മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.155
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.155.1
एवमुक्त्वा तु राजेन्द्र शाल्मलिं ब्रह्मवित्तमः ।
नारदः पवने सर्वं शाल्मलेर्वाक्यमब्रवीत् ॥ १२.१५५.१ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ബ്രഹ്മജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നാരദൻ ശാല്മലിയോട് സംസാരിച്ചു; ശാല്മലിയുടെ വാക്കുകളെല്ലാം വായുവിനോട് അറിയിച്ചു.
12.155.2
हिमवत्पृष्ठजः कश्चिच्छाल्मलिः परिवारवान् ।
बृहन्मूलो बृहच्छायः स त्वां वायोऽवमन्यते ॥ १२.१५५.२ ॥
ഹിമാലയച്ചരിവിൽ ജനിച്ച, പരിവാരമുള്ള, വലിയ വേരുകളും വലിയ തണലുമുള്ള ഒരു ശാല്മലി വൃക്ഷമുണ്ട്; ഓ വായോ, അത് നിന്നെ അവഹേളിക്കുന്നു.
12.155.3
बहुव्याक्षेपयुक्तानि त्वामाह वचनानि सः ।
न युक्तानि मया वायो तानि वक्तुं तवाग्रतः ॥ १२.१५५.३ ॥
അത് നിന്നെക്കുറിച്ച് പലതരം അപമാനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; ഓ വായോ, അവ നിന്റെ മുന്നിൽ പറയുന്നത് എനിക്ക് യോജിച്ചതല്ല.
12.155.4
जानामि त्वामहं वायो सर्वप्राणभृतां वरम् ।
वरिष्ठं च गरिष्ठं च सर्वलोकेश्वरं प्रभुम् ॥ १२.१५५.४ ॥
ഓ വായോ, സർവ്വജീവികളിലും ശ്രേഷ്ഠനും, അതിശ്രേഷ്ഠനും, അതിമഹാനും, സർവലോകേശ്വരനും പ്രഭുവുമായ നിന്നെ ഞാൻ അറിയുന്നു.
12.155.5
एतत्तु वचनं श्रुत्वा नारदस्य समीरणः ।
शाल्मलिं तमुपागम्य क्रुद्धो वचनमब्रवीत् ॥ १२.१५५.५ ॥
നാരദന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് വായു ആ ശാല്മലിയുടെ അടുത്തെത്തി കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു.
12.155.6
शाल्मले नारदो गच्छंस्त्वयोक्तो मद्विगर्हणम् ।
अहं वायुः प्रभावं ते दर्शयाम्यात्मनो बलम् ॥ १२.१५५.६ ॥
ഓ ശാല്മലീ, നാരദൻ പോകുമ്പോൾ നീ എന്നെ നിന്ദിച്ചു പറഞ്ഞത് കേട്ടു; ഞാൻ വായു, എന്റെ ബലം കാണിച്ച് നിന്റെ പ്രഭാവം ഞാൻ കാണിച്ചുതരും.
12.155.7
नाहं त्वां नाभिजानामि विदितश्चासि मे द्रुम ।
पितामहः प्रजासर्गे त्वयि विश्रान्तवान्प्रभुः ॥ १२.१५५.७ ॥
ഹേ വൃക്ഷമേ, ഞാൻ നിന്നെ അറിയുന്നില്ല; എങ്കിലും നീ എനിക്ക് പരിചിതനാണ്. പ്രജാസൃഷ്ടിയിൽ പ്രഭുവായ പിതാമഹൻ നിന്നിൽ വിശ്രമിച്ചു.
12.155.8
तस्य विश्रमणादेव प्रसादौ मत्कृतस्तव ।
अभूत्तस्य प्रसादात्त्वां न भज्यामि द्रुमाधम ॥ १२.१५५.८ ॥
അദ്ദേഹം വിശ്രമിച്ചതുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ നിന്നോട് കൃപ കാണിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃപയാൽ ഞാൻ നിന്നെ ഒടിക്കില്ല, അധമവൃക്ഷമേ.
12.155.9
यन्मां त्वमवजानीषे यथाऽन्यं प्राकृतं तथा ।
दर्शयाम्येष चात्मानं यथा मां नावमन्यसे ॥ १२.१५५.९ ॥
നീ എന്നെ മറ്റൊരു സാധാരണ വസ്തുവെന്നപോലെ അവജ്ഞിക്കുന്നു; അതിനാൽ നീ എന്നെ അവഗണിക്കാതിരിക്കാൻ എന്റെ ഈ രൂപം ഞാൻ കാണിക്കും.
