มหาภารตะ · อัธยายะ 12.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.137.1
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.१ ॥
ผู้ที่เตรียมการสำหรับสิ่งที่ยังไม่มาถึง และผู้ที่มีไหวพริบฉับไวในปัจจุบัน ทั้งสองคนนี้ย่อมเจริญรุ่งเรืองด้วยความสุข ส่วนผู้ชักช้ารอแต่จะพินาศ
12.137.2
अत्रैव चेदमव्यग्रं शृण्वाख्यानमनुत्तमम् ।
द्रीर्घसूत्रमुपाश्रित्य कार्याकार्यविनिश्चये ॥ १२.१३७.२ ॥
ที่นี่ จงฟังเรื่องเล่าอันยอดเยี่ยมนี้อย่างสงบใจเถิด เรื่องนี้เกี่ยวกับผู้ชักช้า เพื่อการตัดสินว่าอะไรควรทำและอะไรไม่ควรทำ
12.137.3
नातिगाधे जलस्थाने सुहृदः कुशलास्त्रयः ।
प्रभूतमत्स्ये कौन्तेय बभूवुः सहचारिणः ॥ १२.१३७.३ ॥
โอ้ บุตรแห่งกุนตี ในแหล่งน้ำที่ไม่ลึกนัก และมีปลาชุกชุม มีเพื่อนฉลาดอยู่สามตนที่อาศัยอยู่ด้วยกัน
12.137.4
तत्रैकः प्राप्तकालज्ञो दीर्घदर्शी तथाऽपरः ।
दीर्घसूत्रश्च तत्रैकस्त्रयाणां जलचारिणाम् ॥ १२.१३७.४ ॥
ในสัตว์น้ำทั้งสามนั้น ตนหนึ่งรู้จักกาลเวลาอันเหมาะสม อีกตนหนึ่งมองการณ์ไกล และตนหนึ่งเป็นผู้ชักช้า
12.137.5
क्रदाचित्तज्जलस्थानं मत्स्यबन्धाः समन्ततः ।
स्रावयामासुरथो निम्नेषु विविधैर्मुखैः ॥ १२.१३७.५ ॥
วันหนึ่ง พวกชาวประมงได้ล้อมแหล่งน้ำนั้นไว้รอบด้าน แล้วระบายน้ำออกทางช่องทางต่าง ๆ ตรงที่ลุ่ม
12.137.6
क्षीयमाणं तद्बुद्ध्वा जलस्थानं भयागमे ।
अब्रवीद्दीर्घदर्शी तु तावुभौ सुहृदौ तदा ॥ १२.१३७.६ ॥
เมื่อตนผู้มองการณ์ไกลรู้ว่าแหล่งน้ำกำลังแห้งลงขณะที่ภัยใกล้เข้ามา ท่านจึงกล่าวกับเพื่อนสองตนนั้น
12.137.7
ज्ञयमापत्समुत्पन्ना सर्वेषां सलिलौकसाम् ।
शीघ्रमन्यत्र गच्छामः पन्था यावन्न शुष्यति ॥ १२.१३७.७ ॥
เมื่อรู้ว่าภัยพิบัติได้มาถึงสัตว์น้ำทั้งปวงแล้ว พวกเรามารีบไปที่อื่นกันเถิด ก่อนที่ทางจะแห้งเสียก่อน
12.137.8
अनागतमनर्थं हि सुनयैर्यः प्रबाधते ।
स न संशयमाप्नोति तथाऽन्यत्र व्रजामहे ॥ १२.१३७.८ ॥
ผู้ที่ป้องกันความหายนะที่ยังไม่มาถึงด้วยนโยบายอันดี ย่อมไม่ตกอยู่ในอันตราย ฉะนั้นพวกเราก็ไปที่อื่นกันเถิด
12.137.9
शीर्घसूत्रस्तु यस्तत्र सोऽब्रवीत्सम्यगुष्यताम् ।
न तु कार्या त्वरा तावदिति मे निश्चिता मतिः ॥ १२.१३७.९ ॥
ตนผู้ชักช้ากล่าวตรงนั้นว่า ดีแล้ว เรามาอยู่ที่นี่ต่อไปกันเถิด แต่ไม่ควรรีบร้อนในตอนนี้ นี่คือความเห็นที่ข้าพเจ้าตัดสินใจแล้ว
12.137.10
अथ संप्रतिपत्तिज्ञस्त्वब्रवीद्दीर्घदर्शिनम् ।
प्राप्ते काले न मे किंचिन्न्यायतः परिहास्यते ॥ १२.१३७.१० ॥
ครั้นแล้ว ตนผู้รู้วิถีที่ควรปฏิบัติ จึงกล่าวกับตนผู้มองการณ์ไกลว่า เมื่อถึงเวลาที่เหมาะสม สิ่งใดที่ถูกต้องสำหรับข้าพเจ้าจะไม่ถูกละเลยไปโดยไม่ได้ทำ
12.137.11
एवप्नुक्तो निराक्रामद्दीर्घदर्शी महामतिः ।
अगाम स्रोतसैकेन गम्भीरं सलिलाशयम् ॥ १२.१३७.११ ॥
ตนผู้มองการณ์ไกลผู้มีปัญญายิ่ง เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้นจึงจากไป โดยเดินทางตามกระแสน้ำสายเดียวไปยังแหล่งน้ำลึก
12.137.12
ततः प्रसृततोयं तं प्रसमीक्ष्य जलाशयम् ।
बबन्धुर्विविधैर्योगैर्मत्स्यान्मत्स्योपजीविनः ॥ १२.१३७.१२ ॥
จากนั้น เมื่อชาวประมงเห็นแหล่งน้ำที่มีน้ำเอ่อล้นนั้น จึงใช้อุบายต่าง ๆ จับปลาที่หากินด้วยปลาเหล่านั้นไว้
