिन्त्यमानं नरर्षभ ।
कदलीसन्निभो लोकः सारो ह्यस्य न विद्यते ॥ ११.३.४ ॥
Oh mejor de los hombres, considerado bien, todo esto es impermanente. El mundo es como un plátano; en verdad, en él no se encuentra esencia alguna.
11.3.5
यदा प्राज्ञाश्च मूढाश्च धनवन्तोऽथ निर्धनाः ।
सर्वे पितृवनं प्राप्य स्वपन्ति विगतज्वराः ॥ ११.३.५ ॥
Cuando los sabios y los necios, los ricos y los pobres, todos llegados al cementerio, se acuestan libres de la fiebre de la preocupación.
11.3.6
निर्मांसैरस्थिभूयिष्ठैर्गात्रैः स्नायुनिबन्धिभिः ।
किं विशेषं प्रपश्यन्ति तत्र तेषां परे जनाः ॥ ११.३.६ ॥
En aquellos cuerpos sin carne, en su mayoría de huesos y atados por tendones, ¿qué diferencia perciben allí los demás entre ellos?
11.3.7
येन प्रत्यवगच्छेयुः कुलरूपविशेषणम् ।
कस्मादन्योन्यमिच्छन्ति विप्रलब्धधियो नराः ॥ ११.३.७ ॥
¿Por qué los hombres de mente engañada desean a otros, cuando podrían reconocer por qué medios las marcas distintivas de linaje y forma?
11.3.8
गृहाण्येव हि मर्त्यानामाहुर्देहानि पण्डिताः ।
कालेन विनियुज्यन्ते सत्वमेकं तु शोभनम् ॥ ११.३.८ ॥
Los sabios dicen que los cuerpos de los mortales son en verdad sus moradas; el tiempo los consume, pero solo una esencia viviente es buena.
11.3.9
यथा जीर्णमजीर्णं वा वस्त्रं त्यक्त्वा तु पूरुषः ।
अन्यद्रोचयते वस्त्रमेवं देहाः शरीरिणाम् ॥ ११.३.९ ॥
Así como un hombre, desechando una prenda gastada o no gastada, se complace en otra prenda, así son los cuerpos de los seres encarnados.
11.3.10
वैचित्रवीर्य सत्यं हि दुःखं वा यदि वा सुखम् ।
प्राप्नुवन्तीह भूतानि स्वकृतेनैव कर्मणा ॥ ११.३.१० ॥
Oh hijo de Vicitravīrya, en verdad los seres aquí obtienen dolor o felicidad únicamente por sus propias acciones.
11.3.11
कर्मणा प्राप्यते स्वर्गः सुखं दुःखं च भारत ।
ततो वहति तं भारमवशः स्ववशोऽपि वा ॥ ११.३.११ ॥
Oh Bhārata, el cielo, la felicidad y el sufrimiento se obtienen por la acción; por eso el hombre carga con esa carga, sin querer o queriendo.
11.3.12
यथा च मृन्मयं भाण्डं चक्रारूढं विपद्यते ।
किञ्चित्प्रक्रियमाणं वा कृतमात्रमथापि वा ॥ ११.३.१२ ॥
Así como una vasija de barro montada en el torno del alfarero se destruye, ya sea mientras se está haciendo en parte o justo cuando ha sido terminada.
11.3.13
हीनं वाऽप्यवरोप्यं वा अवतीर्णमथापि वा ।
आर्द्रं वाऽप्यथवा शुष्कं पच्यमानमथापि वा ॥ ११.३.१३ ॥
Sea incompleto, esté siendo bajado, ya bajado, húmedo o seco, o esté cociéndose, también puede perecer.
11.3.14
अवतार्यन्तमापाङ्कादुद्धृतं चापि भारत ।
अथवा परिभुज्जन्तमेवं देहाः शरीरिणाम् ॥ ११.३.१४ ॥
Oh Bhārata, ya sea que esté siendo bajado del fuego, ya retirado, o siendo consumido, así también son los cuerpos de los seres encarnados.
11.3.15
गर्भस्थो वा प्रसूतो वाऽप्यथवा दशरात्रिकः ।
अर्धमासगतो वाऽपि मासमात्रगतोऽपि वा ॥ ११.३.१५ ॥
Ya esté en el vientre, recién nacido, de diez noches, de medio mes o de sólo un mes, puede morir.
11.3.16
संवत्सरगतो वापि द्विसंवत्सर एव वा ।
यौवनस्थोऽथ मध्यस्थो वृद्धो वापि विपद्यते ॥ ११.३.१६ ॥
Ya sea de un año o de dos, en la juventud, en la edad madura o anciano, perece.
11.3.17
प्राक्कर्मभिस्तु भूतानि भवन्ति नभवन्ति च ।
एवं संबर्धिते लोके किमर्थमनुतप्यसे ॥ ११.३.१७ ॥
Por sus acciones pasadas, los seres llegan a ser y no llegan a ser. Cuando el mundo crece así, ¿por qué te lamentas?
11.3.18
यथा तु सलिलं राजन्क्रीडार्थमनुसञ्चरन् ।
उन्मज्जेच्च निमज्जेच्च चेष्टते च नराधिप ॥ ११.३.१८ ॥
Así como, oh rey, quien se mueve en el agua por diversión sube y se hunde y se agita, ¡oh señor de los hombres!
11.3.19
एवं संसारगहने उन्मज्जननिमज्जने ।
कर्मयोगेन बध्यन्ते क्लिश्यन्ते चाल्पबुद्धयः ॥ ११.३.१९ ॥
Así, en la espesura del saṃsāra hay subir y hundirse. Por el vínculo de la acción, los de poca comprensión quedan atados y atormentados.
11.3.20
ये तु प्राज्ञाः स्थिता मध्ये संसारान्तगतैषिणः ।
समागमज्ञा भूतानां ते यान्ति परमां गतिम् ॥ ११.३.२० ॥
Pero los sabios que, permaneciendo en medio del saṃsāra, buscan su fin y conocen la unión de los seres, alcanzan la meta suprema.