มหาภารตะ · อัธยายะ 12.131
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.131.1
क्षीणस्य दीर्घसूत्रस्य सानुक्रोशस्य बन्धुषु ।
परिशङ्कितमुख्यस्य दुष्टमन्त्रस्य भारत ॥ १२.१३१.१ ॥
ภารตะ ผู้ที่อ่อนแอ ผัดผ่อนงาน มีความเมตตาต่อญาติพี่น้อง ขุนนางสำคัญของเขาถูกสงสัย และคำปรึกษาของเขาเสื่อมทราม
12.131.2
विरक्तराज्यपौरस्य निर्द्रव्यनिचयस्य च ।
असंभावितमित्रस्य भिन्नामात्यस्य सर्वतः ॥ १२.१३१.२ ॥
ผู้ที่แว่นแคว้นและพลเมืองหันหนีไปแล้ว คลังสมบัติว่างเปล่า มิตรไม่อาจไว้ใจได้ และเหล่าอำมาตย์แตกแยกกันไปทุกด้าน
12.131.3
परचक्राभियातस्य दुर्बलस्य बलीयसा ।
आपन्नचेतसो ब्रूहि किं कार्यमवशिष्यते ॥ १२.१३१.३ ॥
ขอทรงบอกข้าพเจ้าว่าจะต้องทำอะไรต่อไปสำหรับผู้ที่ถูกกองทัพศัตรูบุกโจมตี อ่อนแอกว่าผู้ที่แข็งแกร่งกว่า และจิตใจตกอยู่ในความทุกข์
12.131.4
बाह्यश्चेद्विजिगीषुः स्याद्धर्मार्थकुशलः शुचिः ।
जवेन सन्धिं कुर्वीत पूर्वं पूर्वं विमोक्षयेत् ॥ १२.१३१.४ ॥
หากผู้ชนะจากภายนอกผู้ฉลาดในธรรมและทรัพย์ และบริสุทธิ์ในความประพฤติ ปรารถนาชัยชนะ ควรรีบทำสนธิสัญญา และปล่อยผู้ที่ถูกจองจำไว้ก่อนให้เป็นอิสระก่อนเป็นลำดับแรก
12.131.5
योऽधर्मविजिगीषुः स्याद्बलवान्पापनिश्चयः ।
आत्मनः सन्निरोधेन सन्धिं तेनापि रोचयेत् ॥ १२.१३१.५ ॥
แม้กับผู้ที่ปรารถนาชัยชนะโดยอธรรม ผู้แข็งแกร่งและมุ่งมั่นในความชั่ว ก็ควรเลือกสันติ โดยควบคุมตนเอง
12.131.6
अपास्य राजधानीं वा तरेदन्येन वाऽऽपदम् ।
तद्भावभावो द्रव्याणि जीवन्पुनरुपार्जयेत् ॥ १२.१३१.६ ॥
ละทิ้งราชธานีเสียหรือด้วยวิธีอื่น ควรข้ามพ้นวิกฤตนั้นไป เมื่อยังมีชีวิตอยู่ในสภาพเช่นนั้น ควรแสวงหาทรัพย์สมบัติขึ้นมาใหม่
12.131.7
यास्तु कोशबलत्यागाच्छक्यास्तरितुमापदः ।
कस्तत्राधिकमात्मानं संत्यजेदर्थधर्मवित् ॥ १२.१३१.७ ॥
ส่วนวิกฤตที่อาจข้ามพ้นได้ด้วยการสละคลังสมบัติและกองทัพ ผู้ใดเล่าที่รู้ทั้งทรัพย์และธรรม จะสละตนเองยิ่งกว่านั้น
12.131.8
अपराधाज्जुगुप्सेत का सपत्नधने दया ।
न त्वेवात्मा प्रदातव्यः शक्ये सति कथंचन ॥ १२.१३१.८ ॥
ควรหลีกเลี่ยงผู้กระทำผิด จะมีความสงสารอะไรต่อทรัพย์ของศัตรู แต่เมื่อยังเป็นไปได้ ไม่ควรมอบตนเองไปด้วยวิธีใดเลย
12.131.9
आभ्यन्तरे च कुपिते बाह्ये चोपनिपीडिते ।
क्षीणे कोशे श्रुते मन्त्रे किं कार्यमवशिष्यते ॥ १२.१३१.९ ॥
เมื่อความโกรธเกิดขึ้นภายใน และการบีบคั้นมาจากภายนอก เมื่อคลังสมบัติหมดไป และคำปรึกษาถูกเปิดเผย จะต้องทำอะไรต่อไปอีกเล่า
12.131.10
क्षिप्रं वा सन्धिकामः स्यात्क्षिप्रं वा तीक्ष्णविक्रम ।
यदाऽपनयनं क्षिप्रमेतद्वै सांपरायिकम् ॥ १२.१३१.१० ॥
ผู้ที่ปรารถนาสันติก็ควรรีบทำ หรือผู้มีความกล้าหาญแรงกล้าเอ๋ย ก็ควรรีบขจัดภัยนั้นเสีย เมื่อการขจัดเกิดขึ้นรวดเร็ว นี่แหละคือหนทางสู่ผลลัพธ์
12.131.11
अनुरक्तेन पुष्टेन हृष्टेन जगतीपतिः ।
अल्पेनापि स्वसैन्येन भूमिं जयति भूमिपः ॥ १२.१३१.११ ॥
ด้วยกองทัพของตนเองที่จงรักภักดี ได้รับการบำรุงเลี้ยง และร่าเริง แม้จะน้อย พระราชาผู้เป็นเจ้าแผ่นดินย่อมชนะแผ่นดินได้
12.131.12
हतो वा दिवमारोहेद्धत्वा च सुखमावहेत् ।
युद्धे हि संत्यजन्प्राणाञ्शक्रस्यैति सलोकताम् ॥ १२.१३१.१२ ॥
ถ้าตายไป ก็ขึ้นสู่สวรรค์ หรือถ้าชนะ ก็ได้รับความสุข เพราะผู้ที่สละชีวิตในการรบย่อมไปถึงโลกของพระอินทร์
12.131.13
सर्वलोकागसं कृत्वा मृदुत्वं गन्तुमेव च ।
विश्वासाद्विनयं कुर्यात्संजह्याद्वाऽप्युपानहौ ॥ १२.१३१.१३ ॥
แม้จะได้ล่วงเกินประชาชนทั้งโลกแล้ว ก็ควรแสดงความอ่อนโยน และด้วยความไว้วางใจ ควรแสดงความถ่อมตน หรือแม้จะถอดรองเท้าทั้งคู่ทิ้งไปก็ยังได้
12.131.14
अपचिक्रमिषुः क्षिप्रं सेनां स्वां परिसान्त्वयन् ।
विलङ्घयित्वा सत्रेण ततः स्वयमुपक्रमेत् ॥ १२.१३१.१४ ॥
ผู้ที่ปรารถนาจะถอยทัพโดยเร็ว ควรปลอบโยนกองทัพของตนให้ทั่วถึง แล้วข้ามอุปสรรคด้วยกลอุบาย จากนั้นจึงค่อยลงมือเอง