ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.137.1
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.१ ॥
ଯିଏ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରେ ଏବଂ ଯିଏ ବର୍ତ୍ତମାନରେ ଶୀଘ୍ର ବୁଦ୍ଧିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ—ଏହି ଦୁଇଜଣ ସୁଖରେ ବଢ଼ନ୍ତି; ଦେରି କରୁଥିବା ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ।
12.137.2
अत्रैव चेदमव्यग्रं शृण्वाख्यानमनुत्तमम् ।
द्रीर्घसूत्रमुपाश्रित्य कार्याकार्यविनिश्चये ॥ १२.१३७.२ ॥
ଏଠାରେ ହିଁ ଏହି ଅନୁପମ ଆଖ୍ୟାନ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଶୁଣ—କଣ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ କଣ ଉଚିତ ନୁହେଁ ତାହା ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ, ଦେରି କରୁଥିବା ଲୋକ ବିଷୟରେ।
12.137.3
नातिगाधे जलस्थाने सुहृदः कुशलास्त्रयः ।
प्रभूतमत्स्ये कौन्तेय बभूवुः सहचारिणः ॥ १२.१३७.३ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଅଧିକ ଗଭୀର ନ ଥିବା ଜଳାଶୟରେ, ଯେଉଁଠି ମାଛ ଅଧିକ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ତିନିଜଣ ଚତୁର ବନ୍ଧୁ ଏକତ୍ର ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।
12.137.4
तत्रैकः प्राप्तकालज्ञो दीर्घदर्शी तथाऽपरः ।
दीर्घसूत्रश्च तत्रैकस्त्रयाणां जलचारिणाम् ॥ १२.१३७.४ ॥
ସେହି ତିନିଜଣ ଜଳଚରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ସମୟ ଚିହ୍ନିବାକୁ ଜାଣୁଥିଲା, ଅନ୍ୟଜଣେ ଦୂରଦର୍ଶୀ, ଏବଂ ଜଣେ ଦେରି କରୁଥିଲା।
12.137.5
क्रदाचित्तज्जलस्थानं मत्स्यबन्धाः समन्ततः ।
स्रावयामासुरथो निम्नेषु विविधैर्मुखैः ॥ १२.१३७.५ ॥
ଥରେ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀମାନେ ସେହି ଜଳାଶୟକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିଭିନ୍ନ ମୁଖରେ ଜଳ ବାହାର କରି ଦେଇଥିଲେ।
12.137.6
क्षीयमाणं तद्बुद्ध्वा जलस्थानं भयागमे ।
अब्रवीद्दीर्घदर्शी तु तावुभौ सुहृदौ तदा ॥ १२.१३७.६ ॥
ଭୟ ଆସିବାରୁ ସେହି ଜଳାଶୟ କମୁଥିବା ଜାଣି ଦୂରଦର୍ଶୀ ସେତେବେଳେ ସେହି ଦୁଇ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ କହିଲା।
12.137.7
ज्ञयमापत्समुत्पन्ना सर्वेषां सलिलौकसाम् ।
शीघ्रमन्यत्र गच्छामः पन्था यावन्न शुष्यति ॥ १२.१३७.७ ॥
ଜଳରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ବିପଦ ଆସିଛି ଜାଣି, ପଥ ଶୁଖିବା ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ୟତ୍ର ଯିବା।
12.137.8
अनागतमनर्थं हि सुनयैर्यः प्रबाधते ।
स न संशयमाप्नोति तथाऽन्यत्र व्रजामहे ॥ १२.१३७.८ ॥
ଯିଏ ଆସୁଥିବା ଅନର୍ଥକୁ ସୁନୀତି ଦ୍ୱାରା ରୋକେ, ସେ ସଂଶୟରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟତ୍ର ଯିବା।
12.137.9
शीर्घसूत्रस्तु यस्तत्र सोऽब्रवीत्सम्यगुष्यताम् ।
न तु कार्या त्वरा तावदिति मे निश्चिता मतिः ॥ १२.१३७.९ ॥
ସେଠାରେ ଯେ ଉତାବଳା ଥିଲା, ସେ କହିଲା, "ଠିକ୍, ଏଠାରେ ରହିବା"; କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ତ୍ୱରା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ—ଏହା ମୋ ନିଶ୍ଚିତ ମତ।
12.137.10
अथ संप्रतिपत्तिज्ञस्त्वब्रवीद्दीर्घदर्शिनम् ।
प्राप्ते काले न मे किंचिन्न्यायतः परिहास्यते ॥ १२.१३७.१० ॥
ତା'ପରେ ଉଚିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଜାଣୁଥିବା ଲୋକଟି ଦୂରଦର୍ଶୀଙ୍କୁ କହିଲା, "ସମୟ ଆସିଲେ ମୋର ନ୍ୟାୟ୍ୟ କିଛି ମଧ୍ୟ ଛଡ଼ାଯିବ ନାହିଁ।"
12.137.11
एवप्नुक्तो निराक्रामद्दीर्घदर्शी महामतिः ।
अगाम स्रोतसैकेन गम्भीरं सलिलाशयम् ॥ १२.१३७.११ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରେ ମହାମତି ଦୂରଦର୍ଶୀ ସେଠାରୁ ବାହାରିଲା; ଗୋଟିଏ ସ୍ରୋତ ଦେଇ ଗଭୀର ଜଳାଶୟକୁ ଗଲା।
12.137.12
ततः प्रसृततोयं तं प्रसमीक्ष्य जलाशयम् ।
बबन्धुर्विविधैर्योगैर्मत्स्यान्मत्स्योपजीविनः ॥ १२.१३७.१२ ॥
ତା'ପରେ ଜଳ ବ୍ୟାପିଥିବା ସେହି ଜଳାଶୟକୁ ଦେଖି ମାଛ ଧରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ବିବିଧ ଉପାୟରେ ମାଛମାନଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଲେ।
12.137.13
विलोड्यमाने तस्मिंस्तु स्रुततोये जलाशये ।
