మహాభారతం · అధ్యాయం 12.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.106.1
न निकृत्या न दम्भेन ब्रह्मन्निच्छामि जीवितुम् ।
नाधर्मयुक्तानिच्छेयमर्थान्सुमहतोऽप्यहम् ॥ १२.१०६.१ ॥
ఓ బ్రాహ్మణా, మోసంతో, కపటంతో జీవించాలని నేను కోరను. అధర్మంతో కూడిన సంపదను, అది ఎంత గొప్పదైనా, నేను కోరను.
12.106.2
पुरस्तादेव भगवन्मयैतदपवर्जितम् ।
येन पापं न शङ्केत यद्वा कृत्स्नं हितं भवेत् ॥ १२.१०६.२ ॥
ఓ భగవంతుడా, దీనిని నేను ముందే విడిచిపెట్టాను. దీని వలన పాపం కలుగుతుందన్న భయం లేకుండా, లేదా ఇది పూర్తిగా హితకరంగా ఉండేలా.
12.106.3
आनृशंस्येन धर्मेण लोके ह्यस्मिञ्जिजीविषुः ।
नाहमेतदलं कर्तुं नैतन्मय्युपपद्यते ॥ १२.१०६.३ ॥
ఈ లోకంలో దయతోనూ ధర్మంతోనూ జీవించాలని నేను కోరుతున్నాను. ఇది చేయడానికి నేను సమర్థుడను కాను; ఇది నాకు తగినది కాదు.
12.106.4
उपपन्नस्त्वमेतेन यथा क्षत्रिय भाषसे ।
प्रकृत्या ह्युपपन्नोऽसि बुद्ध्या चाद्भुतदर्शनः ॥ १२.१०६.४ ॥
ఓ క్షత్రియా, నువ్వు చెప్పినట్లుగా దీనితో నీవు సంపన్నుడవు. స్వభావం వల్లనే నువ్వు సంపన్నుడవు; బుద్ధివల్ల కూడా అద్భుత రూపం కలవాడవు.
12.106.5
उभयोरेव साह्यार्थे यतिष्ये तव तस्य च ।
संश्लेषं वा करिष्यामि शाश्वतं ह्यनपायिनम् ॥ १२.१०६.५ ॥
మీ ఇద్దరికీ సహాయం చేయడానికి నేను ప్రయత్నిస్తాను; నీకూ, అతనికీ. శాశ్వతమైన, నశించని కలయికను నేను ఏర్పరుస్తాను.
12.106.6
त्वादृशं हि कुले जातभनृशंसं बहुश्रुतम् ।
अमात्यं को न कुर्वीत राज्यप्रणयकोविदम् ॥ १२.१०६.६ ॥
నీలాగా ఉన్నత వంశంలో జన్మించిన, దయగల, బహుశ్రుతుడు, రాజ్యవ్యవహారాల్లో నిపుణుడైన మంత్రిని ఎవరు నియమించరు?
12.106.7
यस्त्वं प्रव्राजितो राज्याद्व्यसनं चोत्तमं गतः ।
आनृशंस्येन वृत्तेन क्षत्रियेच्छसि जीवितुम् ॥ १२.१०६.७ ॥
రాజ్యం నుండి బహిష్కరించబడి మహా కష్టంలో పడిన నీవు, ఓ క్షత్రియా, దయ మరియు సదాచారంతో జీవించాలనుకుంటున్నావా?
12.106.8
आगन्ता मद्गृहं तात वैदेहः सत्यसंगरः ।
अथाहं तं नियोक्ष्यामि तत्करिष्यत्यसंशयम् ॥ १२.१०६.८ ॥
ప్రియుడా, సత్యప్రతిజ్ఞుడైన విదేహ రాజు నా ఇంటికి వస్తాడు. అప్పుడు నేను అతన్ని నియమిస్తాను; అతడు నిస్సందేహంగా అది చేస్తాడు.
12.106.9
तत आहूय वैदेहं मुनिर्वचनमब्रवीत् ।
अयं राजकुले जातो विदिताभ्यन्तरो मम ॥ १२.१०६.९ ॥
అప్పుడు ముని విదేహ రాజును పిలిచి ఈ మాట చెప్పాడు: 'ఇతడు రాజవంశంలో పుట్టినవాడు; నా అంతరంగాన్ని బాగా తెలిసినవాడు.'
