ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.127
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.127.1
ततस्तेषां समेतानामृषीणामृषिसत्तमः ।
ऋषभो नाम विप्रर्षिर्विस्मयन्निदमब्रवीत् ॥ १२.१२७.१ ॥
ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಋಷಭ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿ ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಹೀಗೆ ನುಡಿದನು.
12.127.2
पुराऽहं राजशार्दूल तीर्थान्यनुचरन्प्रभो ।
समासादितवान्दिव्यं नरनारायणाश्रमम् ॥ १२.१२७.२ ॥
ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ, ಪ್ರಭುವೇ! ಹಿಂದೆ ನಾನು ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ನರ-ನಾರಾಯಣರ ದಿವ್ಯಾಶ್ರಮವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದೆ.
12.127.3
यत्र सा बदरी रम्या सरो वैहायसं तथा ।
यत्र चाश्वशिरा राजन्वेदान्पठति शाश्वतान् ॥ १२.१२७.३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಮಣೀಯವಾದ ಬದರಿ ಮತ್ತು ವೈಹಾಯಸ ಸರೋವರವಿದೆ; ರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಶಿರರು ಶಾಶ್ವತ ವೇದಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.127.4
तस्मिन्सरसि कृत्वाऽहं विधिवत्तर्पणं पुरा ।
पितृणां देवतानां च ततोश्रममियां तदा ॥ १२.१२७.४ ॥
ಹಿಂದೆ ಆ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತರ್ಪಣ ನೀಡಿ, ಆಗ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದೆನು.
12.127.5
रमाते यत्र तौ नित्यं नरनारायणावृषी ।
अदूरादाश्रमात्किंचिद्वासार्थमगमं तदा ॥ १२.१२७.५ ॥
ನರ-ನಾರಾಯಣ ಋಷಿಗಳು ನಿತ್ಯವೂ ರಮಿಸುವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿ, ವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಆಗ ನಾನು ತೆರಳಿದೆನು.
12.127.6
अत्र चीराजिनधरं कृशमुच्चमतीव च ।
अद्राक्षमृषिमायान्तं तनुं नाम तपोनिधिम् ॥ १२.१२७.६ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಾರುಮಡಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ ಧರಿಸಿದ, ತುಂಬಾ ಕೃಶನಾದ, ಎತ್ತರದ, ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯಾದ ತನು ಎಂಬ ಋಷಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.
12.127.7
अन्यैर्नरैर्महाबाहो वपुषाऽप्रतिमं तदा ।
कृशता चापि राजर्षे न दृष्टा तादृशी मया ॥ १२.१२७.७ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅವನ ದೇಹದಂತಹ ಅಸದೃಶ ಕೃಶತೆಯನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಓ ರಾಜರ್ಷಿ.
12.127.8
शरीरमपि राजेन्द्र तनु कानिष्ठिकासमम् ।
ग्रीवा बाहू तथा पादौ केशाश्चाद्भुतदर्शनाः ॥ १२.१२७.८ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಅವನ ದೇಹವೂ ಕಿರುಬೆರಳಿನಷ್ಟು ತೆಳ್ಳಗಿತ್ತು; ಕತ್ತು, ತೋಳುಗಳು, ಪಾದಗಳು, ಕೂದಲು ಕೂಡ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.
12.127.9
शिरः कायानुरूपं च कर्णौ नेत्रे तथैव च ।
तस्य वाक्चैव चेष्टा च सामान्ये राजसत्तम ॥ १२.१२७.९ ॥
ಅವನ ತಲೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿತ್ತು; ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಅವನ ಮಾತು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು, ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
12.127.10
दृष्ट्वाऽहं तं कृशं विप्रं भीतः परमदुर्मनाः ।
पादौ तस्याभिवाद्याथ स्थितः प्राञ्जलिरग्रतः ॥ १२.१२७.१० ॥
ಆ ಕೃಶ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಭಯಗೊಂಡು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಗೊಂಡೆ; ಅವನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈ ಜೋಡಿಸಿ ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತೆ.
12.127.11
निवेद्य नामगोत्रे च तथा कार्यं नरर्षभ ।
प्रदिष्टे चासने तेन शनैरहमुपाविशम् ॥ १२.१२७.११ ॥
ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗೋತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ನಿವೇದಿಸಿ, ಓ ನರರ್ಷಭನೇ; ಅವನು ಆಸನ ನೀಡಿದಾಗ ನಾನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುಳಿತೆ.
12.127.12
ततः स कथयामास धर्मार्थसहिताः कथाः ।
ऋषिमध्ये महाराज तत्र धर्मभृतां वरः ॥ १२.१२७.१२ ॥
ಆಗ ಅವನು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳ ನಡುವೆ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳತೊಡಗಿದನು, ಓ ಮಹಾರಾಜ.
12.127.13
त…स्तु कथयत्येव राजा राजीवलोचनः ।
उपयाज्जवनैरश्वैः सबलः सावरोधनः ॥ १२.१२७.१३ ॥
…ರಾಜನು ಕಮಲನಯನನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಃಪುರದೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು.
12.127.14
स्मरम्पुत्रमरण्ये वै नष्टं परमदुर्मनाः ।
भूविद्युम्नपिता श्रीमान्वीरद्युम्नो महायशाः ॥ १२.१२७.१४ ॥
ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಮಗನನ್ನು ನೆನೆದು ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದನು. ಭೂವಿದ್ಯುಮ್ನನ ತಂದೆ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ವೀರದ್ಯುಮ್ನ.
