มหาภารตะ · อัธยายะ 11.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.9.1
गते व्यासे तु धर्मात्मा धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
किमचेष्टत विप्रर्षे तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
विदुरस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा तु पुरुषर्षभः ।
युज्यतां यानमित्युक्त्वा पुनर्वचनमव्रवीत् ॥ ११.९.१ ॥
เมื่อฤๅษีวยาสจากไปแล้ว พระเจ้าธฤตราษฎร์ผู้มีธรรมะในใจ ผู้เป็นจอมกษัตริย์ ได้ทำอะไรบ้าง ข้าแต่ฤๅษีผู้ประเสริฐในหมู่พราหมณ์ ขอท่านโปรดอธิบายเรื่องนั้นแก่ข้าพเจ้า เมื่อได้ฟังถ้อยคำของวิทุระแล้ว บุรุษผู้ประเสริฐที่สุดนั้นตรัสว่า ให้เทียมรถเถิด แล้วจึงกล่าวถ้อยคำนี้อีก
11.9.2
एतच्छ्रुत्वा नरश्रेष्ठश्चिरं ध्यात्वा त्वचेतनः ।
सञ्जयं योजयेत्युक्त्वा विदुरं प्रत्यभाषत
शीघ्रमानय गान्धारीं सर्वाश्च भरतस्त्रियः ।
वधूं कुन्तीमुपादाय याश्चान्यास्तत्र योषितः ॥ ११.९.२ ॥
เมื่อได้ฟังดังนี้แล้ว บุรุษผู้ประเสริฐที่สุดนั้นครุ่นคิดอยู่นาน ราวกับสูญสิ้นสติ แล้วตรัสว่า สัญชัย จงเทียมรถ แล้วตรัสกับวิทุระว่า จงรีบพาคานธารี สตรีทั้งหมดของตระกูลภรต และสะใภ้กุนตี พร้อมด้วยสตรีอื่นๆ ที่อยู่ที่นั่นมาเถิด
11.9.3
क्षिप्रमानय गान्धारीं सर्वाश्च भरतस्त्रियः ।
कुन्तीं चैव तथा क्षत्तः समानय ममाऽन्तिकम् ॥ ११.९.३ ॥
ข้าแต่วิทุระ จงรีบพาคานธารี สตรีทั้งหมดของตระกูลภรต และกุนตีมาเข้าเฝ้าข้าเถิด
11.9.4
एवमुक्त्वा स धर्मात्मा विदुरं धर्मवित्तमम् ।
शोकविप्रहतज्ञानो यानमेवान्वरोहत ॥ ११.९.४ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระราชาผู้มีธรรมะนั้น มีปัญญาถูกความโศกทำลาย จึงขึ้นรถพร้อมกับวิทุระ ผู้รู้ธรรมะยิ่งกว่าผู้ใด
11.9.5
गान्धारी पुत्रशोकार्ता भर्तुर्वचननोदिता ।
सह कुन्त्या यतो राजा सह स्त्रीभिरुपाद्रवत् ॥ ११.९.५ ॥
คานธารี ผู้เสียดายโศกาเพราะบุตรชาย ถูกกระตุ้นด้วยถ้อยคำของสามี รีบมุ่งไปยังที่พระราชาอยู่พร้อมกับกุนตีและบรรดาสตรี
11.9.6
ताः समासाद्य राजानं भृशं शोकसमन्विताः ।
आमन्त्र्यान्योन्यमायस्ता भृशमुच्चुक्रुशुस्ततः ॥ ११.९.६ ॥
เหล่าสตรีเหล่านั้นเมื่อมาถึงพระราชาด้วยความโศกอย่างยิ่ง ต่างเรียกหากันและกันด้วยความอ่อนล้า แล้วร่ำไห้เสียงดังขึ้น
11.9.7
ताः समाश्वासयत्क्षत्ता ताभ्यश्चार्ततरः स्वयम् ।
अश्रुकण्ठीः समारोप्य ततोऽसौ निर्ययौ पुरात् ॥ ११.९.७ ॥
วิทุระปลอบโยนพวกนางให้สงบ ทั้งที่ตนเองทุกข์ใจยิ่งกว่าพวกนางเสียอีก เมื่อให้สตรีทั้งหลายซึ่งคอตีบด้วยน้ำตาขึ้นรถแล้ว เขาก็ออกจากนครไป
11.9.8
ततः प्रणादः सञ्जज्ञे सर्वेषु कुरुवेश्मसु ।
आकुमारं पुरं सर्वमभवच्छोककर्शितम् ॥ ११.९.८ ॥
จากนั้น เสียงคร่ำครวญดังขึ้นทั่วเรือนทุกหลังของตระกูลกุรุ ทั้งนครทั้งหมด แม้กระทั่งเด็กเล็ก ก็ซูบผอมด้วยความโศก
11.9.9
अदृष्टपूर्वा या नार्यः पुरा देवगणैरपि ।
पृथग्जनेन दृश्यन्ते तास्तदा निहतेश्वराः ॥ ११.९.९ ॥
บรรดาสตรีที่ไม่เคยถูกเห็นมาก่อน แม้แต่โดยหมู่เทพ บัดนี้กลับถูกมนุษย์สามัญเห็น เพราะเจ้าชีวิตของพวกนางถูกสังหารแล้ว
