ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.11.1
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
तापसैः सह संवादं शक्रस्य भरतर्षभ ॥ १२.११.१ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದರ ಕುರಿತು ತಪಸ್ವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ಸಂವಾದ ಎಂಬ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.11.2
शक्यं पुनररण्येषु सुखमेतेन जीवितुम् ।
केचिद्गृहान्परित्यज्य वनमभ्यागमन्द्विजाः।
अजातश्मश्रवो मन्दाः कुले जाताः प्रवव्रजुः ॥ १२.११.२ ॥
ಇದರಿಂದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸುಖವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯ. ಕೆಲವು ದ್ವಿಜರು ಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದರು — ಗಡ್ಡಮೀಸೆ ಬರದ, ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ, ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಪ್ರವ್ರಜಿತರಾದರು.
12.11.3
धर्मोऽयमिति मन्वानाः समृद्धा धर्मचारिणः ।
त्यक्त्वा भ्रातॄन्पितॄंश्चैव तानिन्द्रोऽन्वकृपायत ॥ १२.११.३ ॥
'ಇದೇ ಧರ್ಮ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದರೂ ಧರ್ಮಾಚಾರಿಗಳಾದವರು ಸಹೋದರರನ್ನು ಮತ್ತು ತಂದೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು — ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಇಂದ್ರನು ಕನಿಕರಪಟ್ಟನು.
12.11.4
स तान्बभाषे मघवान्पक्षीभूत्वा हिरण्मयः ।
सुदुष्करं मनुष्यैस्तु यत्कृतं विघसाशिभिः ॥ १२.११.४ ॥
ಆ ಮಘವಾನನು (ಇಂದ್ರನು) ಚಿನ್ನದ ಹಕ್ಕಿಯ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು — 'ವಿಘಸಾಶಿಗಳು (ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ತಿನ್ನುವವರು) ಮಾಡಿದ ಈ ಕಾರ್ಯ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ.'
12.11.5
पुण्यं भवति कर्मैषां प्रशस्तं चैव जीवितम् ।
सिद्धार्थास्ते गतिं मुख्यां प्राप्ताः कर्मपरायणाः ॥ १२.११.५ ॥
ಇವರ ಕರ್ಮ ಪುಣ್ಯಮಯ; ಬದುಕೂ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಕರ್ಮಪರಾಯಣರಾದ ಅವರು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥರಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
12.11.6
अहो बतायं शकुनिर्विघसाशान्प्रशंसति ।
अस्मान्नूनमयं शास्ति वयं च विघसाशिनः ॥ १२.११.६ ॥
'ಅಹೋ! ಈ ಹಕ್ಕಿ ವಿಘಸಾಶಿಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಿದೆ. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇದು ನಮಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಿದೆ; ನಾವೂ ವಿಘಸಾಶಿಗಳೇ ಅಲ್ಲವೇ.'
12.11.7
नाहं युष्मान्प्रशंसामि पङ्कदिग्धान्रजस्वलान् ।
उच्छिष्टभोजिनो मन्दानन्ये वै विघसाशिनः ॥ १२.११.७ ॥
ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ, ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ, ಎಂಜಲು ತಿನ್ನುವ, ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಾನು ಹೊಗಳುವುದಿಲ್ಲ; ಇತರರೂ ಉಳಿಕೆ ತಿನ್ನುವವರೇ.
12.11.8
इदं श्रेयः परमिति वयमेवममंस्महि ।
शकुने ब्रूहि यच्छ्रेयो वयं ते श्रद्दधामहे ॥ १२.११.८ ॥
ಇದೇ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆವು. ಶಕುನಿಯೇ, ಯಾವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಸೋ ಹೇಳು; ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ನಂಬುತ್ತೇವೆ.
