ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.137
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.137.1
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.१ ॥
ಮುಂದಿನದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸ್ಪಂದಿಸುವವನು—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಸುಖದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ವಿಳಂಬಿಸುವವನು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.137.2
अत्रैव चेदमव्यग्रं शृण्वाख्यानमनुत्तमम् ।
द्रीर्घसूत्रमुपाश्रित्य कार्याकार्यविनिश्चये ॥ १२.१३७.२ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಅನುಪಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಶಾಂತಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳು—ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಏನು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು, ದೀರ್ಘಸೂತ್ರಿಯ ಕುರಿತಾದ ಕಥೆ ಇದು.
12.137.3
नातिगाधे जलस्थाने सुहृदः कुशलास्त्रयः ।
प्रभूतमत्स्ये कौन्तेय बभूवुः सहचारिणः ॥ १२.१३७.३ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಮೀನುಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದ ಕಡೆ, ಮೂರು ಚತುರ ಮಿತ್ರರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
12.137.4
तत्रैकः प्राप्तकालज्ञो दीर्घदर्शी तथाऽपरः ।
दीर्घसूत्रश्च तत्रैकस्त्रयाणां जलचारिणाम् ॥ १२.१३७.४ ॥
ಆ ಮೂವರು ಜಲಚರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರಿಯಾದ ಕಾಲವನ್ನು ಅರಿಯುವದು, ಇನ್ನೊಂದು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳದ್ದು, ಮತ್ತೊಂದು ದೀರ್ಘಸೂತ್ರಿ.
12.137.5
क्रदाचित्तज्जलस्थानं मत्स्यबन्धाः समन्ततः ।
स्रावयामासुरथो निम्नेषु विविधैर्मुखैः ॥ १२.१३७.५ ॥
ಒಮ್ಮೆ ಮೀನುಗಾರರು ಆ ಜಲಸ್ಥಳವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ತಗ್ಗಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ದ್ವಾರಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಿದರು.
12.137.6
क्षीयमाणं तद्बुद्ध्वा जलस्थानं भयागमे ।
अब्रवीद्दीर्घदर्शी तु तावुभौ सुहृदौ तदा ॥ १२.१३७.६ ॥
ಅಪಾಯ ಬಂದಾಗ ಆ ಜಲಸ್ಥಳ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
12.137.7
ज्ञयमापत्समुत्पन्ना सर्वेषां सलिलौकसाम् ।
शीघ्रमन्यत्र गच्छामः पन्था यावन्न शुष्यति ॥ १२.१३७.७ ॥
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಪತ್ತು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ದಾರಿ ಒಣಗುವ ಮೊದಲೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗೋಣ.
12.137.8
अनागतमनर्थं हि सुनयैर्यः प्रबाधते ।
स न संशयमाप्नोति तथाऽन्यत्र व्रजामहे ॥ १२.१३७.८ ॥
ಬರದಿರುವ ಅನರ್ಥವನ್ನು ಸದ್ವಿವೇಕದಿಂದ ತಡೆಯುವವನು ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗೋಣ.
12.137.9
शीर्घसूत्रस्तु यस्तत्र सोऽब्रवीत्सम्यगुष्यताम् ।
न तु कार्या त्वरा तावदिति मे निश्चिता मतिः ॥ १२.१३७.९ ॥
ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಸರದವನು "ಸರಿ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರೋಣ" ಎಂದನು; ಆದರೆ ಈಗಲೇ ಅವಸರ ಮಾಡಬಾರದು—ಇದು ನನ್ನ ದೃಢ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
12.137.10
अथ संप्रतिपत्तिज्ञस्त्वब्रवीद्दीर्घदर्शिनम् ।
प्राप्ते काले न मे किंचिन्न्यायतः परिहास्यते ॥ १२.१३७.१० ॥
ಆಗ ಸರಿಯಾದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು ದೂರದರ್ಶಿಗೆ, "ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ನನ್ನ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದುದು ಏನೂ ಬಿಡಲ್ಪಡದು" ಎಂದನು.
12.137.11
एवप्नुक्तो निराक्रामद्दीर्घदर्शी महामतिः ।
अगाम स्रोतसैकेन गम्भीरं सलिलाशयम् ॥ १२.१३७.११ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಮತಿ ದೂರದರ್ಶಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು; ಒಂದು ಹೊಳೆಯ ಮೂಲಕ ಆಳವಾದ ನೀರಿನ ಕೊಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
12.137.12
ततः प्रसृततोयं तं प्रसमीक्ष्य जलाशयम् ।
बबन्धुर्विविधैर्योगैर्मत्स्यान्मत्स्योपजीविनः ॥ १२.१३७.१२ ॥
ನಂತರ ನೀರು ಹರಡಿದ್ದ ಆ ಕೊಳವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮೀನು ಹಿಡಿದು ಬದುಕುವವರು ವಿವಿಧ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು.
