ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.110.1
क्लिश्यमानेषु भूतेषु तैस्तैर्भावैः पृथक्पृथक् ।
दुर्गाण्यतितरेद्येन तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.११०.१ ॥
ವಿವಿಧ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಂಕಟಪಡುವಾಗ, ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟಬಲ್ಲನು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಪಿತಾಮಹನೇ.
12.110.2
आश्रमेषु यथोक्तेषु यथोक्तं ये द्विजातयः ।
वर्तन्ते संयतात्मानो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२ ॥
ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ದ್ವಿಜರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸಂಯಮಿಸಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.3
ये दम्भान्नाचरन्ति स्म येषां वृत्तिश्च संयता ।
विषयांश्च निगृह्णन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३ ॥
ಡಂಬದಿಂದ ನಡೆಯದವರು, ಯಾರ ಜೀವನವು ಸಂಯಮಿತವೋ, ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವವರು — ಅವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.4
प्रत्याहुर्नोच्यमाना ये न हिंसन्ति च हिंसिताः ।
प्रयच्छन्ति न याचन्ते दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.४ ॥
ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹೇಳದವರು, ಹಿಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಹಿಂಸಿಸದವರು, ದಾನ ನೀಡುವವರು, ಯಾಚಿಸದವರು — ಅವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.5
वासयन्त्यतिथीन्नित्यं नित्यं ये चानसूयकाः ।
नित्यं स्वाध्यायशीलाश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.५ ॥
ಸದಾ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ವಸತಿ ನೀಡುವವರು, ಸದಾ ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದವರು, ಸದಾ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು — ಅವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.6
मातापित्रोश्च ये वृत्तिं वर्तन्ते धर्मकोविदाः ।
वर्जयन्ति दिवास्वप्नं दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.६ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞರಾಗಿ ತಾಯಿತಂದೆಯರ ಸೇವೆ ಮಾಡಿ, ಹಗಲು ನಿದ್ರೆ ತ್ಯಜಿಸುವವರು — ಅವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.7
ये वा पापं न कुर्वन्ति कर्मणा मनसा गिरा ।
निक्षिप्तदण्डा भूतेषु दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.७ ॥
ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಪಾಪ ಮಾಡದವರು, ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಂಡವನ್ನು ಇಳಿಸಿದವರು — ಅವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.8
ये न लोभान्नयन्त्यर्थान्राजानो रजसाऽन्विताः ।
विषयान्परिरक्षन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.८ ॥
ಲೋಭದಿಂದ ಧನವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯದ, ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ರಾಜರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.9
स्वेषु दारेषु वर्तन्ते न्यायलब्धेष्वृतावृतौ ।
अग्निहोत्रपराः सन्तो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.९ ॥
ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪಡೆದ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಬಾಳುವ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಸತ್ಪುರುಷರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.10
आहवेषु च ये शूरास्त्यक्त्वा मृत्युकृतं भयम् ।
धर्मेण जयमिच्छन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१० ॥
ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಶೂರರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.11
ये वदन्तीह सत्यानि प्राणत्यागेऽप्युपस्थिते ।
प्रमाणभूता भूतानां दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.११ ॥
ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗದ ಸಮಯ ಬಂದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ನುಡಿದು, ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿರುವವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.12
कर्माण्यकुत्सनार्थानि येषां वाचश्च सूनृताः ।
येषामर्थाश्च साध्वर्था दुर्गाण्यतितरन्ति ते। ॥ १२.११०.१२ ॥
ಯಾರ ಕರ್ಮಗಳು ನಿಂದೆಯಿಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳವೋ, ಯಾರ ಮಾತು ಸಿಹಿಯೂ ಸತ್ಯವೂ ಆಗಿದೆಯೋ, ಯಾರ ಗುರಿಗಳು ಒಳ್ಳೆಯವೋ, ಅವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.13
अनध्यायेषु ये विप्राः स्वाध्यायं नैव कुर्वते ।
तपोनिष्ठाः सुतपसो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१३ ॥
ಅನಧ್ಯಾಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮಾಡದೆ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರಾದ ಉತ್ತಮ ತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
12.110.14
ये तपश्च तपस्यन्ति कौमारब्रह्मचारिणः ।
विद्या वेदव्रतस्नाता दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१४ ॥
ಕೌಮಾರ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವವರೂ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ವೇದವ್ರತದಿಂದ ಸ್ನಾತರಾದವರೂ ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.15
ये च संशान्तरजसः संशान्ततमसश्च ये ।
सत्वे स्थिता महाभागा दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१५ ॥
ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಾಂತವಾದ, ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಮಹಾಭಾಗ್ಯರು ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.16
येषां न कश्चित्रसति न त्रसन्ति हि कस्यचित् ।
येषामात्मसमो लोको दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१६ ॥
ಯಾರೂ ಅವರಿಗೆ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರೂ ಯಾರಿಗೂ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ; ಲೋಕವು ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ಆಗಿದೆ — ಅವರು ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.17
परश्रिया न तप्यन्ति ये सन्तः पुरुषर्षभाः ।
ग्राम्यादन्नान्निवृत्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१७ ॥
ಇತರರ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಂತಾಪಗೊಳ್ಳದ, ಗ್ರಾಮ್ಯ ಭೋಗ ಹಾಗೂ ಅನ್ನದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಸಜ್ಜನ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠರು ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.18
