ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.150
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.150.1
एवमुक्तः प्रत्युवाच तं मुनिं जनमेजयः ।
गर्ह्यं भवान्गर्हयते निन्द्यं निन्दति मां पुनः ॥ १२.१५०.१ ॥
ਏਦਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੁਸੀਂ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਿੰਦਦੇ ਹੋ, ਨਿੰਦ੍ਯ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਦੋਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।"
12.150.2
धिक्कार्यं मां धिक्कुरुते तस्मात्त्वाऽहं प्रसादये ।
सर्वं हीदं स्वकृतं मे ज्वलाम्यग्नाविवाहितम् ॥ १२.१५०.२ ॥
"ਧਿੱਕਾਰਣਯੋਗ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਧਿੱਕਾਰਦੇ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਭ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"
12.150.3
स्वकर्माण्यभिसंधाय नाभिनन्दति मे मनः ।
प्राप्तं घोरं भयं नूनं मया वैवस्वतादपि ॥ १२.१५०.३ ॥
"ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਯਕੀਨਨ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਤੋਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।"
12.150.4
तत्तु शल्यमनिर्हृत्य कथं शक्ष्यामि जीवितुम् ।
सर्वं मन्युं विनीय त्वमभि मां वद शौनक ॥ १२.१५०.४ ॥
"ਉਹ ਕੰਡਾ ਕੱਢੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਾਂਗਾ? ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਸਾਰਾ ਸੋਗ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।"
12.150.5
महानासं ब्राह्मणानां भूयो वक्ष्यामि सांप्रतम् ।
गन्ता गतिं ब्राह्मणानां भविष्याम्यर्थवान्पुनः।
अस्तु शेषं कुलस्यास्य मा पराभूदिदं कुलम् ॥ १२.१५०.५ ॥
"ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੋਸ ਸੀ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਫਿਰ ਆਖਾਂਗਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਫਿਰ ਸਾਰਥਕ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਕੁਲ ਦਾ ਕੁਝ ਬਚਿਆ ਰਹੇ; ਇਹ ਕੁਲ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ।"
12.150.6
न हि नो ब्रह्मशप्तानां शेषं भवितुमर्हति ।
स्तुतीरलभमानानां संविदं वेद निश्चयात् ॥ १२.१५०.६ ॥
"ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਸਰਾਪੇ ਹੋਏ ਸਾਡਾ ਬਚਿਆ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਸਤੁਤੀ ਨਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।"
12.150.7
निन्दमानः स्वमात्मानं भूयो वक्ष्यामि सांप्रतम् ।
भूयश्चैवाभिमज्जन्ति निर्धर्मा निर्जला इव ॥ १२.१५०.७ ॥
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿੰਦਦਿਆਂ ਹੁਣ ਮੈਂ ਫਿਰ ਆਖਾਂਗਾ। ਧਰਮਹੀਣ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਥਾਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
12.150.8
न ह्ययज्ञा अमुं लोकं प्राप्नुवन्ति कथंचन ।
अवाक्च प्रपतिष्यन्ति पुलिन्दशवरा इव ॥ १२.१५०.८ ॥
ਯਗ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ; ਪੁਲਿੰਦ ਅਤੇ ਸ਼ਬਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਣਗੇ।
12.150.9
अविज्ञायैव मे प्रज्ञां बालस्येव स पण्डितः ।
ब्रह्मन्पितेव पुत्रस्य प्रीतिमान्भव शौनक ॥ १२.१५०.९ ॥
ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ, ਬਾਲਕ ਵਾਂਗ ਉਹ ਪੰਡਿਤ (ਹੈ)। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਹੋ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ।
12.150.10
किमाश्चर्यं यतः प्राज्ञो बहुकुर्यादसांप्रतम् ।
इति वै पण्डितो भूत्वा भूतानां को नु तप्यते ॥ १२.१५०.१० ॥
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈਰਾਨੀ? ਗਿਆਨੀ ਅਣਉਚਿਤ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਡਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਕੌਣ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
12.150.11
प्रज्ञाप्रासादमारुह्य अशोच्यः शोचते जनान् ।
जगतीस्थानिवाद्रिस्थः प्रज्ञया प्रतिपत्स्यति ॥ १२.१५०.११ ॥
