മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.137.1
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.१ ॥
ഭാവിക്കായി ഒരുക്കം ചെയ്യുന്നവനും വർത്തമാനത്തിൽ വേഗത്തിൽ ബുദ്ധി പ്രയോഗിക്കുന്നവനും ഈ രണ്ടുപേരും സുഖത്തിൽ വളരും; കാലതാമസം വരുത്തുന്നവൻ നശിക്കും.
12.137.2
अत्रैव चेदमव्यग्रं शृण्वाख्यानमनुत्तमम् ।
द्रीर्घसूत्रमुपाश्रित्य कार्याकार्यविनिश्चये ॥ १२.१३७.२ ॥
ഇവിടെത്തന്നെ ഈ അനുത്തമമായ ആഖ്യാനം ശാന്തമനസ്സോടെ കേൾക്കുക—ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും തീരുമാനിക്കാൻ, കാലതാമസം വരുത്തുന്നവനെക്കുറിച്ചുള്ളത്.
12.137.3
नातिगाधे जलस्थाने सुहृदः कुशलास्त्रयः ।
प्रभूतमत्स्ये कौन्तेय बभूवुः सहचारिणः ॥ १२.१३७.३ ॥
കൗന്തേയ, ആഴം അധികമില്ലാത്ത ജലസ്ഥലത്ത്, മത്സ്യം ധാരാളമുള്ളിടത്ത്, മൂന്നു സമർത്ഥരായ സുഹൃത്തുക്കൾ ഒരുമിച്ചു സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു.
12.137.4
तत्रैकः प्राप्तकालज्ञो दीर्घदर्शी तथाऽपरः ।
दीर्घसूत्रश्च तत्रैकस्त्रयाणां जलचारिणाम् ॥ १२.१३७.४ ॥
ആ മൂന്നു ജലജീവികളിൽ ഒന്ന് കാലം അറിയുന്നവൻ, മറ്റൊന്ന് ദൂരദർശി, ഒന്ന് കാലതാമസം വരുത്തുന്നവൻ.
12.137.5
क्रदाचित्तज्जलस्थानं मत्स्यबन्धाः समन्ततः ।
स्रावयामासुरथो निम्नेषु विविधैर्मुखैः ॥ १२.१३७.५ ॥
ഒരിക്കൽ മത്സ്യബന്ധനക്കാർ ആ ജലസ്ഥലത്തെ നാലുവശത്തുനിന്നും വളഞ്ഞ്, താഴ്ന്ന സ്ഥലങ്ങളിലെ പല വഴികളിലൂടെ വെള്ളം ഒഴുക്കിക്കളഞ്ഞു.
12.137.6
क्षीयमाणं तद्बुद्ध्वा जलस्थानं भयागमे ।
अब्रवीद्दीर्घदर्शी तु तावुभौ सुहृदौ तदा ॥ १२.१३७.६ ॥
അപകടം വന്നപ്പോൾ ആ ജലസ്ഥലം ക്ഷയിക്കുന്നത് മനസ്സിലാക്കി, ദൂരദർശി ആ രണ്ടു സുഹൃത്തുക്കളോട് അപ്പോൾ പറഞ്ഞു.
12.137.7
ज्ञयमापत्समुत्पन्ना सर्वेषां सलिलौकसाम् ।
शीघ्रमन्यत्र गच्छामः पन्था यावन्न शुष्यति ॥ १२.१३७.७ ॥
വെള്ളത്തിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ആപത്ത് വന്നിരിക്കുന്നു എന്നറിഞ്ഞ്, വഴി വറ്റുന്നതിനു മുമ്പ് വേഗം മറ്റൊരിടത്തേക്ക് പോകാം.
12.137.8
अनागतमनर्थं हि सुनयैर्यः प्रबाधते ।
स न संशयमाप्नोति तथाऽन्यत्र व्रजामहे ॥ १२.१३७.८ ॥
വരാനിരിക്കുന്ന അനർത്ഥത്തെ നല്ല നീതികൊണ്ട് തടയുന്നവൻ സംശയത്തിൽ വീഴുന്നില്ല; അതിനാൽ നമുക്കും മറ്റൊരിടത്തേക്ക് പോകാം.
