మహాభారతం · అధ్యాయం 12.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.137.1
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.१ ॥
భవిష్యత్తుకు సిద్ధపడేవాడు, వర్తమానంలో త్వరగా బుద్ధిగా వ్యవహరించేవాడు—ఈ ఇద్దరూ సుఖంగా అభివృద్ధి చెందుతారు; వాయిదా వేసేవాడు నశిస్తాడు.
12.137.2
अत्रैव चेदमव्यग्रं शृण्वाख्यानमनुत्तमम् ।
द्रीर्घसूत्रमुपाश्रित्य कार्याकार्यविनिश्चये ॥ १२.१३७.२ ॥
ఇక్కడే ఈ అత్యుత్తమ కథను నిశ్చింతగా విను—ఏది చేయాలి ఏది చేయకూడదో నిశ్చయించడానికి, వాయిదా వేసేవాడి గురించి.
12.137.3
नातिगाधे जलस्थाने सुहृदः कुशलास्त्रयः ।
प्रभूतमत्स्ये कौन्तेय बभूवुः सहचारिणः ॥ १२.१३७.३ ॥
కౌంతేయా, లోతు ఎక్కువ లేని నీటి చోటులో, చేపలు అధికంగా ఉన్న చోట, ముగ్గురు నేర్పరి స్నేహితులు కలిసి తిరిగేవారు.
12.137.4
तत्रैकः प्राप्तकालज्ञो दीर्घदर्शी तथाऽपरः ।
दीर्घसूत्रश्च तत्रैकस्त्रयाणां जलचारिणाम् ॥ १२.१३७.४ ॥
ఆ ముగ్గురు జలచరాలలో ఒకడు సమయాన్ని గ్రహించేవాడు, మరొకడు దూరదృష్టి గలవాడు, ఇంకొకడు వాయిదా వేసేవాడు.
12.137.5
क्रदाचित्तज्जलस्थानं मत्स्यबन्धाः समन्ततः ।
स्रावयामासुरथो निम्नेषु विविधैर्मुखैः ॥ १२.१३७.५ ॥
ఒకసారి మత్స్యకారులు ఆ నీటి స్థలాన్ని అన్ని వైపుల నుండి చుట్టుముట్టి, పల్లపు చోట్ల వివిధ ద్వారాల ద్వారా నీటిని బయటకు పోయించారు.
12.137.6
क्षीयमाणं तद्बुद्ध्वा जलस्थानं भयागमे ।
अब्रवीद्दीर्घदर्शी तु तावुभौ सुहृदौ तदा ॥ १२.१३७.६ ॥
భయం వచ్చినప్పుడు ఆ నీటి స్థలం తగ్గిపోతున్నదని తెలుసుకుని, దూరదృష్టి గలవాడు అప్పుడు ఆ ఇద్దరు స్నేహితులతో చెప్పాడు.
12.137.7
ज्ञयमापत्समुत्पन्ना सर्वेषां सलिलौकसाम् ।
शीघ्रमन्यत्र गच्छामः पन्था यावन्न शुष्यति ॥ १२.१३७.७ ॥
నీటిలో నివసించే వారందరికీ ఆపద వచ్చిందని తెలిసి, దారి ఎండిపోకముందే త్వరగా వేరే చోటికి వెళ్దాం.
12.137.8
अनागतमनर्थं हि सुनयैर्यः प्रबाधते ।
स न संशयमाप्नोति तथाऽन्यत्र व्रजामहे ॥ १२.१३७.८ ॥
రాబోయే అనర్థాన్ని మంచి నీతితో అడ్డుకునేవాడు ఆపదలో పడడు; కాబట్టి మనం వేరే చోటికి వెళ్దాం.
12.137.9
शीर्घसूत्रस्तु यस्तत्र सोऽब्रवीत्सम्यगुष्यताम् ।
न तु कार्या त्वरा तावदिति मे निश्चिता मतिः ॥ १२.१३७.९ ॥
అక్కడ తొందరపడేవాడు "సరే, ఇక్కడే ఉందాం" అన్నాడు; కానీ ఇప్పుడు తొందర చేయకూడదు—ఇది నా నిశ్చితాభిప్రాయం.
12.137.10
अथ संप्रतिपत्तिज्ञस्त्वब्रवीद्दीर्घदर्शिनम् ।
प्राप्ते काले न मे किंचिन्न्यायतः परिहास्यते ॥ १२.१३७.१० ॥
అప్పుడు సరైన కర్తవ్యాన్ని తెలిసినవాడు దూరదృష్టి గలవాడితో, "సమయం వచ్చినప్పుడు నా న్యాయమైనది ఏదీ విడువబడదు" అన్నాడు.
12.137.11
एवप्नुक्तो निराक्रामद्दीर्घदर्शी महामतिः ।
अगाम स्रोतसैकेन गम्भीरं सलिलाशयम् ॥ १२.१३७.११ ॥
అలా చెప్పబడగానే మహామతి అయిన దూరదృష్టి గలవాడు అక్కడి నుండి బయలుదేరాడు; ఒక వాగు ద్వారా లోతైన నీటి మడుగులోకి వెళ్ళాడు.
12.137.12
ततः प्रसृततोयं तं प्रसमीक्ष्य जलाशयम् ।
बबन्धुर्विविधैर्योगैर्मत्स्यान्मत्स्योपजीविनः ॥ १२.१३७.१२ ॥
తరువాత నీరు విస్తరించి ఉన్న ఆ మడుగును చూసి, చేపలపై జీవించేవారు అనేక ఉపాయాలతో చేపలను బంధించారు.
