Mahābhārata · Adhyāya 12.127
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.127.1
ततस्तेषां समेतानामृषीणामृषिसत्तमः ।
ऋषभो नाम विप्रर्षिर्विस्मयन्निदमब्रवीत् ॥ १२.१२७.१ ॥
Entonces Ṛṣabha, un sabio brahmín, el mejor de los sabios reunidos, dijo con asombro:
12.127.2
पुराऽहं राजशार्दूल तीर्थान्यनुचरन्प्रभो ।
समासादितवान्दिव्यं नरनारायणाश्रमम् ॥ १२.१२७.२ ॥
Hace tiempo, oh tigre entre los reyes, oh señor, mientras recorría los vados sagrados, llegué al divino ermitaño de Nara y Nārāyaṇa.
12.127.3
यत्र सा बदरी रम्या सरो वैहायसं तथा ।
यत्र चाश्वशिरा राजन्वेदान्पठति शाश्वतान् ॥ १२.१२७.३ ॥
Allí están la encantadora Badarī y el lago Vaihāyasa, y allí, oh rey, Aśvaśiras recita los Vedas eternos.
12.127.4
तस्मिन्सरसि कृत्वाऽहं विधिवत्तर्पणं पुरा ।
पितृणां देवतानां च ततोश्रममियां तदा ॥ १२.१२७.४ ॥
Tras haber ofrecido debidamente libaciones a los antepasados y a los dioses en aquel lago, en otro tiempo, me dirigí entonces al ermitaño.
12.127.5
रमाते यत्र तौ नित्यं नरनारायणावृषी ।
अदूरादाश्रमात्किंचिद्वासार्थमगमं तदा ॥ १२.१२७.५ ॥
No lejos del ermitaño donde los dos sabios Nara y Nārāyaṇa siempre se deleitan, entonces me fui a un lugar algo apartado para alojarme.
12.127.6
अत्र चीराजिनधरं कृशमुच्चमतीव च ।
अद्राक्षमृषिमायान्तं तनुं नाम तपोनिधिम् ॥ १२.१२७.६ ॥
Aquí vi venir a un sabio, vestido de corteza y piel de ciervo, muy delgado y alto, llamado Tanu, tesoro de austeridad.
12.127.7
अन्यैर्नरैर्महाबाहो वपुषाऽप्रतिमं तदा ।
कृशता चापि राजर्षे न दृष्टा तादृशी मया ॥ १२.१२७.७ ॥
Oh, de brazos poderosos, en aquel momento nunca vi en otros hombres una delgadez incomparable como la de su cuerpo, oh sabio real.
12.127.8
शरीरमपि राजेन्द्र तनु कानिष्ठिकासमम् ।
ग्रीवा बाहू तथा पादौ केशाश्चाद्भुतदर्शनाः ॥ १२.१२७.८ ॥
Oh, señor de reyes, su cuerpo también era delgado como el dedo meñique; su cuello, brazos, pies y cabello eran admirables de ver.
12.127.9
शिरः कायानुरूपं च कर्णौ नेत्रे तथैव च ।
तस्य वाक्चैव चेष्टा च सामान्ये राजसत्तम ॥ १२.१२७.९ ॥
Su cabeza estaba en proporción con su cuerpo, y lo mismo sus orejas y ojos; su habla y sus movimientos eran ordinarios, oh mejor de los reyes.
12.127.10
दृष्ट्वाऽहं तं कृशं विप्रं भीतः परमदुर्मनाः ।
पादौ तस्याभिवाद्याथ स्थितः प्राञ्जलिरग्रतः ॥ १२.१२७.१० ॥
Al ver a aquel brahmán demacrado, me asusté y quedé profundamente turbado de ánimo; habiendo saludado respetuosamente sus pies, me puse de pie frente a él con las palmas juntas.
12.127.11
निवेद्य नामगोत्रे च तथा कार्यं नरर्षभ ।
प्रदिष्टे चासने तेन शनैरहमुपाविशम् ॥ १२.१२७.११ ॥
Habiendo declarado mi nombre y linaje, y también el asunto que me traía, oh toro entre los hombres; cuando él me ofreció un asiento, me senté lentamente.
12.127.12
ततः स कथयामास धर्मार्थसहिताः कथाः ।
ऋषिमध्ये महाराज तत्र धर्मभृतां वरः ॥ १२.१२७.१२ ॥
Entonces él, el mejor de los que sostienen el dharma, comenzó a relatar allí, entre los sabios, relatos llenos de dharma y de artha, oh gran rey.
12.127.13
त…स्तु कथयत्येव राजा राजीवलोचनः ।
उपयाज्जवनैरश्वैः सबलः सावरोधनः ॥ १२.१२७.१३ ॥
…el rey de ojos de loto habla. Partió con caballos veloces, con su ejército y su séquito de mujeres.