12.11.9
यदि मां नाभिशङ्कध्वं विभज्यात्मानमात्मना ।
ततोऽहं वः प्रवक्ष्यामि याथातथ्यं हितं वचः ॥ १२.११.९ ॥
ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂದೇಹ ಪಡದೆ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವೇ ವಿಚಾರಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಆಗ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಯಥಾರ್ಥವೂ ಹಿತಕರವೂ ಆದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
12.11.10
शृणुमस्ते वचस्तात पन्थानो विदितास्तव ।
नियोगे चैव धर्मात्मन्स्थातुमिच्छाम शाधि नः ॥ १२.११.१० ॥
ಅಯ್ಯಾ, ನಿನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ; ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲ ದಾರಿಗಳೂ ತಿಳಿದಿವೆ. ಧರ್ಮಾತ್ಮನೇ, ಆ ನಿಯಮದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ; ನಮಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು.
12.11.11
चतुष्पदां गौः प्रवरा लोहानां काञ्चनं वरम् ।
शब्दानां प्रवरो मन्त्रो ब्राह्मणो द्विपदां वरः ॥ १२.११.११ ॥
ಚತುಷ್ಪಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವು ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ದ್ವಿಪಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶ್ರೇಷ್ಠ.
12.11.12
मन्त्रोऽयं जातकर्मादिर्ब्राह्मणस्य विधीयते ।
जीवतोऽपि यथाकालं श्मशाननिधनान्तकः ॥ १२.११.१२ ॥
ಜಾತಕರ್ಮದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಈ ಮಂತ್ರವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಬದುಕಿರುವಾಗಲೂ ಯಥಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ.
12.11.13
कर्माणि वैदिकान्यस्य स्वर्ग्यः पन्थास्त्वनुत्तमः ।
अथ सर्वाणि कर्माणि मन्त्रसिद्धानि चक्षते।
आम्नायदृढवादीनि तथा सिद्धिरिहेष्यते ॥ १२.११.१३ ॥
ಇವನ ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಗಳು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮಾರ್ಗ; ಅದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಥ. ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆಮ್ನಾಯದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳಲಾದವೇ ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.
12.11.14
मासार्धमासा ऋतव आदित्यशशितारकम् ।
ग्रसन्ते कर्म भूतानि तदिदं कर्मशंसिनाम् ॥ १२.११.१४ ॥
ತಿಂಗಳು, ಪಕ್ಷಗಳು, ಋತುಗಳು, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು — ಇವು ಜೀವಿಗಳ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನುಂಗುತ್ತವೆ; ಇದು ಕರ್ಮವನ್ನು ಹೊಗಳುವವರ ಮಾತು.
12.11.15
सिद्धिक्षेत्रमिदं पुण्यमयमेवाश्रमो महान् ॥ १२.११.१५ ॥
ಇದು ಪವಿತ್ರ ಸಿದ್ಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರ; ಇದೇ ಮಹಾನ್ ಆಶ್ರಮ.
12.11.16
अथ ये कर्म निन्दन्तो मनुष्याः कापथं गताः ।
मूढानामर्थहीनानां तेषामेनस्तु विद्यते ॥ १२.११.१६ ॥
ಆದರೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ಕುಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮನುಷ್ಯರು — ಮೂಢರೂ ಅರ್ಥಹೀನರೂ ಆದ ಅವರಿಗೇ ಪಾಪವಿದೆ.