12.155.10
एवमुक्तस्ततः प्राह शाल्मलिः प्रहसन्निव ।
पवन त्वं वने क्रुद्धो दर्शयात्मानमात्मना ॥ १२.१५५.१० ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ശാല്മലി ചിരിക്കുന്നതുപോലെ പറഞ്ഞു: "ഹേ വായോ, നീ കാട്ടിൽ കോപിച്ചിരിക്കുന്നു; നിന്റെ സ്വന്തം രൂപത്തിൽ നിന്നെ കാണിക്കൂ."
12.155.11
मयि वै मुच्यतां क्रोधः किं मे क्रुद्धः करिष्यसि ।
न ते बिभेमि पवन यद्यपि त्वं स्वयं प्रभुः।
बलाधिकोऽहं त्वत्तश्च न भीः कार्या मया तव ॥ १२.१५५.११ ॥
എന്നിൽ നിന്റെ കോപം വിട്ടുകള. കോപിച്ചിട്ട് നീ എനിക്ക് എന്തു ചെയ്യും? ഹേ വായോ, നീ പ്രഭുവാണെങ്കിലും ഞാൻ നിന്നെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല; ഞാൻ നിന്നേക്കാൾ ബലവാനാണ്, അതിനാൽ എന്നെ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.
12.155.12
ये तु बुद्ध्या हि बलिनस्ते भवन्ति बलीयसः ।
प्राणमात्रबला ये वै नैव ते बलिनो मताः ॥ १२.१५५.१२ ॥
ബുദ്ധികൊണ്ട് ബലവാന്മാരായവർ തന്നെയാണ് കൂടുതൽ ബലവാന്മാർ; പ്രാണമാത്രബലം മാത്രമുള്ളവരെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ബലവാന്മാരായി കരുതുന്നില്ല.
12.155.13
इत्येवमुक्तः पवनः श्व इत्येवाब्रवीद्वचः ।
दर्शयिष्यामि ते तेजस्ततो रात्रिरुपागमत् ॥ १२.१५५.१३ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ വായു 'നാളെ ഞാൻ നിനക്ക് എന്റെ തേജസ്സ് കാണിച്ചുതരാം' എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ രാത്രി വന്നെത്തി.
12.155.14
अथ निश्चित्य मनसा शाल्मलिर्वैरधारणम् ।
पश्यमानस्तदात्मानमसमं मातरिश्वना ॥ १२.१५५.१४ ॥
പിന്നെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച്, വൈരം വഹിച്ച ശാൽമലി വൃക്ഷം വായുവിനോട് തനിക്കു സമത്വമില്ലെന്നു കണ്ടു.
12.155.15
नारदे यन्मया प्रोक्तं वचनं प्रति तन्मृषा ।
असमर्थो ह्यहं वायोर्बलेन बलवान्हि सः ॥ १२.१५५.१५ ॥
നാരദനോട് ഞാൻ പറഞ്ഞ ആ വാക്ക് വ്യാജമായിരുന്നു. വായുവിന്റെ ബലത്തിനു മുന്നിൽ ഞാൻ അശക്തനാണ്; അവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ബലവാൻ.
12.155.16
मारुतो बल्यान्नित्यं यथा वै नारदोऽब्रवीत् ।
अहं तु दुर्बलोऽन्येभ्यो वृक्षेभ्यो नात्र संशयः ॥ १२.१५५.१६ ॥
നാരദൻ പറഞ്ഞതുപോലെ വായു എപ്പോഴും ബലവാനാണ്. മറ്റു വൃക്ഷങ്ങളെക്കാൾ ഞാൻ ദുർബലനാണെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
12.155.17
किं तु बुद्ध्या समो नास्ति मम कश्चिद्वनस्पतिः ।
तदहं बुद्धिमास्थाय भयं त्यक्ष्ये समीरणात् ॥ १२.१५५.१७ ॥
എന്നാൽ ബുദ്ധിയിൽ എനിക്കു സമനായ ഒരു വൃക്ഷവുമില്ല. അതിനാൽ ബുദ്ധിയെ ആശ്രയിച്ച് കാറ്റിൽനിന്നുള്ള ഭയം ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കും.
