ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.106.1
न निकृत्या न दम्भेन ब्रह्मन्निच्छामि जीवितुम् ।
नाधर्मयुक्तानिच्छेयमर्थान्सुमहतोऽप्यहम् ॥ १२.१०६.१ ॥
ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ವಂಚನೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಕಪಟದಿಂದ ಬದುಕಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು, ಅದು ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.106.2
पुरस्तादेव भगवन्मयैतदपवर्जितम् ।
येन पापं न शङ्केत यद्वा कृत्स्नं हितं भवेत् ॥ १२.१०६.२ ॥
ಓ ಭಗವನ್, ಇದನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲೇ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇದರಿಂದ ಪಾಪದ ಶಂಕೆ ಉಂಟಾಗದಂತೆ, ಅಥವಾ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿತಕರವಾಗುವಂತೆ.
12.106.3
आनृशंस्येन धर्मेण लोके ह्यस्मिञ्जिजीविषुः ।
नाहमेतदलं कर्तुं नैतन्मय्युपपद्यते ॥ १२.१०६.३ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದಯೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಿಂದ ಬದುಕಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ನಾನು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ; ಇದು ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ.
12.106.4
उपपन्नस्त्वमेतेन यथा क्षत्रिय भाषसे ।
प्रकृत्या ह्युपपन्नोऽसि बुद्ध्या चाद्भुतदर्शनः ॥ १२.१०६.४ ॥
ಓ ಕ್ಷತ್ರಿಯನೇ, ನೀನು ಹೇಳುವಂತೆ ಇದರಿಂದ ನೀನು ಯೋಗ್ಯನಾಗಿದ್ದೀಯ. ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ನೀನು ಯೋಗ್ಯನು; ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೂ ನೀನು ಅದ್ಭುತ ರೂಪದವನು.
12.106.5
उभयोरेव साह्यार्थे यतिष्ये तव तस्य च ।
संश्लेषं वा करिष्यामि शाश्वतं ह्यनपायिनम् ॥ १२.१०६.५ ॥
ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಿನಗಾಗಿಯೂ ಅವನಿಗಾಗಿಯೂ. ಶಾಶ್ವತವಾದ, ನಾಶವಿಲ್ಲದ ಐಕ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
12.106.6
त्वादृशं हि कुले जातभनृशंसं बहुश्रुतम् ।
अमात्यं को न कुर्वीत राज्यप्रणयकोविदम् ॥ १२.१०६.६ ॥
ನಿನ್ನಂತೆ ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ದಯಾಳು, ಬಹುಶ್ರುತ, ರಾಜ್ಯವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಯಾರು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ?
12.106.7
यस्त्वं प्रव्राजितो राज्याद्व्यसनं चोत्तमं गतः ।
आनृशंस्येन वृत्तेन क्षत्रियेच्छसि जीवितुम् ॥ १२.१०६.७ ॥
ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟು ಮಹಾ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ನೀನು, ಓ ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರದಿಂದ ಬದುಕಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯಾ?
12.106.8
आगन्ता मद्गृहं तात वैदेहः सत्यसंगरः ।
अथाहं तं नियोक्ष्यामि तत्करिष्यत्यसंशयम् ॥ १२.१०६.८ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞನಾದ ವೈದೇಹ ರಾಜನು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬರುವನು. ಆಗ ನಾನು ಅವನನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವನು.
12.106.9
तत आहूय वैदेहं मुनिर्वचनमब्रवीत् ।
अयं राजकुले जातो विदिताभ्यन्तरो मम ॥ १२.१०६.९ ॥
ಆಗ ಮುನಿಯು ವೈದೇಹ ರಾಜನನ್ನು ಕರೆದು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು: 'ಇವನು ರಾಜವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು; ನನ್ನ ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವನು.'
