マハーバーラタ · 章 12.155
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.155.1
एवमुक्त्वा तु राजेन्द्र शाल्मलिं ब्रह्मवित्तमः ।
नारदः पवने सर्वं शाल्मलेर्वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.१५५.१ ॥
王中の王よ、このように言って、ブラフマンを知る者の中で最もすぐれたナーラダは、シャールマリの木に語りかけ、シャールマリの言葉をすべて風に伝えた。
12.155.2
हिमवत्पृष्ठजः कश्चिच्छाल्मलिः परिवारवान् ।
बृहन्मूलो बृहच्छायः स त्वां वायोऽवमन्यते ॥ १२.१५५.२ ॥
ヒマーラヤの斜面に生まれ、一族を持ち、大きな根と大きな陰をもつ、ある一本のシャールマリの木が、おお風よ、あなたを侮っている。
12.155.3
बहुव्याक्षेपयुक्तानि त्वामाह वचनानि सः ।
न युक्तानि मया वायो तानि वक्तुं तवाग्रतः ॥ १२.१५५.३ ॥
それはあなたについて多くの侮辱の言葉を語った。おお風よ、それをあなたの前で繰り返すのは私にふさわしくない。
12.155.4
जानामि त्वामहं वायो सर्वप्राणभृतां वरम् ।
वरिष्ठं च गरिष्ठं च सर्वलोकेश्वरं प्रभुम् ॥ १२.१५५.४ ॥
おお風よ、私はあなたを、すべての生きとし生けるものの中で最も優れた者、最も卓越し最も重い者、すべての世界の主、君主として知っている。
12.155.5
एतत्तु वचनं श्रुत्वा नारदस्य समीरणः ।
शाल्मलिं तमुपागम्य क्रुद्धो वचनमब्रवीत् ॥ १२.१५५.५ ॥
ナーラダのこの言葉を聞くと、風はそのシャールマリの木のもとへ行き、怒って語った。
12.155.6
शाल्मले नारदो गच्छंस्त्वयोक्तो मद्विगर्हणम् ।
अहं वायुः प्रभावं ते दर्शयाम्यात्मनो बलम् ॥ १२.१५५.६ ॥
おおシャールマリの木よ、ナーラダが去るとき、あなたは私を非難した。私は風である。私の力を示し、あなたの力を見せよう。
12.155.7
नाहं त्वां नाभिजानामि विदितश्चासि मे द्रुम ।
पितामहः प्रजासर्गे त्वयि विश्रान्तवान्प्रभुः ॥ १२.१५५.७ ॥
木よ、私はお前を知らない。しかしお前は私に知られている。生類創造の時、主なる祖父はお前の中で休息された。
12.155.8
तस्य विश्रमणादेव प्रसादौ मत्कृतस्तव ।
अभूत्तस्य प्रसादात्त्वां न भज्यामि द्रुमाधम ॥ १२.१५५.८ ॥
彼が休息したがゆえに、私はお前に恩寵を施した。彼の恩寵によって、お前を折ることはしない、卑しき木よ。
12.155.9
यन्मां त्वमवजानीषे यथाऽन्यं प्राकृतं तथा ।
दर्शयाम्येष चात्मानं यथा मां नावमन्यसे ॥ १२.१५५.९ ॥
お前は私を普通の物のように見下している。ゆえに、お前が私を侮らぬよう、私の本来の姿を見せよう。
12.155.10
एवमुक्तस्ततः प्राह शाल्मलिः प्रहसन्निव ।
पवन त्वं वने क्रुद्धो दर्शयात्मानमात्मना ॥ १२.१५५.१० ॥
そう言われて、シャールマリは笑うようにして言った。「風よ、お前は森の中で怒っている。お前自身の本性で自らを示すがよい。」
12.155.11
मयि वै मुच्यतां क्रोधः किं मे क्रुद्धः करिष्यसि ।
न ते बिभेमि पवन यद्यपि त्वं स्वयं प्रभुः।
बलाधिकोऽहं त्वत्तश्च न भीः कार्या मया तव ॥ १२.१५५.११ ॥