12.127.15
इह द्रक्ष्यामि तं पुत्रं द्रक्ष्यामीहेति भारत ।
एवमाशाकृशो राजा चरन्वनमिदं पुरा ॥ १२.१२७.१५ ॥
'ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಆ ಮಗನನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ, ಇಲ್ಲೇ ನೋಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು, ಭಾರತ. ಆಶೆಯಿಂದ ಕೃಶನಾದ ರಾಜನು ಹಿಂದೆ ಈ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿದನು.
12.127.16
दुर्लभः स मया द्रष्टुं भूय एव च धार्मिक ।
एकः पुत्रो महारण्ये नष्ट इत्यसकृत्तदा ॥ १२.१२७.१६ ॥
'ಅವನನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ನೋಡುವುದು ದುರ್ಲಭ, ಧಾರ್ಮಿಕನೇ. ಒಬ್ಬನೇ ಮಗ ಮಹಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದನು' ಎಂದು ಆಗ ಅವನು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದನು.
12.127.17
न स शक्यो मया द्रष्टुमाशा च महती मम ।
तया परीतगात्रोऽहं मुमूर्षुर्नात्र संशयः ॥ १२.१२७.१७ ॥
'ಅವನನ್ನು ನನಗೆ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಆಶೆ ಮಹತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಆವೃತವಾದ ನನ್ನ ದೇಹ ಸಾಯಲು ಬಯಸುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.'
12.127.18
एतच्छ्रुत्वा तु भगवांस्तनुर्मुनिवरोत्तमः ।
अवाक्शिरा ध्यानपरो मुहूर्तमिव तस्थिवान् ॥ १२.१२७.१८ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಾನ್ ತನು, ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಂತಂತಿದ್ದನು.
12.127.19
तमनुध्यान्तमालक्ष्य राजा परमदुर्मनाः ।
उवाच वाक्यं दीनात्मा मन्दमन्दमिवासकृत् ॥ १२.१२७.१९ ॥
ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ರಾಜನು, ದೀನ ಹೃದಯದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪದೇ ಪದೇ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.127.20
दुर्लभं किंनु देवर्षे आशायाश्चैव किं महत् ।
ब्रवीतु भगवानेतद्यदि गुह्यं न चेत्तदा ॥ १२.१२७.२० ॥
ದೇವರ್ಷಿಯೇ, ದುರ್ಲಭವಾದುದು ಯಾವುದು? ಆಶೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಯಾವುದು? ಇದು ರಹಸ್ಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಭಗವಂತನು ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಿ.
12.127.21
महर्षिर्भगवांस्तेन पूर्वमासीद्विमानितः ।
बालिशां बुद्धिमास्थाय मन्दभाग्यतयाऽऽत्मनः।
अर्थयन्कुशलं राजन्काञ्चनं वल्कलानि च ॥ १२.१२७.२१ ॥
ಹಿಂದೆ ಆ ಭಗವಂತ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಅವನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದನು. ರಾಜನೇ, ತನ್ನ ದುರದೃಷ್ಟದಿಂದ ಮೂರ್ಖ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಕ್ಷೇಮ, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ವಲ್ಕಲ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದನು.
12.127.22
अवज्ञापूर्वकेनापि न संपादितवांस्ततः ।
निर्विण्णः स तु विप्रर्षिर्निराशः समपद्यत ॥ १२.१२७.२२ ॥
ಅವಮಾನದಿಂದಲಾದರೂ ಅವನು ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಆ ವಿಪ್ರರ್ಷಿ ನಿರ್ವಿಣ್ಣನಾಗಿ ನಿರಾಶನಾದನು.
12.127.23
एवमुक्तोऽभिवाद्याथ तमृषिं लोकपूजितम् ।
श्रान्तोऽवसीदद्धर्मात्मा यथा त्वं नरसत्तम ॥ १२.१२७.२३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು, ಲೋಕಪೂಜಿತ ಆ ಋಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ದಣಿದು ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿ ಬಳಲಿದನು, ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಇರುವಂತೆ.
12.127.24
अर्ध्यं ततः समानीय पाद्यं चैव महायशाः ।
आरण्येनैव विधिना राज्ञे सर्वं न्यवेदयत् ॥ १२.१२७.२४ ॥
ಆಗ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯು ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾದ್ಯವನ್ನು ತಂದು, ಅರಣ್ಯ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿವೇದಿಸಿದನು.
12.127.25
ततस्तमृषयः सर्वे परिवार्य नरर्षभम् ।
उपाविशन्पुरस्कृत्य सप्तर्षय इव ध्रुवम् ॥ १२.१२७.२५ ॥
ಆಗ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಆ ನರರ್ಷಭನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಧ್ರುವನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳಂತೆ ಅವನನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿ ಕುಳಿತರು.
12.127.26
अपृच्छंश्चैव तत्रैनं राजानमपराजितम् ।
प्रयोजनमिदं सर्वमाश्रमस्य प्रवेशने ॥ १२.१२७.२६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಅಪರಾಜಿತ ರಾಜನನ್ನು, ಆಶ್ರಮ ಪ್ರವೇಶದ ಈ ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶವೇನೆಂದು ಕೇಳಿದರು.