മഹാഭാരതം · അധ്യായം 11.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.9.1
गते व्यासे तु धर्मात्मा धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
किमचेष्टत विप्रर्षे तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
विदुरस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा तु पुरुषर्षभः ।
युज्यतां यानमित्युक्त्वा पुनर्वचनमव्रवीत् ॥ ११.९.१ ॥
വ്യാസൻ പോയശേഷം ധർമാത്മാവായ രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രൻ എന്തു ചെയ്തു? ഓ വിപ്രർഷേ, അത് എനിക്ക് വിവരിച്ചു തരുവാൻ നിങ്ങൾ യോഗ്യനാണ്. വിദുരന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട്, ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ 'രഥം പൂട്ടൂ' എന്ന് പറഞ്ഞ് വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
11.9.2
एतच्छ्रुत्वा नरश्रेष्ठश्चिरं ध्यात्वा त्वचेतनः ।
सञ्जयं योजयेत्युक्त्वा विदुरं प्रत्यभाषत
शीघ्रमानय गान्धारीं सर्वाश्च भरतस्त्रियः ।
वधूं कुन्तीमुपादाय याश्चान्यास्तत्र योषितः ॥ ११.९.२ ॥
ഇതു കേട്ട നരശ്രേഷ്ഠൻ ദീർഘനേരം ചിന്തിച്ച്, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവനെപ്പോലെ, 'സഞ്ജയാ, രഥം പൂട്ടൂ' എന്നു പറഞ്ഞ് വിദുരനോട് പറഞ്ഞു: 'വേഗം ഗാന്ധാരിയെയും ഭരതവംശത്തിലെ എല്ലാ സ്ത്രീകളെയും, മരുമകൾ കുന്തിയെയും, അവിടെയുള്ള മറ്റു സ്ത്രീകളെയും കൊണ്ടുവരൂ.'
11.9.3
क्षिप्रमानय गान्धारीं सर्वाश्च भरतस्त्रियः ।
कुन्तीं चैव तथा क्षत्तः समानय ममाऽन्तिकम् ॥ ११.९.३ ॥
ഓ വിദുരാ, ഗാന്ധാരിയെയും ഭരതവംശത്തിലെ എല്ലാ സ്ത്രീകളെയും കുന്തിയെയും വേഗം എന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരൂ.
11.9.4
एवमुक्त्वा स धर्मात्मा विदुरं धर्मवित्तमम् ।
शोकविप्रहतज्ञानो यानमेवान्वरोहत ॥ ११.९.४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ആ ധർമാത്മാവ്, ധർമം ഏറ്റവും അറിയുന്ന വിദുരനോടൊപ്പം, ദുഃഖത്താൽ വിവേകം നശിച്ചവനായി, രഥത്തിൽ കയറി.
11.9.5
गान्धारी पुत्रशोकार्ता भर्तुर्वचननोदिता ।
सह कुन्त्या यतो राजा सह स्त्रीभिरुपाद्रवत् ॥ ११.९.५ ॥
പുത്രശോകത്താൽ പീഡിതയായ ഗാന്ധാരി, ഭർത്താവിന്റെ വാക്കിനാൽ പ്രേരിതയായി, കുന്തിയോടൊപ്പം, രാജാവിരിക്കുന്നിടത്തേക്ക് സ്ത്രീകളോടൊപ്പം ഓടി.
11.9.6
ताः समासाद्य राजानं भृशं शोकसमन्विताः ।
आमन्त्र्यान्योन्यमायस्ता भृशमुच्चुक्रुशुस्ततः ॥ ११.९.६ ॥
ദുഃഖം നിറഞ്ഞ ആ സ്ത്രീകൾ രാജാവിനെ സമീപിച്ച്, പരസ്പരം വിളിച്ച്, ക്ഷീണിതരായി ഉറക്കെ വിലപിച്ചു.