12.106.10
आदर्श इव शुद्धात्मा शारदश्चन्द्रमा यथा ।
नास्मिन्पश्यामि वृजिनं सर्वतो मे परीक्षितः ॥ १२.१०६.१० ॥
ಇವನು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಶುದ್ಧಾತ್ಮನು, ಶರದೃತುವಿನ ಚಂದ್ರನಂತೆ ನಿರ್ಮಲನು. ನಾನು ಇವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇವನಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
12.106.11
तेन ते संधिरेवास्तु विश्वसास्मिन्यथा मयि ।
न राज्यमनमात्येन शक्यं शास्तुममित्रहन् ॥ १२.१०६.११ ॥
ಅವನೊಂದಿಗೆ ನಿನಗೆ ಸಂಧಿ ಉಂಟಾಗಲಿ; ನನ್ನನ್ನು ನಂಬುವಂತೆ ಇವನನ್ನೂ ನಂಬು. ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕನೇ, ಮಂತ್ರಿಯಿಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
12.106.12
अमात्य शुद्ध एव स्याद्बुद्धिसंपन्न एव वा ।
तस्माच्चैव भयं राज्ञः पश्य राज्यस्य योजनम् ॥ १२.१०६.१२ ॥
ಮಂತ್ರಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿರಲಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜನಿಗೆ ಇರುವ ಭಯವನ್ನೂ, ರಾಜ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸು.
12.106.13
धर्मात्मनां क्वचिल्लोके नान्यास्ति गतिरीदृशी ।
तदा राजपुत्रोऽयं सतां मार्गमनुष्ठितः।
असंगृहीतस्त्वेवैष त्वया धर्मपुरोगमः ॥ १२.१०६.१३ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮರಿಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಂಥ ಬೇರೆ ಗತಿ ಇಲ್ಲ. ಆಗ ಈ ರಾಜಪುತ್ರನು ಸತ್ಪುರುಷರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು; ಆದರೆ ನೀನು ಇವನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಮುಂದಿಡುವವನು.
12.106.14
संसेव्यमानः शत्रूंस्ते गृह्णीयान्महतो गणान् ॥ १२.१०६.१४ ॥
ನೀನು ಅವನನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಅವನು ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲನು.
12.106.15
यद्ययं प्रतियुद्ध्येत स्वकर्म क्षत्रियस्य तत् ।
जिगीषमाणस्त्वां युद्धे पितृपैतामहे पदे ॥ १२.१०६.१५ ॥
ಇವನು ಪ್ರತಿಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಸ್ವಧರ್ಮವೇ; ಏಕೆಂದರೆ ಪಿತೃಪಿತಾಮಹರ ಪದವಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
12.106.16
त्वं अपि प्रतियुद्ध्येथा विजिगीषुर्व्रते स्थितः ।
अयुद्ध्वैव नियोगान्मे वशे कुरु हिते स्थितः ॥ १२.१०६.१६ ॥
ನೀನು ಕೂಡ ಗೆಲ್ಲಬಯಸಿ, ನಿನ್ನ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪ್ರತಿಹೋರಾಡಬೇಕು. ಯುದ್ಧ ಮಾಡದೆಯೇ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೋ; ಹಿತಕರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು.
12.106.17
स त्वं धर्ममवेक्षस्व हित्वा लोभमसांप्रतम् ।
न च कामान्न च द्रोहात्स्वधर्मं हातुमर्हसि ॥ १२.१०६.१७ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ನೋಡಿಕೊ, ಅನುಚಿತ ಲೋಭವನ್ನು ಬಿಡು. ಕಾಮದಿಂದಾಗಲಿ ದ್ರೋಹದಿಂದಾಗಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
12.106.18
नैव नित्यं जयस्तात नैव नित्यं पराजयः ।
तस्माज्जयश्च भोक्तव्यो भोक्तव्यश्च पराजयः ॥ १२.१०६.१८ ॥
ಮಗನೇ, ಸದಾ ಜಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಸದಾ ಪರಾಜಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು, ಪರಾಜಯವನ್ನೂ ಸಹಿಸಬೇಕು.
