Mahābhārata · Adhyāya 12.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.11.1
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
तापसैः सह संवादं शक्रस्य भरतर्षभ ॥ १२.११.१ ॥
Aquí, toro de los Bharatas, relatan esta antigua historia: el diálogo de Śakra (Indra) con los ascetas.
12.11.2
शक्यं पुनररण्येषु सुखमेतेन जीवितुम् ।
केचिद्गृहान्परित्यज्य वनमभ्यागमन्द्विजाः।
अजातश्मश्रवो मन्दाः कुले जाताः प्रवव्रजुः ॥ १२.११.२ ॥
Con esto es posible vivir de nuevo felizmente en los bosques. Algunos dvijas, abandonando sus casas, fueron al bosque: sin barba, necios, nacidos en buenas familias, se hicieron renunciantes.
12.11.3
धर्मोऽयमिति मन्वानाः समृद्धा धर्मचारिणः ।
त्यक्त्वा भ्रातॄन्पितॄंश्चैव तानिन्द्रोऽन्वकृपायत ॥ १२.११.३ ॥
Creyendo que 'esto es dharma', los prósperos practicantes del dharma abandonaron a sus hermanos y padres; Indra se compadeció de ellos.
12.11.4
स तान्बभाषे मघवान्पक्षीभूत्वा हिरण्मयः ।
सुदुष्करं मनुष्यैस्तु यत्कृतं विघसाशिभिः ॥ १२.११.४ ॥
Maghavan (Indra), tomando la forma de un pájaro dorado, les habló: 'Lo que han hecho los que comen sobras (vighasāśin) es sumamente difícil para los hombres.'
12.11.5
पुण्यं भवति कर्मैषां प्रशस्तं चैव जीवितम् ।
सिद्धार्थास्ते गतिं मुख्यां प्राप्ताः कर्मपरायणाः ॥ १२.११.५ ॥
Su acción es meritoria y su vida digna de alabanza; dedicados a sus obras, habiendo cumplido sus fines, alcanzaron la meta suprema.
12.11.6
अहो बतायं शकुनिर्विघसाशान्प्रशंसति ।
अस्मान्नूनमयं शास्ति वयं च विघसाशिनः ॥ १२.११.६ ॥
'¡Ah! Este pájaro alaba a los comedores de sobras. Seguramente nos está instruyendo — ¿y acaso no somos nosotros también comedores de sobras?'
12.11.7
नाहं युष्मान्प्रशंसामि पङ्कदिग्धान्रजस्वलान् ।
उच्छिष्टभोजिनो मन्दानन्ये वै विघसाशिनः ॥ १२.११.७ ॥
No os alabo, a vosotros, embadurnados de lodo, cubiertos de polvo, comedores de sobras, necios; en verdad, también otros son comedores de restos.
12.11.8
इदं श्रेयः परमिति वयमेवममंस्महि ।
शकुने ब्रूहि यच्छ्रेयो वयं ते श्रद्दधामहे ॥ १२.११.८ ॥
Pensábamos que esto era el bien supremo. Śakuni, dinos cuál es el bien; confiamos en ti.
12.11.9
यदि मां नाभिशङ्कध्वं विभज्यात्मानमात्मना ।
ततोऽहं वः प्रवक्ष्यामि याथातथ्यं हितं वचः ॥ १२.११.९ ॥
Si no desconfiáis de mí y os examináis a vosotros mismos, entonces os diré la palabra verdadera y benéfica.
12.11.10
शृणुमस्ते वचस्तात पन्थानो विदितास्तव ।
नियोगे चैव धर्मात्मन्स्थातुमिच्छाम शाधि नः ॥ १२.११.१० ॥
Querido, escuchamos tus palabras; todos los caminos te son conocidos. Oh justo, deseamos permanecer en esa regla; instrúyenos.
12.11.11
चतुष्पदां गौः प्रवरा लोहानां काञ्चनं वरम् ।
शब्दानां प्रवरो मन्त्रो ब्राह्मणो द्विपदां वरः ॥ १२.११.११ ॥
Entre los cuadrúpedos, la vaca es la primera; entre los metales, el oro es el mejor; entre los sonidos, el mantra es el primero; entre los bípedos, el brahmán es el mejor.
12.11.12
मन्त्रोऽयं जातकर्मादिर्ब्राह्मणस्य विधीयते ।
जीवतोऽपि यथाकालं श्मशाननिधनान्तकः ॥ १२.११.१२ ॥
Este mantra, que comienza con el rito del nacimiento, está prescrito para el brahmán; y aun mientras vive, a su debido tiempo termina en la muerte en el crematorio.
12.11.13
कर्माणि वैदिकान्यस्य स्वर्ग्यः पन्थास्त्वनुत्तमः ।
अथ सर्वाणि कर्माणि मन्त्रसिद्धानि चक्षते।
आम्नायदृढवादीनि तथा सिद्धिरिहेष्यते ॥ १२.११.१३ ॥
Sus ritos védicos son el sendero que conduce al cielo, y ese es el camino supremo. Se dice que todos los ritos se cumplen mediante los mantras; es por aquellos firmemente declarados en la tradición del Āmnāya que aquí se alcanza el éxito.
12.11.14
मासार्धमासा ऋतव आदित्यशशितारकम् ।
ग्रसन्ते कर्म भूतानि तदिदं कर्मशंसिनाम् ॥ १२.११.१४ ॥
Los meses, las quincenas y las estaciones, el sol, la luna y las estrellas devoran las acciones de los seres; esto es lo que dicen quienes alaban la acción.