12.11.17
देववंशान्पितृवंशान्ब्रह्मवंशांश्च शाश्चतान् ।
संत्यज्य मूढा वर्तन्ते ततो यान्त्यशुचीन्पथः ॥ १२.११.१७ ॥
ದೇವವಂಶ, ಪಿತೃವಂಶ, ಬ್ರಹ್ಮವಂಶ — ಇವು ಶಾಶ್ವತ; ಇವುಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಮೂಢರು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಶುಚಿಯಾದ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
12.11.18
एतद्वोऽस्तु तपोयुक्तं ददामीत्यृषिचोदितम् ।
तस्मात्तदध्यावसतस्तपस्वित्वमिहोच्यते ॥ १२.११.१८ ॥
"ಇದು ನಿಮಗೆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿರಲಿ; ನಾನು ಇದನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಋಷಿ ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ವಿತ್ವ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.11.19
देववंशान्ब्रह्मवंशान्पितृवंशांश्च शाश्वतान् ।
संविभज्य गुरोश्चर्यां तद्वै दुष्करमुच्यते ॥ १२.११.१९ ॥
ದೇವವಂಶ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಂಶ, ಪಿತೃವಂಶ—ಶಾಶ್ವತವಾದವುಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿ, ಗುರುವಿನ ಆಚಾರವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದೇ ದುಷ್ಕರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.11.20
देवा वै दुष्करं कृत्वा विभूतिं परमां गताः ।
तस्माद्गार्हस्थ्यमुद्वोढुं दुष्करं प्रब्रवीमि वः ॥ १२.११.२० ॥
ದೇವತೆಗಳು ದುಷ್ಕರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಪರಮ ವೈಭವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಗೃಹಸ್ಥ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಡೆಸುವುದೂ ದುಷ್ಕರ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
12.11.21
तपः श्रेष्ठं प्रजानां हि मूलमेतन्न संशयः ।
कुटुम्वविधिनाऽनेन यस्मिन्सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १२.११.२१ ॥
ತಪಸ್ಸು ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು; ಇದೇ ಮೂಲ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಕುಟುಂಬ ವಿಧಿಯಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
12.11.22
एतद्विदुस्तपो विप्रा द्वन्द्वातीता विमत्सराः ।
एतस्माद्वनमध्ये तु लोकेषु तप उच्यते ॥ १२.११.२२ ॥
ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ, ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲದ ವಿಪ್ರರು ಇದನ್ನೇ ತಪಸ್ಸು ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ತಪಸ್ಸು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.11.23
दुराधर्षं पदं चैव गच्छन्ति विघसाशिनः ।
सायंप्रातर्विभज्यान्नं स्वकुटुम्बे यथाविधि ॥ १२.११.२३ ॥
ವಿಘಸಾಶಿಗಳು ಅಜೇಯ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಸಂಜೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಥಾವಿಧಿ ಹಂಚಿ.
12.11.24
दत्त्वाऽतिथिभ्यो देवेभ्यः पितृभ्यः स्वजनाय च ।
अवशिष्टानि येऽश्नन्ति तानाहुर्विघसाशिनः ॥ १२.११.२४ ॥
ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ, ತಮ್ಮವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಸೇವಿಸುವವರನ್ನು ವಿಘಸಾಶಿಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
12.11.25
तस्मात्स्वधर्ममास्थाय सुव्रताः सत्यवादिनः ।
लोकस्य गुरवो भूत्वा ते भवन्त्यनुपस्कृताः ॥ १२.११.२५ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ವ್ರತಗಳುಳ್ಳವರಾಗಿ, ಸತ್ಯವಾದಿಗಳಾಗಿ, ಲೋಕದ ಗುರುಗಳಾಗಿ ಅವರು ಕಳಂಕರಹಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
12.11.26
त्रिदिवं प्राप्य शक्रस्य स्वर्गलोके विमत्सराः ।
वसन्ति शाश्वतान्वर्षाञ्जना दुष्करकारिणः ॥ १२.११.२६ ॥
ಇಂದ್ರನ ತ್ರಿದಿವವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ, ದುಷ್ಕರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಜನರು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.11.27
ततस्ते तद्वचः श्रुत्वा धर्मार्थसहितं हितम् ।
उत्सृज्य नास्तिकमतिं गार्हस्थ्यं धर्ममाश्रिताः ॥ १२.११.२७ ॥
ಆಗ ಅವರು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಹಿತವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಾಸ್ತಿಕ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಗೃಹಸ್ಥ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.
12.11.28
तस्मात्त्वमपि सर्वज्ञ धैर्यमालम्ब्य शाश्वतम् ।
प्रशाधि पृथिवीं कृत्स्नां हतामित्रां नरोत्तम ॥ १२.११.२८ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಜ್ಞನೇ, ನೀನೂ ಶಾಶ್ವತ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಶತ್ರುಗಳು ಹತರಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳು, ನರೋತ್ತಮನೇ.