12.137.13
विलोड्यमाने तस्मिंस्तु स्रुततोये जलाशये ।
अगच्छद्ग्रहणं तत्र दीर्घसूत्रः सहापरै… ॥ १२.१३७.१३ ॥
ఆ జలాశయాన్ని కలియబెట్టి నీరు ప్రవహింపజేయగా, దీర్ఘసూత్రుడనే ఆ చేప ఇతరులతో కలిసి అక్కడ పట్టుబడింది.
12.137.14
उद्दानं क्रियमाणं तु मत्स्यानां … ।
प्रविश्यान्तरमन्येषामग्रसत्प्रति… ॥ १२.१३७.१४ ॥
చేపలను బయటకు లాగడానికి వల వేస్తుండగా, అది ఇతరుల మధ్య దూరి ప్రతి…
12.137.15
ग्रस्तमेव तदुद्दानं गृहीत्वा…सः ।
सर्वानेव च तांस्तत्र ते वि… इति ॥ १२.१३७.१५ ॥
ఆ వలను కూడా మింగినదై... అతడు... (పాఠం లోపం). వారందరినీ అక్కడే ఆ... ఇతి.
12.137.16
ततः प्रक्षाल्यमानेषु मत्स्येषु विपुले जले ।
त्वक्त्वा रज्जुं प्रमुक्तोसौ शीघ्रं संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१६ ॥
ఆ తరువాత విశాలమైన నీటిలో చేపలను కడుగుతున్నప్పుడు, అతడు తాడును వదిలి విడుదలై వెంటనే నిర్ణయం తీసుకున్నవాడయ్యాడు.
12.137.17
दीर्घसूत्रस्तु मन्दात्मा हीनेयुद्धिरचेतनः ।
मरणं प्राप्तवान्मूढो यथैवोपहतेन्द्रियः ॥ १२.१३७.१७ ॥
కానీ దీర్ఘసూత్రుడు మందబుద్ధి, బుద్ధిహీనుడు, చైతన్యం లేనివాడు; మూర్ఖుడైన అతడు ఇంద్రియాలు చెడిన వానివలె మరణం పొందాడు.
12.137.18
एवं प्राप्ततमं कालं यो मोहान्नावबुध्यते ।
स विनश्यति वै क्षिप्रं दीर्घसूत्रो यथा झषः ॥ १२.१३७.१८ ॥
ఈ విధంగా, మోహం వల్ల ప్రాప్తించిన కాలాన్ని గ్రహించనివాడు త్వరగా నశిస్తాడు; దీర్ఘసూత్ర చేపలాగా.
12.137.19
आदौ न कुरुते श्रेयः कुशलोऽस्मीति यः पुमान् ।
स हि संशयमाप्नोति यथा संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१९ ॥
"నేను నిపుణుడను" అని భావించి మొదట్లోనే శ్రేయస్సును చేయని మనిషి నిశ్చయంగా సందేహంలో పడతాడు, నిర్ణయానికి వచ్చినవాడిలా.
12.137.20
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.२० ॥
భవిష్యత్తుకు ఏర్పాటు చేసేవాడు, వర్తమానంలో చురుకైన బుద్ధి కలవాడు — ఈ ఇద్దరూ సుఖంగా వర్ధిల్లుతారు; దీర్ఘసూత్రి నశిస్తాడు.
12.137.21
काष्ठा कला मुहूर्ताश्च दिनरात्र्यः क्षणा लवाः ।
मासाः पक्षाः षडृतवः कालः संवत्सराणि च ॥ १२.१३७.२१ ॥
కాష్ఠ, కళ, ముహూర్తాలు, పగళ్ళు-రాత్రులు, క్షణాలు, లవాలు, నెలలు, పక్షాలు, ఆరు ఋతువులు, కాలం, సంవత్సరాలు — ఇవే కాలం.
12.137.22
पृथिवी देश इत्युक्तः स च कालो न दृश्यते ।
अभिप्रेतार्थसिद्ध्यर्थं दूरतो न्यायतस्तथा ॥ १२.१३७.२२ ॥
భూమిని 'దేశం' అని అంటారు; ఆ కాలం కనిపించదు. కోరిన కార్యసిద్ధికోసం దూరం నుండి, న్యాయంగా (దేశాన్నీ కాలాన్నీ పరిశీలించాలి).
12.137.23
एतौ धर्मार्थशास्त्रेषु मोक्षशास्त्रेषु चर्षिभिः ।
प्रधानाविति निर्दिष्टौ कामे चाभिमतौ नृणाम् ॥ १२.१३७.२३ ॥
ఋషులు ధర్మ-అర్థ శాస్త్రాలలో, మోక్ష శాస్త్రాలలో ఈ రెండింటినే (దేశం, కాలం) ప్రధానమైనవిగా చెప్పారు; మనుషుల కోరికలోనూ ఇవి అభిమతమైనవిగా భావించబడ్డాయి.
12.137.24
परीक्ष्यकारी युक्तश्च स सम्यगुपपादयेत् ।
देशकालावभिप्रेतौ तोभ्यां फलमवाप्नुयात् ॥ १२.१३७.२४ ॥
పరీక్షించి పనిచేసేవాడు, నిగ్రహం కలవాడు ఆ కోరిన దేశ-కాలాలను సరిగ్గా సాధించాలి; ఆ రెండింటి ద్వారానే ఫలాన్ని పొందుతాడు.