మహాభారతం · అధ్యాయం 12.131
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.131.1
क्षीणस्य दीर्घसूत्रस्य सानुक्रोशस्य बन्धुषु ।
परिशङ्कितमुख्यस्य दुष्टमन्त्रस्य भारत ॥ १२.१३१.१ ॥
ఓ భారతా, క్షీణించినవాడు, పనులను ఆలస్యం చేసేవాడు, బంధువులపై దయగలవాడు, ప్రధానులు సందేహాస్పదమైనవాడు, దుష్ట మంత్రాంగం కలవాడు—
12.131.2
विरक्तराज्यपौरस्य निर्द्रव्यनिचयस्य च ।
असंभावितमित्रस्य भिन्नामात्यस्य सर्वतः ॥ १२.१३१.२ ॥
రాజ్యం, పౌరులు విముఖులైనవాడు, ధనం లేనివాడు, మిత్రులు నమ్మదగనివారైనవాడు, అమాత్యులు అన్నివైపులా విడిపోయినవాడు—
12.131.3
परचक्राभियातस्य दुर्बलस्य बलीयसा ।
आपन्नचेतसो ब्रूहि किं कार्यमवशिष्यते ॥ १२.१३१.३ ॥
శత్రుసైన్యంచే ముట్టడించబడి, బలవంతునిచే బలహీనుడై, ఆపదలో మనసు చిక్కుకున్నవానికి ఇంకా ఏమి చేయాలో మిగిలి ఉంటుందో చెప్పుము.
12.131.4
बाह्यश्चेद्विजिगीषुः स्याद्धर्मार्थकुशलः शुचिः ।
जवेन सन्धिं कुर्वीत पूर्वं पूर्वं विमोक्षयेत् ॥ १२.१३१.४ ॥
బయటి విజయాభిలాషి ఉంటే, ధర్మార్థ కుశలుడు, శుచిగలవాడు అయితే, త్వరగా సంధి చేసుకోవాలి, ముందుగా బందీలను విడిపించాలి.
12.131.5
योऽधर्मविजिगीषुः स्याद्बलवान्पापनिश्चयः ।
आत्मनः सन्निरोधेन सन्धिं तेनापि रोचयेत् ॥ १२.१३१.५ ॥
అధర్మంతో విజయం కోరే, బలవంతుడు, పాపనిశ్చయం కలవాడైనవానితోనూ, తనను నిగ్రహించుకుని సంధిని అంగీకరించాలి.
12.131.6
अपास्य राजधानीं वा तरेदन्येन वाऽऽपदम् ।
तद्भावभावो द्रव्याणि जीवन्पुनरुपार्जयेत् ॥ १२.१३१.६ ॥
రాజధానిని విడిచిపెట్టి, లేదా మరొక మార్గం ద్వారా ఆపదను దాటాలి; ఆ స్థితిలో జీవించి, మళ్లీ ధనాన్ని సంపాదించాలి.
12.131.7
यास्तु कोशबलत्यागाच्छक्यास्तरितुमापदः ।
कस्तत्राधिकमात्मानं संत्यजेदर्थधर्मवित् ॥ १२.१३१.७ ॥
ఖజానా, సైన్యాన్ని విడిచిపెట్టి దాటగలిగే ఆపదలు ఉన్నప్పుడు, అర్థధర్మాలు తెలిసినవాడు అందులో తనను మరింతగా ఎందుకు త్యజిస్తాడు?
12.131.8
अपराधाज्जुगुप्सेत का सपत्नधने दया ।
न त्वेवात्मा प्रदातव्यः शक्ये सति कथंचन ॥ १२.१३१.८ ॥
అపరాధం వలన ఏవగింపు చూపాలి; శత్రు ధనంపై దయ ఏల? కాని సాధ్యమైనప్పుడు ఏ విధంగానూ తనను అర్పించకూడదు.
12.131.9
आभ्यन्तरे च कुपिते बाह्ये चोपनिपीडिते ।
क्षीणे कोशे श्रुते मन्त्रे किं कार्यमवशिष्यते ॥ १२.१३१.९ ॥
లోపల కోపం, బయట ఒత్తిడి ఉండి, ఖజానా క్షీణించి, మంత్రాంగం బయటపడినప్పుడు, ఇంకా ఏమి చేయవలసి మిగిలి ఉంటుంది?
12.131.10
क्षिप्रं वा सन्धिकामः स्यात्क्षिप्रं वा तीक्ष्णविक्रम ।
यदाऽपनयनं क्षिप्रमेतद्वै सांपरायिकम् ॥ १२.१३१.१० ॥
త్వరగా సంధిని కోరాలి, లేదా తీక్ష్ణ పరాక్రమా, త్వరగా తొలగించాలి; త్వరగా తొలగించడమే ఫలితానికి దారి.
12.131.11
अनुरक्तेन पुष्टेन हृष्टेन जगतीपतिः ।
अल्पेनापि स्वसैन्येन भूमिं जयति भूमिपः ॥ १२.१३१.११ ॥
అనురక్తమైన, పుష్టమైన, సంతోషంగా ఉన్న తన సైన్యంతో, చిన్నదైనా, భూపతి భూమిని జయిస్తాడు.
12.131.12
हतो वा दिवमारोहेद्धत्वा च सुखमावहेत् ।
युद्धे हि संत्यजन्प्राणाञ्शक्रस्यैति सलोकताम् ॥ १२.१३१.१२ ॥
చంపబడి స్వర్గానికి ఎక్కాలి, లేదా జయించి సుఖం పొందాలి; యుద్ధంలో ప్రాణాలను విడిచినవాడు ఇంద్రుని లోకాన్ని పొందుతాడు.
12.131.13
सर्वलोकागसं कृत्वा मृदुत्वं गन्तुमेव च ।
विश्वासाद्विनयं कुर्यात्संजह्याद्वाऽप्युपानहौ ॥ १२.१३१.१३ ॥
ప్రజలందరికీ అపరాధం చేసినవాడైనా మృదుత్వాన్ని అవలంబించాలి; విశ్వాసంతో వినయాన్ని చూపాలి, లేదా రెండు పాదరక్షలనూ విడిచిపెట్టాలి.
12.131.14
अपचिक्रमिषुः क्षिप्रं सेनां स्वां परिसान्त्वयन् ।
विलङ्घयित्वा सत्रेण ततः स्वयमुपक्रमेत् ॥ १२.१३१.१४ ॥
త్వరగా వెనక్కి తగ్గాలనుకునేవాడు తన సేనను బాగా ఓదార్చి, ఉపాయంతో అడ్డంకులను దాటి, తరువాత తానే ముందుకు సాగాలి.