มหาภารตะ · อัธยายะ 12.157
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.157.1
अनर्थानामधिष्ठानमुक्तो लोभः पितामह ।
अज्ञानमपि कौरव्य श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १२.१५७.१ ॥
ปิตามห โลภถูกกล่าวว่าเป็นที่ตั้งของความวิบัติทั้งปวง ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังความจริงแม้เรื่องอวิชชา โอ ผู้สืบเชื้อสายแห่งกุรุ
12.157.2
करोति पापं योऽज्ञानान्नात्मनो वेत्ति च क्षमम् ।
द्विषते साधुवृत्तांश्च स लोकस्यैति वाच्यताम् ॥ १२.१५७.२ ॥
ผู้ที่ทำบาปเพราะอวิชชา ไม่รู้ว่าอะไรเหมาะสมแก่ตน และเกลียดชังผู้ที่ประพฤติดี ย่อมถูกตำหนิในโลก
12.157.3
अज्ञानान्निरयं याति तथा ज्ञानेन दुर्गतिम् ।
अज्ञानात्क्लेशमाप्नोति तथाऽऽपत्सु निमज्जति ॥ १२.१५७.३ ॥
เพราะอวิชชาบุคคลย่อมไปสู่นรก และเพราะความรู้เช่นกันย่อมไปสู่คติที่เลวร้าย เพราะอวิชชาเขาย่อมได้รับความทุกข์ และจมลงในความวิบัติทั้งหลาย
12.157.4
प्रजानामप्रवृत्तिं च ज्ञानवृद्धिक्षयोदयान् ।
मूलं स्थानं गतिं कालं कारणं हेतुमेव च ॥ १२.१५७.४ ॥
เกี่ยวกับการหยุดกิจกรรมของสรรพสัตว์ ความเจริญ ความเสื่อม และการเกิดขึ้นของความรู้ และยังรวมถึงรากเหง้า ที่ตั้ง ทาง กาล เหตุปัจจัย และเหตุผลด้วย
12.157.5
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन यथावदिह पार्थिव ।
अज्ञानप्रसवं हीदं यद्दुःखमुपलभ्यते ॥ १२.१५७.५ ॥
โอ พระราชา ที่นี้ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังโดยถูกต้องตามความเป็นจริงว่า ทุกข์ที่ปรากฏอยู่นี้แท้จริงเกิดจากอวิชชา
12.157.6
रागो द्वेषस्तथा मोहो हर्षः शोकोऽभिमानिता ।
कामः क्रोधश्च दर्पश्च तन्द्री चालस्यमेव च ॥ १२.१५७.६ ॥
ราคะและโทสะ ตลอดจนโมหะ ความยินดี ความโศก ความถือตน กามา ความโกรธ ความทะนงตน ความง่วงซึม และความเกียจคร้านด้วย
12.157.7
इच्छा द्वेषस्तथा तापः परवृद्ध्युपतापिता ।
अज्ञानमेन्निर्दिष्टं पापानां चैव याः क्रियाः ॥ १२.१५७.७ ॥
ความปรารถนา โทสะ ความร้อนรน และความทุกข์ที่เกิดจากการเห็นความเจริญของผู้อื่น นี่กล่าวกันว่าเป็นอวิชชา และการกระทำอันเป็นบาปทั้งหลายที่เกิดจากอวิชชานั้นก็เช่นเดียวกัน
12.157.8
एतस्य वा प्रवृत्तेश्च वृद्ध्यादीन्यांश्च पृच्छसि ।
विस्तरेण महाराज शृणु तच्च विशेषतः ॥ १२.१५७.८ ॥
ท่านถามถึงการเกิดขึ้นของสิ่งนี้และความเจริญของมันเป็นต้น โอ มหาราช จงฟังเรื่องนั้นโดยละเอียดและโดยเฉพาะ
12.157.9
उभावेतौ समफलौ समदोषौ च भारत ।
अज्ञानं चातिलोभश्चाप्येवं जानीहि पार्थिव ॥ १२.१५७.९ ॥
โอ ภารตะ ทั้งสองสิ่งนี้มีผลเท่ากันและมีความผิดเท่ากัน โอ พระราชา จงรู้เช่นนี้เถิดว่า อวิชชาและความโลภอย่างยิ่งยวดนั้นเป็นเช่นเดียวกัน
12.157.10
लोभप्रभवमज्ञानं वृद्धं भूयः प्रवर्धते ।
स्थाने स्थानं क्षयेत्क्षीणमुपैति विविधां गतिम् ॥ १२.१५७.१० ॥
อวิชชาที่เกิดจากความโลภ เมื่อเติบโตแล้วย่อมเจริญยิ่งขึ้นอีก สภาวะที่เสื่อมลงในที่ของมันย่อมเหือดหายไป และบรรลุคติต่าง ๆ มากมาย
12.157.11
मूलं लोभस्य मोहो वै कालात्मगतिरेव च ।
छिन्ने भिन्ने तथा लोभे कारणं काल एव च ॥ १२.१५७.११ ॥
โมหะเป็นรากเหง้าของความโลภจริง และทางแห่งกาลาตมันก็เป็นรากเหง้าของมันเช่นกัน เมื่อความโลภถูกตัดหรือทำลาย เหตุของมันก็ยังคงเป็นกาลเท่านั้น
12.157.12
तस्याज्ञानाद्धि लोभो हि कामात्मा गतिरेव च ।
सर्वे दोषास्तथा लोभात्तस्माल्लोभं विवर्जयेत् ॥ १२.१५७.१२ ॥
จากอวิชชาของมัน ความโลภย่อมเกิดขึ้นแน่แท้ และมีกามาตมันเป็นทางของมันด้วย โทษทั้งปวงก็เกิดจากความโลภเช่นกัน เพราะฉะนั้นควรละเว้นความโลภ
12.157.13
जनको युवनाश्वश्च पृषदश्वः प्रसेनजित् ।
लोभक्षयाद्दिवं प्राप्तास्तथैवान्ये नराधिपाः।
छिन्ने छिन्ने तथा लोभे दिवं प्राप्ता जनाधिपाः ॥ १२.१५७.१३ ॥
ชนกะ ยุวนาศวะ ปฤษทศวะ และปรเสนชิต พร้อมด้วยเจ้าแผ่นดินองค์อื่น ๆ ต่างบรรลุสวรรค์เพราะการทำลายความโลภ เมื่อความโลภถูกตัดออกทีละส่วน ผู้ปกครองประชาชนทั้งหลายก็บรรลุสวรรค์
12.157.14
प्रत्यक्षं तु कुरुश्रेष्ठ त्यज लोभमिहात्मना ।
त्यक्त्वा लोभं सुखी लोके प्रेत्य चेह च मोदते ॥ १२.१५७.१४ ॥
โอ ผู้ประเสริฐแห่งกุรุ จงละความโลภนี้เสียด้วยตนเองในที่นี้อย่างชัดแจ้งเถิด เมื่อละความโลภแล้ว บุคคลย่อมมีความสุขในโลก และทั้งหลังความตายและในที่นี้ก็ย่อมชื่นชม