12.127.14
स्मरम्पुत्रमरण्ये वै नष्टं परमदुर्मनाः ।
भूविद्युम्नपिता श्रीमान्वीरद्युम्नो महायशाः ॥ १२.१२७.१४ ॥
Recordando a su hijo perdido en el bosque, quedó profundamente afligido: Vīradyumna, padre de Bhūvidyumna, glorioso y de gran fama.
12.127.15
इह द्रक्ष्यामि तं पुत्रं द्रक्ष्यामीहेति भारत ।
एवमाशाकृशो राजा चरन्वनमिदं पुरा ॥ १२.१२७.१५ ॥
'Aquí veré a ese hijo, aquí lo veré', oh Bhārata. Así el rey, consumido por la esperanza, vagó por este bosque en el pasado.
12.127.16
दुर्लभः स मया द्रष्टुं भूय एव च धार्मिक ।
एकः पुत्रो महारण्ये नष्ट इत्यसकृत्तदा ॥ १२.१२७.१६ ॥
'Me es difícil volver a verlo, oh justo. Mi único hijo se perdió en el gran bosque', así lo decía repetidamente entonces.
12.127.17
न स शक्यो मया द्रष्टुमाशा च महती मम ।
तया परीतगात्रोऽहं मुमूर्षुर्नात्र संशयः ॥ १२.१२७.१७ ॥
'No me es posible verlo, y mi esperanza es grande. Mi cuerpo, envuelto por ella, desea morir; de esto no hay duda.'
12.127.18
एतच्छ्रुत्वा तु भगवांस्तनुर्मुनिवरोत्तमः ।
अवाक्शिरा ध्यानपरो मुहूर्तमिव तस्थिवान् ॥ १२.१२७.१८ ॥
Habiendo oído esto, el bienaventurado Tanu, el mejor de los excelentes sabios, con la cabeza inclinada y absorto en la meditación, permaneció un momento como inmóvil.
12.127.19
तमनुध्यान्तमालक्ष्य राजा परमदुर्मनाः ।
उवाच वाक्यं दीनात्मा मन्दमन्दमिवासकृत् ॥ १२.१२७.१९ ॥
Al verlo absorto en meditación, el rey, con el ánimo muy turbado y el espíritu abatido, pronunció estas palabras lenta y repetidamente.
12.127.20
दुर्लभं किंनु देवर्षे आशायाश्चैव किं महत् ।
ब्रवीतु भगवानेतद्यदि गुह्यं न चेत्तदा ॥ १२.१२७.२० ॥
Oh sabio divino, ¿qué es difícil de obtener y qué es mayor que la esperanza? Que el venerable lo diga, si no es un secreto.
12.127.21
महर्षिर्भगवांस्तेन पूर्वमासीद्विमानितः ।
बालिशां बुद्धिमास्थाय मन्दभाग्यतयाऽऽत्मनः।
अर्थयन्कुशलं राजन्काञ्चनं वल्कलानि च ॥ १२.१२७.२१ ॥
Anteriormente, él había deshonrado a aquel venerable gran sabio. Oh rey, por su mala fortuna, adoptando un juicio necio, buscaba bienestar, oro y vestiduras de corteza.
12.127.22
अवज्ञापूर्वकेनापि न संपादितवांस्ततः ।
निर्विण्णः स तु विप्रर्षिर्निराशः समपद्यत ॥ १२.१२७.२२ ॥
Aunque lo hizo con desprecio, no lo llevó a cabo. Entonces aquel sabio entre brahmanes se cansó y quedó sin esperanza.
12.127.23
एवमुक्तोऽभिवाद्याथ तमृषिं लोकपूजितम् ।
श्रान्तोऽवसीदद्धर्मात्मा यथा त्वं नरसत्तम ॥ १२.१२७.२३ ॥
Así interpelado, saludó a aquel sabio honrado por los mundos; luego, agotado, el de alma justa se desplomó, oh mejor de los hombres, como tú ahora.
12.127.24
अर्ध्यं ततः समानीय पाद्यं चैव महायशाः ।
आरण्येनैव विधिना राज्ञे सर्वं न्यवेदयत् ॥ १२.१२७.२४ ॥
Entonces el de gran fama, trayendo la ofrenda de honor y el agua para los pies, informó todo al rey según el rito del bosque.
12.127.25
ततस्तमृषयः सर्वे परिवार्य नरर्षभम् ।
उपाविशन्पुरस्कृत्य सप्तर्षय इव ध्रुवम् ॥ १२.१२७.२५ ॥
Entonces todos los sabios rodearon a aquel toro entre los hombres y se sentaron con él al frente, como los siete sabios sentados ante la estrella polar Dhruva.
12.127.26
अपृच्छंश्चैव तत्रैनं राजानमपराजितम् ।
प्रयोजनमिदं सर्वमाश्रमस्य प्रवेशने ॥ १२.१२७.२६ ॥
Allí preguntaron a aquel rey invicto cuál era el propósito de su entrada en el ermita.