12.155.18
यदि तां बुद्धिमास्थाय तिष्ठेयुः पर्णिनो वने ।
अरिष्टाः स्युः सदा क्रुद्धात्पवनान्नात्र संशयः ॥ १२.१५५.१८ ॥
കാട്ടിൽ ഇലകളുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ ആ ബുദ്ധിയെ ആശ്രയിച്ചു നിന്നാൽ, കോപിച്ച കാറ്റിൽനിന്ന് അവ എപ്പോഴും സുരക്ഷിതമായിരിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
12.155.19
ते तु बाला न जानन्ति यथा नैतान्समीरणः ।
समीरयेत संक्रुद्धो यथा जानाम्यहं तथा ॥ १२.१५५.१९ ॥
എന്നാൽ അജ്ഞരായവർ ക്രുദ്ധനായ കാറ്റ് ഇവരെ എങ്ങനെ ഇളക്കുമെന്ന് അറിയുന്നില്ല; ഞാൻ അറിയുന്നതുപോലെ.
12.155.20
ततो निश्चित्य मनसा शाल्मलिः क्षुभितस्तदा ।
शाखाः स्कन्धान्प्रशाखाश्च स्वयमेव व्यशातयत् ॥ १२.१५५.२० ॥
അപ്പോൾ മനസ്സിൽ നിശ്ചയിച്ച്, ക്ഷോഭിതനായ ആ ശാൽമലി വൃക്ഷം സ്വയം ശാഖകളും തണ്ടുകളും ഉപശാഖകളും ഒടിച്ചുകളഞ്ഞു.
12.155.21
स परित्यज्य शाखाश्च पत्राणि कुसुमानि च ।
प्रभाते वायुमायान्तं प्रेक्षते स्म वनस्पतिः ॥ १२.१५५.२१ ॥
ആ വൃക്ഷം ശാഖകളും ഇലകളും പൂക്കളും ഉപേക്ഷിച്ച്, പ്രഭാതത്തിൽ വരുന്ന കാറ്റിനെ നോക്കിനിന്നു.
12.155.22
ततः क्रुद्धः श्वसन्वायुः पातयन्वै महाद्रुमान् ।
आजगामाथ तं देशमास्ते यत्र स शाल्मलिः ॥ १२.१५५.२२ ॥
അപ്പോൾ കോപത്തോടെ നെടുവീർപ്പിട്ട കാറ്റ്, വലിയ മരങ്ങളെ വീഴ്ത്തിക്കൊണ്ട് ആ ശാൽമലി വൃക്ഷം നിന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി.
12.155.23
तं हीनपर्णं पतिताग्रशाखं ।
निशीर्णपुष्पं प्रसमीक्ष्य वायुः।
उवाच वाक्यं स्ययमान एवं ।
मुदायुतः शाल्मलिं रुग्णशाखम् ॥ १२.१५५.२३ ॥
ഇലകളില്ലാതെ, അഗ്രശാഖകൾ വീണ്, പൂക്കൾ കൊഴിഞ്ഞ ആ ശാൽമലിയെ കണ്ട്, കാറ്റ് പുഞ്ചിരിയോടെ, സന്തോഷത്തോടെ, ഒടിഞ്ഞ ശാഖകളുള്ള ആ ശാൽമലിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
12.155.24
अहमप्येवमेव त्वां कुर्यां वै शाल्मले रुषा ।
आत्मना यत्कृतं कृच्छ्रं शाखानामपकर्षणम् ॥ १२.१५५.२४ ॥
ഹേ ശാൽമലീ, ഞാനും കോപത്തോടെ നിന്നോട് ഇങ്ങനെതന്നെ ചെയ്യും. നീ സ്വയം ശാഖകൾ ഒടിച്ച് അനുഭവിച്ച കഷ്ടം ഞാനും നിനക്കു വരുത്തും.
12.155.25
हीनपुष्पाग्रशाखस्त्वं शीर्णाङ्कुरपलाशकः ।
आत्मदुर्मन्त्रितेनेह मद्वीर्यवशगः कृतः ॥ १२.१५५.२५ ॥
നീ പൂക്കളും ശാഖാഗ്രങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ടവനും മുളകളും ഇലകളും ഒടിഞ്ഞവനുമായിരിക്കുന്നു. നിന്റെ സ്വന്തം ദുരാലോചനയാൽ ഇവിടെ എന്റെ ശക്തിക്ക് വശപ്പെട്ടവനായി.
12.155.26
एतच्छ्रुत्वा वचो वायोः शाल्मलिर्व्रीडितस्तदा ।
अतप्यत वचः स्मृत्वा नारदो यत्तदाऽब्रवीत् ॥ १२.१५५.२६ ॥
വായുവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ശാൽമലി അപ്പോൾ ലജ്ജിതനായി. നാരദൻ അന്ന് പറഞ്ഞ വാക്ക് ഓർത്ത് അവൻ പരിതപിച്ചു.