अगच्छद्ग्रहणं तत्र दीर्घसूत्रः सहापरै… ॥ १२.१३७.१३ ॥
ସେହି ଜଳାଶୟ ମନ୍ଥନ ହୋଇ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ, ଦୀର୍ଘସୂତ୍ର ନାମକ ସେହି ମାଛ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ଧରାପଡ଼ିଲା।
12.137.14
उद्दानं क्रियमाणं तु मत्स्यानां … ।
प्रविश्यान्तरमन्येषामग्रसत्प्रति… ॥ १२.१३७.१४ ॥
ମାଛମାନଙ୍କୁ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଜାଲ ପକାଯାଉଥିଲା; ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଶି ପ୍ରତି…
12.137.15
ग्रस्तमेव तदुद्दानं गृहीत्वा…सः ।
सर्वानेव च तांस्तत्र ते वि… इति ॥ १२.१३७.१५ ॥
ସେହି ଜାଲକୁ ମଧ୍ୟ ଗିଳି... ସେ... (ପାଠରେ ଫାଙ୍କ)। ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେଠାରେ ତେ ବି… ଇତି।
12.137.16
ततः प्रक्षाल्यमानेषु मत्स्येषु विपुले जले ।
त्वक्त्वा रज्जुं प्रमुक्तोसौ शीघ्रं संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१६ ॥
ତା'ପରେ ବିଶାଳ ଜଳରେ ମାଛମାନେ ଧୋଇ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଦଉଡ଼ି ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲା।
12.137.17
दीर्घसूत्रस्तु मन्दात्मा हीनेयुद्धिरचेतनः ।
मरणं प्राप्तवान्मूढो यथैवोपहतेन्द्रियः ॥ १२.१३७.१७ ॥
କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ର ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି, ବୁଦ୍ଧିହୀନ ଓ ଅଚେତନ ଥିଲା; ମୂଢ଼ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଲୋକ ପରି ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଲା।
12.137.18
एवं प्राप्ततमं कालं यो मोहान्नावबुध्यते ।
स विनश्यति वै क्षिप्रं दीर्घसूत्रो यथा झषः ॥ १२.१३७.१८ ॥
ଏହିପରି ଉପସ୍ଥିତ କାଳକୁ ଯିଏ ମୋହରୁ ବୁଝେ ନାହିଁ, ସେ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଦୀର୍ଘସୂତ୍ର ମାଛ ପରି।
12.137.19
आदौ न कुरुते श्रेयः कुशलोऽस्मीति यः पुमान् ।
स हि संशयमाप्नोति यथा संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१९ ॥
"ମୁଁ ଦକ୍ଷ" ବୋଲି ଭାବି ଆରମ୍ଭରେ ଯେ ମଣିଷ କଲ୍ୟାଣ କରେ ନାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସଂଶୟରେ ପଡ଼େ, ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଲୋକ ପରି।
12.137.20
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.२० ॥
ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଥିବା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣବୁଦ୍ଧି ଥିବା — ଏ ଦୁଇଜଣ ସୁଖରେ ବଢ଼ନ୍ତି; ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ।
12.137.21
काष्ठा कला मुहूर्ताश्च दिनरात्र्यः क्षणा लवाः ।
मासाः पक्षाः षडृतवः कालः संवत्सराणि च ॥ १२.१३७.२१ ॥
କାଷ୍ଠା, କଳା, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଦିନ ଓ ରାତି, କ୍ଷଣ, ଲବ, ମାସ, ପକ୍ଷ, ଛଅ ଋତୁ, କାଳ ଓ ବର୍ଷ — ଏ ସବୁ କାଳ।
12.137.22
पृथिवी देश इत्युक्तः स च कालो न दृश्यते ।
अभिप्रेतार्थसिद्ध्यर्थं दूरतो न्यायतस्तथा ॥ १२.१३७.२२ ॥
ପୃଥିବୀକୁ 'ଦେଶ' କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ସେ କାଳ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଇଚ୍ଛିତ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଦୂରରୁ ଏବଂ ନ୍ୟାୟପୂର୍ବକ (ଦେଶ ଓ କାଳ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ)।
12.137.23
एतौ धर्मार्थशास्त्रेषु मोक्षशास्त्रेषु चर्षिभिः ।
प्रधानाविति निर्दिष्टौ कामे चाभिमतौ नृणाम् ॥ १२.१३७.२३ ॥
ଋଷିମାନେ ଧର୍ମ-ଅର୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ମୋକ୍ଷଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହି ଦୁଇଟିକୁ (ଦେଶ ଓ କାଳ) ପ୍ରଧାନ କହିଛନ୍ତି; ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ କାମନାରେ ମଧ୍ୟ ଏ ଦୁଇଟି ଇଷ୍ଟ ବୋଲି ଗଣାଯାଇଛି।
12.137.24
परीक्ष्यकारी युक्तश्च स सम्यगुपपादयेत् ।
देशकालावभिप्रेतौ तोभ्यां फलमवाप्नुयात् ॥ १२.१३७.२४ ॥
ଯିଏ ପରୀକ୍ଷା କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ସଂଯମୀ, ସେ ଇଚ୍ଛିତ ଦେଶ ଓ କାଳକୁ ଭଲ ଭାବେ ସାଧନ କରୁ; ସେ ଦୁଇଟିରୁ ହିଁ ଫଳ ପାଇବ।