Mahābhārata · Adhyāya 12.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.106.1
न निकृत्या न दम्भेन ब्रह्मन्निच्छामि जीवितुम् ।
नाधर्मयुक्तानिच्छेयमर्थान्सुमहतोऽप्यहम् ॥ १२.१०६.१ ॥
Oh brahmán, no deseo vivir por medio del engaño ni de la hipocresía. Tampoco desearía riquezas mancilladas por la adharma, por grandes que fueran.
12.106.2
पुरस्तादेव भगवन्मयैतदपवर्जितम् ।
येन पापं न शङ्केत यद्वा कृत्स्नं हितं भवेत् ॥ १२.१०६.२ ॥
Oh venerable, ya lo he rechazado de antemano, para que no se tema pecado alguno, o para que todo resulte beneficioso.
12.106.3
आनृशंस्येन धर्मेण लोके ह्यस्मिञ्जिजीविषुः ।
नाहमेतदलं कर्तुं नैतन्मय्युपपद्यते ॥ १२.१०६.३ ॥
En este mundo, deseando vivir con compasión y dharma, no soy capaz de hacer esto, y esto no me conviene.
12.106.4
उपपन्नस्त्वमेतेन यथा क्षत्रिय भाषसे ।
प्रकृत्या ह्युपपन्नोऽसि बुद्ध्या चाद्भुतदर्शनः ॥ १२.१०६.४ ॥
Oh kshatriya, estás dotado de esto, tal como hablas. Por naturaleza estás verdaderamente dotado, y por tu intelecto eres de aspecto maravilloso.
12.106.5
उभयोरेव साह्यार्थे यतिष्ये तव तस्य च ।
संश्लेषं वा करिष्यामि शाश्वतं ह्यनपायिनम् ॥ १२.१०६.५ ॥
Por la ayuda de ambos me esforzaré, por ti y también por él. Haré una unión duradera e imperecedera.
12.106.6
त्वादृशं हि कुले जातभनृशंसं बहुश्रुतम् ।
अमात्यं को न कुर्वीत राज्यप्रणयकोविदम् ॥ १२.१०६.६ ॥
¿Quién no nombraría ministro a alguien como tú, nacido en noble linaje, compasivo, de vasta erudición y diestro en los asuntos del reino?
12.106.7
यस्त्वं प्रव्राजितो राज्याद्व्यसनं चोत्तमं गतः ।
आनृशंस्येन वृत्तेन क्षत्रियेच्छसि जीवितुम् ॥ १२.१०६.७ ॥
Tú, que has sido expulsado del reino y caído en gran desgracia, ¡oh kṣatriya!, ¿deseas vivir por la benevolencia y la buena conducta?
12.106.8
आगन्ता मद्गृहं तात वैदेहः सत्यसंगरः ।
अथाहं तं नियोक्ष्यामि तत्करिष्यत्यसंशयम् ॥ १२.१०६.८ ॥
Querido, el rey de Videha, fiel a su palabra, vendrá a mi casa. Entonces lo nombraré, y sin duda lo cumplirá.
12.106.9
तत आहूय वैदेहं मुनिर्वचनमब्रवीत् ।
अयं राजकुले जातो विदिताभ्यन्तरो मम ॥ १२.१०६.९ ॥
Entonces el sabio llamó al rey de Videha y dijo estas palabras: 'Este nació en una familia real y me es bien conocido en lo más íntimo.'
12.106.10
आदर्श इव शुद्धात्मा शारदश्चन्द्रमा यथा ।
नास्मिन्पश्यामि वृजिनं सर्वतो मे परीक्षितः ॥ १२.१०६.१० ॥
Es puro de espíritu, como un espejo, y claro como la luna de otoño. Lo he probado de todas las maneras y no veo en él falta alguna.
12.106.11
तेन ते संधिरेवास्तु विश्वसास्मिन्यथा मयि ।
न राज्यमनमात्येन शक्यं शास्तुममित्रहन् ॥ १२.१०६.११ ॥
Que haya una alianza entre tú y él, y confía en él como confías en mí. ¡Oh destructor de enemigos!, un reino no puede gobernarse sin un ministro.
12.106.12
अमात्य शुद्ध एव स्याद्बुद्धिसंपन्न एव वा ।
तस्माच्चैव भयं राज्ञः पश्य राज्यस्य योजनम् ॥ १२.१०६.१२ ॥
Que el ministro sea puro, o al menos esté dotado de sabiduría. Por eso, observa dónde reside el peligro para el rey en la administración del reino.
12.106.13
धर्मात्मनां क्वचिल्लोके नान्यास्ति गतिरीदृशी ।
तदा राजपुत्रोऽयं सतां मार्गमनुष्ठितः।
असंगृहीतस्त्वेवैष त्वया धर्मपुरोगमः ॥ १२.१०६.१३ ॥
Para los justos no existe en el mundo otro camino semejante. Entonces este hijo del rey siguió la senda de los buenos, pero tú no lo atraíste a tu lado; él es quien pone el dharma al frente.
12.106.14
संसेव्यमानः शत्रूंस्ते गृह्णीयान्महतो गणान् ॥ १२.१०६.१४ ॥
Si lo sirves bien, él podría apoderarse de las grandes huestes de tus enemigos.
