ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.131
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.131.1
क्षीणस्य दीर्घसूत्रस्य सानुक्रोशस्य बन्धुषु ।
परिशङ्कितमुख्यस्य दुष्टमन्त्रस्य भारत ॥ १२.१३१.१ ॥
ಭಾರತ, ಕ್ಷೀಣನಾದವನು, ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದೂಡುವವನು, ಬಂಧುಗಳ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯುಳ್ಳವನು, ಪ್ರಮುಖರು ಸಂಶಯಿತರಾದವನು, ದುಷ್ಟ ಮಂತ್ರವುಳ್ಳವನು—
12.131.2
विरक्तराज्यपौरस्य निर्द्रव्यनिचयस्य च ।
असंभावितमित्रस्य भिन्नामात्यस्य सर्वतः ॥ १२.१३१.२ ॥
ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳು ವಿರಕ್ತರಾದವನು, ಸಂಪತ್ತು ಖಾಲಿಯಾದವನು, ಮಿತ್ರರು ನಂಬಲರ್ಹರಲ್ಲದವನು, ಅಮಾತ್ಯರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಡೆದವನು—
12.131.3
परचक्राभियातस्य दुर्बलस्य बलीयसा ।
आपन्नचेतसो ब्रूहि किं कार्यमवशिष्यते ॥ १२.१३१.३ ॥
ಶತ್ರುಸೇನೆಯಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಬಲಿಷ್ಠನಿಂದ ದುರ್ಬಲನಾಗಿ, ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಸಿಲುಕಿದವನಿಗೆ ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಲು ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳು.
12.131.4
बाह्यश्चेद्विजिगीषुः स्याद्धर्मार्थकुशलः शुचिः ।
जवेन सन्धिं कुर्वीत पूर्वं पूर्वं विमोक्षयेत् ॥ १२.१३१.४ ॥
ಹೊರಗಿನ ವಿಜಯಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಇದ್ದರೆ, ಧರ್ಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕುಶಲನೂ ಶುಚಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಬೇಗನೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಮೊದಲು ಬಂಧಿತರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.
12.131.5
योऽधर्मविजिगीषुः स्याद्बलवान्पापनिश्चयः ।
आत्मनः सन्निरोधेन सन्धिं तेनापि रोचयेत् ॥ १२.१३१.५ ॥
ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಗೆಲುವು ಬಯಸುವ, ಬಲಿಷ್ಠನೂ ಪಾಪನಿಶ್ಚಯವುಳ್ಳವನೂ ಆದವನೊಂದಿಗೂ ತನ್ನನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಧಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಬೇಕು.
12.131.6
अपास्य राजधानीं वा तरेदन्येन वाऽऽपदम् ।
तद्भावभावो द्रव्याणि जीवन्पुनरुपार्जयेत् ॥ १२.१३१.६ ॥
ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಇಲ್ಲವೆ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪಾಯದಿಂದ ಆಪತ್ತನ್ನು ದಾಟಬೇಕು; ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸಬೇಕು.
12.131.7
यास्तु कोशबलत्यागाच्छक्यास्तरितुमापदः ।
कस्तत्राधिकमात्मानं संत्यजेदर्थधर्मवित् ॥ १२.१३१.७ ॥
ಕೋಶ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದಾಟಬಹುದಾದ ಆಪತ್ತುಗಳಿರುವಾಗ, ಅರ್ಥಧರ್ಮ ತಿಳಿದವನು ಅದರಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವನೇ?
12.131.8
अपराधाज्जुगुप्सेत का सपत्नधने दया ।
न त्वेवात्मा प्रदातव्यः शक्ये सति कथंचन ॥ १२.१३१.८ ॥
ಅಪರಾಧದಿಂದ ಜುಗುಪ್ಸೆ ಹೊಂದಬೇಕು; ಶತ್ರುಧನದಲ್ಲಿ ದಯೆ ಏಕೆ? ಆದರೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುವಾಗ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಎಂದೂ ಒಪ್ಪಿಸಬಾರದು.
12.131.9
आभ्यन्तरे च कुपिते बाह्ये चोपनिपीडिते ।
क्षीणे कोशे श्रुते मन्त्रे किं कार्यमवशिष्यते ॥ १२.१३१.९ ॥
ಒಳಗೆ ಕೋಪವೂ ಹೊರಗೆ ಒತ್ತಡವೂ ಇದ್ದು, ಕೋಶ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ಮಂತ್ರಣೆ ಬಯಲಾದಾಗ, ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ?
12.131.10
क्षिप्रं वा सन्धिकामः स्यात्क्षिप्रं वा तीक्ष्णविक्रम ।
यदाऽपनयनं क्षिप्रमेतद्वै सांपरायिकम् ॥ १२.१३१.१० ॥
ಬೇಗನೆ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಬಯಸಲಿ, ಅಥವಾ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ, ಬೇಗನೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಿ; ಬೇಗನೆ ನಿವಾರಿಸುವುದೇ ಫಲಕ್ಕೆ ದಾರಿ.
12.131.11
अनुरक्तेन पुष्टेन हृष्टेन जगतीपतिः ।
अल्पेनापि स्वसैन्येन भूमिं जयति भूमिपः ॥ १२.१३१.११ ॥
ಅನುರಕ್ತ, ಪುಷ್ಟ, ಹರ್ಷಿತ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದಿಂದ, ಸಣ್ಣದಾದರೂ, ಭೂಪತಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
12.131.12
हतो वा दिवमारोहेद्धत्वा च सुखमावहेत् ।
युद्धे हि संत्यजन्प्राणाञ्शक्रस्यैति सलोकताम् ॥ १२.१३१.१२ ॥
ಹತನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೇರಲಿ, ಅಥವಾ ಗೆದ್ದು ಸುಖ ಪಡೆಯಲಿ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
12.131.13
सर्वलोकागसं कृत्वा मृदुत्वं गन्तुमेव च ।
विश्वासाद्विनयं कुर्यात्संजह्याद्वाऽप्युपानहौ ॥ १२.१३१.१३ ॥
ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೆ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಮೃದುತ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು; ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ವಿನಯವನ್ನು ತೋರಬೇಕು, ಅಥವಾ ಎರಡು ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
12.131.14
अपचिक्रमिषुः क्षिप्रं सेनां स्वां परिसान्त्वयन् ।
विलङ्घयित्वा सत्रेण ततः स्वयमुपक्रमेत् ॥ १२.१३१.१४ ॥
ಬೇಗನೆ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಲು ಬಯಸುವವನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂತೈಸಿ, ಉಪಾಯದಿಂದ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ನಂತರ ತಾನೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು.