મહાભારત · અધ્યાય 12.150
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.150.1
एवमुक्तः प्रत्युवाच तं मुनिं जनमेजयः ।
गर्ह्यं भवान्गर्हयते निन्द्यं निन्दति मां पुनः ॥ १२.१५०.१ ॥
આમ કહેવાતા જનમેજયે તે મુનિને ઉત્તર આપ્યો: "આપ નિંદનીયને ફરી નિંદો છો, નિંદ્ય એવા મને ફરી દોષ આપો છો."
12.150.2
धिक्कार्यं मां धिक्कुरुते तस्मात्त्वाऽहं प्रसादये ।
सर्वं हीदं स्वकृतं मे ज्वलाम्यग्नाविवाहितम् ॥ १२.१५०.२ ॥
"ધિક્કારવા યોગ્યને આપ ધિક્કારો છો; તેથી હું આપને પ્રસન્ન કરું છું. આ બધું મારું સ્વકૃત જ છે; અગ્નિમાં બળતો હોઉં તેમ હું બળું છું."
12.150.3
स्वकर्माण्यभिसंधाय नाभिनन्दति मे मनः ।
प्राप्तं घोरं भयं नूनं मया वैवस्वतादपि ॥ १२.१५०.३ ॥
"મારાં કર્મોનો વિચાર કરું છું ત્યારે મારું મન આનંદ પામતું નથી. ખરેખર વૈવસ્વત યમથી પણ મને ઘોર ભય પ્રાપ્ત થયો છે."
12.150.4
तत्तु शल्यमनिर्हृत्य कथं शक्ष्यामि जीवितुम् ।
सर्वं मन्युं विनीय त्वमभि मां वद शौनक ॥ १२.१५०.४ ॥
"તે કાંટો કાઢ્યા વિના હું કેવી રીતે જીવી શકીશ? હે શૌનક, બધો શોક દૂર કરીને આપ મને કહો."
12.150.5
महानासं ब्राह्मणानां भूयो वक्ष्यामि सांप्रतम् ।
गन्ता गतिं ब्राह्मणानां भविष्याम्यर्थवान्पुनः।
अस्तु शेषं कुलस्यास्य मा पराभूदिदं कुलम् ॥ १२.१५०.५ ॥
"બ્રાહ્મણોનો મોટો રોષ હતો; હવે હું ફરી કહીશ. બ્રાહ્મણોના માર્ગને પામનાર હું ફરી સાર્થક થઈશ. આ કુળનો કંઈક શેષ રહો; આ કુળનો નાશ ન થાઓ."
12.150.6
न हि नो ब्रह्मशप्तानां शेषं भवितुमर्हति ।
स्तुतीरलभमानानां संविदं वेद निश्चयात् ॥ १२.१५०.६ ॥
"બ્રાહ્મણોના શાપથી શપિત અમારું શેષ રહેવું યોગ્ય નથી. સ્તુતિ ન પામેલા અમારા વિશે હું નિશ્ચયથી જાણું છું."
12.150.7
निन्दमानः स्वमात्मानं भूयो वक्ष्यामि सांप्रतम् ।
भूयश्चैवाभिमज्जन्ति निर्धर्मा निर्जला इव ॥ १२.१५०.७ ॥
પોતાની જ નિંદા કરીને હવે હું ફરી કહીશ. ધર્મહીન લોકો જળવિહોણા સ્થળની જેમ ફરી ડૂબી જાય છે.
12.150.8
न ह्ययज्ञा अमुं लोकं प्राप्नुवन्ति कथंचन ।
अवाक्च प्रपतिष्यन्ति पुलिन्दशवरा इव ॥ १२.१५०.८ ॥
યજ્ઞ ન કરનારા તે લોકને કોઈ પણ રીતે પામતા નથી; પુલિંદ અને શબરોની જેમ તેઓ નીચે પડશે.
12.150.9
अविज्ञायैव मे प्रज्ञां बालस्येव स पण्डितः ।
ब्रह्मन्पितेव पुत्रस्य प्रीतिमान्भव शौनक ॥ १२.१५०.९ ॥
મારી પ્રજ્ઞા જાણ્યા વિના જ, બાળકની જેમ તે પંડિત (છે). હે બ્રાહ્મણ, પિતા પુત્ર પર જેમ પ્રેમ રાખે તેમ પ્રેમાળ થા, હે શૌનક.
12.150.10
किमाश्चर्यं यतः प्राज्ञो बहुकुर्यादसांप्रतम् ।
इति वै पण्डितो भूत्वा भूतानां को नु तप्यते ॥ १२.१५०.१० ॥
આમાં શું આશ્ચર્ય? પ્રાજ્ઞ પુરુષ અયોગ્ય ઘણું કરી શકે. આ રીતે પંડિત થઈને પણ, પ્રાણીઓ માટે કોણ દુઃખી થાય?
12.150.11
प्रज्ञाप्रासादमारुह्य अशोच्यः शोचते जनान् ।
जगतीस्थानिवाद्रिस्थः प्रज्ञया प्रतिपत्स्यति ॥ १२.१५०.११ ॥
પ્રજ્ઞા-પ્રાસાદ પર ચઢીને, અશોચ્ય પુરુષ લોકો માટે શોક કરે છે; પૃથ્વી પર ઊભેલાઓને પર્વત પર ઊભેલાની જેમ, તે પ્રજ્ઞાથી સમજશે.
