マハーバーラタ · 章 12.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.137.1
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.१ ॥
未来に備える者と、現在に機敏に対応する者は、ともに幸せに栄える。だが優柔不断な者は滅びる。
12.137.2
अत्रैव चेदमव्यग्रं शृण्वाख्यानमनुत्तमम् ।
द्रीर्घसूत्रमुपाश्रित्य कार्याकार्यविनिश्चये ॥ १२.१३७.२ ॥
ここで落ち着いてこの比類なき物語を聞け。優柔不断な者についての話で、何を為すべきか、何を為すべきでないかを定めるためのものだ。
12.137.3
नातिगाधे जलस्थाने सुहृदः कुशलास्त्रयः ।
प्रभूतमत्स्ये कौन्तेय बभूवुः सहचारिणः ॥ १२.१३७.३ ॥
クンティーの子よ、深くはなく魚の多い水辺に、三人の賢い友が共に暮らしていた。
12.137.4
तत्रैकः प्राप्तकालज्ञो दीर्घदर्शी तथाऽपरः ।
दीर्घसूत्रश्च तत्रैकस्त्रयाणां जलचारिणाम् ॥ १२.१३७.४ ॥
その三匹の水の生き物のうち、一匹は好機を知る者、一匹は先を見通す者、一匹は優柔不断な者だった。
12.137.5
क्रदाचित्तज्जलस्थानं मत्स्यबन्धाः समन्ततः ।
स्रावयामासुरथो निम्नेषु विविधैर्मुखैः ॥ १२.१३७.५ ॥
ある時、漁師たちはその水辺を四方から囲み、低い所に設けた様々な口から水を流し出した。
12.137.6
क्षीयमाणं तद्बुद्ध्वा जलस्थानं भयागमे ।
अब्रवीद्दीर्घदर्शी तु तावुभौ सुहृदौ तदा ॥ १२.१३७.६ ॥
危険が迫り水辺が縮んでいくのを見て取ると、先を見通す者はその二人の友に言った。
12.137.7
ज्ञयमापत्समुत्पन्ना सर्वेषां सलिलौकसाम् ।
शीघ्रमन्यत्र गच्छामः पन्था यावन्न शुष्यति ॥ १२.१३७.७ ॥
水に住むすべての者に災難が降りかかったと知り、道が乾かないうちに、すぐに他所へ行こう。
12.137.8
अनागतमनर्थं हि सुनयैर्यः प्रबाधते ।
स न संशयमाप्नोति तथाऽन्यत्र व्रजामहे ॥ १२.१३७.८ ॥
まだ来ない災いを良い策で防ぐ者は危険に陥らない。だから我々も他所へ行こう。
12.137.9
शीर्घसूत्रस्तु यस्तत्र सोऽब्रवीत्सम्यगुष्यताम् ।
न तु कार्या त्वरा तावदिति मे निश्चिता मतिः ॥ १२.१३७.९ ॥
そこで性急な者は言った。「それなら、ここに留まろう」と。しかし今は急いではならない——これが私の確固たる考えである。
12.137.10
अथ संप्रतिपत्तिज्ञस्त्वब्रवीद्दीर्घदर्शिनम् ।
प्राप्ते काले न मे किंचिन्न्यायतः परिहास्यते ॥ १२.१३७.१० ॥
すると正しい行いを知る者は遠見の者に言った。「時が来れば、私にとって正しいことは何一つ見失われないだろう。」
12.137.11
एवप्नुक्तो निराक्रामद्दीर्घदर्शी महामतिः ।
अगाम स्रोतसैकेन गम्भीरं सलिलाशयम् ॥ १२.१३७.११ ॥
こう言われると、大いなる智慧を持つ遠見の者は立ち去り、一筋の流れを通って深い水たまりへ行った。
12.137.12
ततः प्रसृततोयं तं प्रसमीक्ष्य जलाशयम् ।
बबन्धुर्विविधैर्योगैर्मत्स्यान्मत्स्योपजीविनः ॥ १२.१३७.१२ ॥
そして、水の広がったその水たまりを見て、魚で生計を立てる者たちは様々な仕掛けで魚を縛り上げた。
12.137.13
विलोड्यमाने तस्मिंस्तु स्रुततोये जलाशये ।