12.11.15
सिद्धिक्षेत्रमिदं पुण्यमयमेवाश्रमो महान् ॥ १२.११.१५ ॥
Este es un santo campo de realización, y éste es en verdad el gran ermitaño.
12.11.16
अथ ये कर्म निन्दन्तो मनुष्याः कापथं गताः ।
मूढानामर्थहीनानां तेषामेनस्तु विद्यते ॥ १२.११.१६ ॥
Pero en aquellos hombres que vituperan los ritos y han seguido un camino equivocado, los insensatos y sin propósito, ciertamente hay pecado.
12.11.17
देववंशान्पितृवंशान्ब्रह्मवंशांश्च शाश्चतान् ।
संत्यज्य मूढा वर्तन्ते ततो यान्त्यशुचीन्पथः ॥ १२.११.१७ ॥
Los linajes de los dioses, de los antepasados y de los brahmanes son eternos; abandonándolos, los insensatos se conducen así, y por eso van por caminos impuros.
12.11.18
एतद्वोऽस्तु तपोयुक्तं ददामीत्यृषिचोदितम् ।
तस्मात्तदध्यावसतस्तपस्वित्वमिहोच्यते ॥ १२.११.१८ ॥
"Que esto sea para vosotros unido a la ascesis; yo lo concedo" — así dijo el sabio; por eso, a quien habita en él se le atribuye aquí la condición de asceta.
12.11.19
देववंशान्ब्रह्मवंशान्पितृवंशांश्च शाश्वतान् ।
संविभज्य गुरोश्चर्यां तद्वै दुष्करमुच्यते ॥ १२.११.१९ ॥
Repartir debidamente los linajes eternos de los dioses, de los brahmanes y de los antepasados, y seguir la conducta del maestro: eso se dice que es difícil.
12.11.20
देवा वै दुष्करं कृत्वा विभूतिं परमां गताः ।
तस्माद्गार्हस्थ्यमुद्वोढुं दुष्करं प्रब्रवीमि वः ॥ १२.११.२० ॥
Los dioses, tras realizar hazañas difíciles, alcanzaron una gloria suprema. Por eso os digo que asumir la vida del cabeza de familia también es difícil.
12.11.21
तपः श्रेष्ठं प्रजानां हि मूलमेतन्न संशयः ।
कुटुम्वविधिनाऽनेन यस्मिन्सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १२.११.२१ ॥
La austeridad es lo más excelso entre los seres; esta es ciertamente la raíz, no hay duda. Por esta norma de la vida familiar, todo queda establecido.
12.11.22
एतद्विदुस्तपो विप्रा द्वन्द्वातीता विमत्सराः ।
एतस्माद्वनमध्ये तु लोकेषु तप उच्यते ॥ १२.११.२२ ॥
Los brahmanes, más allá de los pares de opuestos y libres de envidia, conocen esto como austeridad. Por ello, en medio del bosque y entre los mundos, esto se llama austeridad.
12.11.23
दुराधर्षं पदं चैव गच्छन्ति विघसाशिनः ।
सायंप्रातर्विभज्यान्नं स्वकुटुम्बे यथाविधि ॥ १२.११.२३ ॥
Los que comen lo que queda alcanzan un estado inexpugnable, habiendo repartido la comida por la mañana y por la tarde en su casa según la norma.
12.11.24
दत्त्वाऽतिथिभ्यो देवेभ्यः पितृभ्यः स्वजनाय च ।
अवशिष्टानि येऽश्नन्ति तानाहुर्विघसाशिनः ॥ १२.११.२४ ॥
A quienes comen lo que sobra tras dar a los huéspedes, a los dioses, a los antepasados y a los suyos se les llama comedores de restos.
12.11.25
तस्मात्स्वधर्ममास्थाय सुव्रताः सत्यवादिनः ।
लोकस्य गुरवो भूत्वा ते भवन्त्यनुपस्कृताः ॥ १२.११.२५ ॥
Por ello, aferrados a su propio deber, firmes en sus votos y veraces, se convierten en maestros del mundo y permanecen intachables.
12.11.26
त्रिदिवं प्राप्य शक्रस्य स्वर्गलोके विमत्सराः ।
वसन्ति शाश्वतान्वर्षाञ्जना दुष्करकारिणः ॥ १२.११.२६ ॥
Habiendo alcanzado el triple cielo de Śakra, libres de envidia, las personas que realizaron hazañas difíciles moran en el mundo celestial durante años eternos.
12.11.27
ततस्ते तद्वचः श्रुत्वा धर्मार्थसहितं हितम् ।
उत्सृज्य नास्तिकमतिं गार्हस्थ्यं धर्ममाश्रिताः ॥ १२.११.२७ ॥
Entonces, habiendo oído aquel discurso beneficioso unido al dharma y a la riqueza, abandonaron la opinión atea y se acogieron al deber del cabeza de familia.
12.11.28
तस्मात्त्वमपि सर्वज्ञ धैर्यमालम्ब्य शाश्वतम् ।
प्रशाधि पृथिवीं कृत्स्नां हतामित्रां नरोत्तम ॥ १२.११.२८ ॥
Por tanto, oh omnisciente, tú también, aferrado a una firmeza duradera, gobierna la tierra entera, con sus enemigos abatidos, oh mejor de los hombres.