マハーバーラタ · 章 12.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.10.1
श्रोत्रियस्येव ते राजन्मन्दकस्याविपश्चितः ।
अनुवाकहता बुद्धिर्नैषा तत्त्वार्थदर्शिनी ॥ १२.१०.१ ॥
王よ、あなたの知性は、ただ誦習によって損なわれた愚かで無知な学匠のようなものだ。これは真理の意味を見通す知性ではない。
12.10.2
आलस्ये कृतचित्तस्य राजधर्मानसूयतः ।
विनाशे धार्तराष्ट्राणां किं फलं भरतर्षभ ॥ १२.१०.२ ॥
バラタ族の雄牛よ、怠惰に心を向け、王の義務を侮るあなたにとって、ドリタラーシュトラの息子たちの滅亡に何の利益があるというのか。
12.10.3
क्षमाऽनुकम्पा कारुण्यमानृशंस्यं न विद्यते ।
क्षात्रमाचरतो मार्गमपि बन्धोस्त्वदन्तरे ॥ १२.१०.३ ॥
忍耐、憐れみ、慈悲、そして非残酷さは、あなたの中にはない。戦士の道を歩む者には、親族に対してさえそれらは無いのだ。
12.10.4
यदीमां भवतो बुद्धिं विद्याम वयमीदृशीम् ।
शस्त्रं नैव ग्रहीष्यामो न वधिष्याम कंचन ॥ १२.१०.४ ॥
もしあなたのこのような考えを我々が知っていたなら、我々は武器を取らず、誰をも殺さなかっただろう。
12.10.5
भैक्षमेवाचरिष्याम शरीरस्याविमोक्षणात् ।
न चेदं दारुणं युद्धमभविष्यन्महीक्षिताम् ॥ १२.१०.५ ॥
身体を保つために乞食をして生きたことだろう。そして地上の王たちの間で、この恐ろしい戦いは起こらなかっただろう。
12.10.6
प्राणस्यान्नमिदं सर्वमिति वै कवयो विदुः ।
स्थावरं जङ्गमं चैव सर्वं प्राणस्य भोजनम् ॥ १२.१०.६ ॥
賢者たちは、これらすべてが命の食物であると知っている。不動のものも動くものも、すべては命の糧である。
12.10.7
आददानस्य चेद्राज्यं ये केचित्परिपन्थिनः ।
हन्तव्यास्त इति प्राज्ञाः क्षत्रधर्मविदो विदुः ॥ १२.१०.७ ॥
王国を奪おうとする者の行く手を阻む者は殺されるべきだと、クシャトリヤの法に通じた賢者たちは知っている。
12.10.8
ते सदोषा हताऽस्माभिरन्नस्य परिपन्थिनः ।
तान्हत्वा भुङ्क्ष्व धर्मेण युधिष्ठिर महीमिमाम् ॥ १२.१०.८ ॥
彼らは罪人であり、我々は食の道を阻む者たちを殺した。ユディシュティラよ、彼らを殺した後、正しくこの大地を享受せよ。
12.10.9
यथा हि पुरुषः खात्वा कूपमप्राप्य चोदकम् ।
पङ्कदिग्धो निवर्तेत् कर्मेदं नस्तथोपमम् ॥ १२.१०.९ ॥
井戸を掘ったが水に届かず、泥にまみれて戻る人のように、我々のこの行いもまたそのような譬えである。
12.10.10
यथाऽऽरुह्य महावृक्षमपहृत्य ततो मधु ।
अप्राश्य निधनं गच्छेत्कर्मेदं नस्तथोपमम् ॥ १२.१०.१० ॥
大木に登って蜂蜜を取ったものの、それを食べずに死ぬ人のように、我々のこの行いもまたそのような譬えである。
12.10.11
यथा महान्तमध्वानमाशया पुरुषः पतन् ।
स निराशो निवर्तेत कर्मैतन्नस्तथोपमम् ॥ १२.१०.११ ॥
長い道を希望を抱いて歩む人が倒れ、絶望して引き返すように、我々のこの行いもまたそのような譬えである。
12.10.12
यथा शत्रून्घातयित्वा पुरुषः कुरुनन्दन ।
आत्मानं घातयेत्पश्चात्कर्मेदं नस्तथोपमम् ॥ १२.१०.१२ ॥
クルの歓喜よ、敵を殺させた後に自らも殺させる人のように、我々のこの行いもまたそのような譬えである。
12.10.13
यथान्नं क्षुधितो लब्ध्वा न भुञ्जीयाद्यदृच्छया ।
कामी च कामिनीं लब्ध्वा कर्मेदं नस्तथोपमम् ॥ १२.१०.१३ ॥
飢えた人が偶然に食物を得てもそれを食べず、欲望に駆られた人が望みの女性を得てもそれを楽しまないように、我々のこの行いもそれと同じである。
12.10.14
वयमेवात्र गर्ह्या हि यद्वयं मन्दचेतसम् ।
त्वां राजन्ननुगच्छामो ज्येष्ठोऽयमिति भारत ॥ १२.१०.१४ ॥
ここで非難されるべきは我々だけである。鈍い心の持ち主であるあなたに、ただ長兄であるという理由で従っているのだから、ああ王よ、ああバーラタよ。
