มหาภารตะ · อัธยายะ 12.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.110.1
क्लिश्यमानेषु भूतेषु तैस्तैर्भावैः पृथक्पृथक् ।
दुर्गाण्यतितरेद्येन तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.११०.१ ॥
ในขณะที่สรรพสัตว์กำลังถูกทรมานด้วยสภาวะต่างๆ กันไป อะไรเป็นวิธีที่จะข้ามพ้นความยากลำบากเหล่านี้ได้ ปู่เอ๋ย ขอโปรดบอกข้าพเจ้าด้วย
12.110.2
आश्रमेषु यथोक्तेषु यथोक्तं ये द्विजातयः ।
वर्तन्ते संयतात्मानो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२ ॥
บรรดาทวิชาติผู้ประพฤติตนตามที่กำหนดไว้ในอาศรมทั้งหลาย ด้วยจิตที่สำรวมระวัง ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.3
ये दम्भान्नाचरन्ति स्म येषां वृत्तिश्च संयता ।
विषयांश्च निगृह्णन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३ ॥
บุคคลผู้ไม่กระทำด้วยความเสแสร้ง มีการดำรงชีพที่สำรวมระวัง และควบคุมอารมณ์ที่เกี่ยวกับประสาทสัมผัสไว้ได้ ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.4
प्रत्याहुर्नोच्यमाना ये न हिंसन्ति च हिंसिताः ।
प्रयच्छन्ति न याचन्ते दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.४ ॥
บุคคลผู้เมื่อถูกว่ากล่าวอย่างรุนแรงก็ไม่โต้ตอบ และเมื่อถูกทำร้ายก็ไม่ทำร้ายตอบ ผู้ให้ทานและไม่ขอร้องเรียก ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.5
वासयन्त्यतिथीन्नित्यं नित्यं ये चानसूयकाः ।
नित्यं स्वाध्यायशीलाश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.५ ॥
บุคคลผู้ต้อนรับแขกอยู่เสมอ ผู้ไม่ริษยาอยู่เสมอ และผู้ยึดมั่นในการศึกษาพระเวทด้วยตนเองอยู่เสมอ ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.6
मातापित्रोश्च ये वृत्तिं वर्तन्ते धर्मकोविदाः ।
वर्जयन्ति दिवास्वप्नं दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.६ ॥
บุคคลผู้รอบรู้ในธรรม ปฏิบัติหน้าที่ต่อมารดาและบิดา และละเว้นการนอนหลับในเวลากลางวัน ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.7
ये वा पापं न कुर्वन्ति कर्मणा मनसा गिरा ।
निक्षिप्तदण्डा भूतेषु दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.७ ॥
บุคคลผู้ไม่กระทำบาปด้วยการกระทำ ใจ หรือวาจา และวางอาชญาลงต่อสรรพสัตว์ ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.8
ये न लोभान्नयन्त्यर्थान्राजानो रजसाऽन्विताः ।
विषयान्परिरक्षन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.८ ॥
บรรดากษัตริย์ผู้มีราคะ แต่ไม่ยึดเอาทรัพย์สมบัติด้วยความโลภ และคุ้มครองแคว้นของตนไว้ ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.9
स्वेषु दारेषु वर्तन्ते न्यायलब्धेष्वृतावृतौ ।
अग्निहोत्रपराः सन्तो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.९ ॥
บรรดาสัตบุรุษผู้อยู่กับภรรยาของตนเองซึ่งได้มาโดยชอบธรรม ในทุกฤดูกาล และยึดมั่นในการบูชาอัคนีโหตร ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.10
आहवेषु च ये शूरास्त्यक्त्वा मृत्युकृतं भयम् ।
धर्मेण जयमिच्छन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१० ॥
บรรดาวีรบุรุษในการรบ ผู้ละทิ้งความกลัวที่เกิดจากความตาย และแสวงหาชัยชนะด้วยธรรม ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.11
ये वदन्तीह सत्यानि प्राणत्यागेऽप्युपस्थिते ।
प्रमाणभूता भूतानां दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.११ ॥
บุคคลผู้กล่าวความจริงในโลกนี้ แม้เมื่อเวลาสละชีวิตมาถึง และเป็นเครื่องยึดถือที่น่าเชื่อถือของสรรพสัตว์ ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.12
कर्माण्यकुत्सनार्थानि येषां वाचश्च सूनृताः ।
येषामर्थाश्च साध्वर्था दुर्गाण्यतितरन्ति ते। ॥ १२.११०.१२ ॥