12.106.19
आत्मन्यपि च संदृश्यावृभौ जयपराजयौ ।
निःशेषकारिणां तात निःशेषकरणाद्भयम् ॥ १२.१०६.१९ ॥
ನಿನ್ನೊಳಗೂ ಜಯ ಮತ್ತು ಪರಾಜಯ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿ, ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಭಯವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
12.106.20
इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं वचनं ब्राह्मणर्षभम् ।
प्रतिपूज्याभिसत्कृत्य पूजार्हमनुमान्य च ॥ १२.१०६.२० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು; ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಪೂಜ್ಯರಾದವರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು.
12.106.21
यथा ब्रूयान्महाप्राज्ञो यथा ब्रूयान्महाश्रुतः ।
श्रेयस्कामो यथा ब्रूयादुभयोरेव तत्क्षमम् ॥ १२.१०६.२१ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನು ಹೇಗೆ ಹೇಳುವನೋ, ಮಹಾಶ್ರುತನು ಹೇಗೆ ಹೇಳುವನೋ, ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಹೇಗೆ ಹೇಳುವನೋ, ಅದೇ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಯೋಗ್ಯ.
12.106.22
यद्यद्वचनमुक्तोऽस्मि करिष्यामि च तत्तथा ।
एतद्धि परमं श्रेयो न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १२.१०६.२२ ॥
ನನಗೆ ಯಾವ ಮಾತು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ, ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಇದೇ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು, ಇದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ.
12.106.23
ततः कौसल्यमाहूय मैथिलो वाक्यमब्रवीत् ।
धर्मतो बुद्धितश्चैव बलेन च जितं मया ॥ १२.१०६.२३ ॥
ಆಗ ಕೌಸಲ್ಯನನ್ನು ಕರೆದು ಮೈಥಿಲನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು - ಧರ್ಮದಿಂದ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ, ಬಲದಿಂದಲೂ ನನ್ನಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.106.24
अहं त्वया चात्मगुणैर्जितः पार्थिवसत्तम ।
आत्मानमनवज्ञाय जितवद्वर्ततां भवान् ॥ १२.१०६.२४ ॥
ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಗುಣಗಳಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸದೆ, ಗೆದ್ದವನಂತೆ ಇರು.
12.106.25
नावमन्यामि ते बुद्धिं नावमन्ये च पौरुषम् ।
नावमन्ये जयामीति जितवद्वर्ततां भवान् ॥ १२.१०६.२५ ॥
ನಾನು ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ಪೌರುಷವನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 'ನಾನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನೀವು ಗೆದ್ದವರಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
12.106.26
यथावत्पूजितो राजन्गृहं गन्तासि मे गृहात् ।
ततः संपूज्य तौ विप्रं विश्वस्तौ जग्मतुर्गृहान् ॥ १२.१०६.२६ ॥
ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಮನೆಯಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿ ಸತ್ಕಾರ ಪಡೆದು ನೀನು ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವೆ. ಆ ನಂತರ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋದರು.
12.106.27
वैदेहस्त्वथ कौसल्यं प्रवेश्य गृहमञ्जसा ।
प्राद्यार्ध्यमधुपर्कैस्तं पूजार्हं प्रत्यपूजयत् ॥ १२.१०६.२७ ॥
ನಂತರ ವೈದೇಹ ರಾಜನು ಕೌಸಲ್ಯನನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಮಧುಪರ್ಕಗಳಿಂದ ಪೂಜಾರ್ಹನಾದ ಅವನನ್ನು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.
12.106.28
ददौ दुहितरं चास्मै रत्नानि विविधानि च ।
एष राज्ञां परो धर्मः समौ जयपराजयौ ॥ १२.१०६.२८ ॥
ಅವನು ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನೂ ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟನು. ರಾಜರ ಪರಮ ಧರ್ಮ ಇದೇ — ಜಯ ಮತ್ತು ಪರಾಜಯ ಸಮಾನ.