अगच्छद्ग्रहणं तत्र दीर्घसूत्रः सहापरै… ॥ १२.१३७.१३ ॥
その池がかき乱され水が流れ出したとき、ディールガスートラという名の魚は、ほかの魚たちとともにそこで捕らえられた。
12.137.14
उद्दानं क्रियमाणं तु मत्स्यानां … ।
प्रविश्यान्तरमन्येषामग्रसत्प्रति… ॥ १२.१३७.१४ ॥
魚を引き上げるための網が作られている間、それは他の魚のあいだにもぐり込み、飲み込んだ……（原文は欠落）。
12.137.15
ग्रस्तमेव तदुद्दानं गृहीत्वा…सः ।
सर्वानेव च तांस्तत्र ते वि… इति ॥ १२.१३७.१५ ॥
その網さえも飲み込んで……彼は……（原文の欠落）。そこで彼ら全員を……このように。
12.137.16
ततः प्रक्षाल्यमानेषु मत्स्येषु विपुले जले ।
त्वक्त्वा रज्जुं प्रमुक्तोसौ शीघ्रं संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१६ ॥
その後、広い水中で魚が洗われている間に、彼は綱を捨てて解き放たれ、すぐさま決断して行動した。
12.137.17
दीर्घसूत्रस्तु मन्दात्मा हीनेयुद्धिरचेतनः ।
मरणं प्राप्तवान्मूढो यथैवोपहतेन्द्रियः ॥ १२.१३७.१७ ॥
しかしディールガスートラは鈍く、知恵がなく、無自覚であった。その愚か者は、感覚を失った者のように死を迎えた。
12.137.18
एवं प्राप्ततमं कालं यो मोहान्नावबुध्यते ।
स विनश्यति वै क्षिप्रं दीर्घसूत्रो यथा झषः ॥ १२.१३७.१८ ॥
迷いのために到来した好機を悟らない者は、速やかに滅びる。ディールガスートラの魚のように。
12.137.19
आदौ न कुरुते श्रेयः कुशलोऽस्मीति यः पुमान् ।
स हि संशयमाप्नोति यथा संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१९ ॥
「私は有能だ」と思って最初から善を行わない人は、必ず疑念に陥る。あたかも決心を固めた人のように。
12.137.20
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.२० ॥
未来に備える者と、現在に機敏な知恵を持つ者——この二人は幸福に栄える。遅延者は滅びる。
12.137.21
काष्ठा कला मुहूर्ताश्च दिनरात्र्यः क्षणा लवाः ।
मासाः पक्षाः षडृतवः कालः संवत्सराणि च ॥ १२.१३७.२१ ॥
カーシュター、カラー、ムフールタ、昼と夜、瞬間、ラヴァ、月、半月、六季、時、そして年——これらはすべて時である。
12.137.22
पृथिवी देश इत्युक्तः स च कालो न दृश्यते ।
अभिप्रेतार्थसिद्ध्यर्थं दूरतो न्यायतस्तथा ॥ १२.१३७.२२ ॥
大地は「処（deśa）」と呼ばれ、その時は見えない。望む目的を成就するためには、遠くから正しく場所と時を考慮すべきである。
12.137.23
एतौ धर्मार्थशास्त्रेषु मोक्षशास्त्रेषु चर्षिभिः ।
प्रधानाविति निर्दिष्टौ कामे चाभिमतौ नृणाम् ॥ १२.१३७.२३ ॥
聖仙たちは、法と利の論書においても解脱の論書においても、この二つ（処と時）を主要なものと説き、人間の欲望においても望ましいものとみなされるとした。
12.137.24
परीक्ष्यकारी युक्तश्च स सम्यगुपपादयेत् ।
देशकालावभिप्रेतौ तोभ्यां फलमवाप्नुयात् ॥ १२.१३७.२४ ॥
慎重に考えてから行い、自制する者は、望む処と時をよく成就すべきである。その二つによって果実を得るであろう。