ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 11.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.9.1
गते व्यासे तु धर्मात्मा धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
किमचेष्टत विप्रर्षे तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
विदुरस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा तु पुरुषर्षभः ।
युज्यतां यानमित्युक्त्वा पुनर्वचनमव्रवीत् ॥ ११.९.१ ॥
ವ್ಯಾಸರು ಹೋದ ಬಳಿಕ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಓ ವಿಪ್ರರ್ಷಿಯೇ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು. ವಿದುರನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು 'ರಥವನ್ನು ಕಟ್ಟಿರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಆಡಿದನು.
11.9.2
एतच्छ्रुत्वा नरश्रेष्ठश्चिरं ध्यात्वा त्वचेतनः ।
सञ्जयं योजयेत्युक्त्वा विदुरं प्रत्यभाषत
शीघ्रमानय गान्धारीं सर्वाश्च भरतस्त्रियः ।
वधूं कुन्तीमुपादाय याश्चान्यास्तत्र योषितः ॥ ११.९.२ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದವನಂತೆ, 'ಸಂಜಯ, ರಥವನ್ನು ಕಟ್ಟು' ಎಂದು ಹೇಳಿ ವಿದುರನೊಡನೆ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು: 'ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು, ಭರತ ವಂಶದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು, ಸೊಸೆ ಕುಂತಿಯನ್ನು, ಅಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕರೆತಾ.'
11.9.3
क्षिप्रमानय गान्धारीं सर्वाश्च भरतस्त्रियः ।
कुन्तीं चैव तथा क्षत्तः समानय ममाऽन्तिकम् ॥ ११.९.३ ॥
ಓ ವಿದುರ, ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು, ಭರತ ವಂಶದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಕುಂತಿಯನ್ನೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆತಾ.
11.9.4
एवमुक्त्वा स धर्मात्मा विदुरं धर्मवित्तमम् ।
शोकविप्रहतज्ञानो यानमेवान्वरोहत ॥ ११.९.४ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಅತಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದ ವಿದುರನೊಡನೆ, ಶೋಕದಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಹತವಾದವನಾಗಿ, ರಥವನ್ನೇರಿದನು.
11.9.5
गान्धारी पुत्रशोकार्ता भर्तुर्वचननोदिता ।
सह कुन्त्या यतो राजा सह स्त्रीभिरुपाद्रवत् ॥ ११.९.५ ॥
ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ಗಾಂಧಾರಿಯು, ಪತಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಳಾಗಿ, ಕುಂತಿಯೊಡನೆ, ರಾಜನಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಡನೆ ಧಾವಿಸಿದಳು.
11.9.6
ताः समासाद्य राजानं भृशं शोकसमन्विताः ।
आमन्त्र्यान्योन्यमायस्ता भृशमुच्चुक्रुशुस्ततः ॥ ११.९.६ ॥
ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ರಾಜನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕರೆದು, ದಣಿದು ಬಹಳ ಜೋರಾಗಿ ಅಳತೊಡಗಿದರು.
11.9.7
ताः समाश्वासयत्क्षत्ता ताभ्यश्चार्ततरः स्वयम् ।
अश्रुकण्ठीः समारोप्य ततोऽसौ निर्ययौ पुरात् ॥ ११.९.७ ॥
ಕ್ಷತ್ತನು ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು; ಅವನೇ ಅವರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗಂಟಲು ಕಟ್ಟಿದ ಅವರನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವನು ನಗರದಿಂದ ಹೊರಟನು.
11.9.8
ततः प्रणादः सञ्जज्ञे सर्वेषु कुरुवेश्मसु ।
आकुमारं पुरं सर्वमभवच्छोककर्शितम् ॥ ११.९.८ ॥
ಆಗ ಕುರುಗಳ ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಆಕ್ರಂದನ ಹುಟ್ಟಿತು; ಮಕ್ಕಳವರೆಗೂ ಇಡೀ ನಗರ ಶೋಕದಿಂದ ಕೃಶವಾಯಿತು.
11.9.9
अदृष्टपूर्वा या नार्यः पुरा देवगणैरपि ।
पृथग्जनेन दृश्यन्ते तास्तदा निहतेश्वराः ॥ ११.९.९ ॥
ಹಿಂದೆ ದೇವಗಣಗಳಿಗೂ ಕಾಣಸಿಗದ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಆಗ ಅವರ ಒಡೆಯರು ಹತರಾಗಿದ್ದರು.
11.9.10
प्रकीर्य केशान्सुशुभान्भूषणान्यवमुच्य च ।
एकवस्त्रधरा नार्यः परिपेतुरनाथवत् ॥ ११.९.१० ॥
ಸುಂದರ ಕೂದಲನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ, ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅನಾಥರಂತೆ ಅಲೆದಾಡಿದರು.