12.106.10
आदर्श इव शुद्धात्मा शारदश्चन्द्रमा यथा ।
नास्मिन्पश्यामि वृजिनं सर्वतो मे परीक्षितः ॥ १२.१०६.१० ॥
ఇతడు అద్దంలా శుద్ధాత్ముడు, శరత్కాల చంద్రునిలా నిర్మలుడు. నేను ఇతన్ని అన్ని విధాలుగా పరీక్షించాను; ఇతనిలో ఎలాంటి దోషమూ నేను చూడలేదు.
12.106.11
तेन ते संधिरेवास्तु विश्वसास्मिन्यथा मयि ।
न राज्यमनमात्येन शक्यं शास्तुममित्रहन् ॥ १२.१०६.११ ॥
అతనితో నీకు సంధి కుదరాలి; నన్ను నమ్మినట్లే ఇతన్నీ నమ్ము. శత్రుసంహారకా, మంత్రి లేకుండా రాజ్యాన్ని పాలించడం సాధ్యం కాదు.
12.106.12
अमात्य शुद्ध एव स्याद्बुद्धिसंपन्न एव वा ।
तस्माच्चैव भयं राज्ञः पश्य राज्यस्य योजनम् ॥ १२.१०६.१२ ॥
మంత్రి పవిత్రుడై ఉండాలి, లేదా బుద్ధిమంతుడై ఉండాలి. కాబట్టి రాజుకు భయం ఎక్కడ ఉందో, రాజ్య పాలనలో అది ఎలా ఉంటుందో చూడు.
12.106.13
धर्मात्मनां क्वचिल्लोके नान्यास्ति गतिरीदृशी ।
तदा राजपुत्रोऽयं सतां मार्गमनुष्ठितः।
असंगृहीतस्त्वेवैष त्वया धर्मपुरोगमः ॥ १२.१०६.१३ ॥
ధర్మాత్ముల కు లోకంలో ఇలాంటి మరో గతి ఎక్కడా లేదు. అప్పుడు ఈ రాజకుమారుడు సత్పురుషుల మార్గాన్ని అనుసరించాడు; కానీ నువ్వు ఇతడిని నీ వైపు చేర్చుకోలేదు. ఇతడు ధర్మాన్ని ముందుంచేవాడు.
12.106.14
संसेव्यमानः शत्रूंस्ते गृह्णीयान्महतो गणान् ॥ १२.१०६.१४ ॥
నువ్వు అతడిని సరిగ్గా సేవిస్తే, అతడు నీ శత్రువుల గొప్ప సమూహాలను పట్టుకోగలడు.
12.106.15
यद्ययं प्रतियुद्ध्येत स्वकर्म क्षत्रियस्य तत् ।
जिगीषमाणस्त्वां युद्धे पितृपैतामहे पदे ॥ १२.१०६.१५ ॥
ఇతడు ప్రతిఘటిస్తే, అది క్షత్రియుని స్వధర్మమే; ఎందుకంటే పితృపితామహుల పదవి కోసం యుద్ధంలో నిన్ను జయించాలని ఇతడు కోరుతున్నాడు.
12.106.16
त्वं अपि प्रतियुद्ध्येथा विजिगीषुर्व्रते स्थितः ।
अयुद्ध्वैव नियोगान्मे वशे कुरु हिते स्थितः ॥ १२.१०६.१६ ॥
నువ్వు కూడా జయించాలనే కోరికతో, నీ వ్రతంలో నిలిచి ప్రతిఘటించాలి. యుద్ధం చేయకుండానే నా ఆజ్ఞతో అతడిని వశపరుచుకో; హితమైన మార్గంలో నిలిచి.
12.106.17
स त्वं धर्ममवेक्षस्व हित्वा लोभमसांप्रतम् ।
न च कामान्न च द्रोहात्स्वधर्मं हातुमर्हसि ॥ १२.१०६.१७ ॥
కాబట్టి నువ్వు ధర్మాన్ని చూసుకో, అనుచిత లోభాన్ని విడిచిపెట్టు. కామంతో గానీ ద్రోహంతో గానీ నీ స్వధర్మాన్ని వదులుకోవడం నీకు తగదు.
12.106.18
नैव नित्यं जयस्तात नैव नित्यं पराजयः ।
तस्माज्जयश्च भोक्तव्यो भोक्तव्यश्च पराजयः ॥ १२.१०६.१८ ॥
ప్రియ పుత్రా, ఎల్లప్పుడూ జయం ఉండదు, ఎల్లప్పుడూ పరాజయం కూడా ఉండదు. కాబట్టి జయాన్ని అనుభవించాలి, పరాజయాన్నీ భరించాలి.
