మహాభారతం · అధ్యాయం 12.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.110.1
क्लिश्यमानेषु भूतेषु तैस्तैर्भावैः पृथक्पृथक् ।
दुर्गाण्यतितरेद्येन तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.११०.१ ॥
వివిధ స్థితులచే ప్రాణులు బాధపడుతున్నప్పుడు, ఏ మార్గం ద్వారా మనుష్యుడు కష్టాలను దాటగలడో, అది నాకు చెప్పు, పితామహా.
12.110.2
आश्रमेषु यथोक्तेषु यथोक्तं ये द्विजातयः ।
वर्तन्ते संयतात्मानो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२ ॥
ఆశ్రమాలలో చెప్పిన విధంగా, ద్విజులు తమ ఆత్మను నిగ్రహించుకుని ప్రవర్తిస్తారో, వారు కష్టాలను దాటుతారు.
12.110.3
ये दम्भान्नाचरन्ति स्म येषां वृत्तिश्च संयता ।
विषयांश्च निगृह्णन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३ ॥
కపటంతో ఆచరించనివారు, ఎవరి జీవనం నిగ్రహంతో కూడినదో, విషయాలను నిగ్రహించేవారు, వారు కష్టాలను దాటుతారు.
12.110.4
प्रत्याहुर्नोच्यमाना ये न हिंसन्ति च हिंसिताः ।
प्रयच्छन्ति न याचन्ते दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.४ ॥
కఠినంగా మాట్లాడినప్పుడు ప్రతిఘటించనివారు, హింసించబడినా హింసించనివారు, దానమిచ్చువారు, యాచించనివారు — వారు కష్టాలను దాటుతారు.
12.110.5
वासयन्त्यतिथीन्नित्यं नित्यं ये चानसूयकाः ।
नित्यं स्वाध्यायशीलाश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.५ ॥
ఎల్లప్పుడూ అతిథులకు ఆశ్రయమిచ్చేవారు, ఎల్లప్పుడూ అసూయ లేనివారు, ఎల్లప్పుడూ స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నులైనవారు — వారు కష్టాలను దాటుతారు.
12.110.6
मातापित्रोश्च ये वृत्तिं वर्तन्ते धर्मकोविदाः ।
वर्जयन्ति दिवास्वप्नं दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.६ ॥
ధర్మజ్ఞులై, తల్లిదండ్రుల పట్ల తమ కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించి, పగటి నిద్రను విడిచేవారు — వారు కష్టాలను దాటుతారు.
12.110.7
ये वा पापं न कुर्वन्ति कर्मणा मनसा गिरा ।
निक्षिप्तदण्डा भूतेषु दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.७ ॥
కర్మతో, మనసుతో, మాటతో పాపం చేయనివారు, ప్రాణులపై దండాన్ని విడిచినవారు, వారు కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.8
ये न लोभान्नयन्त्यर्थान्राजानो रजसाऽन्विताः ।
विषयान्परिरक्षन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.८ ॥
లోభంతో ధనాన్ని అపహరించని, రజోగుణంతో ఉన్నప్పటికీ తమ విషయాలను కాపాడుకునే రాజులు, కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.9
स्वेषु दारेषु वर्तन्ते न्यायलब्धेष्वृतावृतौ ।
अग्निहोत्रपराः सन्तो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.९ ॥
న్యాయంగా పొందిన తమ భార్యలతో ప్రతి ఋతువులోనూ జీవించి, అగ్నిహోత్రంలో నిమగ్నులైన సత్పురుషులు కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.10
आहवेषु च ये शूरास्त्यक्त्वा मृत्युकृतं भयम् ।
धर्मेण जयमिच्छन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१० ॥
యుద్ధాలలో మృత్యుభయాన్ని విడిచి, ధర్మంతో విజయాన్ని కోరే శూరులు కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.11
ये वदन्तीह सत्यानि प्राणत्यागेऽप्युपस्थिते ।
प्रमाणभूता भूतानां दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.११ ॥
ప్రాణత్యాగ సమయం వచ్చినా ఇక్కడ సత్యమే పలికి, ప్రాణులకు ప్రమాణభూతులుగా ఉండేవారు కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.12
कर्माण्यकुत्सनार्थानि येषां वाचश्च सूनृताः ।
येषामर्थाश्च साध्वर्था दुर्गाण्यतितरन्ति ते। ॥ १२.११०.१२ ॥
ఎవరి కర్మలు నిందారహిత ప్రయోజనాలు కలవో, ఎవరి వాక్కు మధురమై సత్యమై ఉంటుందో, ఎవరి ఉద్దేశాలు మంచివో, వారు కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.13
अनध्यायेषु ये विप्राः स्वाध्यायं नैव कुर्वते ।
तपोनिष्ठाः सुतपसो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१३ ॥
అనధ్యాయ దినాలలో స్వాధ్యాయం చేయని, తపస్సులో నిష్ఠగల, గొప్ప తపస్వులైన ఆ బ్రాహ్మణులు దుర్గములను దాటిపోతారు.