सर्वान्देवान्नमस्यन्ति सर्वधर्मांश्च शृण्वते ।
ये श्रद्दधानाः शान्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१८ ॥
ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು, ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವರು, ಶ್ರದ್ಧಾವಂತರೂ ಶಾಂತರೂ ಆದವರು ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.19
ये न मानित्वमिच्छन्ति मानयन्ति च ये परान् ।
मान्यमानान्नमस्यन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१९ ॥
ಯಾರು ಮಾನವನ್ನು ಬಯಸದೆ ಇತರರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.20
ये च श्राद्धानि कुर्वन्ति तिथ्यांतिथ्यां प्रजार्थिनः ।
सुविशुद्धेन मनसा दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२० ॥
ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸಿ ಪ್ರತಿ ತಿಥಿಯಂದು ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವರು, ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾಡುವವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.21
ये क्रोधं संनियच्छन्ति क्रुद्धान्संशमयन्ति च ।
न च रुष्यन्ति भृत्यानां दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२१ ॥
ಕೋಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಗ್ರಹಿಸುವವರು, ಕೋಪಿತರನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವವರು, ಸೇವಕರ ಮೇಲೆ ಕೋಪಿಸದವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.22
मधु मांसं स्त्रियो नित्यं वर्जयन्तीह मानवाः ।
जन्मप्रभृति मद्यं च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಜೇನು, ಮಾಂಸ, ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಸದಾ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಮದ್ಯವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.23
यात्रार्थं भोजनं येषां संतानार्थं च मैथुनम् ।
वाक् सत्यवचनार्थं च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२३ ॥
ದೇಹ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿಯೇ ಊಟ ಮಾಡುವವರು, ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಂಗ ಮಾಡುವವರು, ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲು ಮಾತನ್ನು ಬಳಸುವವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.24
ईश्वरं सर्वभूतानां जगतः प्रभवाप्ययम् ।
भक्ता नारायणं देवं दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२४ ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಈಶ್ವರನೂ, ಜಗತ್ತಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣನೂ ಆದ ದೇವ ನಾರಾಯಣನ ಭಕ್ತರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.25
य एष पझरक्ताक्षः पीतवासा महाभुजः ।
सुहृद्धाता च मित्रं च संबन्धी च तवाच्युत ॥ १२.११०.२५ ॥
ಕಮಲದಂತೆ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ, ವಿಶಾಲ ಭುಜಗಳುಳ್ಳ ಇವನೇ ನಿನ್ನ ಹಿತೈಷಿ, ಸೋದರ, ಮಿತ್ರ, ಬಂಧು ಅಚ್ಯುತ.
12.110.26
य इमान्सकलाँल्लोकांश्चर्मवत्परिवेष्टयेत् ।
इच्छन्प्रभुरचिन्त्यात्मा गोविन्दः पुरुषोत्तमः ॥ १२.११०.२६ ॥
ಈ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಚರ್ಮದಂತೆ ಸುತ್ತಿಡಬಲ್ಲವನು, ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಸಮರ್ಥನಾದ ಪ್ರಭು, ಅಚಿಂತ್ಯ ಸ್ವರೂಪನು, ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಗೋವಿಂದನು.
12.110.27
स्थितः प्रियहिते नित्यं स एष पुरुषोत्तमः ।
राजंस्तव यदुश्रेष्ठो वैकुण्ठः पुरुषर्षभः ॥ १२.११०.२७ ॥
ಸದಾ ಪ್ರಿಯರ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು ಈ ಪುರುಷೋತ್ತಮನೇ. ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಯದುಶ್ರೇಷ್ಠನು ವೈಕುಂಠನು, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ವೃಷಭನು.
12.110.28
य एनं संश्रयन्तीह भक्त्या नारायणं हरिम् ।
ते तरन्तीह दुर्गाणि न चात्रास्ति विचारणा ॥ १२.११०.२८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ನಾರಾಯಣ ಹರಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವವರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
12.110.29
अस्मिन्नर्पितकर्माणः सर्वभावेन भारत ।
कृष्णे कमलपत्राक्षे दुर्गाण्यतितरन्ति ते। ॥ १२.११०.२९ ॥
ಭಾರತ, ಸರ್ವಭಾವದಿಂದ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಈ ಕಮಲನೇತ್ರ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದವರು ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.30
लोकरक्षार्थमुत्पन्नमदित्यां कश्यपात्मजम् ।
देवमिन्द्रं नमस्यन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३० ॥
ಲೋಕರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅದಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಶ್ಯಪನ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ದೇವ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
12.110.31
ब्रह्माणं लोककर्तारं ये नमस्यन्ति सत्पतिम् ।
यष्टव्यं क्रतुभिर्देवं दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३१ ॥
ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ, ಸತ್ಪುರುಷರ ಪ್ರಭುವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು, ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕಾದ ದೇವನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
12.110.32
यं विष्णुरिन्द्रः शंभुश्च ब्रह्मा लोकपितामहः ।
स्तुवन्ति विविधैः स्तोत्रैर्देवदेवं महेश्वरम्।
समर्चयन्ति ये शश्वद्दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३२ ॥
ವಿಷ್ಣು, ಇಂದ್ರ, ಶಂಭು, ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುವ ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಸದಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
12.110.33
दुर्गातितरणं ये च पठन्ति श्रावयन्ति च ।
कथयन्ति च विप्रेभ्यो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३३ ॥
ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪಠಿಸುವವರು, ಇತರರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವವರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹೇಳುವವರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
12.110.34
इति कृत्यसमुद्देशः कीर्तितस्ते मयाऽनघ ।
तरते येन दुर्गाणि परत्रेह च मानवः ॥ १२.११०.३४ ॥
ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ಹೀಗೆ ಕೃತ್ಯದ ಸಾರವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಇದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಇಹದಲ್ಲೂ ಪರದಲ್ಲೂ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.