ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.136

12.136.1

अत्र गाथा ब्रह्मगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
येन मार्गेण राजानः कोशं संजनयन्त्युत ॥ १२.१३६.१ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಗೀತೆಗಳಾದ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ರಾಜರು ಕೋಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು.

न धनं यज्ञशीलानां हार्यं देवस्वमेव च ।
दस्यूनां निष्क्रियाणां च क्षत्रियो हर्तुमर्हति ॥ १२.१३६.२ ॥

ಯಜ್ಞಶೀಲರ ಧನವೂ ದೇವರ ಸ್ವತ್ತೂ ಅಪಹರಿಸಬಾರದು; ದರೋಡೆಕೋರರ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯರ ಧನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಅಪಹರಿಸಬಹುದು.

इमाः प्रजाः क्षत्रियाणां रक्ष्या हन्याश्च भारत ।
थनं हि क्षत्रियस्येह द्वितीयस्य न विद्यते ॥ १२.१३६.३ ॥

ಭಾರತ, ಈ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ದಂಡಿಸಬೇಕು; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಬೇರೆ ಧನವಿಲ್ಲ.

तदस्य स्याद्बलार्थं वा धनं यज्ञार्थमेव वा ।
अभोज्याश्चौषधीश्छित्त्वा भोज्या एव पचन्त्युत ॥ १२.१३६.४ ॥

ಆ ಧನವು ಅವನ ಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಇರಲಿ; ತಿನ್ನಲಾಗದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಜನರು ತಿನ್ನುವುದನ್ನೇ ಬೇಯಿಸುವಂತೆ.

यो वै न देवान्न पितृन्न मर्त्यान्हविषाऽर्चति ।
अनर्थकं धनं तत्र प्राहुर्धमेविदो जनाः ॥ १२.१३६.५ ॥

ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ಪಿತೃಗಳನ್ನು, ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಹವಿಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸದವನ ಧನ ನಿರರ್ಥಕ ಎಂದು ಧರ್ಮಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

हरेत्तद्द्रविणं राजन्धार्मिकः पृथिवीतिः ।
न हि न प्रीणयेल्लोकान्न लोके गर्हते नृपम् ॥ १२.१३६.६ ॥

ಓ ರಾಜ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಭೂಪತಿ ಆ ಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಬಹುದು; ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸದ ರಾಜನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಂದಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ.

असाधुभ्योऽर्थमादाय साधुभ्यो यः प्रयच्छति ।
आत्मानं संक्रमं कृत्वा मन्ये धर्मविदेव सः ॥ १२.१३६.७ ॥

ಅಸಾಧುಗಳಿಂದ ಧನವನ್ನು ಪಡೆದು ಸಾಧುಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವವನು, ತನ್ನನ್ನೇ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡವನಾಗಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನೇ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.

तथातथा जयेल्लोकाञ्शक्त्या चैव यथायथा ।
औद्भिदा जन्तवो यद्वच्छ्रुत्वा वाजो यथातथा ॥ १२.१३६.८ ॥

ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಯುವ ಜೀವಿಗಳು ಧಾನ್ಯದಂತೆ (ಫಲ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ).

अनिमित्तात्संभवन्ति तथा यज्ञः प्रजायते ।
यथैव दंशमशकं यथा कीटपिपीलिकम् ॥ १२.१३६.९ ॥

ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ (ಜೀವಿಗಳು) ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಜ್ಞವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಸೊಳ್ಳೆ, ನೊಣಗಳಂತೆ, ಹುಳು, ಇರುವೆಗಳು (ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ).

सैव वृत्तिर्हि यज्ञेषु यथा धर्मो विधीयते ॥ १२.१३६.१० ॥

ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ನಡತೆ; ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದಂತೆ.

यथा ह्यकस्माद्भवति भूमौ पांसुस्तृणोलपम् ।
तथैवेह भवेद्धर्मः सूक्ष्मः सूक्ष्मतरः स्मृतः ॥ १२.१३६.११ ॥

ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಧೂಳು, ಹುಲ್ಲಿನ ರಾಶಿ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ, ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಇನ್ನೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೆಂದು ನೆನಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.