മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.106.1
न निकृत्या न दम्भेन ब्रह्मन्निच्छामि जीवितुम् ।
नाधर्मयुक्तानिच्छेयमर्थान्सुमहतोऽप्यहम् ॥ १२.१०६.१ ॥
ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, വഞ്ചനകൊണ്ടോ കപടം കൊണ്ടോ ജീവിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അധർമ്മം കലർന്ന സമ്പത്ത്, അത് എത്ര വലുതായാലും, ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയില്ല.
12.106.2
पुरस्तादेव भगवन्मयैतदपवर्जितम् ।
येन पापं न शङ्केत यद्वा कृत्स्नं हितं भवेत् ॥ १२.१०६.२ ॥
ഹേ ഭഗവാനേ, ഇത് ഞാൻ നേരത്തേ തന്നെ തള്ളിക്കളഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പാപം സംശയിക്കാത്തവിധം, അല്ലെങ്കിൽ പൂർണ്ണമായി ഹിതകരമായിരിക്കുന്നവിധം.
12.106.3
आनृशंस्येन धर्मेण लोके ह्यस्मिञ्जिजीविषुः ।
नाहमेतदलं कर्तुं नैतन्मय्युपपद्यते ॥ १२.१०६.३ ॥
ഈ ലോകത്തിൽ കാരുണ്യത്തോടും ധർമ്മത്തോടും കൂടി ജീവിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇത് ചെയ്യാൻ ഞാൻ പ്രാപ്തനല്ല; ഇത് എന്നിൽ യോജിക്കുന്നതുമല്ല.
12.106.4
उपपन्नस्त्वमेतेन यथा क्षत्रिय भाषसे ।
प्रकृत्या ह्युपपन्नोऽसि बुद्ध्या चाद्भुतदर्शनः ॥ १२.१०६.४ ॥
ഹേ ക്ഷത്രിയാ, നീ പറയുന്നതുപോലെ ഇതിനാൽ നീ സമ്പന്നനാണ്. സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ നീ യോഗ്യനാണ്; ബുദ്ധികൊണ്ടും നീ അദ്ഭുതരൂപിയാണ്.
12.106.5
उभयोरेव साह्यार्थे यतिष्ये तव तस्य च ।
संश्लेषं वा करिष्यामि शाश्वतं ह्यनपायिनम् ॥ १२.१०६.५ ॥
നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കും സഹായമേകാൻ ഞാൻ ശ്രമിക്കും; നിനക്കായും അവനായും. ശാശ്വതവും നശിക്കാത്തതുമായ ഒരു ഐക്യം ഞാൻ സൃഷ്ടിക്കും.
12.106.6
त्वादृशं हि कुले जातभनृशंसं बहुश्रुतम् ।
अमात्यं को न कुर्वीत राज्यप्रणयकोविदम् ॥ १२.१०६.६ ॥
നിന്നെപ്പോലെ ഉത്തമകുലത്തിൽ ജനിച്ച, കാരുണ്യമുള്ള, ബഹുശ്രുതനായ, രാജ്യകാര്യങ്ങളിൽ വിദഗ്ധനായ ഒരു അമാത്യനെ ആരാണ് നിയമിക്കാതിരിക്കുക?
12.106.7
यस्त्वं प्रव्राजितो राज्याद्व्यसनं चोत्तमं गतः ।
आनृशंस्येन वृत्तेन क्षत्रियेच्छसि जीवितुम् ॥ १२.१०६.७ ॥
രാജ്യത്തുനിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെട്ട്, വലിയ ദുരിതത്തിൽ വീണ നീ, ഹേ ക്ഷത്രിയാ, ദയയും സദാചാരവും കൊണ്ട് ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ?
12.106.8
आगन्ता मद्गृहं तात वैदेहः सत्यसंगरः ।
अथाहं तं नियोक्ष्यामि तत्करिष्यत्यसंशयम् ॥ १२.१०६.८ ॥
പ്രിയനേ, സത്യപ്രതിജ്ഞനായ വൈദേഹ രാജാവ് എന്റെ വീട്ടിൽ വരും. അപ്പോൾ ഞാൻ അവനെ നിയോഗിക്കും; അവൻ സംശയമില്ലാതെ അത് ചെയ്യും.
12.106.9
तत आहूय वैदेहं मुनिर्वचनमब्रवीत् ।
अयं राजकुले जातो विदिताभ्यन्तरो मम ॥ १२.१०६.९ ॥
അപ്പോൾ മുനി വൈദേഹ രാജാവിനെ വിളിച്ച് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു: 'ഇവൻ രാജകുലത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ്; എന്റെ ഉള്ളറകൾ നന്നായി അറിയുന്നവനാണ്.'