11.9.7
ताः समाश्वासयत्क्षत्ता ताभ्यश्चार्ततरः स्वयम् ।
अश्रुकण्ठीः समारोप्य ततोऽसौ निर्ययौ पुरात् ॥ ११.९.७ ॥
ക്ഷത്താവ് അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; അവൻ തന്നെ അവരെക്കാൾ അധികം ദുഃഖിതനായിരുന്നു. കണ്ണീരിൽ തൊണ്ട ഇടറിയ അവരെ കയറ്റി അവൻ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
11.9.8
ततः प्रणादः सञ्जज्ञे सर्वेषु कुरुवेश्मसु ।
आकुमारं पुरं सर्वमभवच्छोककर्शितम् ॥ ११.९.८ ॥
അപ്പോൾ കുരുവംശത്തിന്റെ എല്ലാ ഭവനങ്ങളിലും ഉച്ചത്തിലുള്ള വിലാപം ഉയർന്നു; കുട്ടികൾ വരെ നഗരം മുഴുവൻ ദുഃഖത്താൽ ക്ഷീണിച്ചു.
11.9.9
अदृष्टपूर्वा या नार्यः पुरा देवगणैरपि ।
पृथग्जनेन दृश्यन्ते तास्तदा निहतेश्वराः ॥ ११.९.९ ॥
മുമ്പ് ദേവഗണങ്ങൾക്കുപോലും കാണാൻ കഴിയാതിരുന്ന സ്ത്രീകളെ ഇപ്പോൾ സാധാരണ ജനങ്ങളും കാണുന്നു; അവരുടെ നാഥന്മാർ അപ്പോൾ വധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
11.9.10
प्रकीर्य केशान्सुशुभान्भूषणान्यवमुच्य च ।
एकवस्त्रधरा नार्यः परिपेतुरनाथवत् ॥ ११.९.१० ॥
മനോഹരമായ മുടി അഴിച്ചിട്ട്, ആഭരണങ്ങൾ അഴിച്ചുവെച്ച്, ഒറ്റവസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീകൾ അനാഥരെപ്പോലെ അലഞ്ഞു.
11.9.11
श्वतेपर्वतरूपेभ्यो गृहेभ्यस्ता निराक्रमन् ।
गुहाभ्य इव शैलानां पृषत्यो हतयूथपाः ॥ ११.९.११ ॥
വെള്ളിമലകൾ പോലുള്ള ഭവനങ്ങളിൽ നിന്ന് ആ സ്ത്രീകൾ പുറത്തുവന്നു; മലഗുഹകളിൽ നിന്ന് പുള്ളിമാൻപെടകൾ പുറത്തുവരുന്നതുപോലെ, അവരുടെ യൂഥപതികൾ വധിക്കപ്പെട്ടവയായി.
11.9.12
तान्युदीर्णानि नारीणां तदा वृन्दान्यनेकशः ।
शोकार्तान्यद्रवन्राजन्किशोरीणामिवाङ्गणे ॥ ११.९.१२ ॥
ഹേ രാജാവേ, അപ്പോൾ ദുഃഖത്താൽ പീഡിതരായ സ്ത്രീകളുടെ പല സംഘങ്ങൾ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, മുറ്റത്ത് ചെറിയ പെൺകുട്ടികൾ ഓടുന്നതുപോലെ ഓടി.
11.9.13
प्रगृह्य बाहून्क्रोशन्त्यः पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄनपि ।
दर्शयन्ति हता हि स्म युगान्ते लोकसङ्क्षयम् ॥ ११.९.१३ ॥
കൈകളുയർത്തി, പുത്രന്മാരെയും സഹോദരന്മാരെയും പിതാക്കന്മാരെയും വിളിച്ചു കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, യുഗാന്തത്തിലെ ലോകസംഹാരംപോലെ ഇവർ വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് അവർ കാണിക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
11.9.14
विलपन्त्यो रुदन्त्यश्च धावमानास्ततस्ततः ।
शोकेनोपहतज्ञाताः कर्तव्यं न प्रजज्ञिरे ॥ ११.९.१४ ॥
വിലപിച്ചും കരഞ്ഞും അങ്ങുമിങ്ങും ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്ന അവർ, ദുഃഖത്താൽ ബോധം മങ്ങി, എന്തു ചെയ്യണമെന്ന് അറിഞ്ഞില്ല.