12.137.9
शीर्घसूत्रस्तु यस्तत्र सोऽब्रवीत्सम्यगुष्यताम् ।
न तु कार्या त्वरा तावदिति मे निश्चिता मतिः ॥ १२.१३७.९ ॥
അവിടെ തിടുക്കക്കാരൻ "ശരി, ഇവിടെ തന്നെ താമസിക്കാം" എന്നു പറഞ്ഞു; എന്നാൽ ഇപ്പോൾ തിടുക്കം വേണ്ട—ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച അഭിപ്രായം.
12.137.10
अथ संप्रतिपत्तिज्ञस्त्वब्रवीद्दीर्घदर्शिनम् ।
प्राप्ते काले न मे किंचिन्न्यायतः परिहास्यते ॥ १२.१३७.१० ॥
പിന്നെ ശരിയായ കർത്തവ്യം അറിയുന്നവൻ ദീർഘദർശിയോട് പറഞ്ഞു, "സമയമാകുമ്പോൾ എന്റെ ന്യായമായ യാതൊന്നും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടില്ല."
12.137.11
एवप्नुक्तो निराक्रामद्दीर्घदर्शी महामतिः ।
अगाम स्रोतसैकेन गम्भीरं सलिलाशयम् ॥ १२.१३७.११ ॥
അങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ മഹാബുദ്ധിയായ ദീർഘദർശി അവിടെനിന്ന് പുറപ്പെട്ടു; ഒരു അരുവിവഴി ആഴമുള്ള ജലാശയത്തിലേക്ക് പോയി.
12.137.12
ततः प्रसृततोयं तं प्रसमीक्ष्य जलाशयम् ।
बबन्धुर्विविधैर्योगैर्मत्स्यान्मत्स्योपजीविनः ॥ १२.१३७.१२ ॥
പിന്നെ വെള്ളം പരന്നുകിടക്കുന്ന ആ ജലാശയം കണ്ട്, മത്സ്യം പിടിച്ച് ജീവിക്കുന്നവർ പലതരം ഉപായങ്ങളാൽ മീനുകളെ കെട്ടിയിട്ടു.
12.137.13
विलोड्यमाने तस्मिंस्तु स्रुततोये जलाशये ।
अगच्छद्ग्रहणं तत्र दीर्घसूत्रः सहापरै… ॥ १२.१३७.१३ ॥
ആ ജലാശയം കലക്കി വെള്ളം ഒഴുക്കിയപ്പോൾ, ദീർഘസൂത്രൻ എന്ന ആ മത്സ്യം മറ്റുള്ളവരോടൊപ്പം അവിടെ പിടിയിലായി.
12.137.14
उद्दानं क्रियमाणं तु मत्स्यानां … ।
प्रविश्यान्तरमन्येषामग्रसत्प्रति… ॥ १२.१३७.१४ ॥
മത്സ്യങ്ങളെ പുറത്തെടുക്കാൻ വല വിരിക്കുമ്പോൾ, അത് മറ്റുള്ളവരുടെ ഇടയിൽ കയറി പ്രതി…
12.137.15
ग्रस्तमेव तदुद्दानं गृहीत्वा…सः ।
सर्वानेव च तांस्तत्र ते वि… इति ॥ १२.१३७.१५ ॥
ആ വലയും വിഴുങ്ങിക്കൊണ്ടുതന്നെ... അവൻ... (വാചകത്തിൽ വിടവ്). അവരെ എല്ലാവരെയും അവിടെത്തന്നെ തേ വി… ഇതി.
12.137.16
ततः प्रक्षाल्यमानेषु मत्स्येषु विपुले जले ।
त्वक्त्वा रज्जुं प्रमुक्तोसौ शीघ्रं संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१६ ॥
പിന്നീട് വിശാലമായ ജലത്തിൽ മത്സ്യങ്ങളെ കഴുകുമ്പോൾ, അവൻ കയർ വിട്ട് മോചിതനായി പെട്ടെന്ന് തീരുമാനമെടുത്തവനായി.