12.106.10
आदर्श इव शुद्धात्मा शारदश्चन्द्रमा यथा ।
नास्मिन्पश्यामि वृजिनं सर्वतो मे परीक्षितः ॥ १२.१०६.१० ॥
ഇവൻ കണ്ണാടി പോലെ ശുദ്ധാത്മാവാണ്, ശരത്കാല ചന്ദ്രനെപ്പോലെ നിർമ്മലനാണ്. ഞാൻ ഇവനെ എല്ലാ വിധത്തിലും പരീക്ഷിച്ചു; ഇവനിൽ ഒരു കുറ്റവും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
12.106.11
तेन ते संधिरेवास्तु विश्वसास्मिन्यथा मयि ।
न राज्यमनमात्येन शक्यं शास्तुममित्रहन् ॥ १२.१०६.११ ॥
അവനുമായി നിനക്ക് സന്ധി ഉണ്ടാകട്ടെ; എന്നെ വിശ്വസിക്കുന്നതുപോലെ ഇവനെയും വിശ്വസിക്കുക. ശത്രുഹന്താവേ, അമാത്യനില്ലാതെ രാജ്യം ഭരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
12.106.12
अमात्य शुद्ध एव स्याद्बुद्धिसंपन्न एव वा ।
तस्माच्चैव भयं राज्ञः पश्य राज्यस्य योजनम् ॥ १२.१०६.१२ ॥
അമാത്യൻ ശുദ്ധനായിരിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ ബുദ്ധിമാനായിരിക്കണം. അതിനാൽ രാജാവിന്റെ ഭയം എവിടെയാണെന്നും, രാജ്യഭരണത്തിന്റെ നിർവഹണവും നോക്കുക.
12.106.13
धर्मात्मनां क्वचिल्लोके नान्यास्ति गतिरीदृशी ।
तदा राजपुत्रोऽयं सतां मार्गमनुष्ठितः।
असंगृहीतस्त्वेवैष त्वया धर्मपुरोगमः ॥ १२.१०६.१३ ॥
ധർമാത്മാക്കൾക്ക് ലോകത്ത് എവിടെയും ഇങ്ങനെയൊരു മറ്റൊരു ഗതിയില്ല. അപ്പോൾ ഈ രാജപുത്രൻ സജ്ജനങ്ങളുടെ മാർഗം അനുഷ്ഠിച്ചു; എന്നാൽ നീ ഇവനെ നിന്റെ പക്ഷത്തേക്ക് ചേർത്തില്ല. ഇവൻ ധർമത്തെ മുന്നിൽ നിർത്തുന്നവനാണ്.
12.106.14
संसेव्यमानः शत्रूंस्ते गृह्णीयान्महतो गणान् ॥ १२.१०६.१४ ॥
നീ അവനെ നന്നായി സേവിച്ചാൽ, അവൻ നിന്റെ ശത്രുക്കളുടെ വലിയ സംഘങ്ങളെ പിടികൂടിയേക്കും.
12.106.15
यद्ययं प्रतियुद्ध्येत स्वकर्म क्षत्रियस्य तत् ।
जिगीषमाणस्त्वां युद्धे पितृपैतामहे पदे ॥ १२.१०६.१५ ॥
ഇവൻ എതിർത്ത് യുദ്ധം ചെയ്താൽ, അത് ക്ഷത്രിയന്റെ സ്വകർമമാണ്; പിതൃപിതാമഹന്മാരുടെ സ്ഥാനത്തിനായി യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ ജയിക്കാൻ ഇവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവല്ലോ.
12.106.16
त्वं अपि प्रतियुद्ध्येथा विजिगीषुर्व्रते स्थितः ।
अयुद्ध्वैव नियोगान्मे वशे कुरु हिते स्थितः ॥ १२.१०६.१६ ॥
നീയും ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, നിന്റെ വ്രതത്തിൽ നിലനിന്ന് എതിർത്തു പോരാടണം. യുദ്ധം ചെയ്യാതെ തന്നെ എന്റെ കല്പനയാൽ അവനെ വശത്താക്കുക; ഹിതത്തിൽ നിലനിന്നുകൊണ്ട്.
12.106.17
स त्वं धर्ममवेक्षस्व हित्वा लोभमसांप्रतम् ।
न च कामान्न च द्रोहात्स्वधर्मं हातुमर्हसि ॥ १२.१०६.१७ ॥
അതിനാൽ നീ ധർമത്തെ നോക്കിക്കൊള്ളുക, അനുചിതമായ ലോഭം ഉപേക്ഷിക്കുക. കാമത്താലോ ദ്രോഹത്താലോ നിന്റെ സ്വധർമം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് നിനക്ക് യോഗ്യമല്ല.
12.106.18
नैव नित्यं जयस्तात नैव नित्यं पराजयः ।
तस्माज्जयश्च भोक्तव्यो भोक्तव्यश्च पराजयः ॥ १२.१०६.१८ ॥
പ്രിയ പുത്രാ, എപ്പോഴും ജയമില്ല; എപ്പോഴും പരാജയവുമില്ല. അതിനാൽ ജയം അനുഭവിക്കണം, പരാജയവും സഹിക്കണം.