11.9.15
व्रीडां जग्मुः पुरा याः स्म सखीनामपि योषितः ।
ता एकवस्त्रा निर्लज्जाः श्वश्रूणां पुरतोऽभवन् ॥ ११.९.१५ ॥
മുമ്പ് സഖിമാരുടെ മുന്നിൽപ്പോലും ലജ്ജിച്ചിരുന്ന ആ സ്ത്രീകൾ, ഇപ്പോൾ ഒറ്റ വസ്ത്രത്തിൽ, നാണമില്ലാതെ അമ്മായിയമ്മമാരുടെ മുന്നിൽ നിന്നു.
11.9.16
परस्परं सुसूक्ष्मेषु शोकेष्वाश्वासयन्ति याः ।
ताः शोकविह्वला राजन्नवैक्षन्त परस्परम् ॥ ११.९.१६ ॥
ഹേ രാജാവേ, ചെറിയ ദുഃഖങ്ങളിൽ പരസ്പരം ആശ്വസിപ്പിച്ചിരുന്നവർ, ഇപ്പോൾ ദുഃഖത്താൽ വിഹ്വലരായി പരസ്പരം നോക്കി.
11.9.17
ताभिः परिवृतो राजा रुदतीभिः सहस्रशः ।
निर्ययौ नगराद्दीनस्तूर्णमायोधनं प्रति ॥ ११.९.१७ ॥
കരയുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ദീനനായ രാജാവ്, വേഗം നഗരത്തിൽനിന്ന് യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
11.9.18
शिल्पिनो वणिजो वैश्याः सर्वे कर्मोपजीविनः ।
ते पार्थिवं पुरस्कृत्य निर्ययुर्नगराद्बहिः ॥ ११.९.१८ ॥
ശിൽപികളും വണിക്കുകളും വൈശ്യരും, തൊഴിൽകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്ന എല്ലാവരും രാജാവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തി നഗരത്തിന് പുറത്തേക്ക് പോയി.
11.9.19
तेषां विक्रोशमानानामार्तानां कुरुसङ्क्षये ।
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दो व्यथयन्भुवनान्युत ॥ ११.९.१९ ॥
കുരുക്കളുടെ നാശത്തിൽ വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ ദുഃഖിതരിൽ നിന്ന് ലോകങ്ങളെപ്പോലും വേദനിപ്പിക്കുന്ന മഹാശബ്ദം ഉയർന്നു.
11.9.20
युगान्तकाले सम्प्राप्ते भूतानां दह्यतामिव ।
अभावस्योदयः प्राप्त इति भूतानि मेनिरे ॥ ११.९.२० ॥
യുഗാന്ത്യകാലം വന്നെത്തിയപ്പോൾ എരിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജീവികളെപ്പോലെ, അഭാവത്തിന്റെ ഉദയം വന്നെത്തിയെന്ന് ജീവികൾ കരുതി.
11.9.21
भृशमुद्विग्नमनसस्ते पौराः कुरुसङ्क्षये ।
प्राक्रोशन्त महाराज स्वनुरक्तास्तदा भृशम् ॥ ११.९.२१ ॥
കുരുക്കളുടെ നാശത്തിൽ, അത്യന്തം ഉലഞ്ഞ മനസ്സുള്ള ആ പൗരന്മാർ, മഹാരാജാവേ, അപ്പോൾ അതിയായ സ്നേഹത്തോടെ ഉറക്കെ വിലപിച്ചു.