12.137.17
दीर्घसूत्रस्तु मन्दात्मा हीनेयुद्धिरचेतनः ।
मरणं प्राप्तवान्मूढो यथैवोपहतेन्द्रियः ॥ १२.१३७.१७ ॥
എന്നാൽ ദീർഘസൂത്രൻ മന്ദബുദ്ധിയും ബുദ്ധിഹീനനും ബോധമില്ലാത്തവനുമായിരുന്നു; മൂഢനായ അവൻ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നശിച്ചവനെപ്പോലെ മരണമടഞ്ഞു.
12.137.18
एवं प्राप्ततमं कालं यो मोहान्नावबुध्यते ।
स विनश्यति वै क्षिप्रं दीर्घसूत्रो यथा झषः ॥ १२.१३७.१८ ॥
ഇങ്ങനെ വന്നെത്തിയ കാലത്തെ മോഹത്താൽ അറിയാത്തവൻ വേഗം നശിക്കുന്നു; ദീർഘസൂത്ര മത്സ്യംപോലെ.
12.137.19
आदौ न कुरुते श्रेयः कुशलोऽस्मीति यः पुमान् ।
स हि संशयमाप्नोति यथा संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१९ ॥
"ഞാൻ സമർത്ഥനാണ്" എന്ന് കരുതി ആദ്യം തന്നെ നന്മ ചെയ്യാത്ത മനുഷ്യൻ തീർച്ചയായും സംശയത്തിൽ വീഴുന്നു, തീരുമാനത്തിലെത്തിയവനെപ്പോലെ.
12.137.20
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.२० ॥
ഭാവിക്കായി ക്രമീകരിക്കുന്നവനും വർത്തമാനത്തിൽ തീക്ഷ്ണബുദ്ധിയുള്ളവനും — ഈ രണ്ടുപേരും സുഖത്തോടെ വളരുന്നു; ദീർഘസൂത്രി നശിക്കുന്നു.
12.137.21
काष्ठा कला मुहूर्ताश्च दिनरात्र्यः क्षणा लवाः ।
मासाः पक्षाः षडृतवः कालः संवत्सराणि च ॥ १२.१३७.२१ ॥
കാഷ്ഠ, കല, മുഹൂർത്തങ്ങൾ, പകലും രാത്രിയും, ക്ഷണങ്ങൾ, ലവങ്ങൾ, മാസങ്ങൾ, പക്ഷങ്ങൾ, ആറ് ഋതുക്കൾ, കാലം, സംവത്സരങ്ങൾ — ഇവയെല്ലാം കാലം.
12.137.22
पृथिवी देश इत्युक्तः स च कालो न दृश्यते ।
अभिप्रेतार्थसिद्ध्यर्थं दूरतो न्यायतस्तथा ॥ १२.१३७.२२ ॥
ഭൂമിയെ 'ദേശം' എന്ന് പറയുന്നു; ആ കാലം കാണപ്പെടുന്നില്ല. ഉദ്ദേശിച്ച കാര്യസിദ്ധിക്കായി, ദൂരത്തുനിന്നും ന്യായമായും (ദേശവും കാലവും പരിഗണിക്കണം).
12.137.23
एतौ धर्मार्थशास्त्रेषु मोक्षशास्त्रेषु चर्षिभिः ।
प्रधानाविति निर्दिष्टौ कामे चाभिमतौ नृणाम् ॥ १२.१३७.२३ ॥
ഋഷിമാർ ധർമ്മ-അർത്ഥ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും മോക്ഷശാസ്ത്രങ്ങളിലും ഈ രണ്ടിനെയും (ദേശവും കാലവും) പ്രധാനമെന്നു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; മനുഷ്യരുടെ ആഗ്രഹത്തിലും ഇവ അഭിമതമാണ്.
12.137.24
परीक्ष्यकारी युक्तश्च स सम्यगुपपादयेत् ।
देशकालावभिप्रेतौ तोभ्यां फलमवाप्नुयात् ॥ १२.१३७.२४ ॥
പരിശോധിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും സംയമമുള്ളവനും ആയവൻ, ഇഷ്ടമായ ദേശവും കാലവും നന്നായി ഒത്തിണക്കണം; ആ രണ്ടിനാൽ അവൻ ഫലം നേടും.