12.106.19
आत्मन्यपि च संदृश्यावृभौ जयपराजयौ ।
निःशेषकारिणां तात निःशेषकरणाद्भयम् ॥ १२.१०६.१९ ॥
നിന്നിലും ജയവും പരാജയവും ഇരുവരെയും നന്നായി കണ്ട്, പ്രിയ പുത്രാ, സമ്പൂർണ്ണമായി കർമ്മം ചെയ്യുന്നവർക്ക് സമ്പൂർണ്ണ കർമ്മത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ഭയം ഉണ്ടാകുന്നു.
12.106.20
इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं वचनं ब्राह्मणर्षभम् ।
प्रतिपूज्याभिसत्कृत्य पूजार्हमनुमान्य च ॥ १२.१०६.२० ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടവൻ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനോട് ഈ വാക്ക് മറുപടിയായി പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചും സത്കരിച്ചും പൂജ്യനായ അദ്ദേഹത്തോട് അനുവാദം ചോദിച്ചും.
12.106.21
यथा ब्रूयान्महाप्राज्ञो यथा ब्रूयान्महाश्रुतः ।
श्रेयस्कामो यथा ब्रूयादुभयोरेव तत्क्षमम् ॥ १२.१०६.२१ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞൻ എങ്ങനെ പറയുമോ, മഹാശ്രുതൻ എങ്ങനെ പറയുമോ, ശ്രേയസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എങ്ങനെ പറയുമോ, അതുതന്നെ ഇരുവർക്കും യോജിച്ചത്.
12.106.22
यद्यद्वचनमुक्तोऽस्मि करिष्यामि च तत्तथा ।
एतद्धि परमं श्रेयो न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १२.१०६.२२ ॥
എന്നോട് ഏത് വാക്ക് പറഞ്ഞുവോ, അതുപോലെതന്നെ ഞാൻ ചെയ്യും; ഇതുതന്നെ പരമമായ ശ്രേയസ്സ്, ഇതിൽ എനിക്ക് ആലോചനയില്ല.
12.106.23
ततः कौसल्यमाहूय मैथिलो वाक्यमब्रवीत् ।
धर्मतो बुद्धितश्चैव बलेन च जितं मया ॥ १२.१०६.२३ ॥
അപ്പോൾ കൗസല്യനെ വിളിച്ച് മൈഥിലൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു - ധർമ്മത്താലും ബുദ്ധിയാലും ബലത്താലും ഞാൻ ജയിക്കപ്പെട്ടു.
12.106.24
अहं त्वया चात्मगुणैर्जितः पार्थिवसत्तम ।
आत्मानमनवज्ञाय जितवद्वर्ततां भवान् ॥ १२.१०६.२४ ॥
രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ നിന്നാലും നിന്റെ സ്വന്തം ഗുണങ്ങളാലും ജയിക്കപ്പെട്ടവനാണ്; നിന്നെ അവഗണിക്കാതെ, ജയിച്ചവനെപ്പോലെ നീ ഇരിക്കുക.
12.106.25
नावमन्यामि ते बुद्धिं नावमन्ये च पौरुषम् ।
नावमन्ये जयामीति जितवद्वर्ततां भवान् ॥ १२.१०६.२५ ॥
ഞാൻ നിന്റെ ബുദ്ധിയെ അവമാനിക്കുന്നില്ല, നിന്റെ പൗരുഷത്തെയും അവമാനിക്കുന്നില്ല. 'ഞാൻ ജയിക്കും' എന്നു കരുതി അവമാനിക്കുന്നില്ല; നിങ്ങൾ ജയിച്ചവനെപ്പോലെ പെരുമാറുക.
12.106.26
यथावत्पूजितो राजन्गृहं गन्तासि मे गृहात् ।
ततः संपूज्य तौ विप्रं विश्वस्तौ जग्मतुर्गृहान् ॥ १२.१०६.२६ ॥
രാജാവേ, എന്റെ ഗൃഹത്തിൽനിന്ന് യഥാവിധി സത്കരിക്കപ്പെട്ട് നീ നിന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോകും. അനന്തരം ആ ബ്രാഹ്മണനെ നന്നായി സത്കരിച്ച്, ആ ഇരുവരും ആശ്വാസത്തോടെ തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് പോയി.
12.106.27
वैदेहस्त्वथ कौसल्यं प्रवेश्य गृहमञ्जसा ।
प्राद्यार्ध्यमधुपर्कैस्तं पूजार्हं प्रत्यपूजयत् ॥ १२.१०६.२७ ॥
പിന്നീട് വൈദേഹരാജാവ് കൗസല്യനെ തന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് വേഗം ആനയിച്ച്, പാദ്യം, അർഘ്യം, മധുപർക്കം എന്നിവകൊണ്ട് ആദരത്തിന് യോഗ്യനായ അവനെ തിരിച്ചും സത്കരിച്ചു.
12.106.28
ददौ दुहितरं चास्मै रत्नानि विविधानि च ।
एष राज्ञां परो धर्मः समौ जयपराजयौ ॥ १२.१०६.२८ ॥
അവൻ അവന് തന്റെ പുത്രിയെയും വിവിധ രത്നങ്ങളെയും നൽകി. രാജാക്കന്മാരുടെ പരമധർമം ഇതാണ് — ജയവും പരാജയവും സമം.