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ-ਮਹੱਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜਿਸ ਲਈ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਨਾਲ ਸਮਝੇਗਾ।
12.150.12
न चोपलभते कश्चिन्न चाश्चर्याणि पश्यति ।
निर्विण्णात्मा परोक्षो वा धिक्कृतः सर्वसाधुषु ॥ १२.१५०.१२ ॥
ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਹੈਰਾਨੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਨਿਰਾਸ਼ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਜਾਂ ਸਭ ਸਾਧੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਧਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
12.150.13
विदित्वा भवतो वीर्यं माहात्म्यं चैव चागमे ।
कुरुष्वेह यथाशान्ति ब्रह्मा शरणमस्तु ते ॥ १२.१५०.१३ ॥
ਤੇਰੇ ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਆਗਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਜੋ ਠੀਕ ਹੋਵੇ ਉਹੀ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਹੋਣ।
12.150.14
तद्वै वारित्रकं तात ब्राह्मणानामकुप्यताम् ।
अथवा तप्यसे पापे धर्मं चेदनुपश्यसि ॥ १२.१५०.१४ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਨਾ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਉਹ ਰੁਕਾਵਟ ਹੀ ਹੈ; ਜਾਂ ਹੇ ਪਾਪੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।
12.150.15
अनुतप्ये च पापेन न चाधर्मं चराम्यहम् ।
बुभूषेद्भजमानं च प्रीतिमान्भव शौनक ॥ १२.१५०.१५ ॥
ਪਾਪ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਅਧਰਮ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤਵਾਨ ਹੋ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ।
12.150.16
छित्त्वा दम्भं च मानं च प्रीतिमिच्छामि ते नृप ।
सर्वभूतहिते तिष्ठ धर्मं चैव प्रतिस्मरन् ॥ १२.१५०.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੰਭ ਅਤੇ ਮਾਨ ਕੱਟ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
12.150.17
न भयान्न च कार्पण्यान्न लोभात्त्वामुपाह्वये ।
तां मे दैवीं गिरं सत्यां शृणु त्वं ब्राह्मणैः सह ॥ १२.१५०.१७ ॥
ਨਾ ਡਰ ਤੋਂ, ਨਾ ਦੀਨਤਾ ਤੋਂ, ਨਾ ਲੋਭ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਉਹ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਬਾਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣ।
12.150.18
सोऽहं न केनचिच्चार्थी त्वां च धर्मादुपाह्वये ।
क्रोशतां सर्वभूतानां हाहाधिगिति जल्पताम् ॥ १२.१५०.१८ ॥
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਸੁਆਰਥ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਧਰਮ ਕਾਰਨ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਜਦੋਂ ਸਭ ਜੀਵ 'ਹਾਏ, ਧਿੱਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਂਦੇ ਹਨ।
12.150.19
वक्ष्यन्ति मामधर्मज्ञं त्यक्ष्यन्ति सुहृदो जनाः ।
ता वाचः सुहृदः श्रुत्वा संज्वरिष्यन्ति मे भृशं ॥ १२.१५०.१९ ॥
ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਆਖਣਗੇ, ਮਿੱਤਰ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣਗੇ। ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਣਗੇ।
12.150.20
केचिदेव महाप्राज्ञाः प्रतिज्ञास्यन्ति कार्यताम् ।
जानीहि मत्कृतं तात ब्राह्मणान्प्रति भारत ॥ १२.१५०.२० ॥
ਕੁਝ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਲੋਕ ਇਸ ਕਾਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕਰਨਗੇ। ਹੇ ਤਾਤ ਭਾਰਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੈਂ ਜੋ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਜਾਣ ਲੈ।
12.150.21
यथा ते सत्कृताः क्षेमं लभेरंस्त्वं तथा कुरु ।
प्रतिजानीहि चाद्रोहं ब्राह्मणानां नराधिप ॥ १२.१५०.२१ ॥
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ, ਤਿਵੇਂ ਕਰ। ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕਰ।
12.150.22
नैव वाचा न मनसा पुनर्जातु न कर्मणा ।
द्रोग्धाऽस्मि ब्राह्मणान्विप्र चरणावेव ते स्पृशे ॥ १२.१५०.२२ ॥
ਬੋਲ ਨਾਲ, ਮਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਦ੍ਰੋਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਛੂੰਹਦਾ ਹਾਂ।