12.150.12
न चोपलभते कश्चिन्न चाश्चर्याणि पश्यति ।
निर्विण्णात्मा परोक्षो वा धिक्कृतः सर्वसाधुषु ॥ १२.१५०.१२ ॥
કોઈ તેને પામતું નથી, અને તે આશ્ચર્યો જોતો નથી; નિર્વિણ્ણાત્મા, અદૃશ્ય, અથવા બધા સજ્જનો દ્વારા ધિક્કારાયેલો.
12.150.13
विदित्वा भवतो वीर्यं माहात्म्यं चैव चागमे ।
कुरुष्वेह यथाशान्ति ब्रह्मा शरणमस्तु ते ॥ १२.१५०.१३ ॥
તારું વીર્ય અને માહાત્મ્ય આગમ પ્રમાણે જાણીને, અહીં શાંતિ માટે જે યોગ્ય હોય તે કર; બ્રહ્મા તારું શરણ હો.
12.150.14
तद्वै वारित्रकं तात ब्राह्मणानामकुप्यताम् ।
अथवा तप्यसे पापे धर्मं चेदनुपश्यसि ॥ १२.१५०.१४ ॥
હે તાત, ન ક્રોધ કરનારા બ્રાહ્મણો માટે તે અવરોધ જ છે; અથવા હે પાપી, જો તું ધર્મને જુએ છે તો પશ્ચાત્તાપ કરે છે.
12.150.15
अनुतप्ये च पापेन न चाधर्मं चराम्यहम् ।
बुभूषेद्भजमानं च प्रीतिमान्भव शौनक ॥ १२.१५०.१५ ॥
પાપથી હું પશ્ચાત્તાપ કરું છું; અધર્મનું આચરણ હું કરતો નથી; સેવા કરનાર પ્રત્યે પ્રેમાળ થા, હે શૌનક.
12.150.16
छित्त्वा दम्भं च मानं च प्रीतिमिच्छामि ते नृप ।
सर्वभूतहिते तिष्ठ धर्मं चैव प्रतिस्मरन् ॥ १२.१५०.१६ ॥
હે રાજન, દંભ અને માન છેદીને હું તારી પાસેથી પ્રીતિ ઇચ્છું છું; સર્વ ભૂતોના હિતમાં સ્થિર રહે, ધર્મનું સ્મરણ કરતો.
12.150.17
न भयान्न च कार्पण्यान्न लोभात्त्वामुपाह्वये ।
तां मे दैवीं गिरं सत्यां शृणु त्वं ब्राह्मणैः सह ॥ १२.१५०.१७ ॥
ભયથી નહીં, દીનતાથી નહીં, લોભથી નહીં હું તને બોલાવું છું; મારી તે દૈવી અને સત્ય વાણી બ્રાહ્મણો સાથે સાંભળ.
12.150.18
सोऽहं न केनचिच्चार्थी त्वां च धर्मादुपाह्वये ।
क्रोशतां सर्वभूतानां हाहाधिगिति जल्पताम् ॥ १२.१५०.१८ ॥
હું કોઈ સ્વાર્થ માટે નહીં, ધર્મ માટે તને બોલાવું છું; સર્વ ભૂતો 'હાય, ધિક્કાર' એમ રડીને બોલતાં હોય ત્યારે.
12.150.19
वक्ष्यन्ति मामधर्मज्ञं त्यक्ष्यन्ति सुहृदो जनाः ।
ता वाचः सुहृदः श्रुत्वा संज्वरिष्यन्ति मे भृशं ॥ १२.१५०.१९ ॥
લોકો મને અધર્મને ન જાણનારો કહેશે, મિત્રો મને છોડી દેશે. તે વચનો સાંભળીને મારા મિત્રો મારા માટે અત્યંત સંતપ્ત થશે.
12.150.20
केचिदेव महाप्राज्ञाः प्रतिज्ञास्यन्ति कार्यताम् ।
जानीहि मत्कृतं तात ब्राह्मणान्प्रति भारत ॥ १२.१५०.२० ॥
કેટલાક મહાપ્રાજ્ઞ લોકો આ કાર્યની પ્રતિજ્ઞા કરશે. હે તાત ભારત, બ્રાહ્મણો પ્રત્યે મેં જે કર્યું છે તે જાણી લે.
12.150.21
यथा ते सत्कृताः क्षेमं लभेरंस्त्वं तथा कुरु ।
प्रतिजानीहि चाद्रोहं ब्राह्मणानां नराधिप ॥ १२.१५०.२१ ॥
તારા દ્વારા સત્કાર પામેલા લોકો કલ્યાણ પામે તેમ તું કર. હે નરાધિપ, બ્રાહ્મણોનો દ્રોહ નહીં કરું એવી પ્રતિજ્ઞા કર.
12.150.22
नैव वाचा न मनसा पुनर्जातु न कर्मणा ।
द्रोग्धाऽस्मि ब्राह्मणान्विप्र चरणावेव ते स्पृशे ॥ १२.१५०.२२ ॥
વાણીથી, મનથી કે કર્મથી હું ક્યારેય બ્રાહ્મણોનો દ્રોહી નહીં થાઉં. હે વિપ્ર, હું તમારા ચરણોનો જ સ્પર્શ કરું છું.