ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.157
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.157.1
अनर्थानामधिष्ठानमुक्तो लोभः पितामह ।
अज्ञानमपि कौरव्य श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १२.१५७.१ ॥
ಪಿತಾಮಹರೇ, ಅನರ್ಥಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ ಲೋಭವೆಂದು ನೀವು ಹೇಳಿದಿರಿ. ಕೌರವ್ಯರೇ, ಅಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ತತ್ತ್ವತಃ ಕೇಳ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
12.157.2
करोति पापं योऽज्ञानान्नात्मनो वेत्ति च क्षमम् ।
द्विषते साधुवृत्तांश्च स लोकस्यैति वाच्यताम् ॥ १२.१५७.२ ॥
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪಾಪ ಮಾಡುವವನು, ತನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ಅರಿಯದವನು, ಸಾಧುವೃತ್ತಿಯವರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಂದೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.157.3
अज्ञानान्निरयं याति तथा ज्ञानेन दुर्गतिम् ।
अज्ञानात्क्लेशमाप्नोति तथाऽऽपत्सु निमज्जति ॥ १२.१५७.३ ॥
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೂ ದುರ್ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ಪಡೆದು ಆಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ.
12.157.4
प्रजानामप्रवृत्तिं च ज्ञानवृद्धिक्षयोदयान् ।
मूलं स्थानं गतिं कालं कारणं हेतुमेव च ॥ १२.१५७.४ ॥
ಪ್ರಜೆಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಅಭಾವವನ್ನು, ಜ್ಞಾನದ ವೃದ್ಧಿ, ಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಉದಯವನ್ನು, ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಮೂಲ, ಸ್ಥಾನ, ಗತಿ, ಕಾಲ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಹೇತುವನ್ನೂ.
12.157.5
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन यथावदिह पार्थिव ।
अज्ञानप्रसवं हीदं यद्दुःखमुपलभ्यते ॥ १२.१५७.५ ॥
ಪಾರ್ಥಿವರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತತ್ತ್ವತಃ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಕಾಣುವ ಈ ದುಃಖ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
12.157.6
रागो द्वेषस्तथा मोहो हर्षः शोकोऽभिमानिता ।
कामः क्रोधश्च दर्पश्च तन्द्री चालस्यमेव च ॥ १२.१५७.६ ॥
ರಾಗ, ದ್ವೇಷ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೋಹ, ಹರ್ಷ, ಶೋಕ, ಅಭಿಮಾನ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ದರ್ಪ, ತಂದ್ರಿ ಮತ್ತು ಆಲಸ್ಯ ಕೂಡ.
12.157.7
इच्छा द्वेषस्तथा तापः परवृद्ध्युपतापिता ।
अज्ञानमेन्निर्दिष्टं पापानां चैव याः क्रियाः ॥ १२.१५७.७ ॥
ಆಸೆ, ದ್ವೇಷ, ಸಂತಾಪ, ಇತರರ ಏಳಿಗೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಕಟ — ಇದನ್ನೇ ಅಜ್ಞಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಪಾಪಕರ್ಮಗಳೂ ಇದರಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
12.157.8
एतस्य वा प्रवृत्तेश्च वृद्ध्यादीन्यांश्च पृच्छसि ।
विस्तरेण महाराज शृणु तच्च विशेषतः ॥ १२.१५७.८ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಇದರ ಉದಯ, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ನೀನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೇಳು.
12.157.9
उभावेतौ समफलौ समदोषौ च भारत ।
अज्ञानं चातिलोभश्चाप्येवं जानीहि पार्थिव ॥ १२.१५७.९ ॥
ಭಾರತ, ಈ ಎರಡೂ ಸಮಾನ ಫಲ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ದೋಷವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ — ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅತಿ ಲೋಭ. ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ಹೀಗೆಯೇ ತಿಳಿ.
12.157.10
लोभप्रभवमज्ञानं वृद्धं भूयः प्रवर्धते ।
स्थाने स्थानं क्षयेत्क्षीणमुपैति विविधां गतिम् ॥ १२.१५७.१० ॥
ಲೋಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸ್ಥಾನ ನಾಶವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ವಿವಿಧ ಗತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
12.157.11
मूलं लोभस्य मोहो वै कालात्मगतिरेव च ।
छिन्ने भिन्ने तथा लोभे कारणं काल एव च ॥ १२.१५७.११ ॥
ಲೋಭದ ಮೂಲ ಮೋಹವೇ; ಕಾಲಾತ್ಮನ ಗತಿಯೂ ಅದೇ. ಲೋಭ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಒಡೆದು ಹೋದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕಾಲವೇ.
12.157.12
तस्याज्ञानाद्धि लोभो हि कामात्मा गतिरेव च ।
सर्वे दोषास्तथा लोभात्तस्माल्लोभं विवर्जयेत् ॥ १२.१५७.१२ ॥
ಅದರ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಲೋಭ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಕಾಮವನ್ನೇ ಆತ್ಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅದರ ಗತಿಯೂ ಅದೇ. ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳೂ ಲೋಭದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಲೋಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
12.157.13
जनको युवनाश्वश्च पृषदश्वः प्रसेनजित् ।
लोभक्षयाद्दिवं प्राप्तास्तथैवान्ये नराधिपाः।
छिन्ने छिन्ने तथा लोभे दिवं प्राप्ता जनाधिपाः ॥ १२.१५७.१३ ॥
ಜನಕ, ಯುವನಾಶ್ವ, ಪೃಷದಶ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಸೇನಜಿತ್, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ನರಾಧಿಪರು ಲೋಭದ ಕ್ಷಯದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಲೋಭವನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಜನಾಧಿಪರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು.
12.157.14
प्रत्यक्षं तु कुरुश्रेष्ठ त्यज लोभमिहात्मना ।
त्यक्त्वा लोभं सुखी लोके प्रेत्य चेह च मोदते ॥ १२.१५७.१४ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವೇ—ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿನ್ನ ಆತ್ಮದಿಂದ ಲೋಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ಲೋಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಖಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಮರಣಾನಂತರವೂ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.