12.110.14
ये तपश्च तपस्यन्ति कौमारब्रह्मचारिणः ।
विद्या वेदव्रतस्नाता दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१४ ॥
కౌమార బ్రహ్మచర్యంతో తపస్సు చేసేవారు, విద్య వేదవ్రతాలతో స్నానించినవారు దుర్గములను దాటిపోతారు.
12.110.15
ये च संशान्तरजसः संशान्ततमसश्च ये ।
सत्वे स्थिता महाभागा दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१५ ॥
రజస్సు, తమస్సు పూర్తిగా శాంతించి, సత్త్వంలో స్థితులైన మహాభాగ్యులు దుర్గములను దాటిపోతారు.
12.110.16
येषां न कश्चित्रसति न त्रसन्ति हि कस्यचित् ।
येषामात्मसमो लोको दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१६ ॥
ఎవరూ వారికి భయపడరు, వారూ ఎవరికీ భయపడరు; లోకం వారికి తమతో సమానమైనది — వారు దుర్గములను దాటిపోతారు.
12.110.17
परश्रिया न तप्यन्ति ये सन्तः पुरुषर्षभाः ।
ग्राम्यादन्नान्निवृत्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१७ ॥
ఇతరుల సంపదకు తపించని, గ్రామ్య భోగాలనుండి, అన్నం నుండి వైదొలిగిన సజ్జనులైన పురుషోత్తములు దుర్గములను దాటిపోతారు.
12.110.18
सर्वान्देवान्नमस्यन्ति सर्वधर्मांश्च शृण्वते ।
ये श्रद्दधानाः शान्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१८ ॥
సర్వదేవతలకు నమస్కరించేవారు, సర్వధర్మాలను వినేవారు, శ్రద్ధగలవారు, శాంతులైనవారు దుర్గములను దాటిపోతారు.
12.110.19
ये न मानित्वमिच्छन्ति मानयन्ति च ये परान् ।
मान्यमानान्नमस्यन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१९ ॥
ఎవరు గౌరవాన్ని కోరక ఇతరులను గౌరవిస్తారో, గౌరవింపబడినప్పుడు నమస్కరిస్తారో, వారు కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.20
ये च श्राद्धानि कुर्वन्ति तिथ्यांतिथ्यां प्रजार्थिनः ।
सुविशुद्धेन मनसा दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२० ॥
సంతానాన్ని కోరి ప్రతి తిథిన శ్రాద్ధాలు చేసేవారు, అత్యంత శుద్ధమైన మనస్సుతో చేసేవారు, కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.21
ये क्रोधं संनियच्छन्ति क्रुद्धान्संशमयन्ति च ।
न च रुष्यन्ति भृत्यानां दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२१ ॥
కోపాన్ని పూర్తిగా నిగ్రహించేవారు, కోపించినవారిని శాంతింపజేసేవారు, సేవకులపై కోపించనివారు, కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.22
मधु मांसं स्त्रियो नित्यं वर्जयन्तीह मानवाः ।
जन्मप्रभृति मद्यं च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२२ ॥
ఇక్కడ ఎవరు మధువు, మాంసం, స్త్రీలను ఎల్లప్పుడూ త్యజిస్తారో, పుట్టినప్పటి నుండే మద్యాన్నీ విడిచిపెడతారో, వారు కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.23
यात्रार्थं भोजनं येषां संतानार्थं च मैथुनम् ।
वाक् सत्यवचनार्थं च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२३ ॥
శరీర నిర్వహణకే భోజనం చేసేవారు, సంతానం కోసమే సంగమించేవారు, సత్యం పలకడానికే వాక్కును ఉపయోగించేవారు, కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.24
ईश्वरं सर्वभूतानां जगतः प्रभवाप्ययम् ।
भक्ता नारायणं देवं दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२४ ॥
సర్వ ప్రాణులకు ఈశ్వరుడు, జగత్తు పుట్టుకకు లయానికి కారణమైన దేవుడు నారాయణుని భక్తులు కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.25
य एष पझरक्ताक्षः पीतवासा महाभुजः ।
सुहृद्धाता च मित्रं च संबन्धी च तवाच्युत ॥ १२.११०.२५ ॥
కమలాల వంటి ఎర్రని కన్నులు, పసుపు వస్త్రం, పెద్ద భుజాలు కలవాడు ఈయనే. ఈయనే నీ సుహృత్తు, సోదరుడు, మిత్రుడు, బంధువు అయిన అచ్యుతుడు.