บุคคลผู้มีการกระทำที่มุ่งสู่สิ่งอันไม่ควรตำหนิ มีวาจาอ่อนหวานและสัตย์จริง และมีความมุ่งหมายที่ดีงาม ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.13
अनध्यायेषु ये विप्राः स्वाध्यायं नैव कुर्वते ।
तपोनिष्ठाः सुतपसो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१३ ॥
บรรดาพราหมณ์ผู้ไม่ศึกษาพระเวทในวันที่ห้ามศึกษา ตั้งมั่นในการบำเพ็ญตบะ และมีตบะอันยิ่งใหญ่ ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.14
ये तपश्च तपस्यन्ति कौमारब्रह्मचारिणः ।
विद्या वेदव्रतस्नाता दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१४ ॥
บรรดาผู้ที่บำเพ็ญตบะ เป็นพรหมจารีตั้งแต่ยังเยาว์ อาบแล้วด้วยความรู้และวัตรแห่งพระเวท ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.15
ये च संशान्तरजसः संशान्ततमसश्च ये ।
सत्वे स्थिता महाभागा दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१५ ॥
บรรดาผู้ที่ราคะและตมะสงบลงโดยสิ้นเชิง ผู้ดำรงอยู่ในสัตตวะ เป็นผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.16
येषां न कश्चित्रसति न त्रसन्ति हि कस्यचित् ।
येषामात्मसमो लोको दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१६ ॥
ผู้ที่ไม่มีใครกลัว และไม่กลัวใคร ผู้ที่มองโลกทั้งมวลเสมอด้วยตน ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.17
परश्रिया न तप्यन्ति ये सन्तः पुरुषर्षभाः ।
ग्राम्यादन्नान्निवृत्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१७ ॥
บรรดาสัตบุรุษ ผู้เป็นดั่งวัวจ่าฝูงในหมู่มนุษย์ ผู้ไม่เดือดร้อนเพราะความรุ่งเรืองของผู้อื่น และหันหนีจากความสุขและอาหารของชาวบ้าน ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.18
सर्वान्देवान्नमस्यन्ति सर्वधर्मांश्च शृण्वते ।
ये श्रद्दधानाः शान्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१८ ॥
บรรดาผู้ที่น้อมไหว้เทพเจ้าทั้งปวง และฟังธรรมทั้งปวง ผู้มีศรัทธาและสงบ ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.19
ये न मानित्वमिच्छन्ति मानयन्ति च ये परान् ।
मान्यमानान्नमस्यन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.१९ ॥
บุคคลผู้ไม่ปรารถนาความยกย่องตน แต่ยกย่องผู้อื่น และน้อมไหว้ผู้ที่ได้รับการยกย่อง ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.20
ये च श्राद्धानि कुर्वन्ति तिथ्यांतिथ्यां प्रजार्थिनः ।
सुविशुद्धेन मनसा दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२० ॥
บรรดาผู้ที่ปรารถนาบุตร และประกอบพิธีศราทธ์ในทุกดิถี ด้วยจิตที่บริสุทธิ์ยิ่ง ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากได้
12.110.21
ये क्रोधं संनियच्छन्ति क्रुद्धान्संशमयन्ति च ।
न च रुष्यन्ति भृत्यानां दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२१ ॥
ผู้ใดข่มความโกรธไว้ได้ทั้งหมด ทั้งยังทำให้ผู้โกรธสงบลง และไม่โกรธเคืองต่อผู้รับใช้ของตน ผู้นั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบากทั้งหลาย
12.110.22
मधु मांसं स्त्रियो नित्यं वर्जयन्तीह मानवाः ।
जन्मप्रभृति मद्यं च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२२ ॥
มนุษย์ผู้ละเว้นน้ำผึ้ง เนื้อสัตว์ และหญิงอยู่เสมอในโลกนี้ รวมทั้งละเว้นสุราตั้งแต่เกิดเป็นต้นมา ผู้เหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบากทั้งหลาย
12.110.23
यात्रार्थं भोजनं येषां संतानार्थं च मैथुनम् ।
वाक् सत्यवचनार्थं च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२३ ॥
ผู้ที่บริโภคอาหารเพียงเพื่อการดำรงอยู่ของร่างกายในการเดินทางชีวิต ประกอบกามเพียงเพื่อให้มีบุตร และใช้วาจาเพียงเพื่อกล่าวความจริง ผู้เหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบากทั้งหลาย
