Mahābhārata · Adhyāya 12.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.10.1
श्रोत्रियस्येव ते राजन्मन्दकस्याविपश्चितः ।
अनुवाकहता बुद्धिर्नैषा तत्त्वार्थदर्शिनी ॥ १२.१०.१ ॥
Oh rey, tu intelecto es como el de un sacerdote erudito, necio y poco sabio, arruinado por la mera recitación; no es un intelecto que vea el verdadero sentido de las cosas.
12.10.2
आलस्ये कृतचित्तस्य राजधर्मानसूयतः ।
विनाशे धार्तराष्ट्राणां किं फलं भरतर्षभ ॥ १२.१०.२ ॥
Oh toro de los Bharatas, ¿qué fruto hay para ti, que has puesto tu mente en la pereza y desprecias el deber real, en la destrucción de los hijos de Dhṛtarāṣṭra?
12.10.3
क्षमाऽनुकम्पा कारुण्यमानृशंस्यं न विद्यते ।
क्षात्रमाचरतो मार्गमपि बन्धोस्त्वदन्तरे ॥ १२.१०.३ ॥
La paciencia, la compasión, la piedad y la mansedumbre no se encuentran en ti, ni siquiera hacia los parientes, en quien sigue el camino del guerrero.
12.10.4
यदीमां भवतो बुद्धिं विद्याम वयमीदृशीम् ।
शस्त्रं नैव ग्रहीष्यामो न वधिष्याम कंचन ॥ १२.१०.४ ॥
Si hubiéramos conocido tal intención tuya, no habríamos tomado las armas ni matado a nadie.
12.10.5
भैक्षमेवाचरिष्याम शरीरस्याविमोक्षणात् ।
न चेदं दारुणं युद्धमभविष्यन्महीक्षिताम् ॥ १२.१०.५ ॥
Viviríamos mendigando para mantener el cuerpo, y esta terrible batalla no habría ocurrido entre los reyes de la tierra.
12.10.6
प्राणस्यान्नमिदं सर्वमिति वै कवयो विदुः ।
स्थावरं जङ्गमं चैव सर्वं प्राणस्य भोजनम् ॥ १२.१०.६ ॥
Los sabios saben que todo esto es alimento de la vida; todo, lo inmóvil y lo móvil, es el sustento de la vida.
12.10.7
आददानस्य चेद्राज्यं ये केचित्परिपन्थिनः ।
हन्तव्यास्त इति प्राज्ञाः क्षत्रधर्मविदो विदुः ॥ १२.१०.७ ॥
Si alguien toma el reino, quienes le obstruyan deben ser abatidos; así lo saben los sabios, conocedores del deber del guerrero.
12.10.8
ते सदोषा हताऽस्माभिरन्नस्य परिपन्थिनः ।
तान्हत्वा भुङ्क्ष्व धर्मेण युधिष्ठिर महीमिमाम् ॥ १२.१०.८ ॥
Ellos eran culpables, y los hemos matado, a los enemigos del alimento. Oh Yudhiṣṭhira, habiéndolos matado, disfruta justamente de esta tierra.
12.10.9
यथा हि पुरुषः खात्वा कूपमप्राप्य चोदकम् ।
पङ्कदिग्धो निवर्तेत् कर्मेदं नस्तथोपमम् ॥ १२.१०.९ ॥
Como un hombre que cava un pozo y, sin llegar al agua, regresa cubierto de lodo, así es esta nuestra acción, una comparación.
12.10.10
यथाऽऽरुह्य महावृक्षमपहृत्य ततो मधु ।
अप्राश्य निधनं गच्छेत्कर्मेदं नस्तथोपमम् ॥ १२.१०.१० ॥
Como un hombre que sube a un gran árbol, toma miel de él y muere sin comerla, así es esta nuestra acción, una comparación.
12.10.11
यथा महान्तमध्वानमाशया पुरुषः पतन् ।
स निराशो निवर्तेत कर्मैतन्नस्तथोपमम् ॥ १२.१०.११ ॥
Como un hombre que, en un largo camino, caminando con esperanza, cae y regresa desesperado, así es esta nuestra acción, una comparación.
12.10.12
यथा शत्रून्घातयित्वा पुरुषः कुरुनन्दन ।
आत्मानं घातयेत्पश्चात्कर्मेदं नस्तथोपमम् ॥ १२.१०.१२ ॥
Como un hombre que, habiendo hecho matar a sus enemigos, después se hace matar a sí mismo, oh deleite de los Kurus, así es esta nuestra acción, una comparación.
12.10.13
यथान्नं क्षुधितो लब्ध्वा न भुञ्जीयाद्यदृच्छया ।
कामी च कामिनीं लब्ध्वा कर्मेदं नस्तथोपमम् ॥ १२.१०.१३ ॥
Como un hombre hambriento que, habiendo obtenido comida por azar, no la come, y como un hombre lujurioso que, habiendo obtenido a la mujer deseada, no la disfruta, así es esta nuestra acción.
12.10.14
वयमेवात्र गर्ह्या हि यद्वयं मन्दचेतसम् ।
त्वां राजन्ननुगच्छामो ज्येष्ठोऽयमिति भारत ॥ १२.१०.१४ ॥
Aquí solo nosotros somos dignos de reproche, pues seguimos a ti, oh rey, oh Bhārata, un hombre de mente torpe, solo porque es el mayor.