12.110.26
य इमान्सकलाँल्लोकांश्चर्मवत्परिवेष्टयेत् ।
इच्छन्प्रभुरचिन्त्यात्मा गोविन्दः पुरुषोत्तमः ॥ १२.११०.२६ ॥
ఈ లోకాలన్నింటినీ చర్మంలా చుట్టివేయగలవాడు, ఇచ్ఛమాత్రంగా సమర్థుడైన ప్రభువు, అచింత్యమైన ఆత్మ కలవాడు, పురుషోత్తముడైన గోవిందుడు.
12.110.27
स्थितः प्रियहिते नित्यं स एष पुरुषोत्तमः ।
राजंस्तव यदुश्रेष्ठो वैकुण्ठः पुरुषर्षभः ॥ १२.११०.२७ ॥
ఎల్లప్పుడూ ప్రియులైన వారి హితంలో నిలిచి ఉండేవాడు ఈ పురుషోత్తముడే. రాజా, నీ యాదవశ్రేష్ఠుడు వైకుంఠుడు, పురుషులలో వృషభుడు.
12.110.28
य एनं संश्रयन्तीह भक्त्या नारायणं हरिम् ।
ते तरन्तीह दुर्गाणि न चात्रास्ति विचारणा ॥ १२.११०.२८ ॥
ఇక్కడ భక్తితో ఈ నారాయణుడైన హరిని ఆశ్రయించేవారు ఇక్కడే కష్టాలను దాటుతారు; దీనిలో సందేహం లేదు.
12.110.29
अस्मिन्नर्पितकर्माणः सर्वभावेन भारत ।
कृष्णे कमलपत्राक्षे दुर्गाण्यतितरन्ति ते। ॥ १२.११०.२९ ॥
భారతా, పూర్ణభావంతో తమ కర్మలను ఈ కమలపత్రాక్షుడైన కృష్ణునికి అర్పించినవారు కష్టాలను దాటుతారు.
12.110.30
लोकरक्षार्थमुत्पन्नमदित्यां कश्यपात्मजम् ।
देवमिन्द्रं नमस्यन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३० ॥
లోకరక్షణ కోసం అదితికి కశ్యపుని వలన జన్మించిన దేవుడైన ఇంద్రుడికి నమస్కరించేవారు కష్టాలను దాటుతారు.
12.110.31
ब्रह्माणं लोककर्तारं ये नमस्यन्ति सत्पतिम् ।
यष्टव्यं क्रतुभिर्देवं दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३१ ॥
లోకాలను సృష్టించిన, సత్పురుషులకు ప్రభువైన బ్రహ్మను నమస్కరించేవారు, యజ్ఞాలతో పూజించదగిన దేవుణ్ణి నమస్కరించేవారు కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.32
यं विष्णुरिन्द्रः शंभुश्च ब्रह्मा लोकपितामहः ।
स्तुवन्ति विविधैः स्तोत्रैर्देवदेवं महेश्वरम्।
समर्चयन्ति ये शश्वद्दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३२ ॥
విష్ణు, ఇంద్రుడు, శంభుడు, లోకపితామహుడైన బ్రహ్మ వివిధ స్తోత్రాలతో స్తుతించే దేవదేవుడైన మహేశ్వరుణ్ణి ఎల్లప్పుడూ బాగా పూజించేవారు కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.33
दुर्गातितरणं ये च पठन्ति श्रावयन्ति च ।
कथयन्ति च विप्रेभ्यो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३३ ॥
కష్టాలను దాటే విధానాన్ని పఠించేవారు, ఇతరులకు వినిపించేవారు, బ్రాహ్మణులకు చెప్పేవారు కష్టాలను దాటిపోతారు.
12.110.34
इति कृत्यसमुद्देशः कीर्तितस्ते मयाऽनघ ।
तरते येन दुर्गाणि परत्रेह च मानवः ॥ १२.११०.३४ ॥
పాపరహితుడా, ఈ విధంగా కృత్యసారాన్ని నేను నీకు చెప్పాను; దీని ద్వారా మానవుడు ఇహంలోనూ పరంలోనూ కష్టాలను దాటుతాడు.