11.9.11
श्वतेपर्वतरूपेभ्यो गृहेभ्यस्ता निराक्रमन् ।
गुहाभ्य इव शैलानां पृषत्यो हतयूथपाः ॥ ११.९.११ ॥
ಬಿಳಿಯ ಪರ್ವತಗಳಂತಹ ಮನೆಗಳಿಂದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹೊರಬಂದರು; ಗುಹೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಚುಕ್ಕೆಯ ಜಿಂಕೆ ಹೆಣ್ಣುಗಳಂತೆ, ಹಿಂಡಿನ ನಾಯಕರು ಹತರಾದವುಗಳು.
11.9.12
तान्युदीर्णानि नारीणां तदा वृन्दान्यनेकशः ।
शोकार्तान्यद्रवन्राजन्किशोरीणामिवाङ्गणे ॥ ११.९.१२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಅನೇಕ ಗುಂಪುಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ, ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿಯರು ಓಡುವಂತೆ ಓಡಿದವು.
11.9.13
प्रगृह्य बाहून्क्रोशन्त्यः पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄनपि ।
दर्शयन्ति हता हि स्म युगान्ते लोकसङ्क्षयम् ॥ ११.९.१३ ॥
ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಸಹೋದರರನ್ನು, ತಂದೆಯಂದಿರನ್ನು ಕರೆದು ಅಳುತ್ತಾ, ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕ ನಾಶವಾದಂತೆ ಇವರು ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಅವರು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
11.9.14
विलपन्त्यो रुदन्त्यश्च धावमानास्ततस्ततः ।
शोकेनोपहतज्ञाताः कर्तव्यं न प्रजज्ञिरे ॥ ११.९.१४ ॥
ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಾ, ಅಳುತ್ತಾ ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ದುಃಖದಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದು, ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
11.9.15
व्रीडां जग्मुः पुरा याः स्म सखीनामपि योषितः ।
ता एकवस्त्रा निर्लज्जाः श्वश्रूणां पुरतोऽभवन् ॥ ११.९.१५ ॥
ಹಿಂದೆ ಗೆಳತಿಯರ ಮುಂದೆಯೂ ನಾಚಿಕೆಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಈಗ ಒಂದೇ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅತ್ತೆಯರ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದರು.
11.9.16
परस्परं सुसूक्ष्मेषु शोकेष्वाश्वासयन्ति याः ।
ताः शोकविह्वला राजन्नवैक्षन्त परस्परम् ॥ ११.९.१६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದವರು, ಈಗ ದುಃಖದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿಕೊಂಡರು.
11.9.17
ताभिः परिवृतो राजा रुदतीभिः सहस्रशः ।
निर्ययौ नगराद्दीनस्तूर्णमायोधनं प्रति ॥ ११.९.१७ ॥
ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ದೀನನಾದ ರಾಜನು ಬೇಗನೆ ನಗರದಿಂದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
11.9.18
शिल्पिनो वणिजो वैश्याः सर्वे कर्मोपजीविनः ।
ते पार्थिवं पुरस्कृत्य निर्ययुर्नगराद्बहिः ॥ ११.९.१८ ॥
ಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ವೈಶ್ಯರು, ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದಿಂದ ಜೀವಿಸುವ ಎಲ್ಲರೂ ರಾಜನನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡು ನಗರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೊರಟರು.
11.9.19
तेषां विक्रोशमानानामार्तानां कुरुसङ्क्षये ।
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दो व्यथयन्भुवनान्युत ॥ ११.९.१९ ॥
ಕುರುಗಳ ನಾಶದಲ್ಲಿ ಗೋಳಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದುಃಖಿತರಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಬಾಧಿಸುವ ಮಹಾ ಆರ್ತನಾದ ಎದ್ದಿತು.
11.9.20
युगान्तकाले सम्प्राप्ते भूतानां दह्यतामिव ।
अभावस्योदयः प्राप्त इति भूतानि मेनिरे ॥ ११.९.२० ॥
ಯುಗಾಂತ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಸುಡುತ್ತಿರುವ ಜೀವಿಗಳಂತೆ, ಅಭಾವದ ಉದಯವಾಯಿತೆಂದು ಜೀವಿಗಳು ಭಾವಿಸಿದವು.
11.9.21
भृशमुद्विग्नमनसस्ते पौराः कुरुसङ्क्षये ।
प्राक्रोशन्त महाराज स्वनुरक्तास्तदा भृशम् ॥ ११.९.२१ ॥
ಕುರುಗಳ ನಾಶದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕಲಕಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಪೌರರು, ಮಹಾರಾಜ, ಆಗ ತುಂಬ ಅನುರಕ್ತರಾಗಿ ಜೋರಾಗಿ ಗೋಳಿಟ್ಟರು.