12.137.13
विलोड्यमाने तस्मिंस्तु स्रुततोये जलाशये ।
अगच्छद्ग्रहणं तत्र दीर्घसूत्रः सहापरै… ॥ १२.१३७.१३ ॥
เมื่อแหล่งน้ำนั้นถูกกวนและน้ำไหลออกไป ปลาชื่อทีรฆสูตระก็ถูกจับได้ที่นั่นพร้อมกับปลาอื่น ๆ
12.137.14
उद्दानं क्रियमाणं तु मत्स्यानां … ।
प्रविश्यान्तरमन्येषामग्रसत्प्रति… ॥ १२.१३७.१४ ॥
ขณะที่กำลังทำตาข่ายเพื่อลากปลาขึ้นมา ปลาตัวนั้นได้แทรกเข้าไปท่ามกลางปลาอื่น ๆ แล้วกลืนกิน… (ข้อความตรงนี้ไม่สมบูรณ์)
12.137.15
ग्रस्तमेव तदुद्दानं गृहीत्वा…सः ।
सर्वानेव च तांस्तत्र ते वि… इति ॥ १२.१३७.१५ ॥
เมื่อกลืนตาข่ายนั้นเข้าไปแล้ว… เขา… (ข้อความขาดหายไป) ปลาทั้งหมดที่นั่น… เป็นเช่นนี้
12.137.16
ततः प्रक्षाल्यमानेषु मत्स्येषु विपुले जले ।
त्वक्त्वा रज्जुं प्रमुक्तोसौ शीघ्रं संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१६ ॥
ครั้นแล้ว ขณะที่ปลาถูกล้างอยู่ในน้ำอันกว้างใหญ่ ปลาตัวนั้นได้ละทิ้งเชือกและหลุดพ้นออกมา แล้วรีบดำเนินการด้วยความมุ่งมั่น
12.137.17
दीर्घसूत्रस्तु मन्दात्मा हीनेयुद्धिरचेतनः ।
मरणं प्राप्तवान्मूढो यथैवोपहतेन्द्रियः ॥ १२.१३७.१७ ॥
แต่ทีรฆสูตระมีจิตใจทึบ ขาดปัญญา และไร้สติ ผู้หลงงมงายนั้นได้พบกับความตายเหมือนดังประสาทสัมผัสถูกทำลายไปแล้ว
12.137.18
एवं प्राप्ततमं कालं यो मोहान्नावबुध्यते ।
स विनश्यति वै क्षिप्रं दीर्घसूत्रो यथा झषः ॥ १२.१३७.१८ ॥
ผู้ใดที่เพราะความหลงไม่รู้ตระหนักถึงกาลเวลาที่มาถึง ผู้นั้นย่อมพินาศอย่างรวดเร็ว เหมือนปลาทีรฆสูตระ
12.137.19
आदौ न कुरुते श्रेयः कुशलोऽस्मीति यः पुमान् ।
स हि संशयमाप्नोति यथा संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१९ ॥
บุรุษผู้คิดว่า เราเป็นผู้ฉลาด แต่ไม่ทำสิ่งที่ดีงามตั้งแต่แรก ย่อมตกอยู่ในความลังเล เหมือนผู้ที่ได้ข้อสรุปแล้ว
12.137.20
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.२० ॥
ผู้ที่เตรียมการสำหรับอนาคต และผู้ที่มีไหวพริบฉับไวในปัจจุบัน ทั้งสองคนนี้ย่อมเจริญรุ่งเรืองด้วยความสุข ส่วนผู้ชักช้ารอแต่จะพินาศ
12.137.21
काष्ठा कला मुहूर्ताश्च दिनरात्र्यः क्षणा लवाः ।
मासाः पक्षाः षडृतवः कालः संवत्सराणि च ॥ १२.१३७.२१ ॥
กาษฐา กลา มุหูรตะ วัน และคืน ขณะ ลวะ เดือน ปักษ์ ฤดูทั้งหก และกาลเวลา รวมทั้งปี ทั้งหมดนี้คือกาล
12.137.22
पृथिवी देश इत्युक्तः स च कालो न दृश्यते ।
अभिप्रेतार्थसिद्ध्यर्थं दूरतो न्यायतस्तथा ॥ १२.१३७.२२ ॥
แผ่นดินถูกเรียกว่าเทศะ ส่วนกาลนั้นมองไม่เห็น เพื่อให้บรรลุผลที่ปรารถนา ควรพิจารณาเทศะและกาลจากระยะไกลและโดยชอบธรรม
12.137.23
एतौ धर्मार्थशास्त्रेषु मोक्षशास्त्रेषु चर्षिभिः ।
प्रधानाविति निर्दिष्टौ कामे चाभिमतौ नृणाम् ॥ १२.१३७.२३ ॥
ฤๅษีทั้งหลายได้กล่าวไว้ว่า ทั้งสองสิ่งนี้คือปัจจัยหลักในคัมภีร์ว่าด้วยธรรมและอรรถ และในคัมภีร์ว่าด้วยโมกษะ และทั้งสองสิ่งนี้ก็เป็นที่ปรารถนาของมนุษย์ในกามสุขด้วย
12.137.24
परीक्ष्यकारी युक्तश्च स सम्यगुपपादयेत् ।
देशकालावभिप्रेतौ तोभ्यां फलमवाप्नुयात् ॥ १२.१३७.२४ ॥
ผู้ที่กระทำการหลังจากพิจารณาอย่างรอบคอบและมีความสำรวม ควรจัดให้เทศะและกาลที่ปรารถนาเป็นไปอย่างถูกต้อง ด้วยทั้งสองสิ่งนี้เขาจะได้รับผล