私に対して怒りを鎮めよ。怒って私に何をするのか。風よ、お前自身が主であっても、私はお前を恐れない。私はお前より強いのだから、私のことを恐れるには及ばない。
12.155.12
ये तु बुद्ध्या हि बलिनस्ते भवन्ति बलीयसः ।
प्राणमात्रबला ये वै नैव ते बलिनो मताः ॥ १२.१५५.१२ ॥
知恵によって強い者こそ、より強い者である。ただ息だけの力を持つ者は、真に強いとはみなされない。
12.155.13
इत्येवमुक्तः पवनः श्व इत्येवाब्रवीद्वचः ।
दर्शयिष्यामि ते तेजस्ततो रात्रिरुपागमत् ॥ १२.१५५.१३ ॥
そう言われて風は言った。「明日、お前に我が力を見せよう。」そして夜が訪れた。
12.155.14
अथ निश्चित्य मनसा शाल्मलिर्वैरधारणम् ।
पश्यमानस्तदात्मानमसमं मातरिश्वना ॥ १२.१५५.१४ ॥
そこで心に決めて、敵意を抱いたシャルマリの木は、風に対して自分が及ばないことを見た。
12.155.15
नारदे यन्मया प्रोक्तं वचनं प्रति तन्मृषा ।
असमर्थो ह्यहं वायोर्बलेन बलवान्हि सः ॥ १२.१५५.१५ ॥
ナーラダに私が言った言葉は偽りであった。私は風の力に及ばない。彼こそ確かに強いのだ。
12.155.16
मारुतो बल्यान्नित्यं यथा वै नारदोऽब्रवीत् ।
अहं तु दुर्बलोऽन्येभ्यो वृक्षेभ्यो नात्र संशयः ॥ १२.१५५.१६ ॥
ナーラダの言ったとおり、風は常に強い。そして私は他の木々より弱い。それに疑いはない。
12.155.17
किं तु बुद्ध्या समो नास्ति मम कश्चिद्वनस्पतिः ।
तदहं बुद्धिमास्थाय भयं त्यक्ष्ये समीरणात् ॥ १२.१५५.१७ ॥
しかし知恵においては私に並ぶ木はない。ゆえに知恵に頼って、風からの恐れを捨てよう。
12.155.18
यदि तां बुद्धिमास्थाय तिष्ठेयुः पर्णिनो वने ।
अरिष्टाः स्युः सदा क्रुद्धात्पवनान्नात्र संशयः ॥ १२.१५५.१८ ॥
もし森の葉のある木々がその知恵に頼って立つならば、怒れる風によって常に害されることはないだろう。これに疑いはない。
12.155.19
ते तु बाला न जानन्ति यथा नैतान्समीरणः ।
समीरयेत संक्रुद्धो यथा जानाम्यहं तथा ॥ १२.१५५.१९ ॥
しかし愚かな者たちは、怒った風が彼らをどのように揺らすかを知らない。私が知っているように。
12.155.20
ततो निश्चित्य मनसा शाल्मलिः क्षुभितस्तदा ।
शाखाः स्कन्धान्प्रशाखाश्च स्वयमेव व्यशातयत् ॥ १२.१५५.२० ॥
そこで心に決めた動揺したシャルマリの木は、自ら枝や幹や小枝を折り落とした。
12.155.21
स परित्यज्य शाखाश्च पत्राणि कुसुमानि च ।
प्रभाते वायुमायान्तं प्रेक्षते स्म वनस्पतिः ॥ १२.१५५.२१ ॥
その樹木は枝も葉も花も捨て去り、夜明けに近づいてくる風を見つめていた。
12.155.22
ततः क्रुद्धः श्वसन्वायुः पातयन्वै महाद्रुमान् ।
आजगामाथ तं देशमास्ते यत्र स शाल्मलिः ॥ १२.१५५.२२ ॥
そこで怒った風は息を荒くし、大木を倒しながら、あのシャルマリの木のある場所へやって来た。
12.155.23
तं हीनपर्णं पतिताग्रशाखं ।
निशीर्णपुष्पं प्रसमीक्ष्य वायुः।
उवाच वाक्यं स्ययमान एवं ।
मुदायुतः शाल्मलिं रुग्णशाखम् ॥ १२.१५५.२३ ॥
葉を失い、先の枝が落ち、花の萎れたそのシャルマリの木を見て、風は笑みを浮かべ喜んで、折れた枝をもつその木にこう語った。
