ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.157
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.157.1
अनर्थानामधिष्ठानमुक्तो लोभः पितामह ।
अज्ञानमपि कौरव्य श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १२.१५७.१ ॥
ହେ ପିତାମହ, ଆପଣ କହିଲେ ଲୋଭ ଅନର୍ଥର ଆଧାର। ହେ କୌରବ୍ୟ, ଅଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
12.157.2
करोति पापं योऽज्ञानान्नात्मनो वेत्ति च क्षमम् ।
द्विषते साधुवृत्तांश्च स लोकस्यैति वाच्यताम् ॥ १२.१५७.२ ॥
ଯେ ଅଜ୍ଞାନରୁ ପାପ କରେ, ନିଜ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ ତାହା ଜାଣେ ନାହିଁ, ଓ ସାଧୁ ଆଚରଣକାରୀଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ସେ ଜଗତରେ ନିନ୍ଦିତ ହୁଏ।
12.157.3
अज्ञानान्निरयं याति तथा ज्ञानेन दुर्गतिम् ।
अज्ञानात्क्लेशमाप्नोति तथाऽऽपत्सु निमज्जति ॥ १२.१५७.३ ॥
ଅଜ୍ଞାନରୁ ମଣିଷ ନରକକୁ ଯାଏ; ସେହିପରି ଜ୍ଞାନରୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଗତି ପାଏ। ଅଜ୍ଞାନରୁ କ୍ଲେଶ ପାଏ ଓ ଆପଦରେ ଡୁବେ।
12.157.4
प्रजानामप्रवृत्तिं च ज्ञानवृद्धिक्षयोदयान् ।
मूलं स्थानं गतिं कालं कारणं हेतुमेव च ॥ १२.१५७.४ ॥
ପ୍ରଜାଙ୍କ ପ୍ରବୃତ୍ତିର ଅଭାବ, ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି, କ୍ଷୟ ଓ ଉଦୟ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ମୂଳ, ସ୍ଥାନ, ଗତି, କାଳ, କାରଣ ଓ ହେତୁ।
12.157.5
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन यथावदिह पार्थिव ।
अज्ञानप्रसवं हीदं यद्दुःखमुपलभ्यते ॥ १२.१५७.५ ॥
ହେ ପାର୍ଥିବ, ଏଠାରେ ଏହାକୁ ଯଥାବତ୍ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି। ଯେଉଁ ଦୁଃଖ ଦେଖାଯାଏ ତାହା ଅଜ୍ଞାନରୁ ହିଁ ଜନ୍ମେ।
12.157.6
रागो द्वेषस्तथा मोहो हर्षः शोकोऽभिमानिता ।
कामः क्रोधश्च दर्पश्च तन्द्री चालस्यमेव च ॥ १२.१५७.६ ॥
ରାଗ, ଦ୍ୱେଷ, ସେହିପରି ମୋହ, ହର୍ଷ, ଶୋକ, ଅଭିମାନ, କାମ, କ୍ରୋଧ, ଦର୍ପ, ତନ୍ଦ୍ରା ଓ ଆଳସ୍ୟ ମଧ୍ୟ।
12.157.7
इच्छा द्वेषस्तथा तापः परवृद्ध्युपतापिता ।
अज्ञानमेन्निर्दिष्टं पापानां चैव याः क्रियाः ॥ १२.१५७.७ ॥
ଇଚ୍ଛା, ଦ୍ୱେଷ, ତାପ ଏବଂ ଅନ୍ୟର ଉନ୍ନତିରୁ ଜାତ ସନ୍ତାପ — ଏହାକୁ ଅଜ୍ଞାନ କୁହାଯାଇଛି; ପାପକର୍ମ ମଧ୍ୟ ଏଥିରୁ ଜନ୍ମେ।
12.157.8
एतस्य वा प्रवृत्तेश्च वृद्ध्यादीन्यांश्च पृच्छसि ।
विस्तरेण महाराज शृणु तच्च विशेषतः ॥ १२.१५७.८ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏହାର ଉଦୟ ଓ ବୃଦ୍ଧି ଆଦି ବିଷୟରେ ଆପଣ ପଚାରୁଛନ୍ତି; ତାହା ବିସ୍ତାରିତ ଓ ବିଶେଷ ଭାବେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
12.157.9
उभावेतौ समफलौ समदोषौ च भारत ।
अज्ञानं चातिलोभश्चाप्येवं जानीहि पार्थिव ॥ १२.१५७.९ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏହି ଦୁଇଟି ସମାନ ଫଳ ଓ ସମାନ ଦୋଷ ବିଶିଷ୍ଟ — ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅତିଲୋଭ। ହେ ପାର୍ଥିବ, ଏହିପରି ଜାଣ।
12.157.10
लोभप्रभवमज्ञानं वृद्धं भूयः प्रवर्धते ।
स्थाने स्थानं क्षयेत्क्षीणमुपैति विविधां गतिम् ॥ १२.१५७.१० ॥
ଲୋଭରୁ ଜାତ ଅଜ୍ଞାନ ବଢ଼ି ପୁନଶ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନ ନଷ୍ଟ ହୋଇ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ ଓ ବିବିଧ ଗତି ପାଏ।
12.157.11
मूलं लोभस्य मोहो वै कालात्मगतिरेव च ।
छिन्ने भिन्ने तथा लोभे कारणं काल एव च ॥ १२.१५७.११ ॥
ଲୋଭର ମୂଳ ମୋହ; କାଳାତ୍ମାର ଗତି ମଧ୍ୟ ସେହି। ଲୋଭ ଛିନ୍ନ ବା ଭିନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାର କାରଣ କାଳ।
12.157.12
तस्याज्ञानाद्धि लोभो हि कामात्मा गतिरेव च ।
सर्वे दोषास्तथा लोभात्तस्माल्लोभं विवर्जयेत् ॥ १२.१५७.१२ ॥
ତାର ଅଜ୍ଞାନରୁ ହିଁ ଲୋଭ ଜନ୍ମେ; କାମାତ୍ମା ତାର ଗତି ମଧ୍ୟ ସେହି। ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଲୋଭରୁ ହିଁ ହୁଏ; ତେଣୁ ଲୋଭକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।
12.157.13
जनको युवनाश्वश्च पृषदश्वः प्रसेनजित् ।
लोभक्षयाद्दिवं प्राप्तास्तथैवान्ये नराधिपाः।
छिन्ने छिन्ने तथा लोभे दिवं प्राप्ता जनाधिपाः ॥ १२.१५७.१३ ॥
ଜନକ, ଯୁବନାଶ୍ୱ, ପୃଷଦଶ୍ୱ ଏବଂ ପ୍ରସେନଜିତ୍, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ନରାଧିପମାନେ ଲୋଭ କ୍ଷୟରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲେ। ଲୋଭ ଏକ ଏକ କରି ଛେଦିତ ହେଲେ ଜନାଧିପମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲେ।
12.157.14
प्रत्यक्षं तु कुरुश्रेष्ठ त्यज लोभमिहात्मना ।
त्यक्त्वा लोभं सुखी लोके प्रेत्य चेह च मोदते ॥ १२.१५७.१४ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ—ଏଠାରେ ନିଜ ଦ୍ୱାରା ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ କର। ଲୋଭ ତ୍ୟାଗକାରୀ ଜଗତରେ ସୁଖୀ ହୁଏ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏବଂ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।