12.155.27
एवं हि राजशार्दूल दुर्बलः सन्वलीयसा ।
वैरमासञ्जते बालस्तप्यते शाल्मलिर्यथा ॥ १२.१५५.२७ ॥
അങ്ങനെതന്നെ, ഹേ രാജശാർദൂലാ, ദുർബലനായിരിക്കെ ബലവാനോട് വൈരം പുലർത്തുന്ന മൂഢൻ ശാൽമലിയെപ്പോലെ വേദനിക്കുന്നു.
12.155.28
तस्माद्वैरं न कुर्वीत दुर्बलो बलवत्तरैः ।
शोचेद्धि वैरं कुर्वाणो यथा वै शाल्मलिस्तथा ॥ १२.१५५.२८ ॥
അതുകൊണ്ട് ദുർബലൻ ബലവാന്മാരോട് വൈരം ചെയ്യരുത്. വൈരം ചെയ്യുന്നവൻ ശാൽമലിയെപ്പോലെ ദുഃഖിക്കും.
12.155.29
न हि वैरं महात्मानो विवृण्वन्त्यपकारिषु ।
शनैः शनैर्महाराज दर्शयन्ति स्म ते बलम् ॥ १२.१५५.२९ ॥
മഹാത്മാക്കൾ തങ്ങളെ ഉപദ്രവിച്ചവരോട് വൈരം പരസ്യമാക്കുന്നില്ല. ഹേ മഹാരാജാവേ, അവർ ക്രമേണ തങ്ങളുടെ ബലം കാണിക്കുന്നു.
12.155.30
वैरं न कुर्वीत नरो दुर्बुद्धिर्बुद्धिजीविना ।
बुद्धिर्वुद्धिमतो याति तूलष्विव हुताशनः ॥ १२.१५५.३० ॥
ദുർബുദ്ധിയായ മനുഷ്യൻ ബുദ്ധികൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നവനോട് വൈരം ചെയ്യരുത്. തീ പഞ്ഞിയിൽ എത്തുന്നതുപോലെ ബുദ്ധി ബുദ്ധിമാനിൽ എത്തുന്നു.
12.155.31
न हि बुद्ध्या समं किंचिद्विद्यते पुरुषे नृप ।
तथा बलेन राजेन्द्र न समोऽस्तीह कश्चन ॥ १२.१५५.३१ ॥
രാജാവേ, മനുഷ്യനിൽ ബുദ്ധിക്കു തുല്യമായ മറ്റൊന്നില്ല. രാജേന്ദ്രാ, ഇവിടെ ബലത്തിൽ തുല്യനായി ആരുമില്ല.
12.155.32
तस्मात्क्षमेत बालाय जडान्धवधिराय च ।
बलाधिकाय राजेन्द्र तद्दृष्टं त्वयि शत्रुहन् ॥ १२.१५५.३२ ॥
അതിനാൽ ബാലനോടും മന്ദനോടും അന്ധനോടും ബധിരനോടും ബലാധികനോടും ക്ഷമ കാണിക്കണം. രാജേന്ദ്രാ, അത് നിന്നിൽ കാണപ്പെടുന്നു, ശത്രുഹന്താവേ.
12.155.33
अक्षौहिण्यो दशैका च सप्त चैव महाद्युते ।
बलेन न समा राजन्नर्जुनस्य महात्मनः ॥ १२.१५५.३३ ॥
മഹാതേജസ്വിയേ, പതിനൊന്നും ഏഴും അക്ഷൗഹിണി സേനകളും രാജാവേ, മഹാത്മാവായ അർജുനന്റെ ബലത്തിനു തുല്യമല്ല.
12.155.34
निहताश्चैव भग्नाश्च पाण्डवेन यशस्विना ।
चरता बलमास्थाय पाकशासनिना मृधे ॥ १२.१५५.३४ ॥
യശസ്വിയായ പാണ്ഡവനാൽ, ഇന്ദ്രപുത്രനാൽ, യുദ്ധത്തിൽ ബലം ആശ്രയിച്ച് സഞ്ചരിച്ചപ്പോൾ, അവർ വധിക്കപ്പെട്ടു, തകർക്കപ്പെട്ടു.
12.155.35
उक्ताश्च ते राजधर्मा आपद्धर्माश्च भारत ।
विस्तरेण महाराज किं भूयः प्रव्रवीमि ते ॥ १२.१५५.३५ ॥
ഭാരതാ, രാജധർമ്മങ്ങളും ആപദ്ധർമ്മങ്ങളും നിനക്ക് വിസ്തരിച്ച് പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു. മഹാരാജാവേ, ഇനി നിനക്ക് എന്തു കൂടുതൽ പറയണം?