12.137.13
विलोड्यमाने तस्मिंस्तु स्रुततोये जलाशये ।
अगच्छद्ग्रहणं तत्र दीर्घसूत्रः सहापरै… ॥ १२.१३७.१३ ॥
ಆ ಕೊಳವನ್ನು ಕಲಕಿ ನೀರು ಹರಿಸಿದಾಗ, ದೀರ್ಘಸೂತ್ರ ಎಂಬ ಆ ಮೀನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿತ್ತು.
12.137.14
उद्दानं क्रियमाणं तु मत्स्यानां … ।
प्रविश्यान्तरमन्येषामग्रसत्प्रति… ॥ १२.१३७.१४ ॥
ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಳೆಯಲು ಬಲೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅದು ಇತರರ ನಡುವೆ ನುಸುಳಿ ಪ್ರತಿ…
12.137.15
ग्रस्तमेव तदुद्दानं गृहीत्वा…सः ।
सर्वानेव च तांस्तत्र ते वि… इति ॥ १२.१३७.१५ ॥
ಆ ಬಲೆಯನ್ನೂ ನುಂಗಿದ್ದಾಗಿಯೇ... ಅವನು... (ಪಠ್ಯದ ಅಂತರ). ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತೇ ವಿ… ಇತಿ.
12.137.16
ततः प्रक्षाल्यमानेषु मत्स्येषु विपुले जले ।
त्वक्त्वा रज्जुं प्रमुक्तोसौ शीघ्रं संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१६ ॥
ನಂತರ ವಿಶಾಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಹಗ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
12.137.17
दीर्घसूत्रस्तु मन्दात्मा हीनेयुद्धिरचेतनः ।
मरणं प्राप्तवान्मूढो यथैवोपहतेन्द्रियः ॥ १२.१३७.१७ ॥
ಆದರೆ ದೀರ್ಘಸೂತ್ರ ಮಂದಬುದ್ಧಿ, ಬುದ್ಧಿಹೀನ, ಅಚೇತನನಾಗಿದ್ದನು; ಮೂಢನಾದ ಅವನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹಾನಿಯಾದವನಂತೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು.
12.137.18
एवं प्राप्ततमं कालं यो मोहान्नावबुध्यते ।
स विनश्यति वै क्षिप्रं दीर्घसूत्रो यथा झषः ॥ १२.१३७.१८ ॥
ಹೀಗೆ ಬಂದ ಕಾಲವನ್ನು ಮೋಹದಿಂದ ಅರಿಯದವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ; ದೀರ್ಘಸೂತ್ರ ಮೀನಿನಂತೆ.
12.137.19
आदौ न कुरुते श्रेयः कुशलोऽस्मीति यः पुमान् ।
स हि संशयमाप्नोति यथा संप्रतिपत्तिमान् ॥ १२.१३७.१९ ॥
"ನಾನು ಕುಶಲನು" ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡದ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾನೆ, ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದವನಂತೆ.
12.137.20
अनागतविधाता च प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः ।
द्वावेतौ सुखमेधेते दीर्घसूत्री विनश्यति ॥ १२.१३७.२० ॥
ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು — ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಸುಖದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ದೀರ್ಘಸೂತ್ರಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.137.21
काष्ठा कला मुहूर्ताश्च दिनरात्र्यः क्षणा लवाः ।
मासाः पक्षाः षडृतवः कालः संवत्सराणि च ॥ १२.१३७.२१ ॥
ಕಾಷ್ಠೆ, ಕಲೆ, ಮುಹೂರ್ತಗಳು, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳು, ಕ್ಷಣಗಳು, ಲವಗಳು, ತಿಂಗಳುಗಳು, ಪಕ್ಷಗಳು, ಆರು ಋತುಗಳು, ಕಾಲ, ವರ್ಷಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಾಲ.
12.137.22
पृथिवी देश इत्युक्तः स च कालो न दृश्यते ।
अभिप्रेतार्थसिद्ध्यर्थं दूरतो न्यायतस्तथा ॥ १२.१३७.२२ ॥
ಭೂಮಿಯನ್ನು 'ದೇಶ' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆ ಕಾಲ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬಯಸಿದ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ, ದೂರದಿಂದ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದಿಂದ (ದೇಶ ಕಾಲಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು).
12.137.23
एतौ धर्मार्थशास्त्रेषु मोक्षशास्त्रेषु चर्षिभिः ।
प्रधानाविति निर्दिष्टौ कामे चाभिमतौ नृणाम् ॥ १२.१३७.२३ ॥
ಋಷಿಗಳು ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆರಡನ್ನೇ (ದೇಶ, ಕಾಲ) ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಮನುಷ್ಯರ ಕಾಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇವು ಅಭೀಷ್ಟವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
12.137.24
परीक्ष्यकारी युक्तश्च स सम्यगुपपादयेत् ।
देशकालावभिप्रेतौ तोभ्यां फलमवाप्नुयात् ॥ १२.१३७.२४ ॥
ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಸಂಯಮಿಯಾದವನು ಬಯಸಿದ ದೇಶ-ಕಾಲಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕು; ಆ ಎರಡರಿಂದಲೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.