มหาภารตะ · อัธยายะ 11.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.4.1
कथं संसारगहनं विज्ञेयं वदतां वर ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तत्त्वमाख्याहि पृच्छतः ॥ ११.४.१ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้กล่าว ป่าทึบแห่งสังสารวัฏนี้จะรู้ได้อย่างไร ข้าพเจ้าปรารถนาจะได้ฟัง ขอท่านบอกสัจจะของมันแก่ข้าพเจ้าผู้ถามอยู่นี้
11.4.2
जन्मप्रभृति भूतानां क्रियाः सर्वास्तु लक्षयन् ।
पूर्वमेवेह कलिले वसते किञ्चिदन्तरम् ॥ ११.४.२ ॥
ผู้ที่สังเกตการกระทำทั้งหมดของสรรพสัตว์ตั้งแต่เกิดเป็นต้นไป ย่อมอยู่ในโคลนตมนี้ก่อนเป็นระยะเวลาหนึ่ง
11.4.3
ततः स पञ्चमेऽतीते मासे मांसमकल्पयत् ।
ततः सर्वाङ्गसम्पूर्णो गर्भो मासे तु जायते ॥ ११.४.३ ॥
ต่อมา เมื่อเดือนที่ห้าผ่านไป ทารกนั้นก็ก่อรูปเป็นเนื้อ แล้วในเดือนนั้นเอง ครรภ์ที่สมบูรณ์ทุกอวัยวะก็บังเกิดขึ้น
11.4.4
अमेध्यमध्ये वसति मांसशोणितलेपने ।
ततस्तु वायुवेगेन ऊर्ध्वपादो ह्यधोमुखः ॥ ११.४.४ ॥
เขาอาศัยอยู่ท่ามกลางความไม่บริสุทธิ์ เปื้อนด้วยเนื้อและเลือด แล้วด้วยแรงของลม จึงมีเท้าขึ้นข้างบนและหน้าคว่ำลง
11.4.5
योनिद्वारमुपागम्य बहून्क्लेशान्समृच्छति ।
योनिसंपीडनाच्चैव पूर्वकर्मभिरन्वितः ॥ ११.४.५ ॥
เมื่อไปถึงประตูครรภ์แล้ว เขาย่อมได้รับความทุกข์มากมาย ทั้งจากการถูกบีบรัดของครรภ์ และเพราะผูกพันอยู่กับกรรมเก่าของตน
11.4.6
तस्मान्मुक्तः स संसारादन्यान्पश्यत्युपद्रवान् ।
ग्रहास्तमनुच्छन्ति सारमेया इवामिषम् ॥ ११.४.६ ॥
เพราะฉะนั้น แม้พ้นจากสังสารวัฏแล้ว เขาก็ยังเห็นภัยอันตรายอื่นๆ อีก ดาวเคราะห์ทั้งหลายไล่ตามเขา เหมือนสุนัขไล่ตามเนื้อ
11.4.7
ततः कालान्तरे प्राप्ते व्याधयश्चापि तं तथा ।
उपसर्पन्ति जीवन्तं बध्यमानं स्वकर्मभिः ॥ ११.४.७ ॥
ต่อมา เมื่อกาลเวลาผ่านไป โรคทั้งหลายก็เข้ามาหาเขาขณะที่ยังมีชีวิต ถูกผูกมัดด้วยกรรมของตนเอง
11.4.8
बद्धमिन्द्रियपाशैस्तं सङ्गकामुकमातुरम् ।
व्यसनान्यनुवर्तन्ते विविधानि नराधिप ॥ ११.४.८ ॥
ผู้ถูกบ่วงแห่งอินทรีย์ผูกมัด ปรารถนาความยึดติดและเร่าร้อน ภัยพิบัติต่างๆ ย่อมตามติดเขา ข้าแต่ราชาแห่งมนุษย์
11.4.9
बाध्यमानश्च तैर्भूयो नैव तृप्तिमुपैति सः ।
तदा नावैति चैवायं प्रकुर्वन्साध्वसाधु वा ॥ ११.४.९ ॥
เขาถูกภัยเหล่านั้นเบียดเบียนซ้ำแล้วซ้ำเล่า ก็ไม่อาจพบความอิ่มพอได้เลย และในขณะนั้นเขาก็ไม่รู้ด้วยซ้ำว่าการที่ตนทำอยู่นั้นดีหรือชั่ว
11.4.10
तत्रैनं परिपश्यन्ति ये ध्यानपरिनिष्ठिताः ।
अयं न बुध्यते तावद्यमलोकादिहागमे ॥ ११.४.१० ॥
ที่นั่น ผู้ที่ตั้งมั่นอยู่ในฌานย่อมเห็นเขา เขายังไม่รู้เลยว่าตนมาที่นี่จากโลกของพระยม
11.4.11
यमदूतैर्विकृष्यंश्च मृत्युं कालेन गच्छति ।