12.106.19
आत्मन्यपि च संदृश्यावृभौ जयपराजयौ ।
निःशेषकारिणां तात निःशेषकरणाद्भयम् ॥ १२.१०६.१९ ॥
నీలోనే జయాపజయాలు రెండింటినీ బాగా చూసి, ప్రియ పుత్రా, సంపూర్ణంగా కర్మ చేసేవారికి సంపూర్ణ కర్మవల్లనే భయం కలుగుతుంది.
12.106.20
इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं वचनं ब्राह्मणर्षभम् ।
प्रतिपूज्याभिसत्कृत्य पूजार्हमनुमान्य च ॥ १२.१०६.२० ॥
ఇలా చెప్పబడినవాడు బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠునితో ఈ మాటను బదులిచ్చాడు; ఆయనను గౌరవించి, సత్కరించి, పూజార్హుడైన ఆయన అనుమతి పొంది.
12.106.21
यथा ब्रूयान्महाप्राज्ञो यथा ब्रूयान्महाश्रुतः ।
श्रेयस्कामो यथा ब्रूयादुभयोरेव तत्क्षमम् ॥ १२.१०६.२१ ॥
మహాప్రాజ్ఞుడు ఎలా చెబుతాడో, మహాశ్రుతుడు ఎలా చెబుతాడో, శ్రేయస్సును కోరేవాడు ఎలా చెబుతాడో, అదే ఇద్దరికీ తగినది.
12.106.22
यद्यद्वचनमुक्तोऽस्मि करिष्यामि च तत्तथा ।
एतद्धि परमं श्रेयो न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १२.१०६.२२ ॥
నాకు ఏ మాట చెప్పబడిందో, దానిని అలాగే చేస్తాను; ఇదే పరమ శ్రేయస్సు, ఇందులో నాకు ఆలోచన లేదు.
12.106.23
ततः कौसल्यमाहूय मैथिलो वाक्यमब्रवीत् ।
धर्मतो बुद्धितश्चैव बलेन च जितं मया ॥ १२.१०६.२३ ॥
అప్పుడు కౌసల్యుని పిలిచి మైథిలుడు ఈ మాటను చెప్పాడు - ధర్మం చేత, బుద్ధి చేత, బలం చేత కూడా నేను జయించబడ్డాను.
12.106.24
अहं त्वया चात्मगुणैर्जितः पार्थिवसत्तम ।
आत्मानमनवज्ञाय जितवद्वर्ततां भवान् ॥ १२.१०६.२४ ॥
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నేను నీ చేత, నీ స్వంత గుణాల చేత జయించబడ్డాను; నిన్ను నీవు తక్కువ చేసుకోకుండా, గెలిచినవాడిలా ఉండు.
12.106.25
नावमन्यामि ते बुद्धिं नावमन्ये च पौरुषम् ।
नावमन्ये जयामीति जितवद्वर्ततां भवान् ॥ १२.१०६.२५ ॥
నేను నీ బుద్ధిని అవమానించను, నీ పౌరుషాన్ని కూడా అవమానించను. 'నేను గెలుస్తాను' అని అనుకుని అవమానించను; మీరు విజేతలా ప్రవర్తించండి.
12.106.26
यथावत्पूजितो राजन्गृहं गन्तासि मे गृहात् ।
ततः संपूज्य तौ विप्रं विश्वस्तौ जग्मतुर्गृहान् ॥ १२.१०६.२६ ॥
రాజా, నా ఇంటి నుండి యథావిధిగా సత్కరించబడి నీవు నీ ఇంటికి వెళ్తావు. అనంతరం ఆ బ్రాహ్మణుని బాగా సత్కరించి, ఆ ఇద్దరూ నిశ్చింతగా తమ ఇళ్లకు వెళ్లారు.
12.106.27
वैदेहस्त्वथ कौसल्यं प्रवेश्य गृहमञ्जसा ।
प्राद्यार्ध्यमधुपर्कैस्तं पूजार्हं प्रत्यपूजयत् ॥ १२.१०६.२७ ॥
అనంతరం విదేహ రాజు కౌసల్యుని తన ఇంటికి వెంటనే ఆహ్వానించి, పాద్యము, అర్ఘ్యము, మధుపర్కముతో పూజార్హుడైన అతనిని ప్రతిగా సత్కరించాడు.
12.106.28
ददौ दुहितरं चास्मै रत्नानि विविधानि च ।
एष राज्ञां परो धर्मः समौ जयपराजयौ ॥ १२.१०६.२८ ॥
అతడు అతనికి తన కుమార్తెను, వివిధ రత్నాలను కూడా ఇచ్చాడు. రాజులకు ఇదే పరమ ధర్మం — జయము, పరాజయము సమానమే.