12.155.24
अहमप्येवमेव त्वां कुर्यां वै शाल्मले रुषा ।
आत्मना यत्कृतं कृच्छ्रं शाखानामपकर्षणम् ॥ १२.१५५.२४ ॥
おおシャルマリの木よ、私も怒ってお前に同じことをしてやろう。お前が自ら枝を落として受けた苦しみを。
12.155.25
हीनपुष्पाग्रशाखस्त्वं शीर्णाङ्कुरपलाशकः ।
आत्मदुर्मन्त्रितेनेह मद्वीर्यवशगः कृतः ॥ १२.१५५.२५ ॥
お前は花と枝先を失い、若芽も葉も折れている。自らの悪い策略によって、ここで私の力に服させられたのだ。
12.155.26
एतच्छ्रुत्वा वचो वायोः शाल्मलिर्व्रीडितस्तदा ।
अतप्यत वचः स्मृत्वा नारदो यत्तदाऽब्रवीत् ॥ १२.१५५.२६ ॥
風神のこの言葉を聞いて、シャールマリはその時恥じ入った。そのときナーラダが言ったことを思い出し、彼は悲しんだ。
12.155.27
एवं हि राजशार्दूल दुर्बलः सन्वलीयसा ।
वैरमासञ्जते बालस्तप्यते शाल्मलिर्यथा ॥ १२.१५५.२७ ॥
このように、王者の中の虎よ、弱い者が強者と敵対すれば、愚か者のように、シャールマリのように苦しむのだ。
12.155.28
तस्माद्वैरं न कुर्वीत दुर्बलो बलवत्तरैः ।
शोचेद्धि वैरं कुर्वाणो यथा वै शाल्मलिस्तथा ॥ १२.१५५.२८ ॥
だから弱い者は強い者と敵対してはならない。敵対する者はシャールマリと同じく悲しむことになる。
12.155.29
न हि वैरं महात्मानो विवृण्वन्त्यपकारिषु ।
शनैः शनैर्महाराज दर्शयन्ति स्म ते बलम् ॥ १२.१५५.२९ ॥
偉大な人々は、自分に害をなした者に敵意を表さない。大王よ、彼らは少しずつ自分の力を示すのである。
12.155.30
वैरं न कुर्वीत नरो दुर्बुद्धिर्बुद्धिजीविना ।
बुद्धिर्वुद्धिमतो याति तूलष्विव हुताशनः ॥ १२.१५५.३० ॥
愚かな人は、知恵によって生きる人と敵対してはならない。火が綿に向かうように、知性は知恵ある者のもとへ行くのだ。
12.155.31
न हि बुद्ध्या समं किंचिद्विद्यते पुरुषे नृप ।
तथा बलेन राजेन्द्र न समोऽस्तीह कश्चन ॥ १२.१५५.३१ ॥
王よ、人においては知恵に等しいものは何もない。王者の中の王よ、ここで力において並ぶ者は誰もいない。
12.155.32
तस्मात्क्षमेत बालाय जडान्धवधिराय च ।
बलाधिकाय राजेन्द्र तद्दृष्टं त्वयि शत्रुहन् ॥ १२.१५५.३२ ॥
ゆえに、愚者、鈍い者、盲人、聾者、そして力において勝る者には忍耐を示すべきである。王者の中の王よ、それはあなたの中に見られる。敵を倒す者よ。
12.155.33
अक्षौहिण्यो दशैका च सप्त चैव महाद्युते ।
बलेन न समा राजन्नर्जुनस्य महात्मनः ॥ १२.१५५.३३ ॥
大いに輝く者よ、十一と七のアクシャウヒニーの軍勢も、王よ、偉大な魂のアルジュナの力には並ばない。
12.155.34
निहताश्चैव भग्नाश्च पाण्डवेन यशस्विना ।
चरता बलमास्थाय पाकशासनिना मृधे ॥ १२.१५५.३४ ॥
名高いパーンダヴァ、インドラの子は、戦いにおいて力を頼みとして動き回り、彼らを殺し、打ち破った。
12.155.35
उक्ताश्च ते राजधर्मा आपद्धर्माश्च भारत ।
विस्तरेण महाराज किं भूयः प्रव्रवीमि ते ॥ १२.१५५.३५ ॥
バラタの子孫よ、王の義務と危急の義務は、あなたに詳しく説かれた。偉大な王よ、これ以上あなたに何を語ろうか。