12.10.15
वयं हि बाहुबलिनः कृतविद्या मनस्विनः ।
क्लीबस्य वाक्ये तिष्ठामो यथैवाशक्तयस्तथा ॥ १२.१०.१५ ॥
我々は腕力に優れ、学問を修め、志も高い。それなのに無力な男の言葉に従い、あたかも無能な者であるかのように留まっている。
12.10.16
अगतीकगतीनस्मान्नष्टार्थनर्थसिद्धये ।
कथं वै नानुपश्येयुर्जनाः पश्यत यादृशम् ॥ १२.१०.१६ ॥
逃げ道もなく、失われた目的と空しい企てに向かう我々を、人々はどうして見ずにいられようか。見よ、これがどのような有様かを。
12.10.17
आपत्काले हि संन्यासः कर्तव्य इति शिष्यते ।
जरयाऽभिपरीतेन शत्रुभिर्व्यंसितेन वा ॥ १२.१०.१७ ॥
危難の時には放棄（出家）を行うべきだと教えられている。老いに囚われた者、あるいは敵に苦しめられた者にとって。
12.10.18
तस्मादिह कृतप्रज्ञास्त्यागं न परिचक्षते ।
धर्मव्यतिक्रमं चैव मन्यन्ते सूक्ष्मदर्शिनः ॥ १२.१०.१८ ॥
ゆえにここでは智慧ある者は放棄を取るべき道とは言わず、鋭い洞察を持つ者はそれを法（ダルマ）への違反とみなす。
12.10.19
कथं तस्मात्समुत्पन्नास्तन्निष्ठास्तदुपाश्रयाः ।
तदेव निन्दां भाषेयुर्धाता तत्र न गर्ह्यते ॥ १२.१०.१९ ॥
そこから生まれ、そこに専念し、そこに拠り所を求める者が、どうしてそれ自体を非難できようか。そこでは創造主は非難されない。
12.10.20
श्रिया विहीनैरधनैर्नास्तिकैः संप्रवर्तितम् ।
वेदवादस्य विज्ञानं सत्याभासमिवानृत् ॥ १२.१०.२० ॥
繁栄と富を欠いた無神論者たちによって推し進められたヴェーダ説の知識は、真実の外観にすぎない虚偽である。
12.10.21
शक्यं तु मौनमास्थाय बिभ्रताऽऽत्मानमात्मना ।
धर्मच्छझ समास्थाय च्यवितुं न तु जीवितुम्। ॥ १२.१०.२१ ॥
沈黙を守り、自らの力で自分を支えることは可能である。しかし法を口実として頼れば、ただ堕ちるだけで、生きることはできない。
12.10.22
शक्यं पुनररण्येषु सुखमेकेन जीवितुम् ।
अबिभ्रता पुत्रपौत्रान्देवर्षीनतिथीन्पितॄन् ॥ १२.१०.२२ ॥
森で一人幸せに暮らすことは可能である。しかし息子や孫、神々と聖仙、客人や祖霊を養わずに。
12.10.23
नेमे मृगाः स्वर्गजितो न वराहा न पक्षिणः ।
अथान्येन प्रकारेण पुण्यमाहुर्न ते जनाः ॥ १२.१०.२३ ॥
これらの鹿は天界を勝ち取ったものではなく、猪も鳥もそうではない。また別の方法でも、人々はそれらを功徳ある者とは呼ばない。
12.10.24
यदि संन्यासतः सिद्धिं राजा कश्चिदवाप्नुयात् ।
पर्वताश्च दुमाश्चैव क्षिप्तं सिद्धिमवाप्नुयुः ॥ १२.१०.२४ ॥
もし何らかの王が放棄によって完成を得られるなら、山や木々もすぐに完成を得ることになるだろう。
12.10.25
एते हि नित्यसंन्यासा दृश्यन्ते निरुपद्रवाः ।
अपरिग्रहवन्तश्च सततं ब्रह्मचारिणः ॥ १२.१०.२५ ॥
実にこの人々こそ常の遊行者として見られ、災いなく、所有を持たず、常に梵行者である。
12.10.26
अथ चेदात्मभाग्येषु नान्येषां सिद्धिमश्र्नुते ।
तस्मात्कर्मैव कर्तव्यं नास्ति सिद्धिरकर्मणः ॥ १२.१०.२६ ॥
もし人が他人の運ではなく自分の運によって成就を得るのであれば、ゆえに行為こそなすべきである。行為しない者に成就はない。
12.10.27
औदकाः सृष्टयश्चैव जन्तवः सिद्धिमाप्नुयुः ।
तेषामात्मैव भर्तव्यो नान्यः कश्चन विद्यते ॥ १२.१०.२७ ॥
水生の生き物や他の生類も成就を得る。彼らにとっては自らの自我だけが養われるべきであり、他に誰もいない。
12.10.28
अवेक्षस्व यथा स्वैः कर्मभिर्व्यापृतं जगत् ।
तस्मात्कर्मैव कर्तव्यं न्प्रस्ति सिद्धिरकर्मणः ॥ १२.१०.२८ ॥
世界がそれぞれの行為に従事している様子を見よ。ゆえに行為こそなすべきである。行為しない者に成就はない。