12.10.15
वयं हि बाहुबलिनः कृतविद्या मनस्विनः ।
क्लीबस्य वाक्ये तिष्ठामो यथैवाशक्तयस्तथा ॥ १२.१०.१५ ॥
Nosotros somos fuertes de brazo, versados en el saber y de espíritu elevado, y sin embargo obedecemos la palabra de un hombre impotente, como si fuéramos incapaces.
12.10.16
अगतीकगतीनस्मान्नष्टार्थनर्थसिद्धये ।
कथं वै नानुपश्येयुर्जनाः पश्यत यादृशम् ॥ १२.१०.१६ ॥
¿Cómo no nos verían las gentes a nosotros, que no tenemos salida, que nos esforzamos por un fin perdido y vano? Mirad qué estado es este.
12.10.17
आपत्काले हि संन्यासः कर्तव्य इति शिष्यते ।
जरयाऽभिपरीतेन शत्रुभिर्व्यंसितेन वा ॥ १२.१०.१७ ॥
En tiempos de calamidad se enseña que debe practicarse la renuncia, para quien está abrumado por la vejez o afligido por enemigos.
12.10.18
तस्मादिह कृतप्रज्ञास्त्यागं न परिचक्षते ।
धर्मव्यतिक्रमं चैव मन्यन्ते सूक्ष्मदर्शिनः ॥ १२.१०.१८ ॥
Por eso, aquí los sabios no declaran la renuncia como algo a practicar, y los de mirada penetrante la consideran una transgresión del dharma.
12.10.19
कथं तस्मात्समुत्पन्नास्तन्निष्ठास्तदुपाश्रयाः ।
तदेव निन्दां भाषेयुर्धाता तत्र न गर्ह्यते ॥ १२.१०.१९ ॥
Nacidos de ello, devotos a ello y refugiados en ello, ¿cómo podrían hablar mal de esa misma cosa? Allí no se censura al Creador.
12.10.20
श्रिया विहीनैरधनैर्नास्तिकैः संप्रवर्तितम् ।
वेदवादस्य विज्ञानं सत्याभासमिवानृत् ॥ १२.१०.२० ॥
El conocimiento de la doctrina védica, puesto en marcha por herejes desprovistos de prosperidad y riqueza, es falsedad, como una mera apariencia de verdad.
12.10.21
शक्यं तु मौनमास्थाय बिभ्रताऽऽत्मानमात्मना ।
धर्मच्छझ समास्थाय च्यवितुं न तु जीवितुम्। ॥ १२.१०.२१ ॥
Es posible, adoptando el silencio y sosteniéndose uno mismo por sí mismo, pero al recurrir al pretexto del dharma solo se puede caer, no vivir.
12.10.22
शक्यं पुनररण्येषु सुखमेकेन जीवितुम् ।
अबिभ्रता पुत्रपौत्रान्देवर्षीनतिथीन्पितॄन् ॥ १२.१०.२२ ॥
Es posible vivir de nuevo felizmente y solo en los bosques, sin sostener a los hijos y nietos, a los dioses y sabios, a los huéspedes y a los antepasados.
12.10.23
नेमे मृगाः स्वर्गजितो न वराहा न पक्षिणः ।
अथान्येन प्रकारेण पुण्यमाहुर्न ते जनाः ॥ १२.१०.२३ ॥
Estos ciervos no son conquistadores del cielo, ni los jabalíes, ni las aves; y por ningún otro medio llaman meritorios a esos hombres.
12.10.24
यदि संन्यासतः सिद्धिं राजा कश्चिदवाप्नुयात् ।
पर्वताश्च दुमाश्चैव क्षिप्तं सिद्धिमवाप्नुयुः ॥ १२.१०.२४ ॥
Si algún rey pudiera alcanzar la perfección mediante la renuncia, entonces las montañas y los árboles también la alcanzarían rápidamente.
12.10.25
एते हि नित्यसंन्यासा दृश्यन्ते निरुपद्रवाः ।
अपरिग्रहवन्तश्च सततं ब्रह्मचारिणः ॥ १२.१०.२५ ॥
En efecto, estos son vistos como renunciantes perpetuos, libres de daño, sin posesiones y siempre célibes estudiantes de Brahman.
12.10.26
अथ चेदात्मभाग्येषु नान्येषां सिद्धिमश्र्नुते ।
तस्मात्कर्मैव कर्तव्यं नास्ति सिद्धिरकर्मणः ॥ १२.१०.२६ ॥
Pero si uno alcanza el éxito por su propia fortuna y no por la de otros, entonces solo debe realizarse la acción; no hay éxito para quien no actúa.
12.10.27
औदकाः सृष्टयश्चैव जन्तवः सिद्धिमाप्नुयुः ।
तेषामात्मैव भर्तव्यो नान्यः कश्चन विद्यते ॥ १२.१०.२७ ॥
Las criaturas nacidas del agua y otros seres vivos pueden alcanzar el éxito; para ellos solo su propio yo ha de ser sostenido, y no hay ningún otro.
12.10.28
अवेक्षस्व यथा स्वैः कर्मभिर्व्यापृतं जगत् ।
तस्मात्कर्मैव कर्तव्यं न्प्रस्ति सिद्धिरकर्मणः ॥ १२.१०.२८ ॥
Observa cómo el mundo está ocupado en sus propias acciones; por lo tanto, solo debe realizarse la acción; no hay éxito para quien no actúa.