11.9.10
प्रकीर्य केशान्सुशुभान्भूषणान्यवमुच्य च ।
एकवस्त्रधरा नार्यः परिपेतुरनाथवत् ॥ ११.९.१० ॥
สตรีทั้งหลายปล่อยผมงามให้รุงรัง ถอดเครื่องประดับออก สวมเพียงผ้าผืนเดียว เดินเร่ร่อนไปดุจผู้ไร้ที่พึ่ง
11.9.11
श्वतेपर्वतरूपेभ्यो गृहेभ्यस्ता निराक्रमन् ।
गुहाभ्य इव शैलानां पृषत्यो हतयूथपाः ॥ ११.९.११ ॥
สตรีเหล่านั้นออกจากเรือนของตนดุจภูเขาสีขาว ดุจกวางจุดออกจากถ้ำในภูเขา เมื่อผู้นำฝูงของพวกมันถูกฆ่าตายแล้ว
11.9.12
तान्युदीर्णानि नारीणां तदा वृन्दान्यनेकशः ।
शोकार्तान्यद्रवन्राजन्किशोरीणामिवाङ्गणे ॥ ११.९.१२ ॥
ข้าแต่พระราชา ฝูงสตรีจำนวนมากนั้นส่งเสียงโกลาหลด้วยความโศก วิ่งกันไปมาดุจเด็กสาวในลานบ้าน
11.9.13
प्रगृह्य बाहून्क्रोशन्त्यः पुत्रान्भ्रातॄन्पितॄनपि ।
दर्शयन्ति हता हि स्म युगान्ते लोकसङ्क्षयम् ॥ ११.९.१३ ॥
ยกแขนขึ้นร้องเรียกบุตร พี่น้อง และบิดา พวกนางแสดงให้เห็นว่าคนเหล่านี้ถูกฆ่าตายดุจการทำลายโลกเมื่อสิ้นยุค
11.9.14
विलपन्त्यो रुदन्त्यश्च धावमानास्ततस्ततः ।
शोकेनोपहतज्ञाताः कर्तव्यं न प्रजज्ञिरे ॥ ११.९.१४ ॥
ร่ำไห้คร่ำครวญ วิ่งไปมาอย่างไร้จุดหมาย สติสัมปชัญญะถูกความโศกทำลาย พวกนางจึงไม่รู้ว่าควรทำอย่างไร
11.9.15
व्रीडां जग्मुः पुरा याः स्म सखीनामपि योषितः ।
ता एकवस्त्रा निर्लज्जाः श्वश्रूणां पुरतोऽभवन् ॥ ११.९.१५ ॥
สตรีที่เคยอับอายแม้ต่อหน้าเพื่อนสนิท บัดนี้กลับยืนต่อหน้าแม่สามีโดยสวมผ้าผืนเดียวอย่างไร้ความละอาย
11.9.16
परस्परं सुसूक्ष्मेषु शोकेष्वाश्वासयन्ति याः ।
ताः शोकविह्वला राजन्नवैक्षन्त परस्परम् ॥ ११.९.१६ ॥
ข้าแต่พระราชา สตรีเหล่านั้นผู้เคยปลอบโยนกันในความโศกเล็กน้อย บัดนี้ถูกความโศกครอบงำจนมองหน้ากันอย่างงุนงง
11.9.17
ताभिः परिवृतो राजा रुदतीभिः सहस्रशः ।
निर्ययौ नगराद्दीनस्तूर्णमायोधनं प्रति ॥ ११.९.१७ ॥
พระราชาผู้น่าสงสาร ถูกล้อมด้วยสตรีนับพันที่ร่ำไห้ รีบออกจากนครไปยังสนามรบ
11.9.18
शिल्पिनो वणिजो वैश्याः सर्वे कर्मोपजीविनः ।
ते पार्थिवं पुरस्कृत्य निर्ययुर्नगराद्बहिः ॥ ११.९.१८ ॥
ช่างฝีมือ พ่อค้า และแพศย์ทั้งปวง ผู้ดำรงชีพด้วยการงานของตน ต่างเดินออกนอกนครโดยมีพระราชาเป็นผู้นำหน้า
11.9.19
तेषां विक्रोशमानानामार्तानां कुरुसङ्क्षये ।
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दो व्यथयन्भुवनान्युत ॥ ११.९.१९ ॥
จากผู้ทุกข์ร้อนเหล่านั้นที่ร้องไห้คร่ำครวญเพราะความพินาศของกุรุ ก็บังเกิดเสียงอึกทึกใหญ่ซึ่งทำให้โลกทั้งหลายหวั่นไหว
11.9.20
युगान्तकाले सम्प्राप्ते भूतानां दह्यतामिव ।
अभावस्योदयः प्राप्त इति भूतानि मेनिरे ॥ ११.९.२० ॥
เมื่อกาลสิ้นโลกมาถึง สรรพสัตว์ดุจกำลังถูกเผาไหม้ จึงคิดกันว่า การปรากฏของความว่างเปล่าได้มาถึงแล้ว
11.9.21
भृशमुद्विग्नमनसस्ते पौराः कुरुसङ्क्षये ।
प्राक्रोशन्त महाराज स्वनुरक्तास्तदा भृशम् ॥ ११.९.२१ ॥
ในวาระที่กุรุวงศ์พินาศ ชาวเมืองเหล่านั้นมีใจวุ่นวายอย่างยิ่ง โอ มหาราชเจ้า พวกเขาจึงร้องคร่ำครวญดังลั่น ด้วยความผูกพันรักใคร่อย่างยิ่ง