वाग्घीनस्य च या मात्रा इष्टानिष्टकृताऽस्य वै।
भूय एवात्मनाऽऽत्मानं बध्यमानमुपैति सः ॥ ११.४.११ ॥
ถูกทูตของพระยมลากไป เขาก็ไปสู่ความตายเมื่อถึงกาลเวลา สำหรับผู้ไร้วาจา ขนาดของสิ่งที่ก่อขึ้นโดยสิ่งที่น่าปรารถนาและไม่น่าปรารถนาย่อมเป็นเช่นนี้แท้ ผูกมัดตนเองซ้ำแล้วซ้ำอีกด้วยตนเอง เขาย่อมกลับไปสู่สภาพเดิมอีกครั้ง
11.4.12
अहो विनिकृतो लोको लोभेन च वशीकृतः ।
लोभक्रोधमदोन्मत्तो नात्मानमवबुध्यते ॥ ११.४.१२ ॥
อนิจจา โลกถูกความโลภทำให้ย่อยยับและตกอยู่ใต้อำนาจ มันบ้าคลั่งด้วยความโลภ ความโกรธ และความเมา จึงไม่รู้จักตนเอง
11.4.13
कुलीनत्वे च रमते दुष्कुलीनान्विकुत्सयन् ।
धनदर्पेण दृप्तश्च दरिद्रान्परिकुत्सयन् ॥ ११.४.१३ ॥
ยินดีในความสูงศักดิ์ของตระกูล ดูหมิ่นผู้มีตระกูลต่ำ เย่อหยิ่งด้วยทิฐิแห่งทรัพย์ ถึงกับดูถูกคนยากจน
11.4.14
मूर्खानिति परानाह नात्मानं समवेक्षते ।
दोषान्क्षिपति चान्येषां नात्मानं शास्तुमिच्छति ॥ ११.४.१४ ॥
เขาเรียกผู้อื่นว่าโง่ แต่ไม่มองดูตนเอง เขาซัดโทษไปยังผู้อื่น แต่ไม่ปรารถนาจะแก้ไขตนเอง
11.4.15
यदा प्राज्ञाश्च मूर्खाश्च धनवन्तश्च निर्धनाः ।
कुलीनाश्चाकुलीनाश्च मानिनोऽथाप्यमानिनः ॥ ११.४.१५ ॥
เมื่อผู้มีปัญญาและผู้โง่เขลา ผู้มีทรัพย์และผู้ยากจน ผู้สูงศักดิ์และผู้ต่ำศักดิ์ ผู้ถือตัวและผู้ไม่ถือตัว
11.4.16
सर्वे पितृवनं प्राप्ताः स्वपन्ति विगतत्वचः ।
निर्मांसैरस्थिभूयिष्ठैर्गात्रैः स्नायुनिबन्धनैः ॥ ११.४.१६ ॥
ทั้งหมดไปถึงป่าช้าแล้ว ก็นอนลงโดยผิวหนังหลุดลอก ร่างกายไร้เนื้อ เป็นกระดูกเสียส่วนใหญ่ ยึดไว้ด้วยเอ็น
11.4.17
किं विशेषं प्रपश्यन्ति तत्र तेषां परे जनाः ।
येन प्रत्यवगच्छेयुः कुलरूपविशेषणम् ॥ ११.४.१७ ॥
ที่นั่น คนอื่นจะเห็นความแตกต่างอะไรในหมู่พวกเขา ซึ่งจะทำให้รู้ความต่างกันของตระกูลและรูปร่างได้
11.4.18
यदा सर्वे समं न्यस्ताः स्वपन्ति धरणीतले ।
कस्मादन्योन्यमिच्छन्ति विप्रलब्धुमिहाबुधाः ॥ ११.४.१८ ॥
เมื่อทั้งหมดนอนเสมอกัน วางอยู่บนพื้นแผ่นดิน เหตุใดคนเขลาในโลกนี้จึงยังปรารถนาจะหลอกลวงกันเอง
11.4.19
प्रत्यक्षं च परोक्षं च यो निशम्य श्रुतिं त्विमाम् ।
अध्रुवे जीवलोकेऽस्मिन्यो धर्ममनुपालयन्।
जन्मप्रभृति वर्तेत प्राप्नुयात्परमां गतिम् ॥ ११.४.१९ ॥
ผู้ที่ได้ฟังคำสอนนี้ ทั้งที่เห็นได้และที่เห็นไม่ได้ แล้วรักษาธรรมไว้ ประพฤติเช่นนี้ตั้งแต่เกิดเป็นต้นไปในโลกแห่งสัตว์ที่ไม่เที่ยงนี้ ย่อมบรรลุคติอันสูงสุด
11.4.20
एवं सर्वं विदित्वा वै यस्तत्त्वमनुवर्तते ।
स प्रमोक्षयते चैव पन्थानं मनुजेश्वर ॥ ११.४.२० ॥
ผู้ที่รู้ทั้งหมดนี้แล้วดำเนินตามสัจจะ ย่อมพ้นจากทุกข์ ข้าแต่ราชาแห่งมนุษย์ เขาย่อมพบทางนั้นแท้จริง