12.106.15
यद्ययं प्रतियुद्ध्येत स्वकर्म क्षत्रियस्य तत् ।
जिगीषमाणस्त्वां युद्धे पितृपैतामहे पदे ॥ १२.१०६.१५ ॥
Si él contraatacara, ese es el deber propio de un kṣatriya, pues desea vencerte en batalla por el trono de sus padres y abuelos.
12.106.16
त्वं अपि प्रतियुद्ध्येथा विजिगीषुर्व्रते स्थितः ।
अयुद्ध्वैव नियोगान्मे वशे कुरु हिते स्थितः ॥ १२.१०६.१६ ॥
Tú también debes contraatacar, deseando la victoria y firme en tu voto. Sin combatir, somételo a mi mandato, permaneciendo en lo beneficioso.
12.106.17
स त्वं धर्ममवेक्षस्व हित्वा लोभमसांप्रतम् ।
न च कामान्न च द्रोहात्स्वधर्मं हातुमर्हसि ॥ १२.१०६.१७ ॥
Por tanto, atiende al dharma y abandona la codicia impropia. Ni por deseo ni por hostilidad te corresponde abandonar tu propio dharma.
12.106.18
नैव नित्यं जयस्तात नैव नित्यं पराजयः ।
तस्माज्जयश्च भोक्तव्यो भोक्तव्यश्च पराजयः ॥ १२.१०६.१८ ॥
Querido hijo, la victoria nunca es constante, ni tampoco la derrota. Por eso la victoria debe disfrutarse, y la derrota también debe soportarse.
12.106.19
आत्मन्यपि च संदृश्यावृभौ जयपराजयौ ।
निःशेषकारिणां तात निःशेषकरणाद्भयम् ॥ १२.१०६.१९ ॥
Viendo bien la victoria y la derrota también en ti mismo, querido hijo, el temor nace para quienes actúan por completo de la acción completa.
12.106.20
इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं वचनं ब्राह्मणर्षभम् ।
प्रतिपूज्याभिसत्कृत्य पूजार्हमनुमान्य च ॥ १२.१०६.२० ॥
Así interpelado, respondió estas palabras al toro de los brahmanes, honrándolo, mostrándole respeto y pidiendo permiso al digno de veneración.
12.106.21
यथा ब्रूयान्महाप्राज्ञो यथा ब्रूयान्महाश्रुतः ।
श्रेयस्कामो यथा ब्रूयादुभयोरेव तत्क्षमम् ॥ १२.१०६.२१ ॥
Como hablaría el muy sabio, como hablaría el muy erudito, como hablaría quien desea el bien, eso es lo conveniente para ambos.
12.106.22
यद्यद्वचनमुक्तोऽस्मि करिष्यामि च तत्तथा ।
एतद्धि परमं श्रेयो न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १२.१०६.२२ ॥
Cualquier palabra que se me haya dicho, la haré tal cual; este es el bien supremo y no tengo duda al respecto.
12.106.23
ततः कौसल्यमाहूय मैथिलो वाक्यमब्रवीत् ।
धर्मतो बुद्धितश्चैव बलेन च जितं मया ॥ १२.१०६.२३ ॥
Entonces, llamando a Kauśalya, el maithila dijo estas palabras: «He sido vencido por el dharma, por la sabiduría y también por la fuerza.»
12.106.24
अहं त्वया चात्मगुणैर्जितः पार्थिवसत्तम ।
आत्मानमनवज्ञाय जितवद्वर्ततां भवान् ॥ १२.१०६.२४ ॥
Oh, el mejor de los reyes, he sido vencido por ti y por tus propias virtudes; no te desprecies, sino compórtate como quien ha vencido.
12.106.25
नावमन्यामि ते बुद्धिं नावमन्ये च पौरुषम् ।
नावमन्ये जयामीति जितवद्वर्ततां भवान् ॥ १२.१०६.२५ ॥
No desprecio tu sabiduría, ni desprecio tu valor viril. Pensando «venceré», no desprecio; conduce tu conducta como quien ya ha vencido.
12.106.26
यथावत्पूजितो राजन्गृहं गन्तासि मे गृहात् ।
ततः संपूज्य तौ विप्रं विश्वस्तौ जग्मतुर्गृहान् ॥ १२.१०६.२६ ॥
Oh rey, honrado debidamente en mi casa, irás a tu hogar desde mi casa. Entonces, habiendo honrado bien a aquel brahmán, los dos se marcharon a sus casas tranquilos.
12.106.27
वैदेहस्त्वथ कौसल्यं प्रवेश्य गृहमञ्जसा ।
प्राद्यार्ध्यमधुपर्कैस्तं पूजार्हं प्रत्यपूजयत् ॥ १२.१०६.२७ ॥
Entonces el rey de Videha condujo rápidamente a Kauśalya a su casa y, a cambio, honró a aquel huésped digno con agua para los pies, la ofrenda de respeto y la mezcla de miel.
12.106.28
ददौ दुहितरं चास्मै रत्नानि विविधानि च ।
एष राज्ञां परो धर्मः समौ जयपराजयौ ॥ १२.१०६.२८ ॥
Le dio a su hija y diversas joyas. Este es el deber supremo de los reyes: la victoria y la derrota son iguales.