12.110.24
ईश्वरं सर्वभूतानां जगतः प्रभवाप्ययम् ।
भक्ता नारायणं देवं दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.२४ ॥
ผู้ที่ภักดีต่อพระนารายณ์ องค์เทพผู้เป็นใหญ่เหนือสรรพสัตว์ ผู้เป็นต้นกำเนิดและที่สิ้นสุดของโลก ผู้เหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบากทั้งหลาย
12.110.25
य एष पझरक्ताक्षः पीतवासा महाभुजः ।
सुहृद्धाता च मित्रं च संबन्धी च तवाच्युत ॥ १२.११०.२५ ॥
องค์ผู้มีดวงเนตรแดงดั่งดอกบัว นุ่งห่มผ้าเหลือง มีพระกรอันใหญ่โต ทรงเป็นผู้หวังดี เป็นพี่ชาย เป็นมิตร และเป็นญาติของท่าน โอ้ท้าวอจยุต พระองค์นี้คือ
12.110.26
य इमान्सकलाँल्लोकांश्चर्मवत्परिवेष्टयेत् ।
इच्छन्प्रभुरचिन्त्यात्मा गोविन्दः पुरुषोत्तमः ॥ १२.११०.२६ ॥
ผู้ที่อาจห่อหุ้มโลกทั้งสิ้นเหล่านี้ไว้ดั่งหนังสัตว์ได้ ผู้เป็นใหญ่ซึ่งอำนาจแห่งความปรารถนาเพียงอย่างเดียวย่อมบันดาลสำเร็จ มีอาตมันอันหยั่งไม่ถึง คือพระโควินทะ ปุรุโษตตมะ
12.110.27
स्थितः प्रियहिते नित्यं स एष पुरुषोत्तमः ।
राजंस्तव यदुश्रेष्ठो वैकुण्ठः पुरुषर्षभः ॥ १२.११०.२७ ॥
ผู้ที่ดำรงอยู่ในประโยชน์สุขของผู้เป็นที่รักเสมอ พระองค์นี้คือปุรุโษตตมะ โอ้พระราชา พระไวกุณฐะแห่งยาทพผู้ประเสริฐที่สุดของท่าน ทรงเป็นบุรุษผู้ประเสริฐดุจโคอุสภะ
12.110.28
य एनं संश्रयन्तीह भक्त्या नारायणं हरिम् ।
ते तरन्तीह दुर्गाणि न चात्रास्ति विचारणा ॥ १२.११०.२८ ॥
ผู้ที่ในโลกนี้ด้วยความภักดี พึ่งพิงพระนารายณ์ พระหริองค์นี้ ผู้เหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบากในโลกนี้ ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้
12.110.29
अस्मिन्नर्पितकर्माणः सर्वभावेन भारत ।
कृष्णे कमलपत्राक्षे दुर्गाण्यतितरन्ति ते। ॥ १२.११०.२९ ॥
โอ้ภรตะ ผู้ที่ถวายการงานของตนแด่พระกฤษณะผู้มีดวงเนตรดั่งกลีบบัวองค์นี้ ด้วยสรรพจิตใจทั้งหมดของตน ผู้เหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบากทั้งหลาย
12.110.30
लोकरक्षार्थमुत्पन्नमदित्यां कश्यपात्मजम् ।
देवमिन्द्रं नमस्यन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३० ॥
ผู้ที่นอบน้อมต่อพระอินทร์องค์เทพ ผู้บังเกิดแต่อทิติเป็นบุตรของกัศยปเพื่อคุ้มครองโลก ผู้เหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบากทั้งหลาย
12.110.31
ब्रह्माणं लोककर्तारं ये नमस्यन्ति सत्पतिम् ।
यष्टव्यं क्रतुभिर्देवं दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३१ ॥
ผู้ที่นอบน้อมต่อพระพรหม ผู้สร้างโลก ผู้เป็นใหญ่แห่งผู้ดี และต่อองค์เทพผู้ควรบูชาด้วยยัญพิธี ผู้เหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบากของตน
12.110.32
यं विष्णुरिन्द्रः शंभुश्च ब्रह्मा लोकपितामहः ।
स्तुवन्ति विविधैः स्तोत्रैर्देवदेवं महेश्वरम्।
समर्चयन्ति ये शश्वद्दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३२ ॥
ผู้ที่บูชาพระมเหศวรเป็นนิตย์ เทพแห่งเทพ ผู้วิษณุ พระอินทร์ พระศัมภุ และพระพรหม ปู่ทวดแห่งโลก สรรเสริญด้วยสโตตรต่าง ๆ ผู้เหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบากของตน
12.110.33
दुर्गातितरणं ये च पठन्ति श्रावयन्ति च ।
कथयन्ति च विप्रेभ्यो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १२.११०.३३ ॥
ผู้ที่สวดคำสอนว่าด้วยการข้ามพ้นความยากลำบาก ให้ผู้อื่นได้ฟัง และเล่าแก่พราหมณ์ ผู้เหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบากของตน
12.110.34
इति कृत्यसमुद्देशः कीर्तितस्ते मयाऽनघ ।
तरते येन दुर्गाणि परत्रेह च मानवः ॥ १२.११०.३४ ॥
โอ้ผู้ไร้บาป เราได้กล่าวแก่ท่านแล้วถึงสาระของพิธีกรรม ที่มนุษย์ย่อมข้ามพ้นความยากลำบากทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ด้วยวิธีนี้