ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.159
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.159.1
सर्वमेतत्तपोमूलं कवयः परिचक्षते ।
न ह्यतप्ततपा मूढः क्रियाफलमवाप्नुते ॥ १२.१५९.१ ॥
ଏସବୁ ତପସ୍ୟାର ମୂଳରେ ଅଛି, ଏପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି। ଯିଏ ତପସ୍ୟା କରି ନାହିଁ, ସେ ମୂର୍ଖ କର୍ମର ଫଳ ପାଏ ନାହିଁ।
12.159.2
प्रजापतिरिदं सर्वं तपसैवासृजत्प्रभुः ।
तथैव वेदानृषयस्तपसा प्रतिपेदिरे ॥ १२.१५९.२ ॥
ପ୍ରଜାପତି ପ୍ରଭୁ ଏସବୁ ତପସ୍ୟାରେ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେହିପରି ଋଷିମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ବେଦ ପାଇଲେ।
12.159.4
तपसैव ससर्जान्नं फलमूलानि यानि च ।
त्रीँल्लोकांस्तपसा सिद्धाः पश्यन्ति सुसमाहिताः
औषधान्यगदादीनि तिस्त्रो विद्याश्च संस्कृताः ।
तपसैव हि सिद्ध्यन्ति तपोमूलं हि साधनम् ॥ १२.१५९.४ ॥
ତପସ୍ୟାରେ ହିଁ ସେ ଅନ୍ନ ଓ ଫଳମୂଳ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସିଦ୍ଧମାନେ ଅତି ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ତପସ୍ୟାରେ ତିନି ଲୋକ ଦେଖନ୍ତି। ଔଷଧ, ବିଷନାଶକ ଉପାୟ ଏବଂ ତିନି ସଂସ୍କୃତ ବିଦ୍ୟା ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟାରେ ହିଁ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ; ତପସ୍ୟା ହିଁ ମୂଳ ସାଧନ।
12.159.5
यद्दुरापं दुराराध्यं दुराधर्षं दुरुत्सहम् ।
तत्सर्वं तपसा शक्यं तपो हि दुरतिक्रमम्।
ऐश्वर्यमृषयः प्राप्तास्तपसैव न संशयः ॥ १२.१५९.५ ॥
ଯାହା ପାଇବା କଷ୍ଟକର, ଆରାଧନା କଷ୍ଟକର, ସାମନା କରିବା କଷ୍ଟକର, ସହିବା କଷ୍ଟକର — ସେ ସବୁ ତପସ୍ୟାରେ ସମ୍ଭବ; ତପସ୍ୟାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା କଷ୍ଟକର। ଋଷିମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ହିଁ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
12.159.6
सुरापोऽसंमतादायी भ्रूणहा गुरुतल्पगः ।
तपसैव सुतप्तेन नरः पापात्प्रमुच्यते ॥ १२.१५९.६ ॥
ସୁରାପାନ କରୁଥିବା, ନ ଦିଆଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ ନେଉଥିବା, ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟାକାରୀ, ଗୁରୁପତ୍ନୀ-ଗାମୀ — ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁତପ୍ତ ତପସ୍ୟାରେ ହିଁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
12.159.7
तपसो बहुरूपस्य तैस्तैर्द्वारैः प्रवर्ततः ।
निवृत्त्या वर्तमानस्य तपो नानशनात्परम् ॥ १२.१५९.७ ॥
ଅନେକ ରୂପବିଶିଷ୍ଟ ତପସ୍ୟାର, ସେହି ସେହି ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ଲୋକର, ନିବୃତ୍ତିରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଥିବା ଲୋକର — ଉପବାସଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା ନାହିଁ।
12.159.8
अहिंसा सत्यवचनं दानमिन्द्रियनिग्रहः ।
एतेभ्यो हि महाराज तपो नानशनात्परम् ॥ १२.१५९.८ ॥
ଅହିଂସା, ସତ୍ୟବଚନ, ଦାନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହ — ହେ ମହାରାଜ, ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ବଡ଼ ତପ ନାହିଁ; ଉପବାସଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ନୁହେଁ।
12.159.9
न दुष्करतरं दानान्नाति मातरमाश्रमः ।
त्रैविद्येभ्यः परं नास्ति संन्यासान्नापरं तपः ॥ १२.१५९.९ ॥
ଦାନଠାରୁ ଅଧିକ କଠିନ କିଛି ନାହିଁ, ଆଉ ମାତୃତୁଲ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ତ୍ରୈବିଦ୍ୟାଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଛି ନାହିଁ; ସନ୍ୟାସଠାରୁ ଅନ୍ୟ ତପ ନାହିଁ।
12.159.10
इन्द्रियाणीह रक्षन्ति विप्रर्षिपितृदेवताः ।
तस्मादर्थे च धर्मे च तपो नानशनात्परम् ॥ १२.१५९.१० ॥
ଏହି ଜଗତରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ହିଁ ବିପ୍ର, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ତେଣୁ ଅର୍ଥ ଓ ଧର୍ମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉପବାସଠାରୁ ବଡ଼ ତପ ନାହିଁ।
12.159.11
ऋषयः पितरो देवा मनुष्या मृगपक्षिणः ।
यानि चान्यानि भूतानि स्यावराणि चराणि च ॥ १२.१५९.११ ॥
ଋଷି, ପିତୃ, ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀ — ଆଉ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ, ସେସବୁ।
12.159.12
तपः परायणाः सर्वे सिध्यन्ति तपसा च ते ।
इत्येवं तपसा देवा महत्त्वं प्रतिपेदिरे ॥ १२.१५९.१२ ॥
ତପରେ ନିରତ ସମସ୍ତେ ତପ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି; ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ ତପ ଦ୍ୱାରା ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
12.159.13
इमानीष्टविभागानि फलानि तपसः सदा ।
तपसा शक्यते प्राप्नुं देवत्वमपि निश्चयः ॥ १२.१५९.१३ ॥
ତପର ଏହି ଇଚ୍ଛିତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ସର୍ବଦା ଅଛି; ତପ ଦ୍ୱାରା ଦେବତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ସମ୍ଭବ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।